Tag: Afrikaans

Deel XIV van die Woordeboek van die Afrikaanse Taal – nog ʼn veertjie in Afrikaans se veelkantige hoed

Deur W.F. Botha en Wannie Carstens

Deel XIV van die Woordeboek van die Afrikaanse Taal is op 18 Oktober 2013 in Stellenbosch, Suid-Afrika bekendgestel en aan proff. Adam Small, Hennie Aucamp en TT Cloete oorhandig.  Al drie skrywers het ’n besondere verbintenis met die WAT. 

Die WAT is ‘n omvatttende verklarende sinchroniese Afrikaanse woordeboek, ooreenstemmend aan die bekende Woordeboek der Nederlandse Taal (WNT). Die verskyning van ‘n nuwe deel van die WAT is ‘n gebeurtenis van groot belang vir Afrikaans.  Daarmee word telkens nog ‘n gedeelte van die Afrikaanse woordeskat in sy wydste omvang vasgelê. Nie net die standaardvariëteit van Afrikaans nie, maar ook die ander variëteite soos Kaaps en Namakwalands kom tereg in die WAT.  Daarbenewens vind ook Afrikaans se kleurvolle streektaal, geselstaal en skat van uitdrukkings ‘n tuiste in die WAT.

Apartheid en de Nederlandse poëzie

Door Bart FM Droog

Het overlijden van Nelson Mandela deed me afvragen in hoeverre Apartheid de Nederlandse poëzie beïnvloed heeft. Je zou denken van: toch wel aanzienlijk, zoiets van 6.8 op de schaal van Stapel – dit gezien de taalverwantschap van het Afrikaans en het Nederlands en de historische banden tussen het voormalig wingewest van de V.O.C. en de staat die later bekend werd als Koninkrijk der Nederlanden.

Het gekke is dat er nauwelijks sporen zijn aan te treffen, op één bloemlezing na: Schrijvers tegen apartheid, (1980). De Zuid-Afrikaanse auteurs die in Nederland in ballingschap werkten, bleven in hun eigen taal werken, op één na: Vernie February (1938-2002), die sporadisch in het Nederlands schreef.

En je had natuurlijk ook de Nederlandse dichters die ten tijde van de apartheid in Zuid-Afrika woonden, zoals J. Greshoff (1888-1971) en  Jac. Braamse (1922-1987). De laatste joeg zich in 1981 in een ietwat depressieve bui een kogel door het lijf – maar of deze depressie veroorzaakt werd door het Apartheidsregime? Wie het weet mag het zeggen.

Digitalisering dra Afrikaans die wêreld in: die DBAT

Door Wannie Carstens
In Afrikaanse taalkundige geledere word daar tans hard gewerk aan die konseptualisering van ʼn groot nuwe digitaliseringsprojek  wat Afrikaans letterlik vlerke sal gee. Meer oor hierdie projek ʼn volgende keer.
Ek berig vandag oor een van die subprojekte wat mettertyd deel van hierdie groot projek sal uitmaak. Ek verwys hiermee na die Digitale Biblioteek van die Afrikaanse Taalkunde – kortweg bekend as die DBAT.

Die DBAT-projek staan tans steeds onder my beheer, maar die intrek van jonger personeel (dr Jako Olivier en dr Adri Breed) het reeds begin ten einde ʼn gladde oorgang te verseker as ek oor ʼn paar jaar die aftrede-ouderdom  bereik.

Dié projek het in 1994 begin toe besluit is om saam te werk met die Bibliografie van die Nederlandse Taal- en Letterkunde (BNTL). Die plan was om op basis van die struktuur van die BNTL ʼn ooreenstemmende struktuur vir Afrikaans te vestig, dus ʼn soort Bibliografie van die Afrikaanse Taal- en Letterkunde (BATL). Kort voor lank was dit duidelik dat Afrikaans nie dieselfde uitsette (publikasies) as Nederlands het nie en dat  ʼn eie struktuur vir Afrikaans ontwikkel sou moes word.
Lees verder >>

’n Nuwe inleiding tot die taalkunde in Afrikaans op pad

Door Wannie Carstens

n Opwindende nuwe boek oor die Afrikaanse taalkunde sal teen Februarie 2014 in Suid-Afrika gepubliseer word. Hiermee behoort ‘n groot gaping in die onderrig van die Afrikaanse taalkunde gevul te word.

Dié boek sal die resultaat wees van ‘n aantal Afrikaanse taalkundiges wat saamgewerk het om ’n boek tot stand te laat kom wat gebruik kan word om die kennisvlakke van voorgraadse studente rakende kennis van die breë beginsels van die taalkunde op dieselfde vlak te bring aan die einde van die derdejaarstudie.

Lees verder >>

Wie is de baas over de taal?

Door Wannie Carstens

Wannie Carstens is hoogleraar Afrikaanse taalkunde en lid van de Afrikaanse Taalraad. Hij zal vanaf nu regelmatig in zijn moedertaal bijdragen aan Neder-L.

Op 15 Junie vanjaar was daar in Leiden ‘n publieke simposium wat georganiseer is deur die Leiden University Centre for Linguistics (LUCL) van die Universiteit Leiden. Hierdie simposium is aangebied in die bekende Academiegebou op die Rapenburg in Leiden.  Die organiseerders van die byeenkoms was proff. Jaap de Jong en Marc van Oostendorp, beide verbonde aan LUCL. Die simposium is besonder goed bygewoon en die saal was vol. En dit op ‘n Saterdagmiddag! Die kwessie van taal is duidelik van groot belang vir Nederlanders en dit is ook goed so. Die aanwesiges het volgens wat ek kon waarneem, uit ‘n groot verskeidenheid velde gekom: akademici, onderwysers (leraars), studente, belangstellende lede van die publiek.

Die sprekers het ook uit ‘n verskeidenheid vertrekpunte gekom:
Lees verder >>

Festival voor het Afrikaans 2013

Van 13 t/m 16 juni vindt in Amsterdam en Den Haag het Festival voor het Afrikaans plaats. Het wordt een vierdaagse viering met Zuid-Afrikaanse muziek, literatuur, theater, films en eten.

Literatuur: Antjie Krog, Ronelda Kamfer, Louis Janse van Vuuren, Etienne van Heerden, Marita vd Vyver
Muziek: Gert Vlok Nel, Luna Paige, Christof Beukes, Radio Kalahari Orkes, David Kramer se Karoo, Stef Bos, Gerard van Maasakkers, Anne van Veen, Karin Hougaard, Emo Adams, Helena Hettema, Niel Rademan.
Theater & Cabaret: My Naam is Ellen Pakkies en Theater aan de Braak.
Rock/Rap/HipHop: Bittereinder & Tim Beumers, Van Coke Kartel, Wambüseun, Jack Parow.
Film: Die Verraaiers, Die Wonderwerker, Rooiland, Die Ongelooflike Avonture van Hanna Hoekom.

13 juni 2013 – Melkweg, Amsterdam
14-16 juni 2013 – Theater aan het Spui, Den Haag

www.festivalvoorhetafrikaans.nl/

Om te sing soos hy gebek is

Door Jana Luther
In September 2009 het ek by die Roots-konferensie – ’n “Suid-Afrikaans-Nederlandse dialoog oor die dinamika van taal, kultuur en erfenis” by die Universiteit van die Wes-Kaap – geluister hoe Mundia Karaan vertel van die totstandkoming van die Stem van die Kaap-gemeenskapsradiostasie vyftien jaar tevore.

Hoewel Afrikaans daagliks gepraat word in die (hoofsaaklik Moslem)gemeenskap wat die uitsaaier bedien, het polities bewuste luisteraars in die verlede al hoe verder wegbeweeg van Afrikaans – as gevolg van die rol daarvan in die apartheidsbestel, onder meer as verpligte taal van onderrig in skole.

Maar dié toedrag was aan die verander …
Lees verder >>

Festival voor het Afrikaans, Amsterdam 13 juni en Den Haag 14-16 juni 2013

Na het succes van de eerste editie in 2011 gaat het Festival voor het Afrikaans in Nederland op herhaling: op 13 juni in De Melkweg in Amsterdam en van 14 t/m 16 juni 2013 in het Theater aan het
Spui in Den Haag.

Ook dit keer weer een sterk programma met veel muziek, toneel en poëzie, alles in het Afrikaans met, waar mogelijk, voorzien van Nederlandse ondertiteling.
Lees verder >>

Plak vas jou vlerkies, maak jou bolla* los

en bring jou harp na Stellenbosch

Door Jana Luther

Dié uitnodiging rig Zandra Bezuidenhout in haar gedig vir vanjaar se Stellenbosse Woordfees: “Woordfeeshemel 2013”.

In Suid-Afrika vind daar jaarliks seker ’n stuk of twintig Afrikaanse kunstefeeste plaas: Einde Januarie, vroeg Februarie is dit tyd vir die Suidoosterfees in Kaapstad. Einde Maart, begin April lok die Klein-Karoo Nasionale Kunstefees (die KKNK) op Oudtshoorn besoekers van heinde en ver. In Julie hou Bloemfontein sy Vryfees. Einde September is dit tyd vir die Aardklop-fees op Potchefstroom. Tussenin is daar talle kleiner feeste. Maar vir wie ook al in die Afrikaanse letterkunde, die Afrikaanse woord, belang stel, is die Woordfees – in die eerste week van Maart in Stellenbosch se eikelane – ’n stukkie hemel op aarde.
Lees verder >>

Pas verschenen: Werkwinkel: Tijdschrift voor Nederlandse en Zuid-Afrikaanse Studies (Vol. VII, No. 2) – J.M. Coetzee in Polen


Onlangs verschenen: Werkwinkel: Tijdschriftvoor Nederlandse en Zuid-Afrikaanse Studies VII (2012), nr. 2. ISSN: 1896-3307

Inhoud 

Jerzy Koch
Introduction / Inleiding
J.M. Coetzee in Poland
J.M. Coetzee in Pole
DOCTORIS HONORIS CAUSA
John Maxwell Coetzee
Doctoris Honoris Causa Lectio
A LIFE IN WRITING

Lees verder >>

Anders maar éénders

Vanaand is die Nederlandse sanger Stef Bos, wat met ’n Afrikaanse vrou getroud is en ses maande van die jaar in Kaapstad woon (aan die voet van Tafelberg, toevallig in dieselfde straat as ek), te sien in die voorlaaste aflewering van die Nederlandse TV-reeks Dat is andere taal!

Op die Afrikaanse poësiewerf Versindaba vertel Bos van sy verhouding met Suid-Afrika en sy liefde vir taal: Vir Nederlands met sy mooi streeksvariëteite, waarin hy hom so persoonlik en met soveel gevoel kan uitdruk. En vir Afrikaans, wat hom die kans bied om sy “eigen taal tegen het licht te houden, het aan te vullen met nieuwe woorden en uitdrukkingen. Het is net alsof je weer verliefd wordt op je eigen vrouw en je jezelf weer realiseert hoe leuk zij eigenlijk is”. Aan Kaapstadmagazine sê hy: “Ik vind Afrikaans een intrigerende taal. Sowieso is het voor mij, als Nederlander in Vlaanderen en Zuid-Afrika erg bijzonder om te zien in hoeveel verschijningvormen mijn taal zich openbaart.”
Lees verder >>

Elisabeth Eybers’ persoonlijke boekerij in Zuid-Afrikahuis bewaard


Nieuwe website geeft inzage in Eybers’ boekenbezit

Op zaterdag 13 oktober werd in het Zuid-Afrikahuis in Amsterdam de Elisabeth Eybers-kamer officieel geopend. Ook werd er een website gelanceerd waarop de catalogus van Eybers’ persoonlijke boekenverzameling, die in de Eybers-kamer wordt bewaard, geraadpleegd kan worden.
Elisabeth Eybers (Klerksdorp, ZA, 26 februari 1915-Amsterdam, 1 december 2007) was in haar eigen land al een bekende dichteres, toen ze zich in 1961 in Nederland vestigde. Toen zij in 1936 debuteerde, was de Afrikaanstalige literatuur nog maar een paar dekaden oud en haar boek, Belydenis in die skemering, was de eerste dichtbundel geschreven door een vrouw, die in deze taal verscheen. In 1943 zou zij ook de eerste vrouw zijn aan wie de prestigieuze Hertzog-prijs werd toegekend, de belangrijkste literaire prijs voor Afrikaanstalige literatuur.

Lees verder >>

Hoe vogel werd tot voël in het Afrikaans

Toen de Amsterdamse taalkundige Hans den Besten bijna twee jaar geleden overleed, liet hij een computer achter met een aantal manuscripten die samen de bouwstenen hadden moeten worden voor een boek over het Afrikaans. Dat boek is er nooit gekomen, maar gelukkig heeft Ton van der Wouden de gelegenheid gekregen om de afgelopen paar jaar in ieder geval al die artikelen te verzamelen en te bezorgen – zodat er in ieder geval een boek van Den Besten is over het Afrikaans. Dat boek, Roots of Afrikaans, wordt vanmiddag in Amsterdam gepresenteerd, nadat dit onlangs al in Stellenbosch gebeurd was.

Het boek staat vol interessante beschouwingen. Bijvoorbeeld over de vraag waarom vogel in het Afrikaans voël geworden is (ook te vinden op de website van de Universiteit van Amsterdam).

Lees verder >>

Pas verschenen: Roots of Afrikaans


We nodigen u graag uit voor de presentatie van het boek:

van der Wouden, Ton ed. (2012), Roots of Afrikaans. Selected writings of Hans den Besten (Creole Language Library, 44). Amsterdam: John Benjamins.

op maandag 2 juli 2012 van 16.30-18.00 in de gemeenschappelijke ruimte op de begane grond van het Bungehuis, Spuistraat 210, 1012 VT Amsterdam.


Twee jaar na het overlijden van Hans den Besten geeft dit boek een overzicht van zijn publicaties op het terrein van het ontstaan van het Afrikaans.


Het programma zal worden geopend door Prof. Dr Pieter C. Muysken, waarna Dr Ton van der Wouden het boek bij het publiek zal introduceren.

Aansluitend is er een borrel. We hopen u allen te kunnen begroeten bij deze gelegenheid. Voelt u zich vrij deze uitnodiging ook verder te verspreiden binnen uw organisatie.