Tag: ellipsis

De volgende metro is lijn 52 en vertrekt over 2 minuten

Door Marc van Oostendorp

Bron: Twitter (Annechien Braak)

Iedere dag luisteren tienduizenden mensen naar die zin, maar ineens kwam er een vraag over binnen. ” De volgende metro is lijn 52 en vertrekt over 2 minuten.” Kan dat eigenlijk wel? De vragensteller suggereerde dat het er misschien mee te maken had dat een naamwoordelijk en een werkwoordelijk gezegde worden samengetrokken, of een zin die een eeuwigdurende toestand aanduidt (lijn 52 zijn) en iets tijdelijks (over twee minuten vertrekken).

Inderdaad klinkt de zin vreemd. Toch lijkt er weinig mis mee. Je kunt twee zinnen samentrekken als het samengetrokken zinsdeel hetzelfde is. Dat lijkt hier het geval.

  • De volgende metro is lijn 52 en de volgende metro vertrekt over 2 minuten.

In zulke gevallen schakelen we een deskundige in, en niemand in het Nederlandsetaalgebied is deskundiger over samentrekkingen dan Jeroen van Craenenbroeck van de KU Leuven. Jeroen schreef meteen terug:

Lees verder >>

Ik zal een lijstje maken en hem voorleggen

Door Marc van Oostendorp

Er schijnen schoolmeesters te zijn die vinden dat samentrekkingen niet zo netjes zijn, maar ik ken ze gelukkig niet persoonlijk. Als ze bestaan en dit lezen, kunnen ze hieronder hun commentaar schrijven en dan mogen andere mensen ze in het openbaar uitlachen, want er is natuurlijk niets tegen zinnen als de volgende:

  • Ik zal een kippetje braden en op eten.

Wanneer je tijd genoeg hebt, en je gesprekspartner ook, kún je natuurlijk ook zeggen ‘ik zal een kippetje braden en het eerder genoemde kippetje opeten’ (merk op dat je niet kunt zeggen ‘ik zal een kippetje braden en een kippetje opeten’, want dat betekent net wat anders). Maar je hoeft het lijdend voorwerp in dit geval dus niet te herhalen.

Onder welke voorwaarden je dat kunt doen, daarover bestaat inmiddels een uitgebreide literatuur. Je kunt bijvoorbeeld niet zeggen:

  • Ik braad een kippetje en eet op. [uitgesloten]

Lees verder >>