Tag: bijnamen

Hoe schrijft die zich ook al weer?

Door Henk Wolf

Mensen krijgen bijnamen. Van vrienden en familie, van collega’s en buren. Bekende mensen krijgen bijnamen van het grote publiek. Sommige mensen zijn op de hoogte van hun bijnaam, bij anderen wordt ie achter de rug om gebruikt. En sommige mensen hebben in hun woonplaats een bijnaam die bijna iedereen in het dagelijks leven gebruikt.

Vraag ik onze hogeschoolstudenten wie het gebruik van bijnamen op dorpen uit eigen ervaring kent, dan gaan er altijd handen omhoog. En dat zijn vrijwel altijd de handen van Friezen, doorgaans niet uit de grotere plaatsen, maar wel van de dorpen. Heel betrouwbaar onderzoek heb ik er niet naar gedaan en ik kan het best mis hebben, maar de indruk die ik zo langzamerhand krijg is dat die dorpsbijnamen in Friesland nog in levend gebruik zijn, terwijl mensen uit Groningen, Drente en Noord-Holland ze ‘iets van vroeger’ noemen. En waar de Friezen ze normaal of grappig of stoer vinden, reageren andere mensen vaak enigszins afwijzend met: “Maar dat is toch niet erg aardig.”

Hoe klinken ze dan? Ik heb eens rondgevraagd en ik kreeg een heleboel bijnamen aangereikt. Bijnamen zijn vaak sprekend. Familie van me woonde vroeger tegenover grouwe Evert (‘dikke Evert’) en die was niet mager, zoals Jan kop geen knappe kerel was. Dan was mijn grootvader als lytse Ytsen (‘kleine Ytsen’) nog goed af. Van anderen hoor ik meer uiterlijke bijnamen, zoals swarte Meindert en swarte Aldert voor mannen met zwart haar, Jochum drip (‘Jochum druppel’) voor een man met een chronische loopneus, lange Gerrit voor een grote kerel en reade Romke, die ongetwijfeld rood haar heeft.

Lees verder >>

Hij mag ook geen döner, dan lijkt hij teveel op een Turk

Door Marc van Oostendorp

Wat doe je als je in Venlo woont, je doet vmbo-basis en ze je een kut-Marokkaan noemen? Dan neem je dat label en je speelt ermee.

In een nieuw artikel in het Journal of Sociolinguistics legt de Maastrichtse onderzoeker Pomme van de Weerd uit hoe dat gaat. Honderden uren heeft ze op die vmbo in Venlo doorgebracht en ze voerde vele gesprekken met leerlingen van het basistrack (dat als het ‘laagste’ wordt beschouwd, :”Vergeet niet wij zijn basis!” roepen de leerlingen soms als ze vinden dat een docent te veel van ze vraagt.)

Lees verder >>

‘Rotterdammers noemen de Erasmusbrug ook wel de Zwaan’

Door Marc van Oostendorp

De Erasmusbrug te Rotterdam. Foto: hiwelo (bron)

Dat de Erasmusbrug in Rotterdam dit weekeinde een uurtje op donker ging in het kader van Earth Hour, leverde op Twitter, althans in mijn bubbel, althans in een bubbeltje van mijn bubbel, enige consternatie op. Want journalisten meldden dat de Erasmusbrug “door Rotterdammers ook wel ‘De Zwaan’ wordt genoemd”, iets wat heel vaak naar voren wordt gebracht wanneer de Erasmusbrug ergens in de nationale media opduikt. Maar ineens krabde iemand zich achter de oren en schreef:

Allerlei Rotterdammers begonnen zich ermee te bemoeien, en al snel was dat algehele consensus dat zij het nooit hebben over ‘de Zwaan’. Het waren volgens mijn bubbels alleen buitenstaanders die af en toe als het woord Erasmusbrug valt, naar voren brengen dat Rotterdammers daar spreken over ‘de Zwaan’. Lees verder >>