Tag: columns Sophie Reinders

Goede ideeën veranderen de wereld

Of over hoe te leren van je fouten
Door Sophie Reinders
Voordracht gehouden op het symposium “Luid zingend op een ijsschots de zomer tegemoet”, ter gelegenheid van de 60ste verjaardag van Nicoline van der Sijs.

Toen ik gevraagd werd om op dit congres iets over mijn onderzoek en de toekomst van de geesteswetenschappen te vertellen, zei ik meteen ‘ja, leuk!’. Dit verzoek kwam net voor de protesten aan de universiteiten écht losbarstten, voor de Maagdenhuisbezetting 2.0, Rhetink UvA en voordat honderden mensen met honderden meningen zich mengden in honderden debatten in alle media over ‘de Nieuwe Universiteit’, de toekomst van kleine universitaire studies, de discussies over rendement, managementlagen en hoe het voortaan allemaal wel en allemaal niet moest. Ik verdronk een beetje in die zee van discussies en meningen. Hoe moest ik daar nu nog iets aan toevoegen, iets zinnigs over zeggen? Feit was wel dat ik gedwongen werd opnieuw na te denken over de waarde van mijn vak. Niet voor mezelf, maar voor de samenleving en voor de toekomst. Ik besloot daarom het vandaag enerzijds dicht bij mijn eigen onderzoek te houden, maar vooral ook over de waarde van de geesteswetenschappen als geheel te spreken.
Ik ben historisch letterkundige. Ik heb gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam en werk nu aan de Radboud Universiteit in Nijmegen aan een proefschrift over vrouwenalba amicorum, vriendschapsboekjes van adellijke meisjes uit de late zestiende en vroege zeventiende eeuw.

Lees verder >>

“Dan zou ik mijn boek vertalen in ’t Maleis, Javaans, Soendaas, Alfoers, Boeginees, Bataks…”

Bespreking van Grave, J., O. Praamstra, H. Vandevoorde (Hrsg.). 150 Jahre Max Havelaar. Multatulis Roman in neuer Perspektive. Frankfurt am Main: Peter Lang, 2012.
In 2010 was het precies 150 jaar geleden dat Batavus Droogstoppel, wonend op de Lauriergracht nr. 37, een paar riem papier extra bestelde en – geheel tegen zijn gewoonte in – begon te schrijven aan zijn roman die geen roman was. Of toch wel? In december 2010 werd er aan de Freien Universität in Berlijn een congres gehouden rondom Multatuli’s Max Havelaar. Literatuurwetenschappers uit verschillende Europese landen hielden zich twee dagen lang bezig met verschillende aspecten van het werk. De verschillende lezingen zijn nu gebundeld in het boek 150 Jahre Max Havelaar. Multatulis Roman in neuer Perspektive.
Lees verder >>

Sombere troonrede



Vanmorgen las ik een opmerkelijk bericht op de website van het nrc. De Troonrede zal voortaan niet meer worden nagelopen door Peter Smulders, de directeur van Onze Taal. Er ontstond ophef omdat hij vooraf zou hebben verklapt dat de toon van de rede van dit jaar ‘somber’ was. Smulders is boos op Omroep Brabant, dat het bericht op die manier naar buiten bracht. Smulders vertelt op nrc.nl: 
De Troonrede is een zeer gevoelig onderwerp en iedereen was gespitst op nieuws over de inhoud. Zij zetten een zeer tendentieuze kop boven hun bericht, met een woord dat ik nooit uitgesproken heb. Ondanks herhaaldelijk verzoek er iets aan te doen bleef die kop staan en daarmee begon de discussie. Ik lees nu overal dat ik over de toon heb gezegd dat die somber was, terwijl ik dat woord nooit uitgesproken heb.
Mijn eerste gedachte was: wat een ophef over één enkel woordje (dat Smulders vast wel één keer in zijn leven uitgesproken heeft – ‘nooit’ lijkt me sterk, maar dat terzijde)! De troonrede is ieder jaar weer de aanleiding voor een eindeloze stroom voor- en nabeschouwingen, analyses en discussies. Van het ‘wie heeft hem als eerste in handen?-gevecht’ tussen journalisten (Frits Wester van RTL Nieuws wint meestal) tot het overvloedige commentaar in kranten en tijdschriften en op internet. Dit laatste wordt zowel op de inhoud (‘wat Beatrix over de economie zei was vaag’) geleverd als op de ceremoniële aspecten (‘die hoed van Jetta Klijnsma kon echt niet’). Ik kan meestal niet anders dan het als ‘muggenzifterij’ bestempelen.
Lees verder >>

@iederwoord

Sinds een aantal weken volg ik op Twitter het account @iederwoord. Elke 15 minuten wordt er een tweet verstuurd met een woord uit de Nederlandse taal, in alfabetische volgorde. Het fenomeen is afgekeken van het Engelse account @everyword dat alle woorden van de Engelse taal twittert. Digitaal artiest Adam Parrish startte Everyword eind 2007 en denkt in mei 2014 alle Engelse woorden getwitterd te hebben. @Everyword verstuurt er elke 30 minuten één, maar dat vindt de beheerder van het Nederlandse account niet snel genoeg gaan:
Lees verder >>

P(l)akkende Spelen!

De Olympische Spelen zitten er nu echt helemaal op. Onze (om maar even in Mart Smeets’ jargon -“WIJ hebben goud!”- te spreken) medaillewinnaars zijn eerst gehuldigd in Den Bosch, daarna door de premier in Den Haag en de afgelopen week nogmaals in hun woon-of geboorteplaats. Zo werden Marianne Vos in van Wijk en Aalburg, Epke Zonderland in Heerenveen en Ranomi Kromowidjojo in Sauwerd toegejuicht door een uitzinnige menigte die dolgelukkig was dat ze na het mislukte EK voetbal alsnog de klomp op haar hoofd, het oranje brulshirt om het lichaam en de wuppies op de schouder kon dragen. De atleten fietsen inmiddels alweer hun trainingsrondjes, zwemmen hun baantjes en zwiepen om een rekstok, of ze genieten van een welverdiende vakantie.
Wat mij opviel in alle verslaggeving rondom de Spelen is dat ik steeds vaker het woord ‘plak’ in plaats van ‘medaille’ hoorde in journaals, op de radio en in talkshows. Waarom zou dat zo zijn?
Lees verder >>

What’s in a name?

(door Sophie Reinders)



Je zult maar Henk of Ingrid heten. Zelfs hier in Lyon heb ik bij het horen van (een van) de namen meteen de associatie met het fictieve Nederlands echtpaar dat door Geert Wilders te pas en te onpas van stal wordt gehaald. Toen hij namens de Partij voor de Vrijheid zijn politieke programma presenteerde, stelde hij dat zijn partij het opneemt voor Henk en Ingrid, de “doorsnee Nederlanders”. Volgens De Telegraaf en RTL Nieuws wonen Henk en Ingrid in een koophuis in een Vinex-wijk, hebben ze twee schoolgaande kinderen, een modaal inkomen en allebei een baan. Ze maken regelmatig gebruik van hun auto en stemden ooit PvdA maar nu PVV. Henk en Ingrid vrezen dat ze minder kansen krijgen dan allochtonen en dat zij moeten opdraaien voor de economische crisis.
Eerder had Wilders het overigens over ‘Henk en Anja’ toen hij in een debat met Wouter Bos stelde dat “Henk en Anja zouden betalen voor Ahmed en Fatima”. Toen Wilders Henk en Ingrid aanhaalde in een later debat in de Tweede Kamer vroeg Mariëtte Hamer waar Anja gebleven was. Dit geeft al aan hoe willekeurig de namen Henk en Ingrid gekozen zijn. 
Lees verder >>

Recensie: Jaap Grave, Na de roes. Over verbeeldingskracht en utopieën in de literatuur

Het verloop van een klassieke negentiende-eeuwse Bildungsroman is een vertrouwd literair gegeven: een jonge rebel verzet zich aanvankelijk tegen de dominante ideologie van de maatschappij – die in stand wordt gehouden door volwassenen en instituten als dragers van ideologieën en structuren die onder meer bestaan uit sekse, seksuele identiteit, religie en familie – maar gaat uiteindelijk toch op in die ooit door hem/haar verguisde samenleving. Grave plaatst het concept Bildung(sroman) in Na de roes, Over verbeeldingskracht en utopieën in de literatuur in een breder perspectief. Het Bildungsconcept is voor hem een basismodel met allerlei vertakkingen en kan op literaire werken worden toegepast, wat Grave overtuigend doet.