Tag: H.H. Polzer

Trojka hier, trojka daar: sterke verhalen over wolvengevaar

Door Peter Burger

Drie zoons offeren zich op voor hun oude vader (Corvallis Gazette, Oregon, 9 sep. 1902)

In het onsterfelijke lied ‘Dodenrit’ van Drs. P. (nummer 1184 in de Top 2000) probeert een Russisch gezin tevergeefs aan hongerige wolven te ontsnappen door het ene na het andere kind uit de slee te gooien. ‘We mogen Pjotr wel waarderen om zijn eetbaarheid / Want daardoor raken wij die troep voorlopig even kwijt.’ Het lied is uit 1974, maar het wanhopige gezin in de trojka had toen al een lange geschiedenis achter de rug in volksverhalen, in literatuur – en in krantenberichten waarin sensatie en moraal belangrijker waren dan de feiten.

Drs. P. werd – als Heinz Polzer – geboren in 1919. Voor iemand met zijn belangstelling voor macabere verhalen (‘Er ligt alweer een juffrouw in het trapportaal / Die onnatuurlijk om het leven is gekomen’) was het gegeven niet te missen: varianten van het noodlotsverhaal over de slee achtervolgd door wolven werden meermalen door andere schrijvers verwerkt en bereikten hun grootste publiek via kranten. Tijdens de Gouden Anderhalve Eeuw van het Sterke Krantenverhaal (1800-1950) verscheurden de wolven ongelukkige sledenrijders in vele talen en zowel in nieuwsberichten (feit) als in feuilletons (deels feit, deels fictie).  Lees verder >>

Wat we van drs. P kunnen leren over de dactylus

Door Marc van Oostendorp

H.H. Polzer. Foto: Jan Zandbergen (Wikipedia)

De dactylus! Het is de oudste vorm van de westerse poëzie, want Homerus schreef er in. In zijn geval, en dat van zijn talrijke navolgers in de klassieke oudheid, ging het om een opeenvolging van een lange lettergreep gevolgd door twee korte (de eigenlijke dactylus), of van twee lange lettergrepen (de spondee). Ik ben de beroerdste niet, dus ik kopieer een voorbeeldje uit Wikipedia:

μῆνιν ἄ | ειδε, θε | ά, Πη | ληϊά | δεω Ἀχι | λῆος
mênin á | eide, the | á, Pē | lēïá | deō Akhi | lêos
dactyl, dactyl, spondee, dactyl, dactyl, spondee.

In dit voorbeeld zijn mê, ei, á, Pē, lēm, deō en lê allemaal lang, en de andere lettergrepen kort.

Het Nederlands heeft (zo min als de meeste andere moderne Europese talen) een verschil tussen lange en korte lettergrepen. Wij hebben dan ook eigenlijk geen gevoel voor die klassieke dactyli. Toch worden hier wel vormen gebruikt die dactylisch genoemd worden, bijvoorbeeld in vertalingen van Homerus en Vergilius. Lees verder >>