Tag: boekwetenschap

Museum Meermanno opent speciale zaal voor bijzondere boekvormen


Museum Meermanno heeft een nieuwe tentoonstellingszaal geopend, speciaal voor bijzondere boekvormen. Belangrijk onderdeel hiervan is de Bibliotheca Thurkowiana Minor, een miniatuurbibliotheek met 1515 miniboekjes van Guus Thurkow (1942-2011), uitgegeven onder de naam ‘The Catharijne Press’, die vorig jaar werd verworven door het museum.

In de nieuwe zaal op de tweede verdieping van het museum zijn naast een selectie bijzondere uitgaven van de Catharijne Pers, enkele hele vroege voorbeelden van miniatuurboekjes te zien uit ca. 1800. Ook worden er boekjes getoond die in het teken staan van de tentoonstelling ‘Gewapend met kennis’, die t/m 15 september 2013 te zien is in het museum. Tot slot is er een vitrine ingericht met  bijzondere miniatuurkinderboekjes. In de toekomst zullen er steeds wisselende verzamelingen bijzondere boekvormen getoond worden in deze zaal.

Pas verschenen: De Boekenwereld 29.4


Op 4 juli 2013 verscheen nummer 29.4 van De Boekenwereld, tijdschrift over papieren erfgoed en bijzondere collecties. Het thema van het nieuwe nummer is Slavernij verbeeld.
Inhoud:
Slavernij verbeeld 
en hoe de Raymannen in beeld kwamen
Sytze van der Veen & Dirk J. Tang

Kenneth Boumann 
 
Een West-Indische verzamelaar in Vlaanderen
Henk Slechte

Buku-Bibliotheca Surinamica
Carl Haarnack

Lees verder >>

Museum Meermanno: ‘De bibliotheek van Constantijn Huygens’ (9 juli – 1 sept. 2013)

Van 9 juli tot 1 september 2013 heeft Museum Meermanno de tentoonstelling ‘De bibliotheek van Constantijn Huygens’. De tentoonstelling in de boekzaal van het museum is een van de vele nevenactiviteiten rondom de grote publiekstentoonstelling ’Constantijn & Christiaan Huygens. Een gouden erfenis’ in de Grote of St. Jacobskerk in Den Haag.

Meermanno presenteert een selectie uit de bibliotheek van Constantijn Huygens (1596-1687). Deze bibliotheek is sinds de dood van Christiaan en Constantijn Huygens jr. in respectievelijk 1695 en 1697 als zodanig niet meer bij elkaar, maar omdat Constantijn Huygens sr. zijn boeken voorzag van zijn motto/ex-libris ‘Constanter’ zijn titels van de zogenaamde Bibliotheca Zuylchemiana – Constantijn Huygens was sinds 1630 heer van Zuilichem – te achterhalen. Na de dood van Constantijns zonen Christiaan en Constantijn jr. werd de bibliotheek geveild, in respectievelijk 1695 en 1701. Inmiddels zijn ca. 200 exemplaren getraceerd. In de expositie is een selectie van deze getraceerde boeken met ‘Constanter’ op de titelpagina te zien. Deze exemplaren weerspiegelen de enorme veelzijdigheid van Huygens.

De tentoonstelling wordt begeleid door een aangepaste versie van het artikel dat Ad Leerintveld in 2009 publiceerde in het Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis onder de titel ‘Ex libris: “Constanter.” Boeken uit de bibliotheek van Constantijn Huygens´.
Meer informatie

Verschenen: Jaarboek Nederlandse Boekhistorische Vereniging 2013

Een nieuw en geslaagd Jaarboek voor de Nederlandse boekgeschiedenis is verschenen. Het werd afgelopen weekend gepresenteerd tijdens de jaarvergadering van de Nederlandse Boekhistorische Vereniging (NBV) in het Vredespaleis.

Het betreft een themanummer waarin een overzicht wordt geboden van de stand van zaken op het gebied van de boekwetenschap wereldwijd en de internationale ontwikkelingen en evoluties in het veld. De Engelstalige bijdragen werden hoofdzakelijk geschreven door buitenlandse specialisten.

David McKitterick, The United Kingdom: a national history of the book
Roger Osborne, Taking turns in Australasia. Histories of the book in Australia and New Zealand.
Frederick Nesta, The book in China and modern Western book history
Christine Haug, Slávka Rude-Porubské & Wolfgang Schmitz, Buchwissenschaft in Germany. An overview
Peter R. Frank, Johannes Frimmel & Murray G. Hall, Book history in Austria
Benito Rial Costas, Bibliography and the history of the printed book in Spain. Some insights into an old and new field of study
Stijn van Rossem, Book history in Belgium. Who harbours the harbourless?
Rikard Wingard, Swedish book historical research 2006-2012. A survey
Peter Kornicki, Recent work on the history of the book in Japan
Aina Noding, Book history in Norway. From peasant readers to reading Ibsen
Archie L. Dick, Book history in South Africa. Recent developments and prospects
Anders Toftgaard, Princely libraries, the readings of common man and the entry of the book cover into literary studies. Trends in book history research in Denmark
César Manrique Figueroa, Studying the book in Hispanic America. The process of consolidation of national identities
Adriaan van der Weel, Pandora’s box of tekst technology
Jos A.A.M. Biemans, Book history and manuscripts studies at the University of Amsterdam. A personal study.
Samenvattingen

Nieuwe knutseltrend: boeken

door Viorica Van der Roest

Sinds de komst van allerlei digitale vormen van lezen duikt af en toe in de media de vraag op of het papieren, gedrukte boek zal verdwijnen. Hoe zulke dingen gaan, is moeilijk te voorspellen: de komst van televisie heeft de radio niet doen verdwijnen, maar het cassettebandje (hoewel tegenwoordig weer een beetje hip) is toch wel min of meer verdrongen door de cd (die nu ook al weer ouderwets is). Het lijkt me dat het met die boeken voorlopig wel mee zal vallen; digitaal lezen heeft in sommige gevallen nog beperkingen waar je bij het gebruik van een gedrukt boek geen last van hebt.
Toch is er nu iets aan het gebeuren met twintigste-eeuwse boeken, dat overeenkomst vertoont met wat er ooit gebeurde met middeleeuwse perkamenten handschriften. Vele daarvan eindigden in de zestiende en zeventiende eeuw, in stroken of losse bladen gesneden, als verstevigingsmateriaal in de ruggen en banden van andere boeken*. Dat is natuurlijk vanuit het standpunt van een moderne geïnteresseerde in middeleeuwse teksten heel erg zonde, maar de boekbinders die de handschriften versneden, zagen ze als verouderde gebruiksvoorwerpen die niemand meer las (bijvoorbeeld omdat het schrift of de taal verouderd was).

Lees verder >>

Miraeus Lectures

Sinds 2009 organiseert de Vlaamse Werkgroep Boekgeschiedenis, gesteund door de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience en de Vereniging van Antwerpse Bibliofielen, boekhistorische lezingen die de boekgeschiedenis in de Nederlanden in een internationaal perspectief plaatsen. En dit onder de naam Miraeus Lectures.

Op 15 mei is James Raven te gast. De week nadien, op 22 mei, geeft David McKitterick een lezing.

Seminar: Lezen en leesonderzoek in het digitale tijdperk


Datum: maandag 6 mei 2013
Tijd: 15.00 uur – 17.30 uur
Locatie: Universiteit Utrecht, Kromme Nieuwegracht 80, zaal 1.06 (Stijlkamer Van Ravensteyn)
Door de opkomst van de digitale media is niet alleen het lezen zelf maar ook het leesonderzoek ingrijpend veranderd. Literatuur-, media- en boekwetenschappers doen verwoede pogingen in kaart te brengen wat voor veranderingen het lezen via het beeldscherm, de iPad of de e-reader voor consequenties heeft voor het recipiëren van literatuur, wetenschappelijke teksten en allerlei vormen van informatie. Daarnaast zijn de mogelijkheden voor leesonderzoek in heden en verleden sterk toegenomen door het beschikbaar komen van gedigitaliseerde bronnen en van elektronische zoek- en analysemogelijkheden.
Op maandag 6 mei worden in een seminar aan de Universiteit Utrecht een aantal van deze recente ontwikkelingen onder de loep genomen. Staan we aan het begin van een leesrevolutie? Welke nieuwe mogelijkheden zijn er voor (historisch) leesonderzoek? Heeft de materialiteit van de informatiedrager consequenties voor het leesgedrag? Wat is de betekenis van leeservaringen op het internet?
Programma

Lees verder >>

Tentoonstelling over Nederlandse militaire boeken in Museum Meermanno


Van 15 juni tot en met 15 september 2013 is in Museum Meermanno in Den Haag de zomertentoonstelling Gewapend met kennis. 500 jaar militaire boekcultuur in Nederland te zien. Aanleiding is de publicatie van het proefschrift Gewapend met kennis van Louis Sloos, conservator Literatuur en bibliothecaris van het Legermuseum in Delft.
De tentoonstelling biedt een overzicht van Nederlandse militaire boeken door de eeuwen heen: van het eerste gedrukte militaire boek in Nederland uit 1473, tot het exemplaar van het Handboek Soldaat van Ridder der Militaire Willems-Orde kapitein Marco Kroon. Deze brede selectie van bijzondere en vaak rijkelijk geïllustreerde boeken wordt aangevuld met objecten, zoals uniformen, wapens en schilderijen uit de collectie van het Legermuseum, andere openbare collecties en particulier bezit.

Lees verder >>

Tentoonstelling ‘Houtsneden in incunabelen uit KB en Museum Meermanno’ (13 april t/m 17 juni – Museum Meermanno, Den Haag)


In de voorzaal van Museum Meermanno hebben de Koninklijke Bibliotheek (KB) en Museum Meermanno | Huis van het boek een tentoonstelling ingericht over illustraties in de vroegste gedrukte Nederlandse boeken – de incunabelen (1450-1500). In de tentoonstelling, die loopt van 13 april tot en met 17 juni 2013, worden bepaalde aspecten van deze vroege illustraties voor het voetlicht gebracht. Door het handschrift van het Getijdenboek uit ca. 1450-1475 naast een vroege druk te leggen, is bijvoorbeeld te zien dat de vroege drukkers zich door middeleeuwse kopiisten lieten inspireren.

Lees verder >>

Vrouwen & boeken

Presentatie van vernieuwd tijdschrift De Boekenwereld

Op woensdag 27 maart presenteren Stichting De Boekenwereld, Uitgeverij Vantilt en de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam het geheel vernieuwde tijdschrift De Boekenwereld. Het eerste nummer nieuwe stijl is een themanummer over ‘Vrouwen & boeken’.

Het thema sluit aan bij het onlangs verschenen lexicon 1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis en de gelijknamige tentoonstelling bij de Bijzondere Collecties. Redacteur van het eerste uur Freek Heijbroek overhandigt het eerste exemplaar van het vernieuwde blad aan Lidewijde Paris, directeur van Uitgeverij Nieuw Amsterdam. Daarna discussiëren Maarten Asscher (Boekhandel Athenaeum), Jeffrey Bosch (Bubb Kuyper Veilingen) en Tracy Metz (publicist en redacteur bijNRC Handelsblad) over de rol van het analoge tijdschrift in het digitale tijdperk. Moderator is Steph Scholten, directeur UvA Erfgoed.
Lees verder >>

Congres: “Illustrating the Early Printed Book” (12 april 2013, Den Haag)


Op vrijdag 12 april vindt in de Aula van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag een congres plaats over houtsneden in incunabelen (boeken gedrukt tussen 1475 en 1501). Hes & De Graaf Publishers, de Koninklijke Bibliotheek (KB) en de Nederlandse Boekhistorische Vereniging (NBV) organiseren dit congres bij de langverwachte heruitgave van Ina Koks baanbrekende proefschrift over houtsneden in incunabelen, gedrukt in de Nederlanden.
Woodcuts in Incunabula printed in the Low Countries
Ina Kok, conservator van Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek (SAB) Deventer, promoveerde in 1994 op dit onderwerp. Haar onuitgegeven proefschrift was slechts in enkele exemplaren beschikbaar maar in die vorm al een standaardwerk. Nu verschijnt het in een Engelstalige editie. Het boek is bijgewerkt, herzien en beter toegankelijk gemaakt en bevat illustraties van alle gedrukte houtsneden in Nederlandse incunabelen. De boeken verschenen in die periode vaak zonder jaartal en door de nauwkeurige vergelijking van de beschadigingen in de houtsneden heeft Kok bijvoorbeeld een aantal edities weten te dateren. Bovendien geeft het werk een overzicht van de beeldtaal in de tweede helft van de vijftiende eeuw.
Tijdens het congres zal het boek Woodcuts in Incunabula printed in the Low Countries officieel worden gepresenteerd, waarna een internationale selectie van sprekers aan het woord komt over incunabelen, ontsluiting en digitalisering hiervan en uiteraard de houtsneden die hierin gevonden worden.

Lees verder >>

De nieuwe boekwinkel: halflege Ikea-kasten

Over de nieuwe winkel van Verwijs + De Slegte in Den Haag.

Uw verslaggever gaat niets te ver om de volgende stap te verslaan in de tragedie die het boekenvak momenteel doormaakt. Zo trok hij gisteren naar Den Haag, waar het laatste bedrijf wel zo’n beetje aangebroken lijkt. Er ligt her en der nog een acteur te reutelen op het podium, hopend dat er nog iemand de kracht kan opbrengen om er snel een einde aan te maken.

Verwijs, ooit de grootste winkel van de binnenstad, met een prachtig pad in de Passage, is nu ingetrokken in het pand van De Slegte. Ik ging erheen en ben geloof ik nooit zo doordrongen van de malaise in het boekenvak. Het is gedaan met Den Haag als boekenstad – die nieuwe winkel is ongelooflijk veel treuriger dan Verwijs of De Slegte ooit waren.
Lees verder >>

Programma symposium Queeste ‘A Bunch of Books’ / ‘Buiten de band’ – Boekencollecties in de middeleeuwse Nederlanden


Al eerder berichtte Neder-L over het symposium A bunch of books. Book collections in the medieval Low Countries (Buiten de band. Boekencollecties in de middeleeuwse Nederlanden), georganiseerd ter gelegenheid van het twintigjarig jubileum van tijdschrift Queeste, op 14 februari 2013.

Inmiddels is ook het programma bekend:

Lees verder >>

Buiten de band. Boekencollecties in de middeleeuwse Nederlanden

Symposium ter gelegenheid van het twintigjarig jubileum van Queeste. Tijdschrift over middeleeuwse letterkunde in de Nederlanden


Nijmegen, 14 februari 2013

Het idee dat teksten betekenis krijgen binnen de materiële context waarin ze worden overgeleverd, is sinds de opkomst van de überlieferungsgeschichtliche Methode en de New Philology in de vorige eeuw niet meer weg te denken uit de studie van de historische letterkunde in de Nederlanden. Deze benaderingen hebben tot nu toe vooral geleid tot onderzoek naar teksten in hun handschriftelijke omgeving, in het bijzonder die van het verzamelhandschrift. De redactie van Queeste wil met een symposium en daaraan gekoppeld themanummer het terrein buiten de contouren van het verzamelhandschrift verkennen. Evenals teksten stonden (verzamel)handschriften niet op zichzelf. Zij hebben gefunctioneerd in een al dan niet overgeleverde boekenverzameling en kregen binnen deze context betekenis. ‘Libraries were dynamic institutions that actively processed, shaped, and imposed meaning on the very materials they contained’, zo stelde Jennifer Summit in 2008 in Memory’s Library. Medieval Books in Early Modern England.

Lees verder >>

Prijs voor scripties over boekwetenschap

Ook in 2012 schrijft de Dr. P.A. Tiele-Stichting weer een prijs uit voor de beste scriptie op het gebied van de boekwetenschap in de ruimste zin des woords. Deelname staat open voor iedere studerende aan een WO- of HBO-opleiding in Nederland. De scriptie moet gereed gekomen zijn in het academisch jaar 1 september 2011 – 1 september 2012.

Voor de beste inzending looft de Tiele-Stichting € 1.000, – uit. Daarnaast streeft de Tiele-Stichting ernaar om in overleg met de auteur de scriptie te publiceren. De stichting wordt daartoe gesteund door het Frederik Mullerfonds, dat een subsidie van maximaal € 1.000, – beschikbaar stelt. De sluitingsdatum voor de inzending is 1 oktober 2012.

Meer informatie over de Scriptieprijs vind je hier.