Tag: Japan

Contact between Dutch and Ainu in Tokugawa Japan

Door Christopher Joby

There is no evidence of the Dutch having contact with Ainu people during the Tokugawa period. The Dutch were mainly confined to Deshima, an island in the far west of the Japanese archipelago, while the Ainu lived in the north of Honshu and on Hokkaido (then called Ezo). Nevertheless, there is a  Dutch-Ainu-Japanese vocabulary consisting of 43 sheets in the Special Collections of Leiden University Library (Serrurier 95, Kerlen 1809). We do not know who compiled it or when, but there are a few clues. The introduction, written in Dutch, records that it was based on ‘an original publication by a Japanese’ (een Originele ‘uitgave’ van een Japander’). The copy in Leiden University Library has the ex libris ‘Uit de Verzam[eling] van Overmeer Fisscher’. This refers to Johannes van Overmeer Fisscher, who held various positions at Deshima. He left Japan in 1829, so this may give us a terminus ante quem for publication. 

Lees verder >>

Pas verschenen: オランダ語の基本

Nieuw leerboek Nederlands in het Japans

Door Anne Dykstra

Van de Germanist Makoto Shimizu  is onlangs een nieuw leerboek Nederlands voor gevorderden verschenen. De doelgroep bestaat uit Japanstaligen die zich willen verdiepen in het Nederlands. Shimizu (1958) is sinds 2000 hoogleraar taalkunde aan de Faculty of Humanities and Human Sciences, Hokkaido University. Hij beheerst mondeling en schriftelijk verschillende talen, waaronder Duits, Nederlands en Fries. Hij is in 2006 gepromoveerd op Grammatika fan it Westerlauwersk Frysk: in systematyske beskriuwing fan in moderne Noardseegermaanske taalstruktuer.

In een kort interview via e-mail vroeg ik hem of hij een idee heeft hoeveel mensen er in Japan belangstelling voor het Nederlands hebben. Op mijn in het Fries gestelde vraag antwoordt hij: ‘Ik bin der net alhiel wis fan. Neffens my bestiet der gjin statistyk foar, mar ik tink dat der in soad minsken binne dy’t besykje (wolle) om Nederlânsk te learen. Yn Japan binne der op ’t stuit yn totaal mear as 10 grammatika’s Nederlânsk en 2 wurdboeken Nederlânsk-Japansk te keap. Fierders hawwe wy inkelde lytse wurdboeken en oefenboeken Nederlânsk ta ús foldwaan. Dizze feiten litte sjen dat de Japanners al sûnt 400 jier altiten grutte niget hawwe oan it Nederlânsk en de Nederlânsktalige kultuer.’

Lees verder >>

Nederlands in Japan

Door Jun Mita en Yves T’Sjoen

Jun Mita werkt aan een voor een Japanse onderzoeker weinig voor de hand liggende studie: een vergelijkend onderzoek naar de symbolistische beweging in de Nederlandstalige- en Franstalige Belgische literatuur vanuit cross-mediaal standpunt (Mita, Jun. Het verbeelde Noorden: Omtrent de geopoëtiek van het symbolisme in België. Kyoto: Shoraisha, 2018. In het Japans). Als keuzevak geeft hij ook een cursus Nederlands aan de universiteit Kitasato, die momenteel de enige mogelijkheid biedt voor een opleiding Nederlands in (de omgeving van) Tokyo. 

Lees verder >>

Snowy view of Holland

Door Christopher Joby

Although the primary reason for the Dutch going to Japan from around 1600 onwards was to trade, they often brought gifts with them in order to endear themselves to local rulers including the shogun. Among the gifts they presented to Japanese were telescopes, clocks and peep-boxes. Peep-boxes were devices into which the viewer could peer and see different views that were on cards inserted in the box. Of particular interest is the fact that the pictures on the cards often gave the viewer a sense of the depth of a scene. This was a result of the use of single-point perspective, to which the Japanese were introduced in works of art imported by the Dutch (although earlier arrivals such as the Portuguese probably also brought such paintings to Japan).

In the late eighteenth century, there was a particular craze for all things Dutch including these peep-boxes. The above picture was used in such a device. In the Japanese inscription in the right-hand margin one can read Oranda yukimi no zu in kanji with a katakana gloss. Oranda, in fact derived from the Portuguese word for the country came to stand not just for Holland, but for things foreign in general.

The text means ‘Snowy View of Holland’. One can perhaps see a little snow in the picture, but it seems to owe more to somewhere in East or South-East Asia rather than the Low Countries.

Deze blogpost verscheen eerder bij The History of Dutch.

Taal op tv is zeg maar een ding.

Een reisprogramma over taal en cultuur als inspiratiebron.

Door Petra Poelmans

Met enige regelmaat kunnen we ons verheugen op aandacht voor taal op de televisie. Vaak is dat in de vorm van een spelletje zoals bij 10 voor Taal en S.P.E.L. Marc van Oostendorp schreef al eerder over hoe jammer het is dat taal veelal tot spelling en regeltjes verwordt in een spelformat. Over taal valt zoveel meer te zeggen en mét taal zoveel meer te doen.

Taal kunnen we gebruiken om onze gedachten te uiten, om met elkaar te communiceren. Dat communiceren gaat heel vaak goed, maar soms ook niet. Dan begrijpen we niet wat de ander zegt, of we zeggen niet wat de ander begrijpt. Elkaar begrijpen kan nog complexer worden wanneer er sprake is van communicatie tussen sprekers van verschillende culturen. Een programma waarin een cultuur bekeken wordt aan de hand van taal, dat zou best leuk én interessant kunnen zijn. Dat moeten Paulien Cornelissen (presentator) en Jelle Brandt Corstius (regie) ook gedacht hebben. Zij maakten voor de VPRO het programma Tokidoki, dat soms in het Japans betekent. Tokidoki (vanaf 16 september te zien op NPO2), is een reisprogramma waarin Paulien Cornelissen Japan bezoekt en waarin elke aflevering opgehangen wordt aan een woord uit het Japans. Hoe het programma er precies uit gaat zien en hoezeer taal werkelijk een centrale plaats krijgt, weten we natuurlijk niet. Maar de aankondiging ‘In Tokidoki kijkt Paulien Cornelisse met haar blik op taal naar het land’ klink in elk geval veelbelovend. Lees verder >>

‘The Dutch craze’ and strawberries in Tokugawa Japan

Door Christopher Joby

The presence of Dutch merchants and physicians, inter alia, in Tokugawa Japan led to a range of consequences for the Japanese language, which could hardly have been foreseen when the first Dutch ship, De Liefde, ran aground on the coast of Usuki in Bungo Province (now Usuki City, Oita Prefecture) on the eastern coast of Kyushu in April 1600. One consequence of language contact between Dutch and Japanese was a number of changes and additions to Japanese grammar, which will be the subject of future blogs. It also resulted in additions to the Japanese lexicon, sometimes in the form of whole words, such as the Japanese for coffee, but in other cases it resulted in new words which were part Japanese, part non-Japanese. One example of this is words beginning with ‘ran’ (蘭). This in fact derives from the second syllable of the Japanese rendering of the Portuguese word for ‘Holland’ ‘Oranda’, the Portuguese having arrived in Japan some fifty years earlier. Perhaps the best known example of this is rangaku (蘭学), the study of Dutch books, or more generally of Western books imported into Japan by the Dutch. Gaku (学)  means ‘study’ or ‘learning’ in Japanese. Japanese nobles who dedicated themselves to studying the Dutch language and Dutch learning, i.e. rangaku earned the name ranpeki (蘭癖) (lit. ‘those with the Dutch craze’). Sometimes, new words in Japanese were formed using oranda. This was often the case for new varieties of flowers and vegetables that the Dutch introduced. For example, the Japanese for the variety of strawberry oranda-ichigoオランダいちご. As I have written before in this blog, Dutch may not be a world language, but it has certainly influenced many other languages in a variety of, sometimes unexpected, ways. Lees verder >>