Tag: boeken

Boeken zijn als getallen

Door Marc van Oostendorp

De kleine Johannes, Mari Andriessen. Frederickspark, Haarlem.
(Bron: WIkipedia)

Wat zijn boeken voor dingen? Over die vraag gaat een artikel dat de beroemde Amerikaanse taalkundige Paul Postal onlangs op internet plaatste.

Dat boeken vreemde dingen zijn, was al meer mensen opgevallen. Ze zijn abstract en lijken in die zin op bijvoorbeeld getallen. De kleine Johannes bevindt zich net zo min als het getal 26 op een bepaalde plaats in de fysieke werkelijkheid. Er zijn natuurlijk allerlei tastbare objecten waarop de letters De kleine Johannes staan en die binnenin eveneens reeksen letters hebben in telkens dezelfde volgorde – het verhaal van de kleine Johannes. Maar geen van die voorwerpen ís De kleine Johannes.

Tegelijkertijd beschouwen we boeken als dingen die op een zeker moment geschreven zijn door een concreet persoon. Als Frederik van Eeden nooit had geleefd, hadden we ook geen Kleine Johannes gehad. Voor ons gevoel heeft Van Eeden die letters in een bepaalde volgorde gezet. Hij heeft op een goed moment de Kleine Johannes gemaakt, en dat boek bestaat dus wel in een bepaalde tijdsspanne: voor 1884 bestond het nog niet.

Lees verder >>

Maartje Lindhout: Te lui om naar de bieb te fietsen

e-bookDoor Maartje Lindhout

Over 25 jaar is mijn leeftijd verdubbeld.

Als relatieve jongeling binnen de neerlandistiek gedraag ik me niet compleet ‘jong’ als het gaat om het medium van romans. Ik lees echte boekenboeken. Slechts één keer heb ik een volledig e-book gelezen, op een tablet, en dat was uit nood: het boek was in alle bibliotheken uitgeleend, ik kon het me niet veroorloven om het te kopen en ik was té nieuwsgierig naar de inhoud. Het lezen gaf me geen rust. Het voelde alsof ik scannend moest lezen, iets wat je over het algemeen toch meer gewend bent op een tablet of smartphone.

Want wat lees je zoal op die moderne en steeds meer vertegenwoordigde devices? Vooral WhatsAppberichtjes, Facebook-posts, tweets. En dan heb ik het nog niet eens over wat je allemaal alleen nog maar zíét op zo’n ding: foto’s, icoontjes, indelingen, overzichten, kernwoorden, alles gemaakt ten behoeve van gebruiksgemak en snelheid. Je hoeft de afbeeldingen en woorden niet echt te bestuderen. Vluchtig kijken en herkennen is voldoende. Van de verschillende leesstrategieën neemt het scannen de overhand.

Lees verder >>

Wouter Klootwijk op de Boekkunstbeurs in Leiden

Op zaterdag 5 en zondag 6 november organiseert Drukwerk in de Marge samen met de Stichting Handboekbinden de jaarlijkse Boekkunstbeurs in de Pieterskerk in Leiden. Ter gelegenheid hiervan heeft journalist en columnist Wouter Klootwijk  een korte roman geschreven, Het Houten Woord. Klootwijk zal op zondag rond het middaguur aanwezig zijn op de beurs om het boekje kort toe te lichten en eventueel te signeren. Het bijzondere boekje zal als ‘Beursuitgave’ aan bezoekers uitgedeeld worden. Het boekje kan ter plekke gebonden worden, waarbij er een keuze is uit een keur van bijzondere omslagen gedrukt door diverse margedrukkers. Lees verder >>

Online: Cor van Bree, Historische Klankleer van het Nederlands

Kort geleden (april 2014) verscheen het eerste deel van het Leerboek voor de Historische Grammatica van het Nederlands. Het is een herziene en uitgebreide uitgave van het leerboek van 1977. Dit eerste deel bevat een beknopte grammatica van het Gotisch, inleidende hoofdstukken en de klankleer. In vergelijking met het boek van 1977 zijn de bibliografische aantekeningen aanmerkelijk uitgebreid en is er ook veel meer aandacht besteed aan regionale ontwikkelingen. De auteur is emeritus hoogleraar historische taalkunde en taalvariatie van het Nederlands aan de Universiteit Leiden. 

Het boek is gratis toegankelijk via https:/openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/38870. Via de catalogus van de UB Leiden, onder “content”, kan men er gemakkelijk bij komen.  

Zojuist verschenen: Bibliomanie. Anno Enno Endt – een terugblik door Cyrille Offermans

In de jaren zestig, als student, raakte Cyrille Offermans, recensent voor De Groene Amsterdammer, aangestoken door het virus van de boekengekte. In dit ideeënrijke essay behandelt hij de oorzaken, de verschijningsvormen, de symptomen en de gevolgen van die ziekte.

Het begint met een herinnering aan een van zijn docenten, de bevlogen Gorter-kenner Enno Endt, die zijn liefde voor het boek demonstreerde door eraan te ruiken. Ter sprake komen verder Flaubert, Canetti, Perec, Antelme. Het essay is tevens een pleidooi voor het boek als materieel object.

Eerder verscheen dit essay in de aflevering van juni 2015 van het literaire tijdschrift ‘Dietsche Warande & Belfort’. Deze herziene en sterk uitgebreide herdruk als Korte Beentjes 7 verschijnt ter gelegenheid van de zeventigste verjaardag van de auteur.

Bibliomanie. Anno Enno Endt. Uitgeverij Huis Clos, 26 pag., € 5,00.
ISBN: 978-90-76117-32-4

11 juni: prof. dr. Thomas Vaessens over Tirza van Arnon Grunberg

11j juni 2015 17.00 – 19.00

Evenement
In 2006 kwam het boek Tirza van Arnon Grunberg uit. Het is de keuze van prof. dr. Thomas Vaessens voor de Academische BoekenClub in juni.

Bij de Academische BoekenClub (ABC) van de Illustere School en de Amsterdamse Academische Club staat, net als bij de keukentafelboekenclubs, één boek centraal: het favoriete boek van een geesteswetenschapper is het uitgangspunt. De avond wordt geleid door Niña Weijers, alumnus van de UvA en auteur. Samen met een geesteswetenschapper die zich professioneel met literatuur bezighoudt, leidt zij een gepassioneerde avond over een boek. Vooraf ontvangt u een aantal vragen en aandachtspunten over het boek, om tijdens het lezen in de gaten te houden. Tijdens de bijeenkomsten zal de ‘eigenaar’ van het boek een betoog houden, wordt (in groepjes) over het boek gesproken en gediscussieerd en komen vragen van deelnemers aan bod.

Lees verder >>

Onbeschreven en ongepubliceerde boeken

Door Marc van Oostendorp

Dat over het woord boek twee etymologische verhalen de ronde doen, dat komt goed uit.

Volgens het ene verhaal heeft het te maken met het woord beuk: de Germanen zouden hun runen in beukenstaafjes hebben gekerfd, en het woord boek zou dus oorspronkelijk hebben verwezen naar een fysiek object – de tak van een boom. Deze etymologie, die ooit populair was, wordt nu kennelijk niet meer geloofd.
Volgens het andere verhaal komt boek van een oud-Germaans woord voor letters. Volgens dat verhaal, dat tegenwoordig de standaardverklaring is,  is de oorspronkelijke betekenis van het woord dus iets abstracts: een verzameling letters, door een schrijver vakkundig op een bepaalde manier gerangschikt.

Vijf kilo

De twee dimensies van het boek – het fysieke ding dat je kunt vastpakken en het abstracte ding dat een schrijver heeft bedacht – zijn inmiddels zo met elkaar verwezen dat het voor sommige mensen moeilijk is te begrijpen dat er iets wonderlijks gebeurt in zinnen als de volgende:
Lees verder >>

Registration SHARP 2014 – Religions of the Book is now open

The Organizing Committee of SHARP 2014 – Religions of the Book is very pleased to let you know that the registration for the conference is now open.

You can register by following this link:

http://www.sharp2014.be/registration.html

Please log in with your account and password (on the right column of the screen). This is the same account used for submissions. If you have not submitted a paper and would still like to subscribe to the conference, only then you need to create a new account (this is possible on the registration page).

We have also prepared a first draft of the Conference Schedule with a list of the papers and sessions:

http://www.sharp2014.be/program.html

We would like to stress that this is a provisional schedule. Cancellations or logistical issues may still cause us to consider minor revisions. However, we feel confident that we will be able to stay close to this schedule. We will of course keep you informed of any changes in the program.

If you still have questions, please feel free to contact us at sharp2014@uantwerpen.be.

Kind regards,
Stijn van Rossem and Kevin Absillis
for the SHARP 2014 Organizing Committee