Tag: aspect

Terwijl het muziekje speelde, tekende het clowntje een ster

Door Marc van Oostendorp

Er klinkt circusmuziek. Een clowntje komt op en doet verwoede pogingen een pot te sluiten. Voor de pot dicht is, houdt het muziekje op.

Is nu de volgende zin een correcte beschrijving van deze situatie:

  • Terwijl het muziekje speelde, sloot het clowntje de pot.

Volwassen moedertaalsprekers van het Nederlands zeggen van niet. ‘Het clowntje sloot de pot’ is alleen juist als de pot na afloop van het optreden van het clowntje gesloten is. Sluiten is, in taalkundig jargon, ‘telisch’, gericht op een doel (telos in het Griek). Als dat doel niet wordt gehaald, is er niet echt gesloten. Lees verder >>

Ilja Leonard Pfeijffer als komische zitter

De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (6)

Door Marc van Oostendorp

Ilja Leonard Pfeijffer is een meester van het zitten. In zijn werk wordt weliswaar af en toe ook gewandeld en op bed gelegen, maar ik geloof dat er weinig schrijvers zijn voor wie het zitten zo’n karakteristieke pose is: in het café, op het terras, naakt op de bank.

Als je erop gaat letten, merk je dat ook zijn personages heel veel zitten, en zulks niet alleen in de gevangenis of het gesticht. Deels heeft dat te maken met, of staat het zelfs symbool voor, het niet-actieve leven dat ze leiden. In Rupert en in La Superba wordt bijvoorbeeld uitvoerig werk gemaakt van het zitten op een terras.  Terwijl andere personages in Het ware leven op allerlei manieren in beweging komen, blijft de Ilja in dat boek meestal zitten. In het toneelstuk Malpensa is het eerste dat de hoofdpersonages aan elkaar vragen: ‘Is deze stoel vrij?’

“Als de goden al bestaan”, zei Epicurus volgens Pfeijffer in Second Life,  “dan zitten zij ergens ver weg op een stralende ster gelukzalig te wezen”.  Lees verder >>