Tag: 21e eeuw

Kanttekeningen bij het Dichter des Vaderlandsgebeuren

                                                                                      door Bart FM Droog,
                                                                                      oud-officieel stadsdichter van Groningen
                                                                                      oud-officieus gemeentedichter van Emmen

Gek toch, die berichtgeving rond de benoeming van Anne Vegter. In meerdere kranten staat dat ze de vierde Dichter des Vaderlands (DdV) is. Klopt niet, ze is de vijfde. Ook wordt gemeld dat de eerste DdV, Gerrit Komrij, democratisch gekozen zou zijn. Klopt ook niet: in het jaar 2000 kreeg Rutger Kopland de meeste stemmen bij een door het NRC Handelsblad en Poetry International georganiseerde internetverkiezing. Kopland, die kennelijk zonder dat hij het zelf wist op het stembiljet was beland, bedankte voor de eer, waarna Gerrit Komrij tot eerste DdV benoemd (!) werd.

Komrij, die was aangesteld voor een periode van vijf jaar, gooide na vier jaar de handdoek in de ring. Waarom? Wie het weet mag het zeggen. De inmiddels overleden Komrij deed daar zóveel tegenstrijdige uitspraken over, dat er niets zinnigs over geconcludeerd kan. Whatever: na Komrij’s aftreden werd Simon Vinkenoog via een door mij inderhaast opgezette internetverkiezing verkozen tot tweede Dichter des Vaderlands. De uitslag werd bekend gemaakt in het tv-actualiteitenprogramma Nova, alle media berichtten er destijds over – dus om dat anno 2013 dood te zwijgen, is – zeer vrij naar Máxima – een beetje dom.
Lees verder >>

Nieuwe regels






Omdat dit nogal veel gelezen werd en misschien niet iedereen belendende websites bijhoudt: over de fotografe met haar rekening van 968 euro doen momenteel verschillende juridische argumentaties de ronde. Op de website van Boekblad gaat jurist Hans Bousie uit van het citaatrecht. Het plaatsen van een fotootje bij een bespreking is functioneel. Wanneer aan de eisen van een citaat wordt voldaan, het vermelden van de naam van de fotograaf bijvoorbeeld, is er niet veel aan de hand. Literairedebuten.nl kan gewoon doorgaan met wat het deed. Op de website van fotografe Quintalle Nix wordt dat bestreden. Een fotootje bij een bespreking is niet noodzakelijk: “de indruk van het betreffende boek bij de lezer verandert niet wanneer er een andere foto bij de recensie zou zijn geplaatst”. Niet noodzakelijk en niet functioneel: op basis van het auteursrecht heeft Nix recht op een vergoeding.


Als de geciteerde zin op de site van Nix de crux van de kwestie vormt, zou het interessant zijn wat de rechter over de zaak te zeggen heeft. Aan de ene kant de wereld van letters en boeken waar iedereen de overtuiging heeft dat een portret van een auteur de lezer helpt bij zijn beeldvorming – zelfs noodzakelijk is voor het proces van identificatie dat ‘lezen’ heet. Om die reden huren uitgeverijen fotografen in. Aan de andere kant de wereld van het beeld waarin het belang van het beeld wordt ontkend – fotootjes zijn alleen maar ‘illustratie’. Om die reden krijgt Vervoort zijn rekening.


Regels

De foto’s komen van de promotionele pagina’s van een uitgeverij. Die pagina’s barsten van de recensentenquotes en ander juichend proza, ze bevatten You Tubefilmpjes, biografische informatie en steevast een minuscuul fotootje. Het laatste zonder vermelding van een fotograaf.

De uitgeverij geeft onder meer debuten uit. Nooit is het uitgeversrisico zo groot als bij een debuut. Op de meeste debuten lijdt een uitgever verlies. De meeste debuten krijgen nauwelijks kritische aandacht. Om die reden begint Hans Vervoort een website waarop alleen debuten besproken worden. Hij recruteert recensenten van allerlei slag. Bij die recensie plaatst hij de minuscule fotootjes die op de promotionele pagina’s van de uitgeverij te vinden zijn. Een debutant krijgt een gezicht.

Derde huwelijk

Een hoogliedje van de dood: het slot van Het derde huwelijk van Tom Lanoye doet aan Kellendonks Mystiek lichaam denken. Het is niet de enige overeenkomst. De hoofdpersoon is in beide gevallen een homo uit de culturele sector – succesvolle, welvarende mannen die hun succes en welvaart danken aan uiterlijke schijn. Het topsegment van de beeldende kunst, de filmindustrie. Aids treft hen.

Postacademische cursus Recente Nederlandse en Vlaamse letterkunde

In het voorjaar van 2013 organiseert de Opleiding Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit Nijmegen wederom in samenwerking met de kring Nederlands van de alumnivereniging Vrienden van de Radboud een postacademische cursus Recente Nederlandseen Vlaamse letterkunde. De cursus is bedoeld voor Neerlandici, leraren Nederlands en andere belangstellenden.

Het programma bestaat uit acht bijeenkomsten, op woensdagavonden in de periode van 6 februari tot en met 24 april.

Lees verder >>

Overleden: Ivo Michiels (8 januari 1923 – 7 oktober 2012)


De Vlaamse schrijver Ivo Michiels is zondagochtend 7 oktober overleden. Uitgeverij De Bezige Bij meldt dit ‘mede namens de familie’.
Ivo Michiels – pseudoniem van Henri Paul René Ceuppens – werd op 8 januari 1923 geboren in Mortsel. Hij werkte onder meer als journalist en docent filmanalyse. Daarnaast was hij redacteur van enkele literaire tijdschriften, zoals De tafelronde en Diogenes. Hij schreef romans, essays en filmscenario’s. Zijn oeuvre wordt omschreven als modernistisch en experimenteel.
Michiels debuteerde in 1946 met de dichtbundel Begrensde verten. Zijn eerste roman, Het vonnis, verscheen in 1949. Hij voltooide twee romancycli, waarvan het vijfdelige Het boek Alfa (1963) de bekendste is. Zijn werk werd meerdere malen bekroond, onder meer met de Emiele Bernheimprijs voor zijn gehele oeuvre in 1990. Zijn laatste boek, Maya Maya, voltooide hij op 8 september van dit jaar en zal zoals al gepland op 8 januari 2013 (zijn negentigste verjaardag) verschijnen.
Ivo Michiels zal op woensdag 10 oktober 2012 in zijn woonplaats, het Franse Le Barroux, worden begraven.

Marino tegen de zure mensengeur

Ik moet toegeven dat ik een tijdlang niet wist wat ik eigenlijk aan moest met de nieuwe dichtbundel van Jean-Pierre Rawie, De tijd vliegt, maar de dagen gaan te traag. Op het eerste gezicht is het een gemakzuchtig vervolg op zijn eerdere, goedverkopende bundels: een heleboel expliciet benoemde melancholie en vergankelijkheid en berusting van een man van zestig die inmiddels mensen om zich heen ziet sterven

Dat alles gebeurt in weinig sprankelende, maar metrisch bijna altijd correcte verzen – van de jambische pentameter krijgt Rawie nooit genoeg, net zo min als van gemeenplaatsen:

Lees verder >>

Overleden: Willem G. van Maanen (30 september 1920 – 17 augustus 2012)

De Nederlandse prozaschrijver Willem G. van Maanen is afgelopen vrijdag 17 augustus op 91-jarige leeftijd overleden. Dat meldt zijn uitgeverij, De Bezige Bij

Willem Gustaaf van Maanen werd geboren op 30 september 1920 in Kampen. Hij werkte als journalist bij de Amersfoortsche Courant en daarna voor verschillende omroepen bij de radio, waarvoor hij onder meer hoorspelen schreef. Verder omvat Van Maanens oeuvre naast diverse romans ook veel korte verhalen, en een toneelstuk over Etty Hillesum.

In 1953 debuteerde hij met de roman Droom is ’t leven. Voor zijn volgende roman, De Onrustzaaier, ontving hij in 1955 de Van der Hoogtprijs. Vele prijzen zouden nog volgen, waaronder de Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele oeuvre in 2004. In 2007 verscheen zijn roman Heb lief en zie niet om, die kans maakte op de Libris Literatuur Prijs en de AKO Literatuurprijs. Zijn laatste werk is de verhalenbundel Bagatellen uit 2010.

In zijn werk speelden muziek, toneel, beeldende kunst en de oorlog een belangrijke rol. Van Maanen zat tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet, waarover hij spaarzaam schreef en sprak.

De Bezige Bij zegt in Willem G. van Maanen “een dierbaar auteur, een bijzonder stilist en een moedig en verfijnd mens” te verliezen.

Vijfjaarlijkse Prijs voor Podiumteksten van KANTL voor Tom Lanoye


De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde heeft haar vijfjaarlijkse prijs voor podiumteksten 2012 voor de periode 2007-2011 toegekend aan Tom Lanoye, voor Atropa. De wraak van de vrede (2008).

De genomineerden waren: Tom Lanoye met Atropa (2008), Lot Vekemans met Gif (2009), Rachida Lamrabet met Belga (2010) en Paul Pourveur met Plot your City (2011).

Lees verder >>