Tag: boeken

Pas verschenen: Klimaatschieter, dwangzoen en kastelen in Spanje

Komt een klimaatschieter op gewelddadige wijze op voor het milieu? Is een dwangzoen een typisch gevalletje #MeToo? En zijn kastelen in Spanje echt een bezoekje waard? In het nieuwe boek Klimaatschieter, dwangzoen en kastelen in Spanje bespreken Dirk Geirnaert en Roland de Bonth de betekenis en herkomst van ‘woorden die we wisten’.

Lees verder >>

Boeken zijn als getallen

Door Marc van Oostendorp

De kleine Johannes, Mari Andriessen. Frederickspark, Haarlem.
(Bron: WIkipedia)

Wat zijn boeken voor dingen? Over die vraag gaat een artikel dat de beroemde Amerikaanse taalkundige Paul Postal onlangs op internet plaatste.

Dat boeken vreemde dingen zijn, was al meer mensen opgevallen. Ze zijn abstract en lijken in die zin op bijvoorbeeld getallen. De kleine Johannes bevindt zich net zo min als het getal 26 op een bepaalde plaats in de fysieke werkelijkheid. Er zijn natuurlijk allerlei tastbare objecten waarop de letters De kleine Johannes staan en die binnenin eveneens reeksen letters hebben in telkens dezelfde volgorde – het verhaal van de kleine Johannes. Maar geen van die voorwerpen ís De kleine Johannes.

Tegelijkertijd beschouwen we boeken als dingen die op een zeker moment geschreven zijn door een concreet persoon. Als Frederik van Eeden nooit had geleefd, hadden we ook geen Kleine Johannes gehad. Voor ons gevoel heeft Van Eeden die letters in een bepaalde volgorde gezet. Hij heeft op een goed moment de Kleine Johannes gemaakt, en dat boek bestaat dus wel in een bepaalde tijdsspanne: voor 1884 bestond het nog niet.

Lees verder >>

Maartje Lindhout: Te lui om naar de bieb te fietsen

e-bookDoor Maartje Lindhout

Over 25 jaar is mijn leeftijd verdubbeld.

Als relatieve jongeling binnen de neerlandistiek gedraag ik me niet compleet ‘jong’ als het gaat om het medium van romans. Ik lees echte boekenboeken. Slechts één keer heb ik een volledig e-book gelezen, op een tablet, en dat was uit nood: het boek was in alle bibliotheken uitgeleend, ik kon het me niet veroorloven om het te kopen en ik was té nieuwsgierig naar de inhoud. Het lezen gaf me geen rust. Het voelde alsof ik scannend moest lezen, iets wat je over het algemeen toch meer gewend bent op een tablet of smartphone.

Want wat lees je zoal op die moderne en steeds meer vertegenwoordigde devices? Vooral WhatsAppberichtjes, Facebook-posts, tweets. En dan heb ik het nog niet eens over wat je allemaal alleen nog maar zíét op zo’n ding: foto’s, icoontjes, indelingen, overzichten, kernwoorden, alles gemaakt ten behoeve van gebruiksgemak en snelheid. Je hoeft de afbeeldingen en woorden niet echt te bestuderen. Vluchtig kijken en herkennen is voldoende. Van de verschillende leesstrategieën neemt het scannen de overhand.

Lees verder >>

Wouter Klootwijk op de Boekkunstbeurs in Leiden

Op zaterdag 5 en zondag 6 november organiseert Drukwerk in de Marge samen met de Stichting Handboekbinden de jaarlijkse Boekkunstbeurs in de Pieterskerk in Leiden. Ter gelegenheid hiervan heeft journalist en columnist Wouter Klootwijk  een korte roman geschreven, Het Houten Woord. Klootwijk zal op zondag rond het middaguur aanwezig zijn op de beurs om het boekje kort toe te lichten en eventueel te signeren. Het bijzondere boekje zal als ‘Beursuitgave’ aan bezoekers uitgedeeld worden. Het boekje kan ter plekke gebonden worden, waarbij er een keuze is uit een keur van bijzondere omslagen gedrukt door diverse margedrukkers. Lees verder >>

Online: Cor van Bree, Historische Klankleer van het Nederlands

Kort geleden (april 2014) verscheen het eerste deel van het Leerboek voor de Historische Grammatica van het Nederlands. Het is een herziene en uitgebreide uitgave van het leerboek van 1977. Dit eerste deel bevat een beknopte grammatica van het Gotisch, inleidende hoofdstukken en de klankleer. In vergelijking met het boek van 1977 zijn de bibliografische aantekeningen aanmerkelijk uitgebreid en is er ook veel meer aandacht besteed aan regionale ontwikkelingen. De auteur is emeritus hoogleraar historische taalkunde en taalvariatie van het Nederlands aan de Universiteit Leiden. 

Het boek is gratis toegankelijk via https:/openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/38870. Via de catalogus van de UB Leiden, onder “content”, kan men er gemakkelijk bij komen.  

Zojuist verschenen: Bibliomanie. Anno Enno Endt – een terugblik door Cyrille Offermans

In de jaren zestig, als student, raakte Cyrille Offermans, recensent voor De Groene Amsterdammer, aangestoken door het virus van de boekengekte. In dit ideeënrijke essay behandelt hij de oorzaken, de verschijningsvormen, de symptomen en de gevolgen van die ziekte.

Het begint met een herinnering aan een van zijn docenten, de bevlogen Gorter-kenner Enno Endt, die zijn liefde voor het boek demonstreerde door eraan te ruiken. Ter sprake komen verder Flaubert, Canetti, Perec, Antelme. Het essay is tevens een pleidooi voor het boek als materieel object.

Eerder verscheen dit essay in de aflevering van juni 2015 van het literaire tijdschrift ‘Dietsche Warande & Belfort’. Deze herziene en sterk uitgebreide herdruk als Korte Beentjes 7 verschijnt ter gelegenheid van de zeventigste verjaardag van de auteur.

Bibliomanie. Anno Enno Endt. Uitgeverij Huis Clos, 26 pag., € 5,00.
ISBN: 978-90-76117-32-4

11 juni: prof. dr. Thomas Vaessens over Tirza van Arnon Grunberg

11j juni 2015 17.00 – 19.00

Evenement
In 2006 kwam het boek Tirza van Arnon Grunberg uit. Het is de keuze van prof. dr. Thomas Vaessens voor de Academische BoekenClub in juni.

Bij de Academische BoekenClub (ABC) van de Illustere School en de Amsterdamse Academische Club staat, net als bij de keukentafelboekenclubs, één boek centraal: het favoriete boek van een geesteswetenschapper is het uitgangspunt. De avond wordt geleid door Niña Weijers, alumnus van de UvA en auteur. Samen met een geesteswetenschapper die zich professioneel met literatuur bezighoudt, leidt zij een gepassioneerde avond over een boek. Vooraf ontvangt u een aantal vragen en aandachtspunten over het boek, om tijdens het lezen in de gaten te houden. Tijdens de bijeenkomsten zal de ‘eigenaar’ van het boek een betoog houden, wordt (in groepjes) over het boek gesproken en gediscussieerd en komen vragen van deelnemers aan bod.

Lees verder >>

Onbeschreven en ongepubliceerde boeken

Door Marc van Oostendorp

Dat over het woord boek twee etymologische verhalen de ronde doen, dat komt goed uit.

Volgens het ene verhaal heeft het te maken met het woord beuk: de Germanen zouden hun runen in beukenstaafjes hebben gekerfd, en het woord boek zou dus oorspronkelijk hebben verwezen naar een fysiek object – de tak van een boom. Deze etymologie, die ooit populair was, wordt nu kennelijk niet meer geloofd.
Volgens het andere verhaal komt boek van een oud-Germaans woord voor letters. Volgens dat verhaal, dat tegenwoordig de standaardverklaring is,  is de oorspronkelijke betekenis van het woord dus iets abstracts: een verzameling letters, door een schrijver vakkundig op een bepaalde manier gerangschikt.

Vijf kilo

De twee dimensies van het boek – het fysieke ding dat je kunt vastpakken en het abstracte ding dat een schrijver heeft bedacht – zijn inmiddels zo met elkaar verwezen dat het voor sommige mensen moeilijk is te begrijpen dat er iets wonderlijks gebeurt in zinnen als de volgende:
Lees verder >>

Registration SHARP 2014 – Religions of the Book is now open

The Organizing Committee of SHARP 2014 – Religions of the Book is very pleased to let you know that the registration for the conference is now open.

You can register by following this link:

http://www.sharp2014.be/registration.html

Please log in with your account and password (on the right column of the screen). This is the same account used for submissions. If you have not submitted a paper and would still like to subscribe to the conference, only then you need to create a new account (this is possible on the registration page).

We have also prepared a first draft of the Conference Schedule with a list of the papers and sessions:

http://www.sharp2014.be/program.html

We would like to stress that this is a provisional schedule. Cancellations or logistical issues may still cause us to consider minor revisions. However, we feel confident that we will be able to stay close to this schedule. We will of course keep you informed of any changes in the program.

If you still have questions, please feel free to contact us at sharp2014@uantwerpen.be.

Kind regards,
Stijn van Rossem and Kevin Absillis
for the SHARP 2014 Organizing Committee

De ondergang van een boekhandelaar

Adr Heinen sluit zijn deuren

Door Marc van Oostendorp


Toen ik meer dan dertig jaar geleden de oudervereniging van mijn middelbare school de stuipen op het lijf had gejaagd met een artikel over de kwalijke manier waarop de boekenbeurs aan het eind van het schooljaar werd georganiseerd – zo ik iets ben, is het hoofdredacteur van de schoolkrant –, nodigde meneer Heinen me uit in zijn winkel.

Hij had de mooiste zaak van Den Bosch – een boekhandel, en wat voor een! In de kelder de buitenlandse boeken, op de eerste verdieping de poëzie, in het midden de Nederlandse romans, bij de ingang de Salamanders. Een zeventiende-eeuws pand in de Kerkstraat met overal waar je keek boeken, en ergens helemaal bovenin het kamertje waar meneer Heinen zetelde.
Lees verder >>

Huiver, wetenschappelijke uitgever

Door Marc van Oostendorp


Wetenschappelijke boeken moeten natuurlijk gratis zijn: ze worden op kosten van de staat gemaakt door onderzoekers die ze schrijven, redigeren en vaak ook nog persklaar maken. In plaats daarvan zijn ze zo verschrikkelijk duur, dat het ‘publiceren’ van een boek vaak betekent dat het boek minder publiek wordt. De uitgever verbiedt de auteur immers om het boek op een website te zetten. De lezer mag het boek alleen kopen.

Daar kun je over klagen, maar de Duitse taalkundige Martin Haspelmath besloot er wat aan te doen. Samen met een paar collega’s is hij een eigen uitgeverij begonnen, de Language Science Press. In de afgelopen week publiceerde hij een manifest op een weblog waarop hij zijn ideeën uiteenzet.

Als wetenschappelijke uitgever zou ik hier geloof ik knap zenuwachtig van worden. Haspelmath is niet de eerste de beste.
Lees verder >>

De Muze-reeks

Ongekend hoge oplages voor poëziebloemlezingen

Door Bart FM Droog

Tijdens de Boekenweken 1949-1964 verscheen naast het Boekenweekgeschenk ook een speciale poëziebloemlezing ‘voor de jeugd’, die ‘voor ‘weinig geld’ te koop was. De zestien in deze serie verschenen titels staan bekend als de Muze-reeks.

Nu klopt het niet helemaal dat ze speciaal voor de jeugd gemaakt waren. De samenstellers (onder meer M. Vasalis, Clara Eggink en Victor E. van Vriesland) kozen gedichten zonder rekening te houden met de leeftijd van de lezers. Louis Th. Lehmann berichtte daar in 1953 in Het Vrije Volk over: “Wanneer deze uitgave in de eerste plaats voor de jeugd is bedoeld, dan vrezen wij, dat toch veel onbegrepen zal blijven. Maar goed, het papier is geduldig en de boekenkast ook.”

Wat wel klopt is dat ze ‘voor weinig geld’ te koop waren. Van fl. 0,35 in 1949 tot fl 0,90 in 1964. Omgerekend naar nu (met inflatiecorrectie) gaat het om bedragen van € 1,49 tot € 2,33.
Lees verder >>

‘Nieuwe geluiden’ en ‘Prisma’



Twee klassieke bloemlezingen inzichtelijk gemaakt

Door Bart FM Droog

Drie weken mag ik onderzoek doen in het Poëziecentrum Nederland (te Bredevoort). In eerste instantie is de research gericht op de productie van  lemma’s van circa 170 dichters met aantoonbare banden met de provincie Groningen. Waarvan de meeste vertegenwoordigd zijn in landelijk verspreide bloemlezingen. Dus maak ik ook nieuwe bloemlezingenlemma’s. Waardoor een beter inzicht ontstaat in het reilen en zeilen van de Nederlandstalige poëziewereld en weer enkele mythes imploderen (vooral op het vlak van deze of gene die voor zijn dood totaal onbekend zou zijn geweest).

Zo verwerkte ik afgelopen week twee bekende anthologieën:

Nieuwe geluiden, samengesteld door Dirk Coster (1ste druk 1924; 2de 1925, 3de 19274de 19325de 1941, 6de druk opgenomen in Costers Verzamelde werken, 1970).
Prisma, samengesteld door D.A.M. Binnendijk (1930, één druk).
(klik op de boektitels voor meer informatie)

Lees verder >>

Crowdsourcing Ferguut

De illustrator John Rabou en de neerlandica Ingrid Biesheuvel willen een jeugdboek uitgeven waarin het verhaal van de middelnederlandse Arthur-roman Ferguut volledig geïllustreerd wordt uitgegeven. Om deze uitgave te kunnen verwerkelijken zoeken ze nu geld via crowd sourcing. Deelnemers kunnen bijvoorbeeld een boek bestellen en/of een oorspronkelijke illustratie, naar gelang de omvang van hun donatie. Meer informatie is te vinden via het bovenstaande filmpje of op een door de illustrator ingerichte website ferguut.blogspot.nl.

1 – Aankomst bij het hof van Artur in Cardoel. Hi was sot. Digitale versie (nog).

‘Gewapend met kennis. 500 jaar militaire boekcultuur in Nederland’ in Museum Meermanno | Huis van het boek

Tentoonstelling van 16 juni t/m 15 september 2013.
Museum Meermanno organiseert een zomertentoonstelling over Nederlandse militaire boeken door de eeuwen heen. De tentoonstelling laat een overzicht zien van de militaire boekcultuur in Nederland; van het eerste gedrukte militaire boek in Nederland uit 1473,  tot het exemplaar van het Handboek Soldaat van Ridder der Militaire Willems-Orde kapitein Marco Kroon. De tentoonstelling is bedoeld voor een breed publiek en de rijke hoeveelheid aan bijzondere boeken, vaak prachtig geïllustreerd, wordt aangevuld met objecten, zoals historische uniformen met wapenuitrusting, historische militaire portretten en een Leuvens kanon.

Lees verder >>

Boekaankondiging Neerlandistiek in beeld

Op 31 mei 2013 verschijnt Neerlandistiek in beeld, dat gaat over de ontwikkeling van het universitaire vak ‘Nederlands’. Met wisselend accent bestaat het al ruim twee eeuwen uit de vakgebieden letterkunde, taalkunde en taalbeheersing. Hoezeer die vakgebieden in de loop der tijd ook uit elkaar zijn gegroeid en zelf weer in specialismen verdeeld geraakt zijn, de interesse in taal en taalgebruik is gemeenschappelijk gebleven.

Ruim veertig vakgenoten belichten in dit boek de geschiedenis van hun specialisme: welke onderzoeksvragen zijn er gesteld, welke methoden van onderzoek zijn er gevolgd en welke perspectieven hebben oudere benaderingen mogelijk nog steeds te bieden. Vooropstaat een essay van Jan Noordegraaf, die de eenheid van het vak ‘Nederlands’ in historisch perspectief plaatst. Het boek is samengesteld om bij zijn afscheid van de Vrije Universiteit Amsterdam zijn grote verdiensten te markeren voor het onderzoek van de geschiedenis van de neerlandistiek.

Lees verder >>

Vrouwen & boeken

Presentatie van vernieuwd tijdschrift De Boekenwereld

Op woensdag 27 maart presenteren Stichting De Boekenwereld, Uitgeverij Vantilt en de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam het geheel vernieuwde tijdschrift De Boekenwereld. Het eerste nummer nieuwe stijl is een themanummer over ‘Vrouwen & boeken’.

Het thema sluit aan bij het onlangs verschenen lexicon 1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis en de gelijknamige tentoonstelling bij de Bijzondere Collecties. Redacteur van het eerste uur Freek Heijbroek overhandigt het eerste exemplaar van het vernieuwde blad aan Lidewijde Paris, directeur van Uitgeverij Nieuw Amsterdam. Daarna discussiëren Maarten Asscher (Boekhandel Athenaeum), Jeffrey Bosch (Bubb Kuyper Veilingen) en Tracy Metz (publicist en redacteur bijNRC Handelsblad) over de rol van het analoge tijdschrift in het digitale tijdperk. Moderator is Steph Scholten, directeur UvA Erfgoed.
Lees verder >>

Proefschrift- en boekennieuws januari 2013

Door Marten van der Meulen
Promoties
Januariis geendrukke maandvoor promotiesin detaalkunde, maarer iswel heteen enander omnaar uitte kijken.Zo promoveertKeesdeSchepperop 28januariaan deRadboudUniversiteit opde dissertatieYou andme againstthe world?First, secondand thirdperson inthe worldslanguages. 
Op30 januarivindt, tevensin Nijmegen,de verdedigingplaats vande thesisvan drs.A. L.Oldenkamp. Haarpromotieonderzoekgaat overproblemen bijhet gebruikenvan dejuiste inflectievoor volwassenendie Nederlandsleren alstweede taal.Drs. Oldenkampricht zichop eenaantal talen,waaronder Turks,en laatzien dathet klanksysteemvan demoedertaal eenbelangrijke rolspeelt bijhet verwervenvan dejuiste inflectiein hetNederlands.
Tenslottepromoveerde op18januaridr. EefjeBoef aande UniversiteitUtrecht. Inhaar proefschriftpresenteert zijnieuwe empirischedata overde manierwaaropbetrekkelijkebijzinnen zijnopgebouwd inverschillendeNederlandsedialecten.
Deproefschriftenvan dezedrie promovendizijn beschikbaarvia LOTPublishing.
Boeken
BijuitgeverijVantiltverschijnt dezejanuarimaand ditboekvan JanRock overde geschiedenisvan defilologie. Zekereen aanrader,want hetbetreft hierhet proefschriftdat in2010 doorhet Instituutvoor Cultuuren Geschiedenisvan deUvA bekroondwerd metde prijsvoor debeste scriptie.

Jan van Doesborch, Refreynen int sot amoureus wijs

Oproep

Hoewel de volledige tekst van de refereynen van Jan van Doesborch online staat op DBNL, ben ik toch op zoek naar de papieren versie van de editie Kruyskamp (het origineel uit circa 1524 is natuurlijk helemaal te veel gevraagd). Heeft iemand die editie onterecht in zijn boekenkast staan? www.boekwinkeltjes.nl en www.addall.com geven geen soelaas, daarom dus via deze mij onsympathieke wijze.

Nieuw! Uitgeverij Link

Als we de kranten mogen geloven, dan gaat het heel slecht met de boekenbranche. Er wordt steeds minder gelezen, er worden steeds minder boeken verkocht. Uitgeverijen fuseren, boekhandels richten koffiecorners in om nog een beetje omzet te draaien. In dit geweld van de neerwaartse spiraal is er iemand die gewoon gelooft in het boek en die nu gewoon een uitgeverij opricht: Jürgen Snoeren. Een dappere held? Een visionair? Of iemand die op het verkeerde paard aan het wedden is?

Lees verder >>

Boekpresentatie “De vergeten kronieken van Tstadt – De opkomst van Hendrik Conscience”


Lou Geluyckens, Antwerpen Boekenstad en zorro uitgeverij nodigen u uit voor de boekvoorstelling van
De vergeten kronieken van Tstadt. Deel I: 1830-1850: De opkomst van Hendrik Conscience
Op vrijdag 7 decemberom 14.00 uur in de Stadswinkel, Grote Markt 11, Antwerpen
De uitgever over het boek:
“1830. Er drijft een groezelige mist over Antwerpen. Vlaamse oproerlingen zijn er eindelijk in geslaagd de laatste Hollandse bezetters de stad uit te drijven. Aan de rand van de Noordzee is een nieuw land in de maak. Tegen deze achtergrond ontmoeten twee mannen elkaar: de ene een gewonde jonge kerel die terugkeert van het strijdgewoel, de andere een wat zonderlinge man die beweert ouder te zijn dan de stad…”
Lees verder >>

Sub Signo Libelli begint ’n tweede leven

De belangrijkste ‘drukker in de marge’ van Nederland, Ger Kleis, heeft een streep gezet onder zijn activiteiten als drukker/uitgever. Die activiteiten beslaan de periode 1974 tot 2011. Het drukken zelf gebeurde in de marge van zijn baan als docent Nederlands aan ’t Barlaeusgymnasium te Amsterdam. Kleis heeft roem verworven met zijn exclusieve bibliofiele uitgaven van werk van onder anderen Gerrit Komrij, Boudewijn Büch en Frédéric Bastet. In totaal omvat de lijst van het drukwerk Sub Signo Libelli 258 titels.

Lees verder >>

Oapen

Onlangs werd ik gewezen op een interessant boek over Vondel, interessant omdat het werk van Vondel langs alle kanten belicht werd. De titel is briljant door zijn simpelheid: Joost van den Vondel (1587-1679), Dutch Playwright in the Golden Age. Minder briljant vond ik de prijs: € 169,-. Honderdnegenenzestig euro. Dat is nogal wat. 

Gelukkig is de redding nabij, want een aantal uitgeverijen heeft de handen ineengeslagen om met open access aan de slag te gaan. Zij hebben een website opgericht waar zij hun boeken aanbieden als pdf: www.oapen.org. Zoek daar op ‘Vondel‘ en wat komt er tevoorschijn? Juist, het boek over Vondel dat ik zo graag wilde lezen. Kijk maar. Alle 667 pagina’s gratis te downloaden.

Is er nog meer? Jazeker. De boeken uit die prachtserie van Amsterdam University Press over rederijkers van Van Dixhoorn, Van Bruaene, Van Herk en Mareel. Om maar eens wat te noemen, hoor. En zoek eens op ‘deconstructie‘, of ‘Multatuli‘, of ‘Hitchcock‘.  Ik zoek verder en loop tegen het boek Juigchen in den adel der menschelijke natuur aan. Tjee, vorig jaar gekocht. Waarom ben ik toen niet eerst gaan oapen? Dat is de wijze les van dit verhaal: voor je een boek gaat kopen, eerst even oapen.