Tag: erfgoed

Redbad: het kruis als icoon

Een historische verbeelding van een hedendaagse boodschap: Deel 2

Fostedina gestraft met doornenkroon (illustratie van H.J. Horn in Gerdes 1897)
Screenshot uit Redbad : Fenne wordt geofferd aan Freya met een kroon van takjes op haar hoofd.

door Theo Meder

In deel 1 over de film Redbad ben ik vooral ingegaan op eigenaardigheden en anachronismen. In deel 2 wil ik ingaan op enkele inspiratiebronnen voor het scenario, en hoe (zoals wel vaker) hedendaagse ideeën en problemen worden teruggeprojecteerd in een historisch verleden.

Lees verder >>

De Schatkamer van Nederland

Reisgidsen, woordenboeken, schilderijen, gedichten en slavernijregisters: dit soort bronnen uit ons nationale culturele erfgoed kunnen onze kennis over het verleden verrijken. We kunnen ze bovendien in verband brengen met actuele thema’s zoals racisme, kapitalisme, klimaatverandering en toerisme.

Om de relevantie van ons culturele erfgoed en de rijkdom aan bronnen zichtbaar te maken, heeft een team van wetenschappers en docenten de Schatkamer van Nederland ontwikkeld. Lees verder >>

Literair erfgoedbeheer

Door onderzoeksgroep Teksteditie Literatuur in Vlaanderen (Universiteit Gent)

Dat een overheid zorgzaam omspringt met monumenten, gebouwen en begraafplaatsen is evident. Dezer dagen is het kabinet van de Vlaamse minister-president Geert Bourgeois in de weer met een dossier, voorgelegd aan UNESCO, met de betrachting soldatenkerkhoven in de Westhoek voortaan op te nemen in de lijst van het werelderfgoed. Een cultuurgemeenschap is het aan zichzelf én aan haar verleden verplicht belastinggeld te investeren in de restauratie en het permanente onderhoud van lieux de mémoire. Ook literaire teksten kunnen worden beschouwd als historische monumenten. In dat opzicht zijn het talige constructen uit een ver of nabij verleden die met de nodige zorgzaamheid moeten worden benaderd. Een blijk van zorgzaamheid is het nauwgezet conserveren van literaire nalatenschappen, zoals in het Letterenhuis (Antwerpen) en het Literatuurmuseum (Den Haag) gebeurt, een archief- en bibliotheekbeleid dat gericht is op literatuur én de academische studie van deze teksten. Met filologische acribie tekstonderzoek verrichten behoort tot het takenpakket dat universitaire letterkundige onderzoeksgroepen verplicht zijn aan de gemeenschap. Lees verder >>

Slotsymposium ‘Toekomst van het erfgoed’


Op woensdagmiddag 15 oktober vormt de presentatie van het publieksboek Ons erf van Warna Oosterbaan de afsluiting van het NWO-themaprogramma ‘Culturele dynamiek’. Geïnteresseerd publiek is hierbij van harte uitgenodigd. De boekpresentatie is onderdeel van een symposium met als thema ‘Toekomst van het erfgoed’ en vindt plaats in Scheltema (Leiden). De middag biedt een afwisseling van lezingen, discussies en een muzikale theatervoorstelling ‘Sterke Verhalen’, waarin cabaretiers de geschiedenis van een aantal sterke verhalen in liedvorm vertolken. Zij worden begeleid door het combo van meesterpianist Nico van der Linden en door het bekendste Nederlandse ensemble voor oude muziek: Camerata Trajectina. Rasverteller Jacques Klöters praat het geheel aan elkaar.

Meer informatie en aanmelden (tot uiterlijk 10 oktober a.s.): http://www.nwo.nl/cultureledynamiek

‘Tussen droom en daad…’ mooiste onvergankelijke zin

‘Tussen droom en daad staan wetten in de weg, en praktische bezwaren’ van Willem Elsschot is verkozen tot mooiste ‘Onvergankelijke zin uit de Nederlandse literatuur’. De verkiezing werd georganiseerd door het Erfgoedplatform van de Open Universiteit. Leonieke Vermeer van het Erfgoedplatform: “Het grote aantal mensen dat reageerde op onze oproep om hun favoriete pareltjes van de literatuur in te sturen en het grote aantal stemmers laten zien dat het Nederlandse literaire erfgoed springlevend is.”

Onvergankelijk

Onvergankelijke zinnen zijn erfgoed, dat wil zeggen dat deze zinnen tot in het heden voortleven en door elke generatie weer van een nieuwe lading worden voorzien. Ze worden te pas en te onpas gebruikt. De winnende zin, ‘Tussen droom en daad staan wetten in de weg, en praktische bezwaren’, komt uit het gedicht ‘Het huwelijk’ (1910) van Willem Elsschot (1882-1960) dat voor het eerst werd uitgegeven inVerzen van vroeger (1934). Sindsdien is deze zin op talloze manieren gebruikt en in contexten die niets meer met het huwelijk te maken hebben. Goede tweede werd ‘Het is gezien’, mompelde hij, ‘het is niet onopgemerkt gebleven.’, uit De avonden (1947) van Gerard Reve. (De uitslag is te vinden op de website van het Erfgoedplatform http://www.ou.nl/web/erfgoedplatform/literair-erfgoed).