Tag: Indonesië

15 maart 2020, Amsterdam: Themamiddag De vergeten talen van Indonesië

Op zondagmiddag 15 maart organiseert De Nieuwe Liefde in Amsterdam een themamiddag De vergeten talen van Indonesië, gewijd aan de literatuur van Indonesië. Er is het oude Indië, met zijn vele vormen en variëteiten van het Maleis, en het huidige Indonesië waarin het Bahasa de standaardtaal is. Hoe heeft de poëzie zich tijdens deze verandering van landtalen ontwikkeld? Welke dichters waren belangrijk in Indië, welke in Indonesië?

Lees verder >>

Congres 50 jaar Studie Nederlands in Indonesië – tweede aankondiging

DIT CONGRES IS VANWGE HET CORONA-VIRUS UITGESTELD. ZIE HIER.

Ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de Vakgroep Nederlands aan de Universitas Indonesia te Depok-Jakarta zal op 14-17 april 2020 het zevende Kongres Studi Belanda in Indonesia – Congres Studie Nederlands In Indonesië worden gehouden. Het programma bestaat uit drie dagen met lezingen en culturele presentaties, op de vierde dag zal een excursie worden gehouden naar Cirebon. Het thema van het congres zal zijn:

Lees verder >>

Congres 50 jaar Studie Nederlands in Indonesië – eerste aankondiging

Ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de Vakgroep Nederlands aan de Universitas Indonesia te Depok-Jakarta zal op 14-17 april 2020 het zevende Kongres Studi Belanda in Indonesia – Congres Studie Nederlands In Indonesië worden gehouden. Het programma bestaat uit drie dagen met lezingen en culturele presentaties, op de vierde dag zal naar verwachting een excursie worden  gehouden naar een locatie buiten Jakarta. Het thema van het congres zal zijn:

Traditie en transformatie in taal, literatuur en cultuur 

De vakgroep Nederlands nodigt graag alle belangstellenden van harte uit om deel te nemen aan het congres en om een bijdrage binnen het congresthema te leveren. Voordrachten zullen in de regel 20 minuten kunnen duren.

Lees verder >>

Code switching in the Dutch East Indies

Door Christopher Joby

Batavia City Hall, now in the Old Town (Kota Tua) of Jakarta.

When speakers of one language encounter those of another, they often insert words of the other language into their own. This is called code switching. They may do this for a number of reasons. One of these is that they lack a word to describe a new thing or idea they encounter or because the new language has more prestige than their own. When the Dutch began trading with people in East Asia, they encountered many new things, such as goods, types of ship, coins and units of measure, to name but a few. The Dutch were prodigious record keepers, noting down almost everything that happened at their trading posts on Java, in Taiwan, on Kyushu, Japan and elsewhere in dagregisters, or factory journals. These facts mean that the Dutch language in these journals is full of code switching. A recent project on the factory journals kept at Batavia, the centre of Dutch trading activities in the East Indies, gives a sense of the number of non-Dutch words inserted into the Dutch texts. Lees verder >>

Dutch loanwords in Northern Sulawesi

Door Christopher Joby

Bahasa Indonesia (literally ‘language of Indonesia’) is a form of Malay used as a language of wider communication (LWC) in the Indonesian archipelago. Alongside this LWC, many other language varieties are spoken across the archipelago. The Dutch were more active in some parts of the archipelago than others and for longer, and so some of these varieties contain Dutch loanwords not found in Bahasa Indonesia.

Manado Malay is a Malay creole spoken by more than 500,000 in Manado in north Sulawesi. Furthermore, Prentice argues that it is spoken by many millions more as a second language across this region. The Dutch were active there from the mid-seventeenth century until the mid-twentieth century and as a result there was much language contact between Dutch and Manado. Nicoline van der Sijs writes that there are in fact more than 1,000 Dutch loanwords in Manado, three hundred of which are not found in Bahasa Indonesia. Christian missionary activity in the area means that some Dutch loanwords in Manado are Christian terms such as dominee (minister) and gebed (prayer). Prentice adds to these the term borgo from the Dutch burger (citizen) used to refer to those who speak Manado as a first language. Lees verder >>

Bericht uit Jakarta – reden tot voorzichtig optimisme


Germanist en neerlandicus Jaap Grave verblijft drie maanden in de Indonesiche hoofdstad Jakarta, waar hij lesgeeft aan de Universitas Indonesia. Op de blog van Ons Erfdeel brengt hij verslag uit van zijn wedervaren, met bijzondere aandacht voor het Erasmus Taalcentrum (ETC) in de stad. Het ETC was een van de onderwerpen in het conflict eerder dit jaar tussen de Nederlandse Taalunie en de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek (zie ook dit Ons Erfdeel-artikel). Dit is het derde en laatste blogbericht, overgenomen met toestemming van Ons Erfdeel.

Op zondag 6 december 2015 vond er op het terrein van de Nederlandse ambassade, waar ook het Erasmus Taalcentrum (ETC) en het Erasmus Huis te vinden zijn, een Pasar Belanda plaats. Dat is een markt waar de bezoekers kennis konden maken met Indonesische en Nederlandse etenswaren, stoffen, porseleinen klompen, Indonesische literatuur en muziek uit beide landen. Het was er druk en er waren veel Indonesiërs, alumni uit de bestanden van de Nuffic Neso (een organisatie voor mensen die in Nederland willen studeren) en het ETC, en huidige studenten van de Universitas Indonesia. Terwijl ik in het ETC met Alex van Veen, controller aan de ambassade en tijdelijk zaakgelastigde van het ETC, zit te praten, komen er een man en een vrouw binnen. De man vraagt of zijn vrouw hier een cursus Nederlands kan volgen en of zij later aan de ambassade het inburgeringsexamen kan afleggen. Dat kan, zegt Van Veen en hij geeft een korte samenvatting van de verschillende mogelijkheden die het nieuwe ETC biedt.

Lees verder >>

Berichten uit Jakarta

Germanist en neerlandicus Jaap Grave verblijft drie maanden in de Indonesiche hoofdstad Jakarta, waar hij lesgeeft aan de Universitas Indonesia. Op de blog van Ons Erfdeel brengt hij verslag uit van zijn wedervaren, met bijzondere aandacht voor het Erasmus Taalcentrum (ETC) in de stad. Het ETC was een van de onderwerpen in het conflict eerder dit jaar tussen de Nederlandse Taalunie en de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek (zie ook dit Ons Erfdeel-artikel). Op Ons Erfdeel staat nu het eerste van drie blogberichten.

Kijken door een koloniale bril

Door Marc van Oostendorp


Bestaat er neutraal proza? Kun je de wereld beschrijven zonder haar je eigen te maken? In het boek Een tint van het Indische oosten verzamelden de Leidse letterkundigen Rick Honings en Peter van Zonneveld opstellen van een groot aantal auteurs die allemaal een non-fictietekst onder de loep hebben genomen uit de negentiende of de eerste helft van de twintigste eeuw.

Alle auteurs hadden een ding gemeen: ze reisden door Nederlands Indië en deden verslag van hun reis, sommigen in dagboeken, anderen voor de krant. Dat soort verslagen blijken eigenlijk nooit onschuldig: het land werd beschreven als een paradijs dat voor het grijpen lag, en waar geen mensen woonden: de lokale bevolking werd beschreven als een onderdeel van het decor, niet als serieus te nemen medeburgers. “In sommige verslagen werd de kleur van de Indonesiërs beschreven in dezelfde termen als de kleur van de grond,” vertelde Rick Honings me onlangs enthousiast in zijn kamer.

Lees verder >>

Waar was Geert?

Door Marc van Oostendorp


Jet Bussemaker vindt het werk van neerlandici heel belangrijk.
(Foto: Matthias Hüning)

Er was in menig huisgezin al weken naar uitgezien – het Grote Taalunie-Gala dat de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek (IVN) – afgelopen vrijdag organiseerde. Dit voorjaar is er een voor ons zo vredige wereldje ongekend hevige clash geweest tussen de hoogste leiding van de Nederlandse Taalunie en de beoefenaren van het vak over de hele wereld. De vraag was of het nu tijd was voor verzoening.

Ik heb geloof ik niemand gesproken die het niet opvallend vond dat de leiding van de Taalunie daarbij zelf niet aanwezig was. De verantwoordelijke Nederlandse minister Jet Bussemaker stuurde slechts een bijzonder onpersoonlijke ‘videoboodschap’ waarbij ze, karakteristiek, geen seconde de camera inkeek, terwijl ze uit haar hoofd opzei dat ze het werk van neerlandici echt, heus, heel belangrijk vond.

Lees verder >>

Erasmus Taalcentrum in Jakarta toch echt gesloten

Door Nathalie Van der Perre, Els Vanbrabant, Lotte Hemelrijk, Petra Roël, Welmoed Hoogvorst

We hebben de brief van de Raad van de Nederlandse Taalunie van 26 juni jl. gelezen, waarin de Taalunie een reactie geeft op de zorgen omtrent de bezuinigingen en we zijn zeer verbaasd over de informatie die daarin wordt gegeven.

Op het ogenblik verzorgen wij de zomercursus voor de studenten van de Universitas Indonesia (UI) die door het Erasmus Taalcentrum (ETC) wordt georganiseerd. De cursus begon op woensdag 24 juni in het gebouw van het ETC en duurde tot en met 7 juli. Vanaf 1 juli moesten wij lesgeven op de UI.

We hebben dus met eigen ogen kunnen zien hoe het ETC moest sluiten op 30 juni. Het personeel van het ETC is ontslagen en krijgt doorbetaald tot december, maar zij hebben geen enkele garantie dat het ETC een doorstart krijgt en dat zij hun werk weer kunnen oppakken.

De doorstart waarover in de brief wordt gesproken is nog in de onderzoeksfase: er moet naar geld gezocht worden – deze taak neemt de Nederlandse Ambassade in Jakarta op zich. Het is dus helemaal nog niet zeker dat er een doorstart gerealiseerd kan worden. Wij begrijpen daarom niet waar de bewering van de Taalunie dat de doorstart wordt gerealiseerd, op is gebaseerd.

Aan de algemeen secretaris van de Taalunie, ETC., ETC., ETC.

Door Arie J. Gelderblom (v/h Universiteit Utrecht), Alice van Kalsbeek (v/h Universiteit van Amsterdam),  Arthur Verbiest  (Escuela Oficial de Idiomas Departamento de Neerlandés Madrid)

Op 29 april 2015 werd een brief, ondertekend door vijftig (ex-) gastdocenten van het Erasmus Taalcentrum, gestuurd  naar de algemeen secretaris van de Taalunie, naar het Comité van Ministers, naar de Interparlementaire Commissie en naar de Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren. Tot nu toe (uiteraard, zou je bijna zeggen) is daar geen enkele reactie op gekomen. Daarom, en omdat we graag het advies van Matthias Hüning opvolgen om niet te zwijgen totdat de Taalunie over drie maanden dezelfde maatregelen nog eens afkondigt, zich dan gesteund wanend door ‘het veld’, plaatsen we die brief hier.
De afgelopen weken werden wij verrast door berichten over bezuinigingsmaatregelen met betrekking tot het onderwijs Nederlands als vreemde taal, waarvan stopzetting van de financiering van het Erasmus Taalcentrum in Jakarta ons het meest schokte, omdat dat zo’n drastische maatregel is met zulke ingrijpende consequenties.

Lees verder >>

Nederland(s) in Indonesië

Afdeling Taalwetenschap, Radboud Universiteit
Van de bijdragen over de schade die de internationale Neerlandistiek dreigt te gaan lopen, heb ik die van Kees Snoek en Eliza Gustinelly met meer dan gemiddelde aandacht gelezen. Net als Kees Snoek was ik bij het Internationaal Congres 45 jaar studie Nederlands aan de Universitas Indonesia (14-17 april), uitstekend georganiseerd door Eliza Gustinelly, Kees Groeneboer en hun team. Het was een bijzondere belevenis om vier dagen lang met Indonesische studenten en docenten te kunnen praten over taal en cultuur in Nederland, België en Indonesië. 

Ook zang onbrak niet. Onder leiding van Lennaert Maes hadden studenten liedjes van de Beatles, Whitney Houston, Michael Jackson in het Nederlands vertaald en die werden vervolgens in een wervelende show ten gehore gebracht. Ik heb erg genoten van deze ‘ta(a)lentenshow’ en van de vele andere activiteiten, zoals de gezamenlijke excursie naar de hortus botanicus in Bogor. Tijdens een wandeling door de tuin kon ik met een student die na de zomer in Nijmegen komt studeren alvast de studieplannen doornemen. In het Nederlands!

Lees verder >>

Het Erasmus Taalcentrum en het bevorderen van het Nederlands in Indonesië

Door Ninuk Soedarsono, Rina Slamet, Sugeng Riyanto
Docenten Nederlands bij het Erasmus Taalcentrum Jakarta
Het is verheugend om te zien hoe collega’s uit verschillende kanten van de wereld reageren op het nieuwe beleid van de Taalunie. Een ervan gaat over het stopzetten van de subsidie voor het Erasmus Taalcentrum te Jakarta. Het is hoog tijd dat het Erasmus Taalcentrum (ETC) aan het woord komt. Naar onze mening is het essentieel om in de discussie naar voren te brengen wat het ETC doet voor het bevorderen van het Nederlands in Indonesië.

Het ETC organiseert cursussen Nederlandse taal voor Indonesiërs en bijscholingsprogramma’s voor docenten Nederlands. Bij het ETC kan ook iedereen terecht die iets wil weten over het Nederlands in Indonesië.

Het Taalcentrum organiseert het hele jaar door cursussen Nederlands. In deze cursussen wordt modern communicatief lesmateriaal gebruikt, voor een deel in een computerlaboratorium. Er zijn cursussen op zeven niveaus. De kwalificaties van deze niveaus zijn afgestemd op het “Common European Framework of Reference for Languages”. Er is een mediatheek met heel divers materiaal.

Lees verder >>

Het Nederlands in Indonesië: slachtoffer van schraapzucht en onnozelheid?

Door Marc van Oostendorp


Geruisloos dreigt de komende maanden weer een beetje Nederlands uit Indonesië te verdwijnen, ten prooi aan de almaar voortwoekerende minachting voor taal en geschiedenis bij de Nederlandse politiek. In juli stopt de overheid alle subsidie aan het Erasmus Talencentrum (ETC) in Indonesië, een centrum waar de afgelopen decennia tienduizenden Indonesiërs Nederlands hebben geleerd.

Het centrum was een belangrijke streng tussen Indonesië en Nederland. Indonesiërs die de geschiedenis van hun land bestuderen, moeten bijna wel Nederlands leren.
Lees verder >>

Congres 45 Jaar Studie Nederlands in Indonesië [Tweede aankondiging]


Ter gelegenheid van het vijfenveertigjarig bestaan van de Vakgroep Nederlands aan de Universitas Indonesia te Depok-Jakarta zal op 14-17 april 2015 het zesde Kongres Studi Belanda in Indonesia – Congres Studie Nederlands in Indonesië worden gehouden. Het programma bestaat uit drie dagen met lezingen en culturele presentaties, waarna op de vierde dag het congres feestelijk wordt afgesloten met een excursie naar de beroemde plantentuin in Bogor. Het thema van het congres zal zijn: Multiculturaliteit in taal, literatuur en cultuur.
De vakgroep Nederlands wil graag alle belangstellenden uitnodigen een bijdrage binnen dit congresthema te leveren. Voordrachten zullen in de regel 20 minuten kunnen duren. Overigens beschikt de vakgroep niet over fondsen om internationale reiskosten of verblijfskosten in Jakarta te bekostigen. Aanmelden kan tot 1 februari 2015. Voor meer informatie kunt u zich wenden tot:
Eliza Gustinelly, Voorzitter congrescomité: congresbelanda15@gmail.com.
Graag cc van uw correspondentie naar: keesgroeneboer@erastaal.or.id.

Congres 45 Jaar Studie Nederlands in Indonesië – eerste aankondiging

Ter gelegenheid van het vijfenveertigjarig bestaan van de Vakgroep Nederlands aan de Universitas Indonesia te Depok-Jakarta zal op 14-17 april 2015 het zesde Kongres Studi Belanda in Indonesia – Congres Studie Nederlands in Indonesië worden gehouden. Het programma bestaat uit drie dagen met lezingen en culturele presentaties, terwijl op de vierde dag een excursie wordt gehouden naar een locatie buiten Jakarta. Het thema van het congres zal zijn: Multiculturaliteit in taal, literatuur en cultuur. De vakgroep Nederlands wil graag alle belangstellenden uitnodigen een bijdrage binnen dit congresthema te leveren. Voordrachten zullen in de regel 20 minuten kunnen duren. Overigens beschikt de vakgroep niet over fondsen om internationale reiskosten of verblijfskosten in Jakarta te bekostigen. Voor meer informatie kunt u zich wenden tot:

Eliza Gustinelly, Voorzitter congrescomité: congresbelanda15@gmail.com.
Graag cc van uw correspondentie naar: keesgroeneboer@erastaal.or.id.