Tag: biografie

Man zonder ismen

Door Marc van Oostendorp

Behalve over het leven van Willem Brakman gaat Nico Keunings Een ongeneeslijk heimwee ook over literaire –ismen. Brakman verzette zich zelf de laatste decennia met hand en tand tegen het idee dat hij een postmodernist zou zijn. Het postmodernisme associeerde hij met gebrek aan ernst, met totale relativering van de inhoud ten gunste van de vorm – daar wilde hij niet bij horen en kennelijk was hij er zelfs door deskundige liefhebbers als de Vlaamse letterkundige Bart Vervaeck niet kon worden overtuigd dat er misschien meer te beleven was – een vorm van ernst waar de zijne ook in paste.

Lees verder >>

Van harte gefeliciteerd, meneer ’t Hart!

Door Marc van Oostendorp

Vandaag viert Maarten ’t Hart zijn 75e verjaardag, een van de intrigerendste schrijvers die er momenteel in Nederland zijn; intrigerend bijvoorbeeld vanwege een neiging om vooral de minder sympathieke kanten van zijn karakter helemaal niet te verbloemen – niet in zijn werk en niet in zijn interviews. En dan gaat het niet over zogenaamd ‘minder sympathieke’ kanten die feitelijk iemand toch nog sympathiek maken, maar over bijvoorbeeld betweterigheid of bekrompenheid.

Neem mij zoals ik ben, zegt ’t Hart.

Lees verder >>

Wolkers’ waarheid

Door Marc van Biezen

Onno Blom laat in Het litteken van de dood, zijn biografie van Jan Wolkers, zien dat Wolkers geen onwaarheid sprak toen hij in de herfst van 2006 de toen net aangestelde biograaf meedeelde: Niemand is dichter bij de waarheid gebleven dan ik. Mijn leven en werk zijn één. Blom toont in zijn boek aan dat veel gebeurtenissen en verhalen in Wolkers’ romans en verhalen zich inderdaad werkelijk zo hebben afgespeeld in Wolkers’ leven. Ook blijken dialogen soms uitgeschreven gesprekken te zijn, die Wolkers heimelijk opnam op cassettebandjes: met familieleden in aanloop naar De doodshoofdvlinder, met zijn ex-vrouw Annemarie Nauta ter voorbereiding op Turks Fruit. Ook gebruikte hij brieven aan en van geliefden en vrienden, en zijn dagboeken.

Uiteraard is niet al het materiaal in de boeken autobiografisch – Wolkers vulde zijn herinneringen aan met fictie. Daarmee is Wolkers een voorbeeld van een schrijver van zgn. autofictie. 

Lees verder >>

Vegatariër, stadsdokter, patriot

Door Marc van Oostendorp

De titel van het nieuwe boek van de Bossche patriottenkenner Jacques Baartmans is sober: Pieter van Schelle (1749-1792). Veelzijdig en verlicht. Hij dekt wel precies de inhoud, en wat voor inhoud!

Er zijn mensen wiens leven je ook 250 jaar na dato nog inspireren. Pieter van Schelle was zo iemand: een man die zo’n beetje alle dingen die zijn tijd interessant maakte heeft meegemaakt, iemand die tenminste niet stil zat. Een man daarbij meestal de juiste keuze maakte en daarmee soms nog voorop liep ook: een heel vroege voorvechter van het vegetarisme, stadsdokter van Leiden, dichter, overtuigd patriot en uiteindelijk expat en drijvende figuur achter een Nederlandstalige uitgeverij in Duinkerken.

Baartmans heeft allerlei interessante details over Van Schelle naar boven gebracht. Zo geeft hij een uitvoerige bespreking van diens proefschrift dat een betoog was waarom de mens van nature geen vleeseter was. Een interessant argument daarbij was dat mensapen ook geen vlees eten (althans, dat dacht Van Schelle). Er is daarom wel gedacht dat Van Schelle een soort predarwinist zou zijn geweest, maar Baartmans laat overtuigend zien dat dit niet het geval was: Van Schelle wees naar de in zijn tijd bekende overeenkomsten in anatomie tussen mensapen en mensen zonder iets over de evolutie te zeggen. Aan de andere kant laat Baartmans zien dat Van Schelle ten onrechte vergeten is in een recente geschiedsschijving van het vegetarisme in Nederland, omdat hij wel degelijk een pionier was.

Lees verder >>

Niemand weet dat ik Frederike Harmsen van Beek heet

Door Marc van Oostendorp

De gedichten van Frederike Harmsen van Beek waren voor buitenstaanders niet te begrijpen. Ze werden geschreven voor bijzondere gelegenheden die bij publicatie reeds lang vervlogen waren, ze hadden titels als ‘twee raadselrijmen’ en ze bestonden uit een wonderlijke cocktail van stijlen en taalvormen. Harmsen van Beek hield ook zelf niet van mensen die probeerden haar gedichten te interpreteren, ze noemde zulke mensen taalwormen, ze had het idee dat ze niet snapten waar het echt om ging.

Waar Harmsen van Beek ook niet van hield: mensen die haar leven in de openbaarheid brachten. Ze had er slechte ervaringen mee: haar verhaal werd in handen van collega-schrijvers en van journalisten al snel het verhaal van drank en mannen en excentriciteit. Ze verzette zich ertegen, ze wilde de regie in eigen hand houden,

Het vereist, kortom, genoeg afstand tot je onderwerp om een biografie van F. Harmsen van Beek te kunnen schrijven waarin je ook nog probeert het literaire werk te interpreteren. Lees verder >>

Avondvullend programma rondom biografie Frans Kellendonk

Op 27 september aanstaande verschijnt Kellendonk. Een biografie, geschreven door Jaap Goedegebuure. Bij Spui25 te Amsterdam (locatie Oude Lutherse kerk) vindt om die reden een avondvullend programma plaats over Frans Kellendonk (1951-1990). Kellendonk is een van de belangrijkste schrijvers van zijn generatie: geroemd om de stilistische kwaliteit van zijn werk, spraakmakend én omstreden vanwege zijn niet zelden controversiële thematiek.

In zijn biografie schetst Jaap Goedegebuure Kellendonks intellectuele ontwikkeling en laat hij zien hoe persoonlijke ervaringen werden omgevormd tot verhalen en romans met een algemene geldigheid. Voor dit levensverhaal maakte hij gebruik van tot nu toe gesloten archieven en recentelijk opgedoken brieven en documenten. Ze werpen nieuw licht op een briljante stilist en een verbeten karakter. Lees verder >>

All-round onpraktischheid. Het leven en werk van Johan Andreas Dèr Mouw

Door Marc van Oostendorp

De ik-persoon in het beroemdste sonnet van Johan Andreas dèr Mouw (1863-1919) is heel onhandig: hij kan niks in huis, hij moet alles aan ‘haar’ overlaten en als hij dan doet zegt zij “dat dat geen werk is voor een man”. Gelukkig maar, denkt de lezer, dat hij die “onpraktischheid” compenseert met grote liefde voor die ‘zij’, fijn dat hij in ieder geval ‘grote adoratie’ voelt voor ‘haar vereelte handen’.

Die onhandigheid was misschien een autobiografisch detail, blijkt uit de biografie die Lucien Custers over Dèr Mouw schreef, en dat de passende titel Alleen in wervelende wereld draagt. Maar van die warme gevoelens bleek maar weinig. Dèr Mouw was ook sociaal juist heel “onpraktisch”. en behandelde in ieder geval geen van de drie grote liefdes in zijn leven met erg veel adoratie. Lees verder >>

Kanttekeningen bij Marita Mathijsen: Jacob van Lennep. Een bezielde schavuit.

Door Renaat J.G.A.A. Gaspar

Een mooi boek, een knap boek. Mooi van vormgeving, knap van inhoud. En vooral vol, bijna overvol met allerlei vermeldenswaardige feiten en gebeurtenissen.

Niettemin kunnen op een tweetal onderdelen van deze biografie enkele aanvullingen gegeven worden. Ze betreffen de eerste en de laatste roman van Jacob van Lennep: De pleegzoon en De lotgevallen van Klaasje Zevenster.

De pleegzoon

Over Van Lenneps eersteling, De pleegzoon, vermeldt Marita Mathijsen een aantal interessante aspecten, met name inzake de thematiek van dit boek (Mathijsen, pag. 253-257).

Het is bekend dat Van Lennep zijn inspiratie voor een publicatie vaak in andermans werk vond. Zijn eerste publicatie is zelfs niet meer dan een vertaling van het lange gedicht La Grace van Louis Racine. Ook zijn Nederlandsche Legenden zijn, hoe kan het anders, een navolging van Walter Scott in diens onovertroffen sfeertekening van het middeleeuws landschap in haar bewoners. Sommige gedeelten zijn zelfs een nagenoeg letterlijke ontlening aan Walter Scott en Lord Byron (p. 166). Lees verder >>

Verschijnt binnenkort: Biografie Joost Halbertsma 1789-1869

Triomfen en tragedies van een uitmiddelpuntig man

Na 150 jaar is er eindelijk een biografie over Joost Halbertsma. Het levensverhaal van deze oorspronkelijke denker en doener, deze ongewone dominee, letterkundige en redenaar, deze Fries die in Deventer woonde en heel Europa bereisde, is geschreven in een aantrekkelijke stijl en rijk geïllustreerd. In de biografie is veel materiaal uit het archief van Joost Halbertsma gebruikt dat nog nooit eerder beschreven of getoond werd. Dat levert een nieuw en rijk beeld op.

Samen met zijn tijdgenoot Jacob van Lennep was Joost Halbertsma één van de meest opmerkelijke schrijvers en sprekers van de negentiende eeuw. De mannen wandelden met elkaar, schreven elkaar brieven en ‘vochten’ over van alles en nog wat. Naast Van Lennep had Halbertsma ook veelvuldig contact met Willem Bilderdijk, Nederlands grootste dichter van die tijd. Lees verder >>

13 april 2018: Willem Witsen Lezing – Elisabeth Leijnse ‘Zeven levens van Willem Witsen’, Den Haag

Over Willem Witsen (1860-1923) zijn prachtige boeken verschenen. Maar dé biografie is er nog niet. Witsen was schilder, briefschrijver en fotograaf, stond op het snijpunt van twee eeuwen en verkeerde in verschillende sociale kringen en klassen. Zijn leven kan als casus dienen voor de reflectie over biografische mogelijkheden. Het spectrum reikt van de schildersbiografie, de netwerkbiografie, de brievenbiografie, de gendergerichte biografie, de lifechanging events-biografie, de postmoderne biografie, tot de digitale biografie. Met Willem Witsen als voorbeeld pleit Leijnse voor de biografie als interdisciplinaire geschiedschrijving.

Elisabeth Leijnse kreeg in 2016 voor haar biografie ‘Cécile en Elsa. Strijdbare freules’ de Biografieprijs en de Libris Geschiedenisprijs. Ze werkt als hoogleraar aan de universiteit van Namen (Namur).

Meer informatie: website RKD.

Lucebert en Mephisto

Door Marc van Oostendorp

Wim Hazeu is een fijne biograaf als je kortstondige maar heftige aandacht wil na je dood. Aandacht die je dan wel met je biograaf delen moet. Wanneer hij zijn boek geschreven heeft, trekt hij als een storm door de media, want hij kan heel goed geïnterviewd worden. Hij doet precies wat journalisten willen: over zichzelf vertellen, dat hij eigenlijk ook een dichter is, en dat hij vroeger tv-programma’s maakte en hoe hij reageerde toen hij een jaar geleden ontdekte dat je je in brieven antisemitisch hebt uitgelaten terwijl hij zijn boek eigenlijk net had afgerond. Dat zijn verhalen waar journalisten van smullen.

De ontdekking krijgt daardoor de dynamiek van een mediagebeurtenis. Snelle emoties, hapklare conclusies. En nu, een paar dagen, later ebt het alweer weg.

Ook het boek Lucebert draagt de sporen van grote haast om naar buiten te komen met dit pijnlijke, maar onmiskenbaar spectaculaire verhaal. Lees verder >>

Meelynchen

Door Marc Kregting

Geen vrees – niet nog een mening over de scoop dat Lucebert op 19-jarige leeftijd verregaande nazisympathieën koesterde. Wel toonde het bericht, en de ontvangst ervan, op meer manieren dat de orde der dingen nogal ingrijpend is veranderd.

Om te beginnen onderstreepte het een maatschappelijke verdeeldheid, die lang met het begrip ‘polarisatie’ is aangeduid. Terwijl dat echter vruchtbaar kon zijn voor een debat en voor ruimte aan dissensus, is het begrip opgevolgd door een metafoor, van de ‘loopgraaf’. Er wordt niet gedebatteerd over en weer, maar de eigen positie wordt versterkt.

Na het bericht over Lucebert was de ‘rechtse’ site ThePostOnline er zo snel bij dat er een tikfout in de kop sloop die een dag later nog niet hersteld is: ‘Grote paniek in babyboomerland: dichter Lucebert dweepte met nazisme en was anitsemiet.’ Dat hier antisemiet had moeten staan, stoffeerde een gangbare verontwaardiging over de actualiteit. ‘Linkse’ mensen zouden tegenwoordig uitsluitend onrecht aanklagen dat wordt aangedaan aan moslims, niet aan joden. Lees verder >>

23 maart 2018: biografiedag, Leiden

Vrijdag 23 maart 2018
Oude Sterrewacht, Sterrenwachtlaan 11, 2311 GW Leiden

Programma
9.30 – 10.00 uur ontvangst met koffie
10.00 – 10.10 uur Welkomstwoord door Annebeth Simons, voorzitter Louis Couperus
Genootschap

Plenaire lezingen ‘Pijnpunten in de biografie’
10.10 – 10.35 uur Elisabeth Leijnse: De ‘bruine’ jaren van Cécile de Jong van Beek en Donk
10.45 – 11.10 uur Michèl de Jong: De vriendschap met Drs. P.
11.20 – 11.45 uur Petra Teunissen-Nijsse: De ridder met de harde handen. Clare Lennart en
Frans Coenen.
11.55 – 12.20 uur Wim Hazeu: De oorlog, de dichters (Achterberg, Vestdijk, Lucebert) en hun biograaf.
12.30 – 13.30 uur lunch met informatiemarkt

Lees verder >>

Verschenen: Als een meeuw op de golven, biografie Albert Verwey

Bij Uitgeverij Prometheus verscheen deze week de biografie van Albert Verwey, Als een meeuw op de golven. Albert Verwey en zijn tijd, geschreven door Madelon de Keizer. Nog geen zeventien jaar oud was de Amsterdamse hbs’er Albert Verwey toen hij debuteerde met het gedicht ‘De Roze’ in een gerespecteerd literair tijdschrift. Kort daarna werd hij met Willem Kloos een van meest bewonderde vaandeldragers van de Beweging van Tachtig. Maar hij ontwikkelde zich snel. Na zijn breuk met Kloos in 1888 werd Verwey een strijdbaar dichter en literatuurcriticus, die uiteindelijk in de jaren dertig van de twintigste eeuw erkenning kreeg als een ‘waarlijk nationaal figuur’ en een schepper van waarden: een Dichter des Vaderlands!

Cultuurhistoricus Madelon de Keizer verdiepte zich in Verweys unieke en zeer omvangrijke archief en las de duizenden brieven die hij met beroemde tijdgenoten in binnen- en buitenland wisselde. Als een meeuw op de golven beschrijft zijn veelomvattende leven en werk aan de hand van zijn liefde voor zijn vrouw Kitty van Vloten en zijn vriendschap met de schilder Jan Veth, zijn hartsvriend en latere vijand Willem Kloos, zijn moeizame relatie met Lodewijk van Deyssel, zijn beroemde Duitse dichtersvriend Stefan George, zijn ‘pupil’ P.N. van Eyck en zijn bewonderaar Maurits Uyldert.

Uit deze eerste moderne biografie van Verwey komt een dichter en criticus naar voren wiens werk de grote veranderingen in de wereld van zijn tijd reflecteerde. Net als Huizinga toonde Verwey zich in de jaren dertig een sterk geëngageerd intellectueel. Zijn dichterschap blijkt ook nu nog actueel.

Als een meeuw op de golven. Albert Verwey en zijn tijd, Uitgeverij Prometheus, gebonden, 768 pag., € 39,99
ISBN: 9789044635201

(Overgenomen van de website van de Maatschappij)

Het laatste nummer van Tijdschrift voor Biografie

Het laatste papieren nummer van Tijdschrift voor Biografie is verschenen, met als thema ‘emancipatie’. In vier artikelen krijgt het thema vorm: Lonneke Geerlings schrijft over Rosey E. Pool, ‘Bildung en emancipatie in de arbeidersbeweging’, Myriam Everard draagt een artikel bij over Rosa Manus, ‘Tussen joodse emancipatie en vrouwenemancipatie’, Esmeralda Tijhoff onderzoekt de zussen Boissevain en Gerard Borst sluit het kwartet af met een stuk over het biografisch oeuvre van Joosje Lakmaker.

Ook buiten het thema biedt deze laatste aflevering een aantal boeiende artikelen. Monica Soeting bekijkt in ‘De biografie is dood, lang leve de biografie’ toekomstperspectief van het genre van de biografie. Andreas van Rompuy belicht de ‘vergeten’ uitgever Johan Sonneville en Pieter J. van Strien schrijft over het tragisch lot van psychiater Otto Gross. Daarnaast nog artikelen van Jaap Bos en Mineke van Essen (over de vriendschap tussen Martien Langeveld en en Helmuth Plessner) en Eva Abraham (over Jan Pieter Paauwe), columns en recensies. Lees verder >>

In memoriam Jan Wolkers (1925-2007) {1}

Door Peter van Zonneveld

Kasteel Oud-Poelgeest. Tekening van Jan Wolkers (1944).

Gisterenavond vond de presentatie plaats van ‘Het litteken van de dood’, de biografie die Onno Blom over Jan Wolkers schreef. Eergisteren was het precies tien jaar geleden, dat de schrijver en beeldend kunstenaar overleed, een week voor zijn 82e verjaardag. Dat was ook de dag waarop Onno Blom op zijn boek promoveerde aan de Leidse universiteit. De promotie-agenda voor die dag was al gevuld. Dankzij het ongebruikelijke tijdstip (17.30 uur) kon de plechtigheid alsnog plaatsvinden.

Vele vrienden en bekenden waren naar Leiden gekomen om Onno Blom in het geheel gevulde Groot Auditorium zijn dissertatie te horen verdedigen. Dat deed hij met verve, want Onno snoer je niet zo gauw de mond.

Mijn waardering voor Wolkers gaat terug tot het begin van de jaren zestig, toen zijn boeken nog zeer omstreden waren. Ik werd gefascineerd door Kort Amerikaans, dat gesitueerd was in een wereld die ik maar al te goed kende. Als veertienjarige fietste ik door de stad om de plekken te bezoeken die in het boek van belang waren. Het speelde zich af in de Tweede Wereldoorlog, die voor Wolkers van cruciale betekenis is geweest. Lees verder >>

Pas verschenen: Jan van der Vegt, Vierspan

Jan van der Vegt heeft de afgelopen dertig jaar vier biografieën geschreven, van de schrijvers Hans Andreus, Jan Elburg, Hendrik de Vries en A. Roland Holst. In zijn nieuwste boek ‘Vierspan’ beschrijft hij wat hij meemaakte met en rondom dit vierspan van dichters. Hij vertelt over zijn motieven en zijn kennismaking met werk en persoon van zijn vier biografelingen (een nieuw woord dat in dit boek wordt geïntroduceerd). Zij zijn een rol gaan spelen in het leven van de biograaf, die op zijn beurt dode dichters weer tot leven heeft gewekt.

‘Vierspan’ is een autobiografie van een biograaf en laat zien hoe een biograaf te werk gaat, met welke problemen hij wordt geconfronteerd, maar ook wat hem zoveel plezier in zijn werk verschaft.

Jan van der Vegt: Vierspan. Over biografieën en het schrijven ervan. Uitgeverij PROMINENT, ISBN 9789492395191, 316 p. € 24,50.

Zwak-burgerlijk en laf-lief levend Bussum!

Door Marc van Oostendorp

Beethoven is ontegenzeggenlijk een groot componist, die prachtige muziek heeft geschreven. Maar wanneer luistert een mens ooit naar die muziek? Wanneer heb je voor het laatst de maneschijnsonate opgezet om ernaar te luisteren? Wanneer zat je voor het laatst in een zaal waar ze de Negende speelden? Beethoven is zo klassiek dat het onmogelijk om ernaar te luisteren; in de concertgebouw omdat je toch niets kunt horen door het geknisper van de hoestbonbonpapiertjes, en thuis omdat je iedere noot kent.

Willem Kloos is wat mij betreft de Beethoven van de Nederlandse literatuur. Ja, de Zee, de Zee klotst voort in eindeloze deining. Ja, ik ween om bloemen in de knop gebroken. Ja, ik ben een god in ’t diepst van mijn gedachten. Maar dat alles zorgt ervoor dat het bijna onmogelijk is om de Verzen te lezen. Lees verder >>

Een kostwinner in de katholieke letteren

Als de critici wraak hadden willen nemen op Melati van Java, hadden ze het niet effectiever kunnen doen: hebben jullie weleens wat van haar gelezen? Toch was zij in haar tijd – ze leefde van 1853 tot 1927 – een van de populairste Nederlandse schrijfsters, die de ene roman na de andere publiceerde én van wie vrijwl al die romans als warme broodjes over de toonbank gingen.

Marie Sloot heette ze. Ze gebruikte naast Melati ook nog het pseudoniem Mathilde voor haar katholieke, en ook zeer populaire, damesromans. Tegen het eind van haar leven kwam daar Max van Ravestein bij, voor haar wat modernere werk.

Al die pseudoniemen waren bedoeld om het lezerspubliek zo min mogelijk in de war te brengen. Lees verder >>

Gerard haat Joop

Door Marc van Oostendorp

Gerard Reve dacht zelf dat vandaag het omslagpunt zou zijn. “Na mijn dood,” zei hij in 1982 in een interview met Tom Rooduijn, “word ik op de scholen tien jaar vrijwillig gelezen en daarna nog eens tien jaar verplicht. Dan noemen ze een straat naar me. En dan ben ik helemaal vergeten. Niemand weet toch meer wie Tweede van der Helst was?”

Vandaag is het tien jaar geleden dat Reve overleed: de dag dat het vrijwillig lezen om zou slaan in het verplichte. Waarbij hij wel twee dingen zou vergeten. Dat het volgens schrijvers als Christiaan Weijts sowieso maar eens afgelopen moet zijn met dat fucking verplichte lezen. En dat zijn werk eigenlijk niet of nauwelijks nog in de handel zou zijn. (Op weg naar het einde is voor zover ik kan zien het enige dat in de afgelopen vijf jaar herdrukt is.)

Nou ja, in ieder geval verschijnt er nog wel een boekje, Naar het naaktgeslacht van de neerlandicus Bert Boelaars van het weblog Nader tot Reve.

Lees verder >>

Teleurstellende biografie zonder grip

Door Marc van Oostendorp


Andreas Burnier was waarschijnlijk een van de slimste Nederlanders van de vorige eeuw: scherp, geestig en zeer geleerd.  Voor mij was ze – toegegeven – een van de eerste literaire auteurs die ik ontdekte: Het jongensuur stond in de schoolbibliotheek. Maar ook als ik het nu herlees zie ik de gloed van dat boek.

Het kan niet makkelijk zijn om van zo iemand een biografie te schrijven; je moet toch wel een beetje in de buurt komen van haar intelligentie. Probeer maar eens grip te krijgen op een geest die zo ver uitwaaiert, van wiskunde via een heel positivistisch beeld van de criminologie tot en met de antroposofie en het tibetaans boeddhisme. Ik vind dat het Elizabeth Lockhorn niet gelukt is.

Om Burnier – die geboren was en professor werd onder de naam C.I. (Ronnie) Dessaur – te begrijpen, zou je minstens grip moeten zien te krijgen op haar wetenschappelijke loopbaan, haar literaire werk en haar persoonlijke leven. Maar alle drie ontsnappen ze, in mijn ogen, de biograaf.

Lees verder >>

Een neuroot die onbekommerd zei wat hem juist leek

Toen Arnold Zweig een roman publiceerde over de Nederlandse dichter en jurist Jacob Israël de Haan, spraken sommige critici daar schande van. De Haan was een ‘brandende doornbosch’, oordeelde Siegfried van Praag bijvoorbeeld. Diens leven was zo ingewikkeld en zo heftig, daar schreef je maar niet zo even een boek over.
En nu heeft de Amsterdamse neerlandicus Jan Fontijn dat toch gedaan – een biografie geschreven over dé Nederlandse schrijver over wie je ongeveer ieder soort van boek zou kunnen maken, een thriller, een erotische verhalenbundel, een filosofisch-theologisch traktaat, een politieke geschiedenis van Palestina aan het begin van de twintigste eeuw. Fontijn heeft dat allemaal samengebracht in Onrust, een boek van 600 pagina’s over een leven dat met een kogelschot werd beëindigd tijdens de eerste politieke moord in de geschiedenis van Israël.

Lees verder >>

Leven in de steenklomp

Door Marc van Oostendorp


Hoe vaak zal Sander Bax de komende dagen geïnterviewd worden? Ik hoop: heel vaak en in heel veel media, want hij heeft een magistraal boek geschreven over Harry Mulisch, dat erin slaagt op een overtuigende manier allerlei nieuwe samenhang te laten zien in het oeuvre van de in 2010 overleden schrijver.

Het is een boek dat doet wat zo’n boek moet doen – je er intens naar laten verlangen om zelf weer zo snel mogelijk een boek van de meester op te slaan. De enige reden dat je dat niet doet is omdat De Mulisch Mythe zélf zo goed en meeslepend geschreven is, en zo helder en nuchter zoveel duidelijk maakt.

Nog een betere vraag: hoe vaak zal Bax tijdens die interviews gevraagd worden naar de Nobelprijs die Mulisch nooit kreeg? Hij schrijft met enige ironie over de manier waarop de media Harry Mulisch in beeld brachten. Hoe Sonja Barend bijvoorbeeld als ze hem interviewde in 1988 haar vraag uit 1982 herhaalde wat hij ervan vond als critici de plot van zijn boek verraadden.
Lees verder >>

Pas verschenen: Dwars tegen de keer. Het leven en werk van Ida Gerhardt


Op 14 oktober 2014 verscheen bij Uitgeverij Athenaeum Dwars tegen de keer. Het leven en werk van Ida Gerhardt, geschreven door Mieke Koenen. Het is de eerste volledige biografie van dichteres Ida Gerhardt (1905-1997). Op basis van talrijke nieuw ontdekte archiefstukken, brieven, lezingen en ongepubliceerde gedichten schetst Mieke Koenen de verbanden tussen Gerhardts literaire werk en haar levensloop.
Mieke Koenen: Dwars tegen de keer. Het leven en werk van Ida Gerhardt. Amsterdam: Athenaeum, 2014. 600 pagina’s. ISBN: 978 90 253 0380 8. Prijs: € 39,99