Tag: dieren in de literatuur

Moderne letterkunde: De katvissensnor van Dora (of: de dierenpoëtica van Charlotte Mutsaers)

Gaston Franssen

Welk boek uit de zeventiende eeuw zou je kunnen typeren als de ‘bijbel van de eenentwintigste eeuw’? Het kritisch-wetenschappelijke Discours de la méthode van Descartes zeker? Een filosofisch werk van de vaak postmodern geduide Spinoza? Of toch een roman, Don Quijote van Cervantes? Schrijfster Charlotte Mutsaers, nooit verlegen om een originele mening, draagt in haar essaybundel Paardejam (1996) een onverwachte en intrigerende kandidaat voor: de fabels van Jean de La Fontaine. Maar wat kan nou de betekenis zijn van La Fontaines wonderlijke (en strikt genomen weinig geloofwaardige) verhalen over sprekende dieren of dierachtige mensen voor de complexe wereld van vandaag? Mutsaers heeft ook op die vraag een origineel antwoord, dat haar literaire oeuvre bovendien in een nieuw licht plaatst. In een kort, maar heel verhelderend artikel opgenomen in Internationale Neerlandistiek legt Barbara Fraipont uit waarom La Fontaine voor Mutsaers zo belangrijk is – en wat we in de eenentwintigste eeuw nog van zijn fabels kunnen leren. Lees verder >>

Lodewijk van Velthem waarschuwt: hou niet teveel van uw hond!

Door Remco Sleiderink

Jacob van Maerlant, Der naturen bloeme (ca. 1325), Londen, British Library, Add MS 11390, fol. 8r.

In 1305 was er in Diest een rijke man die veel plezier had met zijn hondje. Iedereen in zijn huis moest doen wat het hondje wilde. Hij knuffelde en kuste het. Hij had het zo lief, dat hij alles zou doen om het te behagen. De man vergat alles als hij bij zijn hondje was.

Zelfs als hij in de kerk zat, kwam het hondje dikwijls naar hem toegelopen. De man vergat dan tijdens de mis aan God te denken en op Hem te vertrouwen. Dat gebeurde elke keer als hij het hondje zag. Zozeer was hij eraan gehecht.

Op een dag werd die man erg ziek en het hondje was daar verdrietig om. Het blafte en jankte. En toen die man gestorven was, wilde het hondje niet van zijn zijde wijken. Uiteindelijk moest men het naar buiten jagen. Toen het lichaam naar de kerk werd gedragen, volgde het hondje en het bleef maar janken. Toen de man begraven was, bleef het hondje op het graf liggen. Niemand kon het eraf halen en zo lag lag daar de hele dag tot diep in de nacht. Lees verder >>

Call for papers Congres De Moderne tijd

Call for papers Congres De Moderne tijd, Amsterdam 15-12-2017
Mens en dier. De omgang met dieren in de Lage Landen (1780-1940)

In 1838 werd in Amsterdam de diergaarde Natura Artis Magistra (Artis) opgericht, een
initiatief van burgers en wetenschappers. Dierentuinen waren op zich geen nieuw verschijnsel, zo was de menagerie van Willem III bij Voorburg vermaard, die aan het einde van de 18de eeuw materiaal bood voor de vogelstudies van kunstenaar Aart Schouman en de natuurwetenschapper Aarnout Vosmaer.  Voor het grote publiek was er de menagerie van de Amsterdamse ‘Blaauw Jan van Aken’ (ca. 1750) of het rondtrekkende ‘beestenspel’ van Antoine Alpy, dat in 1808 door Lodewijk Napoleon werd opgekocht voor een eigen dierentuin. Deze kwam na omzwervingen – met wat er nog van de dieren over was – in de Hortus Botanicus van Amsterdam terecht. De schilders Pieter Gerardus van Os, Wouter van Troostwijk en Jean Bernard trokken enthousiast naar de hortus om voor het eerst leeuwen te zien en te tekenen.

Lees verder >>

Dertig dieren in de Middeleeuwen

Door Willem Kuiper

Traditiegetrouw sluit Madoc. Tijdschrift voor de Middeleeuwen het redactiejaar af met een bijzonder nummer dat op een bijzondere plaats ten doop gehouden wordt. Dit jaar (vrjidag, 7 april 2017) was gekozen van de Artis Bibliotheek UvA. Zou zo gauw geen betere ambiance weten om een aflevering te presenteren die gevuld is 30 middeleeuwse dierenportretten, geschreven door 30 auteurs. De namen van de auteurs bespaar ik u, maar de dieren niet: aap, brandgans, draak, dromedaris, egel, everzwijn, ezel, griffioen, hert, hond, ijsbeer, kat, kip, konijn, krokodil, leeuw, luipaard, olifant, ooievaar, paard, papegaai, parandira, pauw, struisvogel, tijger, varken, vis, vos, worm, zwaan.

Als dit land een Partij voor de Dieren in ons parlement verdient, dan verdient dit kleurrijke nummer (want alle dieren staan in kleur op de foto) een plaats op de leestafel.