Tag: Afrikaans

Afrikaans kom van vêr af

Door Michael le Cordeur

unnamedDaar heers ’n groot debat in Suid-Afrika oor die toekoms van Afrikaans as onderwystaal. In hierdie debat word daar dikwels vinger gewys na bruin mense en veral bruin leiers oor hul “stilswye” in die debat.

Die punt word veral gestel dat bruin mense die grootste komponent uitmaak van die totale Afrikaanssprekende gemeenskap.

Omdat ek nog altyd van mening was dat bogenoemde ’n aanvegbare stelling is, het ek en Wannie Carstens reeds in 2015 begin praat oor ’n gedenkboek opgedra aan prof. Adam Small met die tema: Die bydrae van bruin sprekers van Afrikaans tot die ontwikkeling van Afrikaans as taal.

Ek het talle skrywers uit hoofsaaklik die bruin gemeenskap genader om betrokke te raak. Die reaksie uit die bruin gemeenskap het ons wildste drome oortref en ons moes streng keuring toepas om die boek tot 36 hoofstukke te beperk. Lees verder >>

Afrikaans kom nooit alleen nie

Aan de Universiteit Gent wordt sedert 2007 het opleidingsonderdeel Afrikaans: taal- en letterkunde aangeboden. Dit academiejaar hebben zich maar liefst vijftig studenten aangemeld. Ook het aantal scripties Afrikaanse taalkunde en letterkunde neemt gestaag toe. Teneinde de samenwerking met het Zuid-Afrikahuis in Amsterdam op het gebied van onderzoek te verstevigen, gaan de studenten er dit semester op werkbezoek. Zij nemen ook deel aan het colloquium met taalkundige en letterkundige sessies (www.afrikaans.ugent.be). In colleges, tijdens sessies taalverwerving en met wetenschappelijke referaten worden Gentse studenten vertrouwd gemaakt met (de geschiedenis van) het Afrikaans, de literatuur in deze jonge Germaanse zustertaal van het Nederlands en de historische, maatschappelijke, culturele en politieke context. Lees verder >>

Week van de Afrikaanse Roman

image003Evenementen in Vlaanderen

Over ruim twee weken begint in Nederland en Vlaanderen de tweede editie van de Week van de Afrikaanse roman.

Hieronder zetten we alle activiteiten die in Vlaanderen plaatsvinden, nog even voor u op een rij.

 

Woensdag 14 september 2016
Gebonden en verbonden in de schaduw van de Tafelberg
Lezing door Ena Jansen over de positie van de huiswerker in de Zuid-Afrikaanse samenleving en de Zuid-Afrikaanse literatuur
Muziek door Simon Shrimpton-Smith
Tijd: 20.30 uur-21.30 uur
Plaats: Boekwinkel De Kleine Johannes, Tiensestraat 17, Leuven
Entree: € 9,50 inclusief een goed glas Zuid-Afrikaanse wijn
Reserveren: info@de-kleine-johannes.be
Meer informatie: http://www.de-kleine-johannes.be/evenementen

Lees verder >>

Symposium Menselijke natuur? Herinnering, ecologie en esthetiek in hedendaagse Afrikaanse letterkunde

In het kader van de Week van de Afrikaanse roman nodigen wij u graag uit voor het

LITERAIR SYMPOSIUM

Menselijke natuur? Herinnering, ecologie en esthetiek in hedendaagse Afrikaanse letterkunde

Tijd: 23 september 2016, van 13 tot 17 uur
Locatie: VOC Zaal, Bushuis, Universiteit van Amsterdam (kaart)

Vaak wordt de natuur als een fenomeen gezien dat buiten jezelf ligt, iets dat van een afstand kan worden beschouwd en bezongen. Maar, zoals ook Timothy Morton in Ecology Without Nature aangeeft, bevordert een dergelijke externe visie geenszins een constructieve beleving van wat hij “omgeving” noemt. Op welke manier kan de literaire esthetiek een rol spelen in het creëren van een beeld waarin de omgeving niet langer als een achtergrond voor het menselijk bestaan wordt gezien? Op welke manier gaan schrijvers om met deze verhouding tussen mensen, met hun gedrag, geschiedenis, herinneringen en ideologieën, en wat wij gewoon zijn “natuur” te noemen? En welke inzichten kunnen juist vanuit Zuid-Afrikaans perspectief gewonnen worden? Tijdens dit symposium zullen de Afrikaanstalige schrijvers Marlene van Niekerk, Francois Smith, Simon Bruinders, Lien Botha, en Ena Jansen zich over dergelijke vragen buigen aan de hand van hun meest recente literaire werken.

Voor meer informatie over het programma, zie de website van de UvA.

Voor meer informatie over de schrijvers en het programma van de Week van de Afrikaanse roman, zie de website van de Week.

Afrikaans Grammar: Descriptive and Theoretical Perspectives | Johannesburg, South Africa

25-26 August, Johannesburg, South-Africa

Afrikaans is unique among the Germanic languages in several ways: Notably, it is the only language of the Germanic family that originated outside of Europe and that is spoken primarily in Africa. Due to the unique historical context in which Afrikaans developed, it has grammatical features setting it apart from the rest of the Germanic family. Afrikaans is also the first language of over seven million people and the third largest language in South Africa.

In spite of its uniqueness and the size of the Afrikaans speech community, Afrikaans is relatively understudied and underdescribed from the perspective of theoretical linguistics. Lees verder >>

15 – 26 september: Week van de Afrikaanse roman

Van 16 t/m 25 september 2016 wordt in Nederland en Vlaanderen voor de tweede keer de Week van de Afrikaanse roman gehouden, een leesbevorderingscampagne die aandacht wil vragen voor Afrikaanstalige romans in Nederlandse vertaling. Het doel van deze campagne is om in Nederland en Vlaanderen brede en duurzame aandacht te genereren voor de Afrikaanse roman.

Vijf Zuid-Afrikaanse schrijvers komen speciaal voor de Week van de Afrikaanse roman naar de Lage Landen: Simon Bruinders, Lien Botha, Marlene van Niekerk, Francois Smith en Marita van der Vyver. Lees verder >>

Vacature: bijzonder hoogleraar Zuid-Afrikaanse letterkunde, cultuur en geschiedenis

Aard en inhoud van de leerstoel

De bijzondere leerstoel is in 2000 ingesteld in de Faculteit der Geesteswetenschappen. Aanvankelijk richtte de leerstoel zich voornamelijk op de letterkunde, maar het profiel is in 2016 verbreed naar de huidige leeropdracht. De bijzondere leerstoel is ingesteld vanwege de Stichting ZASM. Deze stichting heeft o.a. ten doel het bevorderen van de studie van de Afrikaanse taal- en letterkunde en de cultuur en geschiedenis van Zuid-Afrika. Lees verder >>

Call for papers 3e Gentse Colloquium over het Afrikaans, 28 oktober 2016

 Inleiding

Tijdens dit internationale congres, georganiseerd door het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika, zullen twee uiteenlopende onderzoekslijnen uitgewerkt worden, zoals uiteengezet in de samenvattingen hieronder. De twee lijnen zullen parallel behandeld worden tijdens het colloquium en ze verwijzen beide naar innovatief navorsingswerk waarmee men onder andere aan de Universiteit Gent druk bezig is.

Als keynote sprekers zijn Prof. dr. Theo du Plessis (Universiteit van die Vrystaat) en Prof. dr. Wannie Carstens (Noordwes Universiteit) uitgenodigd voor de taalkunde. Prof. dr. Andries Visagie en Prof. dr. Alfred Schaffer, allebei verbonden aan de Universiteit Stellenbosch, zijn de centrale sprekers voor het gedeelte letterkunde.

Deelnemers worden uitgenodigd abstracts (in Afrikaans of Nederlands) van maximum 300 woorden in te dienen voor 1 juni 2016 (afrikaans@ugent.be). Gelieve daarbij aan te geven of uw abstract aansluit bij het letterkundige of taalkundige deel.


Lees verder >>

Vacature: Lector Afrikaans, Universiteit van Fort Hare

UNIVERSITEIT VAN FORT HARE
FAKULTEIT VAN SOSIALE EN GEESTESWETENSKAPPE


Aansoeke van geskikte kandidate word ingewag vir die volgende pos:


Lektoraat: Departement Afrikaans: Oos-Londenkampus
Minimumvereistes:
  • ’n Magistergraad in Afrikaans; ’n Doktorsgraad in Afrikaans sal ’n voordeel wees.
  • ’n Basiese teoretiese kennis van die dissipline.
  • 5 jaar ondervinding in tersiêre onderrig en bewese navorsingsuitsette.
  • Die potensiaal om akademiese en administratiewe verantwoordelikhede op departementele vlak te onderneem.
  • Die vermoë en bereidwilligheid om deel te neem aan gemeenskapsprojekte.
  • Goeie interpersoonlike vaardighede.

Verschenen: Speciaal nummer Stellenbosch Papers, opgedragen aan Hans den Besten

Studies opgedra aan Hans den Besten: Suider-Afrikaanse perspektiewe / Studies dedicated to Hans den Besten: Southern African perspectives

Pas verschenen: Het nieuwe nummer van Werkwinkel: Tijdschrift voor Nederlandse en Zuid-Afrikaanse Studies

Werkwinkel: Journal of Low Countries and South African Studies – Tijdschrift voor Nederlandse en Zuid-Afrikaanse Studies – Tydskrif vir Nederlandse en Suid-Afrikaanse Studies viert zijn tienjarig bestaan. Werkwinkel is een peer reviewed wetenschappelijk blad, dat artikelen publiceert op het gebied van de Nederlandse en Zuid-Afrikaanse studies (cultuur, geschiedenis, taal- en letterkunde). Werkwinkel accepteert bijdragen in drie talen: Engels, Nederlands en Afrikaans. Naast de afdeling Papers, heeft WW ook de rubriek Views bedoeld voor polemieken, commentaren en academische inzichten. Het blad biedt ook ruimte aan Reviews waarin recensies geplaatst worden.
WW werd in 2006 opgericht en wordt uitgegeven door het Departement voor Nederlandse en Zuid-Afrikaanse Studies van de Faculteit Engels aan de Adam Mickiewicz-Universiteit in Poznań, Polen en staat onder redactie van Jerzy Koch. 

Lees verder >>

Verschenen: TNTL (131/4)


Onlangs verschenen: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 131 (2015), nr. 4. ISSN: 0040-7550. eISSN (online): 2212-0521.
Dit nieuwe nummer heeft als thema: Shadow Histories. Transculturation and Narrative in Afrikaans.
Inhoud
Artikelen
Shadow Histories. Transculturation and Narrative in Afrikaans
Hanneke Stuit
Histories of the Everyday. Domestic Workers in the South African Literary Archive       
Ena Jansen
‘They Couldn’t Achieve their Goal with Me’. Telling Rape During the South African War             
Antjie Krog
The Epic and the Anti­-epic. Myth­making in South Africa’s Number Gangs      
Tertius Kapp
 

Lees verder >>

Afrikaanse woord van die jaar 2015

Door Jana Luther

Ná 21 jaar van demokrasie word die Reënboognasie se vrygeborenes vanjaar mondig. In 1994 het ouers gedroom van ’n rooskleurige toekoms vir hierdie kinders, maar vandag lyk die prentjie dalk anders. Wat ons opgeval het, is dat baie van vanjaar se kandidate vir LitNet se Afrikaanse woord van die jaar van die een of ander misnoeë getuig. Gelukkig is daar darem ook heelparty inskrywings wat vir ’n ligter luim sorg. Om ’n kortlys saam te stel, was nie maklik nie.

Bo-aan die HAT se alfabetiese lys staan ’n eponiem: die naam van die eens potjierol- maar later skraal begrafnisondernemer na wie die hoëvet-laekoolhidraat-dieet genoem is waaroor verslankers en voedingskundiges in Suid-Afrika nog lank nie uitgepraat is nie.

Lees verder >>

Valentiemorfeem in het Afrikaans

Benito Trollip van de Noord-Wes Universiteit Potchefstroom onderzoekt de tussenklank in het Afrikaans (het zogenoemde valentiemorfeem). Een voorbeeld is de -s- in koningsfamilie.

Voor het empirische onderdeel van zijn studie zoekt hij Nederlandstaligen die vreemdetaalsprekers van het Afrikaans zijn en ook Nederlandstaligen die geïnteresseerd zijn in het Afrikaans (maar het niet spreken of niet helemaal begrijpen). Zij kunnen tot 20 december deelnemen aan een online enquête.

Afrikaans Grammar: Descriptive and Theoretical Perspectives | August 25-26, 2016 | Amsterdam

Afrikaans is unique among the Germanic languages in several ways: Notably, it is the only language of the Germanic family that originated outside of Europe and that is spoken primarily in Africa. Due to the unique historical context in which Afrikaans developed, it has grammatical features setting it apart from the rest of the Germanic family. Afrikaans is also the first language of over seven million people and the third largest language in South Africa.

In spite of its uniqueness and the size of the Afrikaans speech community, Afrikaans is relatively understudied and underdescribed from the perspective of theoretical linguistics. This workshop seeks to address the paucity of descriptive and theoretical studies of Afrikaans in contemporary linguistics by bringing together scholars who work on any aspect of Afrikaans grammar for a two day workshop. We welcome contributions on any aspect of Afrikaans grammar, from both a descriptive and theoretical perspective. Possible topics include (but are not limited to):

Lees verder >>

Lezing Hans du Plessis: Hoe Nederlands is Afrikaans (19 november, Antwerpen)

Graag nodigen wij u van harte uit voor de lezing van


Professor Hans du Plessis 
(North-West University, Zuid-Afrika)
getiteld
“Hoe Nederlands is Afrikaans?” 

Deze lezing (abstract onderaan) wordt georganiseerd door het Departement Taalkunde van de Universiteit Antwerpen en vindt plaats op donderdag 19 november 2015 (12u-13u30) in Zaal R Annexe (nr. 3 op bijgevoegde kaart). De lezing wordt gegeven in het Afrikaans. Deelname is gratis en inclusief een lichte broodjeslunch, waardoor inschrijving verplicht is.
Dit kan u doen door te mailen naar ben.verhoeven@uantwerpen.be, ten laatste op 17 november 2015. 

Nederlandse oues leef voort in Afrikaans

Taal verander. Nederlands verander. Aan die een kant kom daar nuwe woorde by. Aan die ander kant is daar woorde wat geleidelik al hoe minder geskryf word, ál minder gehoor word, totdat hulle stil-stil uit die taal verdwyn en mettertyd vergete raak.

In Het Nieuwe Verdwijnwoordenboek (pas verskyn by Uitgeverij de Weideblik) belig Ton den Boon ’n stuk of duisend van hierdie verdwynende en verdwene woorde van twintigste-eeuse Nederlands. Mooi, interessante woorde soos aantokkeling, besjoechelen, commiesbrood, fielebout, katijverig, en meer.

Vir die deursnee-Afrikaanssprekende sal baie van die woorde in hierdie versameling waarskynlik heeltemal onbekend wees, dink ek toe ek eergister die aantreklike eksemplaar ter (koue) hand neem (in Oktober moet ’n Suid-Afrikaner Nederland nie sonder handskoene aandurf nie!).

Lees verder >>

Colloquium over het Afrikaans


Van 22 tot en met 24 oktober 2015 organiseert het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika zijn tweede colloquium. Tijdens dit internationale congres worden twee uiteenlopende onderzoekslijnen uitgewerkt: ‘Afrikaanse literatuur in transnationaal perspectief’ en ‘Corpora en de studie van het Afrikaans’. Ze zullen parallel behandeld worden en zijn beide onderwerpen waar onder andere aan de Universiteit Gent intensief onderzoek naar verricht wordt.
Het colloquium begint op donderdagavond 22 oktober, en wordt op zaterdag 24 oktober afgesloten met een ronde tafel over de sociale, culturele en politieke betekenis van het Afrikaans in het Zuid-Afrika van 2015. Dat gesprek zal open staan voor het brede publiek en behalve de twee keynote sprekers, Gerhard Van Huyssteen (Noord-Wes Universiteit Potchefstroom) en Louise Viljoen (Stellenbosch Universiteit), zal ook prof. Ciraj Rassool van de Universiteit van de Westkaap daaraan deelnemen. De lezingen zijn gepland voor vrijdag 23 oktober.

Voor meer informatie over het programma en praktische zaken, zie: http://www.afrikaans.ugent.be/colloquium-2015/.

Vacature Lecturer Afrikaans (Universiteit van Pretoria)

De Universiteit van Pretoria heeft een vacature voor een lecturerAfrikaans-Nederlandse letterkunde. Hieronder volgen de Engels- en Afrikaanstalige vacaturetekst. Reageren is mogelijk tot 3 juli 2015.

Faculty of Humanities

Department of Afrikaans

Lecturer

(Scroll down for Afrikaans)

In pursuit of the ideals of excellence and diversity, the University of Pretoria wishes to invite applications for the above vacancy.

The University of Pretoria’s commitment to quality makes us one of the top research Universities in the country and gives us a competitive advantage in international science and technology development.

Responsibilities:

The successful candidate will be required to:

  • Teach Afrikaans literature and any of the following: Comparative Literature / Literary Theory / Dutch Literature at both undergraduate and postgraduate level;
  • Actively engage with research endeavours of the Department;
  • Supervise postgraduate students;
  • Make an active contribution to the Department’s research profile;
  • Carry out academic administration and other activities in the Department as determined by the HOD.


Lees verder >>

UV-departement sê dís wat taalbeleid moet doen

Aan universiteiten in Zuid-Afrika woedt momenteel een fel debat over de (on)wenselijkheid om al het universitaire onderwijs alleen in het Engels te houden. Het onderstaande artikel is een voorbeeld van een duidelijke stellingname in dit debat. (Redactie Neder-L)

Door leden van het departement Afrikaans en Nederlands (enz.) van de Universiteit van die Vrystaat

Die departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans aan die Universiteit van die Vrystaat (UV) wil hom verbind tot harde, doelgerigte werk aan die uitvoering van die ’n meertaligheidsbeleid wat alle UV-studente akademies sal bemagtig, lui ’n meningstuk wat die departement as deel van die debat oor die toekomstige taalbeleid aan die UV geskryf het.

Die taalbeleid van die Universiteit van die Vrystaat (UV) moet tussen die eise van die politiek en die geldmag deur na die werklike akademiese bemagtiging van sy studente gestuur word.

Die departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans aan die UV reageer op die heftige debat oor taal aan dié universiteit.

Lees verder >>

Zwart zijn en Afrikaans spreken

Door Marc van Oostendorp


Het apartheidsregime had het allemaal precies afgebakend: de officiële talen van Zuid-Afrika waren Engels en Afrikaans – de talen van de blanken, met dan nog weer een bijzondere plaats voor het Afrikaans, de blanke taal bij uitstek. In de afgelopen decennia is duidelijk geworden dat dit beeld onjuist is. Bij de volkstelling van 2001 bleek dat iets meer dan de helft (54%) van de sprekers van het Afrikaans ‘kleurling’ was, volgens de criteria van de apartheid, en dat is inmiddels een algemeen geaccepteerd feit.

Minder bekend is een groep op wie Anne-Marie Beukes en Marné Pienaar de aandacht vestigen in een recent artikel in het Nordic Journal of African Studies: de Afrikaanstaligen die volgens de criteria van de apartheid ‘zwart’ waren.

Lees verder >>

Oproep voor Lezingen/Oproep vir Referate Internationaal Congres Gents Colloquium over het Afrikaans

22-24 oktober 2015


Inleiding

Tijdens dit internationale congres, georganiseerd door het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika, worden twee uiteenlopende onderzoekslijnen uitgewerkt, zoals uiteengezet in de samenvattingen hieronder. Ze zullen parallel behandeld worden en verwijzen beide naar innovatief navorsingswerk waarmee men onder andere aan de Universiteit Gent druk bezig is.

Het colloquium begint op donderdagavond 22 oktober, en wordt op zaterdag 24 oktober afgesloten met een ronde tafel over de sociale, culturele en politieke betekenis van het Afrikaans in het Zuid-Afrika van 2015. Dat gesprek zal open staan voor het brede publiek en behalve de twee keynote sprekers zal ook prof. Ciraj Rassool van de Universiteit van de Westkaap daaraan deelnemen. De lezingen zijn gepland voor vrijdag 23 oktober.

Deelnemers worden uitgenodigd abstracts (in Afrikaans of Nederlands) van maximum 300 woorden in te dienen vόόr 1 juli 2015 (afrikaans@ugent.be). Gelieve daarbij aan te geven of uw abstract aansluit bij het letterkundige of taalkundige deel.

Lees verder >>

Nieuwe uitgave Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal

Door Jana Luther, Fred Pheiffer, Rufus H. Gouws

Gedurende die eerste halfeeu van sy bestaan in Suid-Afrika is die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal as gesaghebbende naslaanbron gevestig. Vir menige Afrikaanstalige is die HAT vandag ’n huishoudelike naam. Die eerste uitgawe van die woordeboek het in 1965 verskyn, saamgestel deur P.C. Schoonees, C.J. Swanepoel, S.J. du Toit en C.M. Booysen. Van die tweede uitgawe (1979) en derde uitgawe (1993) was François F. Odendal, professor in Afrikaanse en Nederlandse taalkunde aan die destydse Randse Afrikaanse Universiteit, later afgetree, die hoofredakteur. Vir die werk aan die vierde uitgawe (2000) sluit Rufus H. Gouws, professor in Afrikaanse taalkunde in die Departement Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Stellenbosch, hom by Odendal aan. Saam versorg dié twee redakteurs ook die vyfde uitgawe (2005).

Ná 2005 bly prof. Gouws as konsult- en nasienredakteur by die HAT betrokke. In 2007 stel die uitgewer, Pearson Suid-Afrika, die HAT se eerste voltydse uitgewersredakteur, die leksikograaf Jana Luther, aan. In 2012 kom nog ’n voltydse leksikograaf, Fred Pheiffer, by. Saam pak dié triumviraat ’n omvattende herbewerking en uitbreiding van die HAT aan. Die resultaat – die grootste hersiening sedert die verskyning van die derde uitgawe in 1993 – is hierdie woordeboek, waarvan die verskyning in 2015 saamval met die herdenking van die HAT se vyftigjarige bestaan. In die geskiedenis van die HAT en van die Sisifusarbeid van sy makers is die sesde uitgawe ’n belangrike mylpaal.

Lees verder >>