Tag: epos

Mythes, legendes en heldendichten

Door Theo Meder

Het thema van Wereldverteldag 2019 is ‘Mythes, legendes en heldendichten’ en de vraag die natuurlijk het meest voor de hand ligt is: wat zijn dat precies? Menigeen zal vooral de associatie leggen met “oude volksverhalen” en dat klopt globaal ook wel. Maar in de wetenschap hebben de termen specifieke betekenissen. Nou ga ik de lezer niet vervelen met hoogdravende definities, maar ik wil toch kort het verschil uitleggen. Bedenk daarbij dat deze termen in de 19e eeuw in het wetenschappelijke jargon zijn opgenomen, en dat wij Nederlanders ons toen vooral oriënteerden op het Duitse onderzoek, dat ik voor volksverhalen maar even laat beginnen met het serieuze werk van de gebroeders Grimm.

Mythes zijn polytheïstische verhalen: er komen meerdere goden in voor die zich in veel gevallen met de mensen bemoeien. Als oppergod Zeus zijn wellustig oog laat vallen op prinses Europa, verandert hij zich in een witte stier. Zodra Europa spelenderwijs op de rug van de stier is geklommen, zwemt Zeus met haar naar Kreta en verkracht haar. Europa bevalt van Minos, die later koning van Kreta zou worden. Dit is dus een mythe, maar die kennen we vooral van de Grieken, en later van de Romeinen, die er beiden een vroege schriftcultuur op nahielden. Lees verder >>

Themanummer Spiegel der letteren over het Nederlandstalige epos 

Veel neerlandici kennen het monumentale naslagwerk van W.A.P. Smit, Kalliope in de Nederlanden (1975-1983). In twee dikke delen beschreef hij de opkomst en bloei van het Nederlandstalige epos tussen 1550-1780. Een gepland derde deel verscheen nooit, maar zou de ontwikkelingen tussen 1780 en 1850 beschrijven. Zijn studie is nog altijd een inspiratiebron voor iedereen die onderzoek doet naar het epos. Intussen heeft de neerlandistiek zich vernieuwd en verrijkt met nieuwe methodologische benaderingen en invalshoeken. In dit themanummer van Spiegel der letteren (2018) 1-2, onder gastredactie van Lotte Jensen, passen we deze toe op het Nederlandstalige epos. Lees verder >>