Tag: Afrikaans

Afrikaanse woord van die jaar 2015

Door Jana Luther

Ná 21 jaar van demokrasie word die Reënboognasie se vrygeborenes vanjaar mondig. In 1994 het ouers gedroom van ’n rooskleurige toekoms vir hierdie kinders, maar vandag lyk die prentjie dalk anders. Wat ons opgeval het, is dat baie van vanjaar se kandidate vir LitNet se Afrikaanse woord van die jaar van die een of ander misnoeë getuig. Gelukkig is daar darem ook heelparty inskrywings wat vir ’n ligter luim sorg. Om ’n kortlys saam te stel, was nie maklik nie.

Bo-aan die HAT se alfabetiese lys staan ’n eponiem: die naam van die eens potjierol- maar later skraal begrafnisondernemer na wie die hoëvet-laekoolhidraat-dieet genoem is waaroor verslankers en voedingskundiges in Suid-Afrika nog lank nie uitgepraat is nie.

Lees verder >>

Valentiemorfeem in het Afrikaans

Benito Trollip van de Noord-Wes Universiteit Potchefstroom onderzoekt de tussenklank in het Afrikaans (het zogenoemde valentiemorfeem). Een voorbeeld is de -s- in koningsfamilie.

Voor het empirische onderdeel van zijn studie zoekt hij Nederlandstaligen die vreemdetaalsprekers van het Afrikaans zijn en ook Nederlandstaligen die geïnteresseerd zijn in het Afrikaans (maar het niet spreken of niet helemaal begrijpen). Zij kunnen tot 20 december deelnemen aan een online enquête.

Afrikaans Grammar: Descriptive and Theoretical Perspectives | August 25-26, 2016 | Amsterdam

Afrikaans is unique among the Germanic languages in several ways: Notably, it is the only language of the Germanic family that originated outside of Europe and that is spoken primarily in Africa. Due to the unique historical context in which Afrikaans developed, it has grammatical features setting it apart from the rest of the Germanic family. Afrikaans is also the first language of over seven million people and the third largest language in South Africa.

In spite of its uniqueness and the size of the Afrikaans speech community, Afrikaans is relatively understudied and underdescribed from the perspective of theoretical linguistics. This workshop seeks to address the paucity of descriptive and theoretical studies of Afrikaans in contemporary linguistics by bringing together scholars who work on any aspect of Afrikaans grammar for a two day workshop. We welcome contributions on any aspect of Afrikaans grammar, from both a descriptive and theoretical perspective. Possible topics include (but are not limited to):

Lees verder >>

Lezing Hans du Plessis: Hoe Nederlands is Afrikaans (19 november, Antwerpen)

Graag nodigen wij u van harte uit voor de lezing van


Professor Hans du Plessis 
(North-West University, Zuid-Afrika)
getiteld
“Hoe Nederlands is Afrikaans?” 

Deze lezing (abstract onderaan) wordt georganiseerd door het Departement Taalkunde van de Universiteit Antwerpen en vindt plaats op donderdag 19 november 2015 (12u-13u30) in Zaal R Annexe (nr. 3 op bijgevoegde kaart). De lezing wordt gegeven in het Afrikaans. Deelname is gratis en inclusief een lichte broodjeslunch, waardoor inschrijving verplicht is.
Dit kan u doen door te mailen naar ben.verhoeven@uantwerpen.be, ten laatste op 17 november 2015. 

Nederlandse oues leef voort in Afrikaans

Taal verander. Nederlands verander. Aan die een kant kom daar nuwe woorde by. Aan die ander kant is daar woorde wat geleidelik al hoe minder geskryf word, ál minder gehoor word, totdat hulle stil-stil uit die taal verdwyn en mettertyd vergete raak.

In Het Nieuwe Verdwijnwoordenboek (pas verskyn by Uitgeverij de Weideblik) belig Ton den Boon ’n stuk of duisend van hierdie verdwynende en verdwene woorde van twintigste-eeuse Nederlands. Mooi, interessante woorde soos aantokkeling, besjoechelen, commiesbrood, fielebout, katijverig, en meer.

Vir die deursnee-Afrikaanssprekende sal baie van die woorde in hierdie versameling waarskynlik heeltemal onbekend wees, dink ek toe ek eergister die aantreklike eksemplaar ter (koue) hand neem (in Oktober moet ’n Suid-Afrikaner Nederland nie sonder handskoene aandurf nie!).

Lees verder >>

Colloquium over het Afrikaans


Van 22 tot en met 24 oktober 2015 organiseert het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika zijn tweede colloquium. Tijdens dit internationale congres worden twee uiteenlopende onderzoekslijnen uitgewerkt: ‘Afrikaanse literatuur in transnationaal perspectief’ en ‘Corpora en de studie van het Afrikaans’. Ze zullen parallel behandeld worden en zijn beide onderwerpen waar onder andere aan de Universiteit Gent intensief onderzoek naar verricht wordt.
Het colloquium begint op donderdagavond 22 oktober, en wordt op zaterdag 24 oktober afgesloten met een ronde tafel over de sociale, culturele en politieke betekenis van het Afrikaans in het Zuid-Afrika van 2015. Dat gesprek zal open staan voor het brede publiek en behalve de twee keynote sprekers, Gerhard Van Huyssteen (Noord-Wes Universiteit Potchefstroom) en Louise Viljoen (Stellenbosch Universiteit), zal ook prof. Ciraj Rassool van de Universiteit van de Westkaap daaraan deelnemen. De lezingen zijn gepland voor vrijdag 23 oktober.

Voor meer informatie over het programma en praktische zaken, zie: http://www.afrikaans.ugent.be/colloquium-2015/.

Vacature Lecturer Afrikaans (Universiteit van Pretoria)

De Universiteit van Pretoria heeft een vacature voor een lecturerAfrikaans-Nederlandse letterkunde. Hieronder volgen de Engels- en Afrikaanstalige vacaturetekst. Reageren is mogelijk tot 3 juli 2015.

Faculty of Humanities

Department of Afrikaans

Lecturer

(Scroll down for Afrikaans)

In pursuit of the ideals of excellence and diversity, the University of Pretoria wishes to invite applications for the above vacancy.

The University of Pretoria’s commitment to quality makes us one of the top research Universities in the country and gives us a competitive advantage in international science and technology development.

Responsibilities:

The successful candidate will be required to:

  • Teach Afrikaans literature and any of the following: Comparative Literature / Literary Theory / Dutch Literature at both undergraduate and postgraduate level;
  • Actively engage with research endeavours of the Department;
  • Supervise postgraduate students;
  • Make an active contribution to the Department’s research profile;
  • Carry out academic administration and other activities in the Department as determined by the HOD.


Lees verder >>

UV-departement sê dís wat taalbeleid moet doen

Aan universiteiten in Zuid-Afrika woedt momenteel een fel debat over de (on)wenselijkheid om al het universitaire onderwijs alleen in het Engels te houden. Het onderstaande artikel is een voorbeeld van een duidelijke stellingname in dit debat. (Redactie Neder-L)

Door leden van het departement Afrikaans en Nederlands (enz.) van de Universiteit van die Vrystaat

Die departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans aan die Universiteit van die Vrystaat (UV) wil hom verbind tot harde, doelgerigte werk aan die uitvoering van die ’n meertaligheidsbeleid wat alle UV-studente akademies sal bemagtig, lui ’n meningstuk wat die departement as deel van die debat oor die toekomstige taalbeleid aan die UV geskryf het.

Die taalbeleid van die Universiteit van die Vrystaat (UV) moet tussen die eise van die politiek en die geldmag deur na die werklike akademiese bemagtiging van sy studente gestuur word.

Die departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans aan die UV reageer op die heftige debat oor taal aan dié universiteit.

Lees verder >>

Zwart zijn en Afrikaans spreken

Door Marc van Oostendorp


Het apartheidsregime had het allemaal precies afgebakend: de officiële talen van Zuid-Afrika waren Engels en Afrikaans – de talen van de blanken, met dan nog weer een bijzondere plaats voor het Afrikaans, de blanke taal bij uitstek. In de afgelopen decennia is duidelijk geworden dat dit beeld onjuist is. Bij de volkstelling van 2001 bleek dat iets meer dan de helft (54%) van de sprekers van het Afrikaans ‘kleurling’ was, volgens de criteria van de apartheid, en dat is inmiddels een algemeen geaccepteerd feit.

Minder bekend is een groep op wie Anne-Marie Beukes en Marné Pienaar de aandacht vestigen in een recent artikel in het Nordic Journal of African Studies: de Afrikaanstaligen die volgens de criteria van de apartheid ‘zwart’ waren.

Lees verder >>

Oproep voor Lezingen/Oproep vir Referate Internationaal Congres Gents Colloquium over het Afrikaans

22-24 oktober 2015


Inleiding

Tijdens dit internationale congres, georganiseerd door het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika, worden twee uiteenlopende onderzoekslijnen uitgewerkt, zoals uiteengezet in de samenvattingen hieronder. Ze zullen parallel behandeld worden en verwijzen beide naar innovatief navorsingswerk waarmee men onder andere aan de Universiteit Gent druk bezig is.

Het colloquium begint op donderdagavond 22 oktober, en wordt op zaterdag 24 oktober afgesloten met een ronde tafel over de sociale, culturele en politieke betekenis van het Afrikaans in het Zuid-Afrika van 2015. Dat gesprek zal open staan voor het brede publiek en behalve de twee keynote sprekers zal ook prof. Ciraj Rassool van de Universiteit van de Westkaap daaraan deelnemen. De lezingen zijn gepland voor vrijdag 23 oktober.

Deelnemers worden uitgenodigd abstracts (in Afrikaans of Nederlands) van maximum 300 woorden in te dienen vόόr 1 juli 2015 (afrikaans@ugent.be). Gelieve daarbij aan te geven of uw abstract aansluit bij het letterkundige of taalkundige deel.

Lees verder >>

Nieuwe uitgave Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal

Door Jana Luther, Fred Pheiffer, Rufus H. Gouws

Gedurende die eerste halfeeu van sy bestaan in Suid-Afrika is die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal as gesaghebbende naslaanbron gevestig. Vir menige Afrikaanstalige is die HAT vandag ’n huishoudelike naam. Die eerste uitgawe van die woordeboek het in 1965 verskyn, saamgestel deur P.C. Schoonees, C.J. Swanepoel, S.J. du Toit en C.M. Booysen. Van die tweede uitgawe (1979) en derde uitgawe (1993) was François F. Odendal, professor in Afrikaanse en Nederlandse taalkunde aan die destydse Randse Afrikaanse Universiteit, later afgetree, die hoofredakteur. Vir die werk aan die vierde uitgawe (2000) sluit Rufus H. Gouws, professor in Afrikaanse taalkunde in die Departement Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Stellenbosch, hom by Odendal aan. Saam versorg dié twee redakteurs ook die vyfde uitgawe (2005).

Ná 2005 bly prof. Gouws as konsult- en nasienredakteur by die HAT betrokke. In 2007 stel die uitgewer, Pearson Suid-Afrika, die HAT se eerste voltydse uitgewersredakteur, die leksikograaf Jana Luther, aan. In 2012 kom nog ’n voltydse leksikograaf, Fred Pheiffer, by. Saam pak dié triumviraat ’n omvattende herbewerking en uitbreiding van die HAT aan. Die resultaat – die grootste hersiening sedert die verskyning van die derde uitgawe in 1993 – is hierdie woordeboek, waarvan die verskyning in 2015 saamval met die herdenking van die HAT se vyftigjarige bestaan. In die geskiedenis van die HAT en van die Sisifusarbeid van sy makers is die sesde uitgawe ’n belangrike mylpaal.

Lees verder >>

Call for Papers. Nederlandse literatuur in Zuid-Afrika

In samenwerking met de Vereniging voor Internationale Neerlandistiek wordt een vakspecialistisch boek voorbereid in de reeks Lage Landen Studies (Y. T’Sjoen & R. Foster (eds.), Academia Press, Gent 2015). Het boek presenteert gevalstudies met aandacht voor vertalingen, beschouwingen over en de kritische receptie van moderne Nederlandstalige literatuur in Zuid-Afrika. De aanwezigheid van Nederlandse schrijvers en teksten in het kritische repertoire van Zuid-Afrikaanse auteurs wordt bestudeerd en de manier waarop Nederlandse schrijvers als (strategische) mentions fungeren in receptieteksten over Afrikaanstalige auteurs in Zuid-Afrika.
Lees verder >>

Pas verschenen: Werkwinkel 9(2)


Werkwinkel: Journal of the Low Countries and South African Studies 9, nr. 2 (november 2014)
De redactie van Werkwinkel nodigt u van harte uit om kennis te maken met het nieuwste nummer van dit tijdschrift voor Nederlandse en Zuid-Afrikaanse studies, dat in 2015 tien jaar bestaat. Met deze collectie thematische artikelen wil Werkwinkel graag zijn steentje bijdragen aan de lopende discussie over het oeuvre van Olga Kirsch en haar plaats in de letterkunde van Zuid-Afrika.
Dit is tegelijk het tweede nummer van Werkwinkel dat via De Gruyter Open Access verschijnt. De volledige teksten van alle bijdragen kunt u vinden op http://www.degruyter.com/view/j/werk.
Inhoud:
Olga Kirsch het alles… (voorwoord) / Olga Kirsch Has It All… (preface)
Jerzy Koch
A Poet For All Seasons  
Daniel Hugo
Olga Kirsch: ’n Vreemde boom op hierdie aarde
Eben Venter
“Die hart ’n droë blaar”: Verlies, rou en melancholie in Olga Kirsch se Afrikaanse poësie
Louise Viljoen

Lees verder >>

Het die klok begin lui vir Afrikaans?

Door Prof. Wannie Carstens, voorsitter van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns. 
Taal is altyd gekoppel aan mense. Dit geld ook Afrikaanse mense, wat passievol oor hul taal is en aandring op die gebruik daarvan. Afrikaanse mense glo in die algemeen in moedertaalonderrig en in die reg om hul taal te mag gebruik. Afrikaanse mense weet ook die Grondwet gee hulle daardie reg en eis dit graag op. Pogings om Afrikaans te na te kom, lok daarom altyd reaksie uit. Vir Afrikaanse mense is hul universiteite van groot waarde, ook simbolies. Daarom praat Afrikaanse mense so graag saam oor die hoogste moontlike vlak waarop opleiding in hul taal gegee kan word.

Elke universiteit waar Afrikaans vroeër aangebied is, soos Kovsies, Maties, Tuks, Pukke, NWU-Puk, UJ, UWK en Unisa, het ’n eie oplossing vir die hanteer van die posisie waarin hulle tans is.
Die drastiese agteruitgang van Afrikaans aan die UJ (wat in 1967 as die Randse Afrikaanse Universiteit tot stand gekom het) is nie ’n mooi storie nie. Ons moet daaruit leer wat verkeerd kan gaan as daar met die voete gestem word.
Lees verder >>

Bredie van stories: Zuid-Afrika en de literatuur in het licht van haar geschiedenis


 
Vrijdag 26 september, 13.30-17.00 uur. Regentenkamer, Oude Vest 159a, Leiden.

Wat betekent het om te schrijven in een tijd van post-apartheid? Of in een land dat haar pijnlijke geschiedenis lijkt te verbergen achter een spectaculaire economische groei? Of in een land waarin economische ongelijkheid de plaats heeft ingenomen van raciale ongelijkheid? Met een werkloosheid die ruim boven de 20% uitstijgt en een bijzonder moeilijke verhouding tussen de verschillende bevolkingsgroepen, is Zuid-Afrika zonder meer een land met een moeilijke geschiedenis en, vooral, met een heel moeilijke verhouding ten opzichte van haar eigen verleden.

Tijdens het symposium gaan internationaal gerenommeerde Zuid-Afrikaanse schrijvers en historici met elkaar in debat over de noodzaak en het belang van literatuur om zich te verhouden tot het verleden van Zuid-Afrika. Wat kan de literatuur bijdragen aan de omgang met raciale verschillen, culturele diversiteit en economische ongelijkheid in een land als Zuid-Afrika? Hoe kan je als schrijver recht doen aan die diversiteit? En wat is het belang van het vertellen van verhalen voor de geschiedenis van het land?

Internationaal gerenommeerde schrijvers zoals Etienne van Heerden en Kirby van der Merwe, die deelnemen aan het symposium, stellen zich die vragen reeds enkele decennia. Samen met onderzoekers van de Universiteit van Leiden, Amsterdam en elders leggen ze zich toe op deze vragen en vatten ze die aan om het Zuid-Afrika van gisteren, vandaag en morgen te begrijpen.

Afrikaans as taal aan universiteite in Suid-Afrika: probleem of oplossing?


Door Prof. Wannie Carstens
Voorsitter SA Akademie vir Wetenskap en Kuns (Direkteur Skool vir Tale, Noordwes-Universiteit, Potchefstroomkampus)
Dit artikel verscheen eerder in Rapport, So. 8 Junie 2014.

Bestuur eerder die taal beter

Wat is die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns se standpunt oor Afrikaans as universiteitstaal? vra iemand my onlangs. 
My antwoord was dat dit een van die hoofredes van die Akademie se bestaan is: die bevordering van Afrikaans as taal van die wetenskap in Suid-Afrika, en dat die universiteite vanselfsprekend ʼn kernrol hierin speel. Meer as dit hoef ons sekerlik nie te sê nie. Of hoe?
Hierdeur sê die Akademie – weliswaar implisiet – dat ons ernstig is oor Afrikaans as taal van wetenskapsbeoefening aan universiteite. Sonder universiteite kan die wetenskap eintlik nie gedien word nie. Dit is egter te indirek om dit so te doen, en ons sal ons standpunt helderder moet formuleer. Daarom dan hierdie artikel as ʼn poging om hierdie saak beter te verwoord.

Lees verder >>

Nederlanders imitere

Door Marc van Oostendorp


Gisterenavond ging ik met een Duitse en een Zuid-Afrikaanse taalkundige pizza eten en bier drinken. Dat werd al snel gezellig, omdat het gesprek kwam op het imiteren van Nederlanders. Wat moet je doen om een beetje overtuigend, of in ieder geval grappig als een Nederlander te klinken?

Volgens de Afrikaan klonk je al behoorlijk Nederlands wanneer je drie dingen deed:
Lees verder >>

‘Bak’ wordt ‘pak’ in het Afrikaans

Door Marc van Oostendorp


Dezer dagen is de beroemde Zuid-Afrikaanse taalkundige Andries Coetzee in Nederland. Hij gaf gisteren een lezing waarin hij liet zien dat jongeren in Zuid-Afrika het woord ‘bak’ uitspreken als ‘pak’, en het woord ‘das’ als ‘tas’ – en dat ze toch het verschil kunnen blijven horen.

Het verschil tussen een [b] en een [p] is in het Nederlands en in het ‘oude’ Afrikaans hetzelfde als dat tussen een [d] en een [t]: bij de [b] en de [d] laat je je stembanden trillen, maar bij de [p] en de [t] niet. Je kunt dat zelf voelen door een paar keer achter elkaar b-p-b-p-b-p te zeggen terwijl je je vingers op je keel houdt: met je mond doe je steeds hetzelfde, maar de ene keer voel je een trilling en de andere niet.

Sprekers van het Afrikaans doen dat ook nog wel, maar steeds minder. Jongere sprekers – sprekers die jonger dan 25 waren – laten hun stembanden nog maar in een minderheid van de gevallen trillen wanneer ze een b of een p zeggen. Dat ze het verschil tussen bak en pak nog wel kunnen horen komt, ontdekte Coetzee, doordat alle sprekers van het Afrikaans – ook de oudere – iets anders doen: ze maken een verschil in de uitspraak van de klinker.

Lees verder >>

Eredoctoraat Universiteit Gent voor Breyten Breytenbach

Het Bestuurscollege van de Universiteit Gent heeft in zijn vergadering van eind juni beslist Breyten Breytenbach het institutionele eredoctoraat toe te kennen. Op voordracht van het Gentse Centrum voor de Studie van het Afrikaans en van Zuid-Afrika (Prof. Jacques van Keymeulen, Prof. Yves T’Sjoen en Dr. Annelies Verdoolaege) en na voorafgaandelijke goedkeuring door rector Anne de Paepe en vice-rector Freddy Mortier, zal de heer Breytenbach op woensdag 3 december 2014 de titel van doctor honoris causa van de Universiteit Gent worden uitgereikt. Naar aanleiding van de twintigste verjaardag van de eerste democratische verkiezingen in Zuid-Afrika en uit waardering voor het eigenzinnige kunstenaarschap en het sociaalkritische engagement van de heer Breytenbach is de eretitel toegewezen.
Breyten Breytenbach heeft inmiddels in een persoonlijke boodschap de eervolle uitnodiging aanvaard. Vooral de aandacht voor het Afrikaans en de Afrikaanstalige literatuur aan de Universiteit Gent alsook de appreciatie voor diens artistieke werk hebben hem ervan overtuigd de invitatie te aanvaarden. De Universiteit Gent is vereerd met de genereuze reactie van Breyten Breytenbach.

Lees verder >>

Die leksikograaf als ekostryder

In die hersiening van ’n gevestigde woordeboek, een wat al ’n hele paar dekades oud is, kry die leksikograaf dikwels nie net met konkrete hersieningskwessies te doen nie, maar ook nie-konkrete. Konkrete hersieningskwessies het byvoorbeeld te doen met woorde en uitdrukkings wat verouderd geraak het en met betekenisverskuiwing, op grond van die taalaanvoeling van een of meer leksikograwe of korpusvoorbeelde en -statistieke. Nie-konkrete hersieningskwessies is moeiliker om te bepaal en het veral te doen met die gees van die tyd waarin ’n woordeboek saamgestel of daadwerklik hersien is en die lewensuitkyk van ’n leksikograaf. So ’n tydsgees of lewensuitkyk kan ’n invloed hê op die manier waarop woorde en uitdrukkings vertolk word, en die voorbeeldmateriaal wat gekies word. Waar vertolkings en voorbeeldmateriaal te nou aan ’n bepaalde tydperk verbind is, of die hebbelikhede van ’n bepaalde leksikograaf weerspieël, word die rakleeftyd van vertolkings en voorbeeldmateriaal beperk, en die volgende geslag woordeboekgebruikers vind al hoe minder aanklank daarby.

Lees verder >>

Vertaalseter Riet de Jong-Goossens krijgt erepenning Suid-Afrikaanse Akademie vir wetenskap en kuns

De Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns heeft een Erepenning toegekend aan de Nederlandse vertaalster Riet de Jong-Goossens. De Jong-Goossens ontvangt de Erepenning vanwege haar grote verdiensten als vertaler van Afrikaanstalige literatuur in het Nederlands. ‘Op deze manier’, aldus dr. Dioné Prinsloo, CEO van de SA Akademie, ‘kan een breed internationaal lezerspubliek kennismaken met de Afrikaanse literatuur. Ook heeft de Akademie grote waardering voor de uitstekende kwaliteit van De Jong-Goossens werk.’
De Erepenning van de Suid-Afrikaanse Akademie zal op dinsdag 23 september 2014 aan Riet de Jong-Goossens worden overhandigd tijdens een ontmoeting tussen Zuid-Afrikaanse schrijvers en Nederlandse vertalers, die plaatsvindt in het kader van de Week van de Afrikaanse roman. Bij deze ontmoeting zullen de schrijvers Etienne van Heerden, Irma Joubert, Sonja Loots, Kirby van der Merwe en Marita van der Vyver aanwezig zijn. De Erepenning zal door dr. Dioné Prinsloo van de SA Akademie worden overhandigd.

19 t/m 28 september 2014: Week van de Afrikaanse roman

Van 19 t/m 28 september 2014 staan Nederland en Vlaanderen in het teken van de Afrikaanse roman. De Week van de Afrikaanse roman is een leesbevorderings-campagne die hernieuwde aandacht wil vragen voor Afrikaanstalige romans in Nederlandse vertaling. Het doel van deze campagne is om in Nederland en Vlaanderen brede en duurzame aandacht te genereren voor de Afrikaanse roman. 

Vijf Zuid-Afrikaanse schrijvers komen speciaal voor de Week van de Afrikaanse roman naar ons toe: Etienne van Heerden, Irma Joubert, Sonja Loots, Kirby van der Merwe en Marita van der Vyver.
Lees verder >>

Voorpublicatie: Die Roebaijat van Omar Khajjam

Onlangs verscheen bij Protea Boekhuis de nieuwe vertaling van Die roebaijat van Omar Khajjam. 50 kwatryne door de Afrikaanse dichter Daniel Hugo. ls voorpublicatie verschijnt in Neder-L de inleiding bij deze vertaling.

Die roebaijat is die bes verkoopte gedig van alle tye. Sedert dit in 1859 vir die eerste keer gepubliseer is, het daar al meer as 650 verskillende uitgawes en ’n groot aantal herdrukke die lig gesien. Die helfte van hierdie uitgawes is geïllustreer deur 150 verskillende kunstenaars, en meer as ’n honderd komponiste het die Die roebaijat getoonset. Volgens die redakteur van ’n redelik onlangse uitgawe van dié gewilde gedig, Tony Briggs (2009: xxiv), kan ’n mens praat van ’n Khajjam-industrie of selfs -kultus. Die Khajjam-manie was veral lewenskragtig in die eerste halfeeu ná die verskyning van die gedig.

Die trefkrag van die Die roebaijat (die Persiese meervoudsvorm vir “kwatryn”; die enkelvoudsvorm is roebai) kan hoofsaaklik toegeskryf word aan die vertaler Edward FitzGerald (1809-1883) se digterlike genialiteit. Sy vertaling van die Khajjam-kwatryne is in ’n groot mate eerder herskrywings as getroue weergawes van die oorspronklike gedigte. FitzGerald se herskrywing behels ook ’n rangskikking van die kwatryne tot ’n poëtiese eenheid, sodat ’n mens inderdaad van die Die roebaijat as ’n selfstandige gedig kan praat. Khajjam se kwatryne daarenteen is in ’n chaotiese toestand oorgelewer, sonder enige tematiese samehang. Die eerste uitgawe van die Die roebaijat het bestaan uit 75 kwatryne. FitzGerald het tot aan die einde van sy lewe aan die gedig bly werk deur nuwe variante van bestaande kwatryne te maak (nie altyd verbeterings nie!) en deur nuwes by te skryf. Dit het tot gevolg gehad dat die verskillende uitgawes wat in sy leeftyd verskyn het, ’n wisselende aantal kwatryne bevat het.
Lees verder >>