Tag: idioom

Van jouw ras, ras, ras

Door Marc van Oostendorp

Bron: gekshirt.nl

Waarom staan er in zoveel Nederlandse kinderliedjes regels die beginnen met “van je”? Dat is de fascinerende vraag van een artikel dat Norbert Corver bijdroeg aan de feestbundel voor de eminente Gentse taalkundige Liliane Haegeman die deze week online verscheen.

Het zijn er inderdaad heel veel. Corver geeft onder andere de volgende voorbeelden:

Van je ras ras ras
rijdt de koning door de plas
Van je voort voort voort
rijdt de koning door de poort
Van je erk erk erk rijdt de koning naar de kerk
Van je één, twee, drie!

Lees verder >>

Idiomatelijk Nederlands spreken

Door Marc van Oostendorp

Ik denk dat bijna iedere Nederlander af en toe inmiddels wel iets zegt dat Engels is – al is het maar shit. Het zou een interessant onderzoekje waard zijn: zouden er mensen zijn wiens Nederlands op geen enkele manier door het Engels is beïnvloed?

Het probleem is dan natuurlijk: waar leg je de grens? Ik had onlangs een e-maildiscussie met een collega, waarbij ik op zeker moment kritiek had op zijn commentaar. Ik schreef:

 Wat je schrijft is niet erg behulpzaam.

Dat zinnetje voelde niet helemaal lekker, maar ik wist niet meteen waarom dat eigenlijk zo was. Lees verder >>

Oproep: Medeauteur gezocht Arabisch-Nederlands idioomboek

Ik zoek een medeauteur voor het samenstellen van een Nederlands corpus dat de basis moet vormen voor een Arabisch – Nederlands idioomboek. Het Nederlandse corpus zal door de Arabist Mohammed Idoe naar het Standaard Arabisch worden vertaald. Het boek is in de eerste instantie bedoeld voor syrische inburgeraars, kan echter ook gebruikt worden door studenten Arabische Taal- en Cultuurwetenschappen. Het boek zal deel uitmaken van een bestaande methode die door de meeste inburgeraars wordt gebruikt. Dit corpus kan in een later stadium tevens gebruikt worden voor andere talen. Tevens zal een grammaticaal compendium van het Nederlands moeten worden gemaakt, dat of afzonderlijk of als bijlage bij het idoomboek zal verschijnen.

Profiel: Neerlandicus liefst uit de wetenschappelijke gemeenschap, taalkundig goed onderlegd, liefst gespecialiseerd in Nederlands als Tweede Taal, toepassing van de woordfrequentielijsten en een overtuigd aanhanger van idioomverwerving mede als basis voor een goede taalbeheersing. Lees verder >>

Database of Dutch Dialect Idioms online

De Database of Dutch Dialect Idioms bevat een enorme verzameling van uitdrukkingen uit 13 dialecten, gesproken in Nederland en Vlaanderen. De ruim 7000 idiomen werden verzameld in het kader van een Vlaams-Nederlandse samenwerking. Taalkundigen van de universiteiten van Utrecht en Leuven doorzochten talloze dialectwoordenboeken, en namen in de databank behalve de idiomen en hun betekenissen ook grammaticale eigenschappen op. Dat maakt het mogelijk om te zoeken op betekenis (welke uitdrukkingen zijn er in het Brugs over dronkenschap?) en op grammaticale vorm (welke Drentse idiomen staan in de toekomende tijd?). Lees verder >>

De grammaticale hype die ik niet verwachtte dat zou komen

Door Barend Beekhuizen 

Minstens even interessant als het koningslied zelf is de nasleep ervan. Ook, nee, zeker voor een taalkundige. In de dagen rond de rel kon je Facebook en Twitter niet openslaan zonder stukjes van de tekst in allerhande vertimmerde vormen aan te treffen. Soms met als voornaamste doel om met het liedje te spotten, soms omdat je er mooi mee kon laten zien dat je ook heus het nieuws wel volgde, terwijl het over iets heel anders ging. Wat vooral opviel was de hoeveelheid mutaties van de roemruchte versregel de dag die je wist dat zou komen is eindelijk hier, je weet wel, die zin die acht fouten zou bevatten.
Dit soort in het oog springende stukjes grammatica worden wel vaker opgepikt door de creatieve taalgebruiker. Dat moeten we niet willen met z’n allen is de laatste die ik me kan herinneren. Hij werd te pas en te onpas gebruikt, maar hij vertoonde lang niet zoveel variatie als dit epidemische stukje taal in een kleine week heeft laten zien.
Er zijn namelijk heel veel dingen die je wist dat zouden komen: wist je bijvoorbeeld dat je wist dat het shirt, de vertaling, rekening,hoes, wallpaper, dogmatiek, pizza, de economische groei en de kleine burgeroorlog om straatruimte zouden komen?

Lees verder >>

Schrikproducten

Wat schrikt u zich gewoonlijk? Een hoedje? Of het apezuur? Een #durftevragen op Twitter levert een prachtige verzameling ‘schrikproducten’ op:

  • een ongeluk
  • een hoedje
  • de tering
  • de tyfus
  • de pleuris
  • de klere
  • de pokken
  • het lazarus/de lazerus
  • het apelazarus/apelazerus
  • het leplazarus/leplazerus
  • een aap
  • het apezuur
  • de tandjes
  • een rolberoerte
  • de/het rambam
  • het schompus/schompes
Het overgrote deel van de woorden zijn – niet zo verrassend – ziektes en andere ongelukken. Van schrikken krijg je ouderwetse ziektes zoals tyfus, de pleuris of de tering, soms ook twee tegelijk: “ik schrok me de pestpleuris”.
Lees verder >>

De hele mikmak

Hoe noemen we woorden als reutemeteut, santenkraam of –boetiek, hannekenskraam, battaklang, hottentottententententoonstelling? vroeg de twitteraar @mrlgotlucky vorige week. Die vraag heeft me vervolgens een paar dagen in zijn greep gehouden.

Althans, ik denk dat op de vraag zelf geen antwoord bestaat. Meneer Gotlucky bedoelde ‘uitdrukkingen die kunnen staan in de uitdrukking ‘en de hele…’ na een opsomming (volgens Wikipedia hoort hottentottententententoonstelling daar ook bij). Bij mijn weten bestaat daar geen officiële term voor, al ben ik niet te beroerd om er ter plekke een te verzinnen (cumulatieve collectieven, wat denk je me daarvan).

Lees verder >>