Tag: editie

Wieringa’s vertaling van Rabelais gedigitaliseerd

Door Ton Harmsen

001Rabelais1682FrontGargantua en Pantagruel. Het is een van de meest komische en filosofische boeken die ooit geschreven zijn. Rabelais gebruikt een unieke denktrant, een fascinerend jargon en een fantasie die alleen in de eigen tijd helemaal begrepen kan zijn. Levenswijsheid en absurdisme gaan naadloos in elkaar over. De lof der zotheid speelt met de waan der wijsheid. Voor vertalers is het een uitdaging die een enorm inlevingsgevoel, een feilloos vocabularium en een peilloze diepgang vereist.
Zo een vertaler vond Rabelais, ruim een eeuw na zijn dood, in Nicolaas Jarichides Wieringa, een van de grote vertalers uit de zeventiende eeuw. Zijn stijl is adembenemend, net zoals de capriolen op een paardenrug die hij beschrijft:

Dit alles nam Gymnastes wel naau in acht; derhalven veinsde hy van ’t paard te treeden: en terwijl hy ter zijden op den stijgbeugel bukte, draaijde hy daar op zich behendelijk om, met sijn pookjen op zy, slingerde zich van om laag in de lucht, en quam staan met sijn voeten op de Zadel, sijn gat gewend na de kop van ’t paard: en sprak; mijn geluk loopt verkeert: daar op deed hy soo staande een trillsprong en daalde op’t een been, en draijende zich slinks-om op sijn hiel, zette zich effen zoo hy d’ eerstemaal zat weder in de Zadel.

Lees verder >>

Een polytheïstisch traktaat in de 17e eeuw

Door Marc van Oostendorp


Ystroom, het epische gedicht van de 17e-eeuwse dichter Joannes Antonides van der Goes, is een van de interessantste boeken van de Nederlandse literatuur. Vanmiddag wordt een nieuwe editie online gepresenteerd, en bovendien verschijnt bij uitgeverij Verloren een vertaling in modern Nederlands proza door Jan Bloemendal.

Ik hoop dat iemand bij die bijeenkomst wijst op het uitzonderlijke belang van dit boek: het is een van de weinige polytheïstische teksten uit de Nederlandse letterkunde.

Nationalisme

Dat blijkt misschien nog niet eens zozeer uit het feit dat de IJ wordt uitgebeeld als een riviergod temidden van allerlei andere goden, terwijl aan de andere kant de éne, christelijke God, nooit wordt aangeroepen. Goden kwamen in de zeventiende eeuw wel vaker de literatuur verfraaien.

Lees verder >>

Presentatie webeditie en boek Joannes Antonides van der Goes, Ystroom (1671)

Presentatie webeditie en boekJoannes Antonides van der Goes, Ystroom (1671) 

Vrijdag 25 september 2015 | aanvang 15.30 uur, presentatie 16.00 -17.00 uur Huygens ING –Tesselschadezaal

Amsterdams lof is vaker bezongen, maar zelden in een zo uitvoerig gedicht als de Ystroom  (1671) van Joannes Antonides van der Goes. Deze jonggestorven dichter oogstte, mede als Vondelnavolger, grote lof, maar kreeg om diezelfde reden ook felle kritiek, vooral van het Amsterdamse kunstgenootschap ‘Nil Volentibus Arduum’. Zijn gedicht bestaat uit vier boeken van elk ruim 1000 verzen.

Via de ogen van een tijdgenoot geeft het gedicht een beeld van de bloei van Amsterdam op het moment dat deze afneemt. In een grote allegorie verwerkt Antonides ook de politieke situatie: op de herdenking van de bruiloft van Peleus en Thetis – onder water! – krijgt het IJ een belangrijker plaats toegewezen dan de Theems, de Ebro en de Seine, wat tot hevige ruzie leidt. Ook varen we met hem mee naar de gewesten die Amsterdam haar rijkdom brachten.

Lees verder >>

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel XII: Florence (2)

Wij publiceren hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, verzorgd door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel XI: Florence

Wij publiceren hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, verzorgd door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel X: Van Rome naar Florence

Wij publiceren hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, verzorgd door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel IX: Rome (3)

Wij publiceren hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, verzorgd door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Dagboek Maurits Jacob van Lennep beschikbaar

Door Marita Mathijsen


Het omvangrijke dagboek van Maurits Jacob van Lennep (1830-1913) is een goudmijn voor onderzoekers van de negentiende eeuw, met name als het gaat om roddels over de betere kringen. Het wordt bewaard in het Stadsarchief van Amsterdam en het is daar gedigitaliseerd, maar de digitale versies van het Stadsarchief zijn niet doorzoekbaar (PA 238 537-540). Bij de familie Van Lennep wordt een volledig typoscript van het dagboek bewaard dat een kleindochter van Maurits Jacob gemaakt heeft (het omvat bijna 1 miljoen woorden, 1370 uitgetypte pagina’s). Door de medewerking van de Stichting Van Lennep en Ewoud Sanders heb ik ervoor kunnen zorgen dat dit document nu in een pdf en een (ingelezen) word-bestand op de website www.vanlennep.nl/dagboeken beschikbaar is gekomen voor iedereen.

Lees verder >>

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel VIII: Rome (2)

Wij publiceren hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, verzorgd door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel VII: Rome

Wij publiceren hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, verzorgd door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel VI: Van Livorno tot Rome

Wij publiceren hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, verzorgd door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel V: Van de Bologna tot Livorno

Wij publiceren hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, verzorgd door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel IV: Van de Mont Cenis tot Bologna

Deze maanden publiceren wij hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, verzorgd door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel III: Van Ulm tot aan de Mont Cenis

De komende maanden publiceren wij hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, gemaakt door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Het reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel II: Van Hamburg tot Ulm

De komende maanden publiceren wij hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, gemaakt door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen:

Alan Moss heeft ook een eigen, informatieve, website.

Boekpresentaties bij de KANTL


In oktober worden er in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) in Gent twee nieuwe boeken gepresenteerd: een teksteditie van het Snoeijmes der Vlaemsche Tale door Rik Vosters en Gijsbert Rutten op maandag 7 oktober 2013 en De spiegel van Alexander, een postume essaybundel van Christine d’Haen, op donderdag 10 oktober 2013.

Lees verder >>

Werd Gezondheid ooit moe?

De poëzie verwijderd uit Wolff en Deken

Door Marc van Oostendorp

“De Bourgogne”, zo staat er op het internet te lezen, “is een nog niet zo bekend wandelgebied in midden Frankrijk.” Dat heeft dan in ieder geval niet gelegen aan de Nederlandse schrijfsters Elisabeth Wolff (1738-1804) en Agatha Deken (1741-1804), want zij publiceerden in 1798 een viertal lange gedichten onder de titel Wandelingen door Bourgogne.

Nu moet er worden toegegeven dat dit boek ook niet echt uitnodigt om ook eens in Bourgogne te gaan wandelen. Je komt eigenlijk maar bitter weinig te weten over het gebied, behalve dat het in Trévoux zou mooi is:

Werd Gezondheid immer moê
Van de schoone wandelingen,
In den omtrek van Trévoux?
Werd de zangluim immer moê
Van dit heerlijk oord te zingen?

Lees verder >>

Erg moeilijk gezellige onzin te praten in een brief

Zorgvuldige editie van de brieven van Couperus

Door Marc van Oostendorp

H.T.M. van Vliet is een man met een duidelijk doel. Zijn hele werkzame leven heeft hij zich ingezet voor het verhogen van de wetenschappelijke kwaliteit van edities van het Nederlandse letterkundige erfgoed. Hij was ooit de drijvende kracht achter het Bureau Basisvoorziening Tekstedities, en toen dit opging in het Huygens Instituut, werd hij daar ook nog een tijd directeur van.

Tegenwoordig is hij docent aan het Erasmiaans Gymnasium in Rotterdam, een school die natuurlijk een lange traditie heeft van briljante leraren (Van VlotenLeopold! Stutterheim!) En eerder deze maand gaf Van Vliet, die ook verantwoordelijk was voor het verzameld werk, de correspondentie van Couperus uit.

Ik stel me voor dat dit het sluitstuk is van Van Vliets werk aan de editie van Couperus.
Lees verder >>

Studiedag De dichter-editeur

Op 26april 2013organiseren de Universiteit Gent (Vakgroep Letterkunde-Afdeling Nederlands), Poëziecentrum (Gent) en Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (KANTL, Gent) de studiebijeenkomst met als titel Dichter-editeur
Niet alleen tekstediteurs, die al dan niet wetenschappelijk geschoold zijn, ook schrijvers zelf hebben het literaire werk van andere schrijvers bezorgd en gepresenteerd als een teksteditie. Deze tekstuitgaven kunnen op diverse wijzen worden gelezen: de constitutie van (een postume editie van) een dichtwerk kan onder meer poëticaal, literair-sttategisch, literair-institutioneel en zelfs biografisch worden gelezen. Het gaat in dit geval niet over ‘zelfbloemlezingen’ maar wel over schrijvers die poëzie van anderen bloemlezen en/of editeren.

Lees verder >>

Uit een Tongerschen dichtbundel der XVIe eeuw

Door Bas Jongenelen

Onlangs bestelde ik via www.addall.com bij een Brussels antiquariaat het boekje Uit een Tongerschen dichtbundel der XVIe eeuw. Dit is een uitgave uit 1925 en de oplage was 200 exemplaren. Het door mij aangeschafte exemplaar bleek nummer 9 te zijn en het handexemplaar van één van de twee editeurs. Kijk, dat is altijd leuk. Maar er is iets bijzonders aan de hand met dit exemplaar.

Lees verder >>

Cornelis Everaert, De klucht van de visser

Cornelis Everaert was een zestiende-eeuwse Brugse rederijker over wie weinig bekend is. Gelukkig heeft hij op een gegeven moment al zijn 35 toneelstukken voor zichzelf overgeschreven, anders was er ook geen enkel werk van hem overgeleverd. Nu zijn deze 35 werken een belangrijk onderdeel van de ons bekende rederijkersliteratuur en is Everaert een belangrijke auteur uit onze literatuurgeschiedenis. Zijn verzameld werk is door Wim Hüsken uitgegeven bij Verloren, De klucht van de visser is hier te lezen. Van zo’n schrijver is toch zeker wel iets voor een groter publiek uitgegeven? Nee, tot op heden zijn Everaerts toneelstukken niet vertaald in modern Nederlands. We hebben een primeur op Neder-L, want hieronder staat de allereerste vertaling van De klucht van de visser. Het is een allereerste versie, dus opmerkingen zijn welkom in de opmerkingen.

Lees verder >>