Tag: cartografie

Nederlandse plaatsnamen op een zestiende-eeuwse Italiaanse landkaart

Door Peter-Alexander Kerkhof en Laura Bruno

Op een zestiende-eeuwse landkaart van Frankrijk, getiteld La Franza en uitgegeven door Donato Bertelli in Venetië (actief als uitgever van 1558 tot 1623), vinden we in het uiterste noorden van het in kaart gebrachte gebied een middeleeuws aandoende weergave van wat de Habsburgse Nederlanden moet voorstellen. Op dit gedeelte van de kaart zijn tevens een dertigtal Nederlandse en Belgische plaatsnamen ingetekend.

Lees verder >>

Bredero’s Amsterdam op de kaart

Door Reinder Storm

Voor een denkbeeldige tijdreis is een oude stadsplattegrond een uitstekende inspiratiebron. Proberen we dus Bredero in zijn eigen omgeving te ontmoeten, dan kunnen we het best eens op een contemporaine kaart kijken.

Zoals te lezen is in het naslagwerk van dr. Marc Hameleers over kaarten van Amsterdam, zijn er tot halverwege de 19de eeuw ruim 250 kaarten gemaakt van de hoofdstad. Die kaarten lijken vaak erg op elkaar: dikwijls werden ze gekopieerd. Maar een fractie van de bewaard gebleven kaarten bevat nieuw, oorspronkelijk beeldmateriaal. Tijdens het leven van Bredero verscheen er van dit genre vernieuwende kaarten maar één, namelijk die van Pieter Bast, in 1597.

Bron: Amstelodamum urbs Hollandiae primaria emporium totius Europae celeberrimum. Part 1 of a 4-part map of Amsterdam. Provinciale atlas, Noord-Holland. Wikimedia commons

Lees verder >>

Boekgeschiedenis 3.0

Door Paul Dijstelberge

Een congres in Puerto Rico
Een Hollandse wolkenlucht boven de Atlantische oceaan, het is 31 graden en vochtig. Ik vertrek zo van San Juan, Puerto Rico, naar Amsterdam, maar nu zit ik nog even in de loggia van mijn hotel in Old San Juan te schrijven.

Ik was in Puerto Rico voor het congres van de 16th Century Society, waarvoor honderden wetenschappers zich hadden verzameld in San Juan Hilton. Het Hilton is zo’n resort waar je vanuit de lobby in je zwembroek in de oceaan kunt springen. Een aardige mijnheer gaf je dan een grote handdoek. Niet dat er veel wetenschappers in het water spartelden.

De loggia nodigde uit tot schrijven in de schaduw, met uitzicht op de stad.  Een keer ben ik naar de oceaan gewandeld op een andere plek maar toen ik tot mijn enkels in het water stond, werd ik gered door een Puertoricaan die zei: no, no, no! Very strong current! Anders was ik waarschijnlijk in het niets verdwenen. ‘Sleeping with the fishes.’

Lees verder >>

Verdwijnt de dialectologie?

Door Miet Ooms

Vorige week bracht ik nog eens een bezoekje aan mijn oude werkplek, mijn kantoor in de Letterenfaculteit van de K U Leuven en momenteel het dialect- en naamkundearchief. Het deed me pijn te merken hoe vol en tegelijkertijd leeg het was. Vol met dialectologische en naamkundige eindverhandelingen uit een periode van ongeveer honderd jaar, met vragenlijsten uit de eerste helft van de vorige eeuw, microfiches, atlassen, enz. En leeg, omdat er al meer dan een jaar niemand meer zit. De enige die er nu sporadisch komt, is prof. em. Goossens, die ondanks zijn 83 levensjaren naarstig aan het werk blijft.
Lees verder >>

Een langere Afsluitdijk, een bungelend Limburg

Je ziet wel eens van die kaarten waarop sommige landen wanstaltig opgeblazen zijn, terwijl andere zich nét op een paar pixels weten te handhaven. Op bijgaande wereldkaart bijvoorbeeld is Nederland nou eindelijk eens makkelijk te vinden, maar Eritrea – hoewel veel groter – nauwelijks. Dat komt doordat Nederland veel meer kooldioxide de lucht in blaast dan Eritrea, want dat is wat deze kaart in beeld brengt.

Klassieke cartografen als Mercator en Blaeu draaien zich om in hun graf, maar ik vind zulke kaarten – zoals trouwens de meeste kaarten – erg leuk. En ik denk dat er taalkundig meer mee te doen is dan ik tot nu toe heb gezien, op minstens twee manieren.