Tag: bijbel

A recently-discovered translation from Dutch to Siraya

Door Christopher Joby

It’s not often in one’s career that one comes across a book or manuscript that has lain ‘hidden’ for several hundred years, but by chance this happened to me recently. In Amsterdam in 1661, the Dutch missionary Daniël Gravius published a volume comprising his translations of the Gospels of St. Matthew and St. John in the Formosan language, Siraya, a member of the broader Austronesian family of languages. Until recently, it was thought that only the translation of the Gospel of St. Matthew had survived. However, I recently identified a copy of the 1661 publication which contains both Gospel translations. The Gospel of St. John differs from that of St. Matthew in several respects and will therefore allow scholars in this field to increase their knowledge of this language, which became extinct in the nineteenth century. Hopefully, it will also add to our knowledge of the history of Austronesian or Formosan languages in Taiwan and Austronesian languages more generally.

Lees verder >>

Uitbundig baroktheater over het Bijbelverhaal Esther

(Persbericht Theater Kwast)

Rembrandt van Rijn: Esther

Op 10 november 2017 speelt Theater Kwast in de prachtige Uilenburger Sjoel de tragedie Hester, of de verlossinge der Joden uit 1659 van Johannes Serwouters. In dit bloedstollende treurspel is het aan de jonge  Joodse Hester om haar volk te redden.

Nadat Koning Ahasveros zijn koningin verstoten heeft, neemt hij de Joodse Hester tot vrouw. Haar oom Mordechai voorkomt een aanslag op de koning, maar haalt zich de haat van grootvizier Haman op de hals, door te weigeren voor hem te buigen. Buigen voor mensen zou afgoderij zijn. Haman vaardigt een wet uit, dat alle Joden ter dood moeten worden gebracht. Hij weet echter niet dat Hesther Joods is. Het lot van haar volk rust nu op haar schouders. Voor de opvoering van deze 17e-eeuwse kaskraker met sappige Tableau-vivants is Theater Kwast te gast in de prachtige Uilenburgersjoel, een 18e-eeuwse Amsterdamse synagoge. Geen mooier plek om je onder te dompelen in deze dramatische Joodse geschiedenis, die nog ieder jaar herdacht wordt met het Poerimfeest. Lees verder >>

De Heer is zoals een herder

Door Marc van Oostendorp


De bijbel staat alweer een paar weken op nummer 1 in de bestsellerlijsten, althans de Bijbel in gewone taal, de allernieuwste vertaling, en een die maximale ‘duidelijkheid’ belooft. Daar is kennelijk behoefte aan, aan duidelijkheid; we leven in een tijd waarin alles begrepen en gevat kan worden, ook, nee zelfs, boeken die duizenden jaren geleden geschreven werden door mensen die zelf misschien niet in die duidelijkheid geloofden.

Ik heb de afgelopen weken een beetje te hooi en te gras gelezen in de nieuwe vertaling. Het werkt soms beter dan in andere, en dat op een weinig verrassende manier. Wanneer iets wordt uitgelegd, werkt het wel; bij gedichten werkt het niet.

Met name het beleid voor beeldspraak is problematisch. Op de website van de vertaling wordt gemeld:
Lees verder >>

‘Lucht en leegte’ komt helemaal niet uit de bijbel!

Door Marc van Oostendorp


De Nieuwe Bijbelvertaling heeft de Donald Duck gehaald. Dat onthaalt Ton den Boon in zijn nieuwe boekje Een lust voor het oog, waarin hij bijbelse uitdrukkingen verzamelt die in de omgangstaal terecht zijn gekomen: “Guus Geluk typeerde de gevoelens van zijn neef Donald Duck voor Katrien eens als ‘alleen maar lucht en leegte’.”

Die uitdrukking lucht en leegte heeft volgens Den Boon “in minder dan geen tijd” de status van staande uitdrukking bereikt. Het lijkt inderdaad indrukwekkend. In 2004 verscheen die Nieuwe Bijbelvertaling (NBV), en inmiddels is het een en al lucht en leegte wat de klok slaat. De uitdrukking is misschien nog niet zo populair als ijdelheid der ijdelheden, zoals de Statenvertaling dezelfde zinsnede uit het bijbelboek Prediker vertaalde; maar hij is wel op weg.

Toch is er wel iets meer aan de hand. Je kunt lucht en leegte al vinden in tijden vóór de NBV.
Lees verder >>

Congres: The Ten Commandments in Medieval and Early modern Culture (10-11 april, Gent)


Op donderdag 10 en vrijdag 11 april 2014 organiseert de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit Gent het congres The Ten Commandments in Medieval and Early modern Culture, een internationale conferentie over de Tien Geboden in de middeleeuwse en vroegmoderne cultuur.
Op het congres vinden onder meer sessies plaats op het gebied van theologische perspectieven op de Tien Geboden, de rol van de Tien Geboden in preken en andere tekstuele vormen van godsdienstonderricht, en in middeleeuwse en vroegmoderne literatuur. Keynote speakers zijn Lesley Smith van de University of Oxford (donderdag) en Robert J. Bast van de University of Tennessee, Knoxville (vrijdag). Voor het complete programma, zie: http://www.tencommandments.ugent.be/node/3.

Lees verder >>

Statenvertaling van 1657 door vrijwilligers gedigitaliseerd

Vanaf heden is de transcriptie van de Statenvertaling van 1657 voor iedereen digitaal beschikbaar. Dat laat prof. dr. Nicoline van der Sijs (Meertens Instituut Amsterdam/Radboud Universiteit Nijmegen) weten. De uitgave is tot stand gebracht door een team van vrijwillige medewerkers. De transcriptie is te vinden op de website van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (www.dbnl.org). Het is de tiende Nederlandstalige bijbel die door de Stichting Vrijwiligersnetwerk Nederlandse Taal in digitaal formaat is uitgegeven. Het Bijbeldigitaliseringsproject is hiermee voltooid, maar de vrijwilligers houden zich inmiddels bezig met andere taalprojecten.
De Statenvertaling uit 1657 is een compleet herziene uitgave van de eerste druk van de Statenvertaling, die in 1637 verscheen. Van die eerste druk is al in 2007 onder leiding van Nicoline van der Sijs een digitale editie vervaardigd. De herziene editie uit 1657 was gezuiverd van talloze zetfouten die de eerste druk ontsierden. Eeuwenlang was de zogeheten ‘Corrigeerbijbel’ van 1657 hèt voorbeeld voor de latere drukken van de Statenvertaling.

Lees verder >>

Bommel, bijbels en ‘bestsellers’

Het is niet moeilijk om een boek uit 2012 in je hart te sluiten waarin het woord bestseller tussen aanhalingstekens wordt gezet. Klaas Driebergen doet dat in zijn Bommel en bijbel. Bijbel en christendom in de verhalen van Marten Toonder. Over de bundel Bommelverhalen Als je begrijpt wat ik bedoel schrijft hij:

Deze zag in 1967 het licht als Literaire Reuzenpocket 250 en werd direct een ‘bestseller’.

Bestsellers horen niet echt tot de wereld van Bommel of tot die van de bijbel. In zijn nawoord bij deze omvangrijke studie (347 pagina’s!) die gebaseerd is op zijn doctoraalscriptie aan de VU vertelt Driebergen dat hij van kinds af een liefhebber was van Bommel en dat hij blij was toen hij deze hobby met zijn christelijke achtergrond kon combineren.

Het resultaat is zeer gedegen. Je krijgt het gevoel dat werkelijk iedere verwijzing naar het christendom en de bijbel in de Bommel-sage aan de orde komt: van de man die het heeft over de ‘poel des verderfs’ tot en met het éne plaatje waarop mensen, weliswaar ergens op de achtergrond, naar de kerk gaan.
Lees verder >>