Tag: folk linguistics

Goed scrabblewoord en onvertaalbaar: over folk definitions

Door Marten van der Meulen

Gisteren schreef ik al een Twitterdraadje over dit onderwerp, maar ik wil daar toch ook over bloggen: dan kun je net wat meer achtergrondinfo kwijt. Het begon met onderstaande tweet:

Nu kom je deze kwalificatie, ‘goed / mooi scrabblewoord’, wel vaker tegen (zie hier voor meer):

Lees verder >>

Is onze taal niet toe aan groot onderhoud?

Onverwachte taalvragen aan de Nationale Wetenschapsagenda (10)

Door Marc van Oostendorp

Zou het verschijnsel van het gezonken cultuurgoed ook in de natuurwetenschappen bestaan? Dat je inzichten moet bestrijden die honderd jaar geleden inderdaad gebruikelijk waren, maar dat inmiddels onder onderzoekers niet meer bestaan? Je hebt natuurlijk mensen die de evolutietheorie ontkennen, maar dat is toch wat anders – ik geloof niet dat zulke mensen dan in plaats daarvan lamarckianen zijn.

In de menswetenschappen is het schering en inslag: terwijl onderzoekers een bepaalde manier van kijken onderhouden, halen hun tijdgenoten hun schouders op over zoveel wereldvreemdheid. En als de onderzoekers erachter komen dat die manier van kijken inderdaad niet werkt, begint die oude manier van kijken door te sijpelen en wordt voortaan als de normale beschouwt.
En zo denken sommige mensen nog hetzelfde als zeventiende-eeuwers over taal, getuige vragen aan de Nationale Wetenschapsagenda als de volgende:

Is het Limburgs de ‘grondlegger’ van het Nederlands?

Door Marc van Oostendorp


Nou was ik dit weekeinde ineens zomaar een argument in Het Betoog van de Week! Althans, dat stuk had in juli al in de ingezondenbrievenrubriek van NRC Handelsblad gestaan, maar de redactie van het onvolprezen radioprogramma De Taalstaat riep het deze week uit tot de indrukwekkendste redenering van de afgelopen week < beluister het hier>.

En daarin speelde ik dus een sleutelrol. Als autoriteitsargument.

De docent en publicist Pascal Cuijpers was gevallen over het zoveelste stuk waarin volgens hem een journalist uit de Randstad neerkeek op de provincie Limburg. Dat was niet goed, vond hij, de provincie is veel meer dan een wormvormig aanhangsel. Ook het Limburgs moet veel meer op waarde geschat worden:

Hoogleraar Marc van Oostendorp beweert dat de uitspraak van de zachte ‘g’ de oorspronkelijke uitspraak van deze klank is, dus het Limburgse accent moet als grondlegger worden gezien.


Lees verder >>

Voer voor volkstaalkundigen

Door Marc van Oostendorp

Er zijn in Nederland jammer genoeg geen beoefenaren van de folk linguistics. Dat (volkstaalkunde) is, net als folk physics of folk biology, een tak van de psychologie. In de eerste twee vakken bestudeer je de intuïtieve ideeën die mensen in het dagelijks leven blijken te hebben over de natuur: dat mijn glas melk op de grond valt als ik hem loslaat, dat de zon ’s ochtends opkomt, dat de muis de kater niet zal opeten.

Ieder mens heeft een heleboel ‘kennis’ over de wereld om hem heen. Ik schrijf dat ‘kennis’ nu met aanhalingstekens omdat deze soms in tegenspraak is met wat de wetenschap inmiddels heeft achterhaald. Toch blijft ook de knapste astronoom op een bepaalde manier ‘weten’ dat de zon in het oosten opkomt: je kunt theoretisch hebben vastgesteld dat het anders is, gevoelsmatig blijft de zon draaien en niet de aarde.

Zo is het ook met taal – een trouwer metgezel van de mens dan het paard en de hond, een grotere bron van dagelijkse verwondering dan de flonkerende sterren of het groeien van de olijfbomen.
Lees verder >>