Tag: eindexamens

Complexe emoties – het centraal examen vwo-Nederlands moet vanaf nu echt anders

Door Anneke Neijt

De Juniorkennisbank leert ons wat complexe emoties zijn: “Sommige emoties leer je. Baby’s kunnen boos zijn, verdrietig of bang. Maar heb je wel eens een jaloerse baby gezien of een baby die zich schaamt? Spijt, jaloezie, schaamte, schuld, heimwee en medelijden zijn ingewikkelde emoties. Wetenschappers noemen het complexe emoties.” Xandra Schutte gebruikt complexe emoties terloops in een van haar teksten (2016), en ze geeft er een andere betekenis aan. De makers van het vwo-examen van 2019 kozen haar tekst, pasten hem aan, en gaven aan complexe emoties een prominente plaats. Dat zat me dwars toen ik het examen van 2019 maakte. Voortdurend kwelde me de vraag wat er bedoeld wordt met complexe emoties. Gelukkig maar dat ik de kennisbank niet mocht raadplegen tijdens het maken van het examen, want in Schuttes tekst gaat het niet om emoties zoals jaloezie, maar betekent het zoiets als gemengde gevoelens of genuanceerd denken.

Sinds jaar en dag ligt het centraal examen vwo-Nederlands onder vuur. Steeds redenen voor ontevredenheid, en dit keer kunnen ze geïllustreerd worden aan de hand van de vragen bij Schuttes tekst en de aanpassingen die in die tekst zijn aangebracht. 

Lees verder >>

Beschouwing en betoog: Jeetje, wat een lastige vraag

Door Marc van Oostendorp

Soms is het leven een waargebeurde aflevering van het Verwarwoordenboek. Dat gold in ieder geval voor degenen die afgelopen vrijdag het centraal eindexamen Nederlands voor vwo hebben gedaan.

Over het algemeen was het, om te beginnen, in zijn soort een goed examen. Ik houd zoals bekend niet van de soort, maar waar je een aantal jaar geleden ook nog allerlei fouten in zo’n examen kon vinden en er echt aantoonbaar onbeantwoordbare vragen werden gesteld, leek het me nu allemaal redelijk te doen. De klachten gingen onder andere over het feit dat onderwerpen waarop scholieren hadden geoefend te weinig aan bod kwamen – argumentatie, tekststructuur – omdat de meeste vragen gingen over de inhoud van de tekst. Dat is misschien een toetstechnisch probleem, maar daar moeten toetstechnici zich dan maar druk om maken.

Lees verder >>

Havo-examen Nederlands 2018: anoniem kritiek op Rosanne Hertzberger spuien

Door Marc van Oostendorp

Als je vwo-scholier bent, en je maakt je zorgen over het centraal examen Nederlands van morgen (ik ga het ook maken, op het Dominicus College van Nijmegen), zou je even het examen voor de havo kunnen doornemen. Dat lijkt me geruststellend: heel moeilijk is het niet. Tegelijkertijd wordt daardoor wel duidelijk hoe dodelijk saai het examen is, en vooral: wat een gortdroge verhouding tot het geschreven woord het vereist.

Als ik de commentaren op Twitter goed lees, hebben scholieren drie soorten klachten. Er zijn kandidaten die vinden dat er wel erg veel vragen zijn over argumentatie; andere scholieren zijn daar juist blij mee. Dan zijn er die vinden dat er te weinig meerkeuzevragen zijn en te weinig open vragen. Ik ben wel blij met die open vragen – met alleen meerkeuzevragen valt zoiets als argumentatievaardigheid nu eenmaal niet goed te toetsen. Tot slotte zijn er mensen die het examen te lang vonden, maar mij lijkt dat je best van iemand met een havo-diploma kan verwachten dat ze in drie uur tijd vier krantenstukken kan lezen en daar wat vragen over beantwoorden. Lees verder >>

Scholieren: laat je niet tegenhouden door het eindexamen!

De studentenaantallen Nederlands lopen terug. Hoe komt dat? De redacties van Neerlandistiek en van VakTaal vroegen het aan studenten (Nederlands of verwante vakken) in Utrecht. Deze week publiceren wij vier reacties van deze studenten. Studenten, ook van andere steden, kunnen nog steeds insturen naar Neerlandistiek.

Door Lisa Gijzen

Wanneer ik iemand vertel dat ik Nederlands studeer, word ik vaak gek aangekeken. Er wordt gevraagd waarom (‘Omdat ik het leuk vind’) en of ik dan lerares wil worden ‘(Misschien, maar dat weet ik nog niet hoor’). Ook wordt vaak de vraag gesteld: wat leer je dan allemaal? Mijn antwoord is dan: Tja, alles van de taal eigenlijk.

Er is veel onwetendheid over het Nederlands als studie. Er wordt vaak gedacht aan spellingsregels en de beruchte boekenlijst die iedereen moest lezen in de bovenbouw. Ook wordt er gedacht: maar je spreekt toch al Nederlands? Dan hoef je het toch niet te leren?

Ik snap dat wel. Op de basisschool leer je eerst lezen en schrijven, waarna je steeds meer woordjes leert en de spellingsregels uitgebreider worden. Op de middelbare school krijg je grammatica, je gaat zinnen ontleden, en je moet boeken gaan lezen om hier boekverslagen over te schrijven. Ik was er altijd vrij goed in en ik vond het nooit een straf om een paar zinnen te ontleden of om een boek te lezen. Maar er waren kinderen die het minder leuk vonden.

Lees verder >>

Een slimme meid kiest geen Nederlands?

Door Marc van Oostendorp

Als je in Nijmegen een intellectueel tegenkomt, komt het gesprek natuurlijk al snel op correctiewerk. “Gewoon allemaal een 7 geven,” zei mijn gespreksgenoot. “En als er iemand moeilijk doet, maak je er een 8 van.”

Een jongen naast hem op het bankje hoorde het duidelijk geamuseerd aan. “Daar zit er één,” zei ik.

“Nee hoor,” zei de jongen. “Ik ga volgend jaar pas studeren. Wiskunde,” voegde hij er besmuikt aan toe, want hij had gehoord wat mijn vak was. Lees verder >>

De geringe betrouwbaarheid van de eindexamens Nederlands

Door Michel Couzijn

Eerlijk is eerlijk, de manier waarop in onze CITO-examens Franse taalvaardigheid of wiskundig vernuft wordt geëxamineerd, kent ook vreemde beperkingen en is evenmin een voorbeeld van de manier waarop leerlingen buiten school hun Franse of wiskundige bekwaamheden moeten aanwenden.

Toch hoor je daar nooit zoveel geklaag over als over het examen Nederlands. Noch onder leraren, noch bij het grote publiek. Hoe kan dat? Het kan verband houden met een opvallend kwaliteitsgebrek bij de examens Nederlands: de lage betrouwbaarheid.

‘Betrouwbaarheid’ is een toetstechnische kwaliteit die o.a. aangeeft hoeveel staat je kunt maken op een individuele uitslag. Had de ‘6’ niet ook een ‘5’ of een ‘7’ kunnen wezen, een dag eerder of later, of met een nét iets andere vraagformulering, of met de teksten in een andere volgorde? Ook wispelturigheid van & onderlinge verschillen tussen beoordelaars spelen mee.

Lees verder >>

Eindexamen vwo 2016: de enig juiste interpretatie van ironie

Door Marc van Oostendorp

Het is ze weer gelukt: vanmiddag werd het centraal eindexamen Nederlands bij vwo-scholieren afgenomen en ik ben weer uit mijn humeur. Wat is dat toch een afschuwelijke wereld, die je binnentreedt als je het examenblad openslaat. Wat ben ik toch blij dat je die wereld buiten het eindexamen nooit tegenkomt; en wat betreur ik die arme meisjes en jongens die hun entree tot het volwassen bestaan moeten maken door zich te conformeren aan een manier van lezen die ik verwerp.

Het is een wereld waarin je ondubbelzinnig kunt aanwijzen wat de ‘belangrijkste gedachte’ van een tekst is, benevens de ‘voornaamste argumentatie’ die er wordt gebruikt – allebei de kwesties worden herhaaldelijk aangesneden. Een wereld waarin zelfs de ironie objectief vaststelbaar is, en een wereld waarin het je de kop kost als je een uitwerking een precisering noemt, of andersom. Het is een wereld waarin je kortom leest op een manier die niet alleen alle vreugde uit het lezen slaat, maar die ook volkomen onzinnig is.

Dit is het vierde eindexamen vwo op rij dat ik maakte en het bezwaar is en blijft hetzelfde: Lees verder >>