Tag: 19 eeuw

Pas verschenen: Hartstocht achter de horren. Haagse romans rond 1900

Rond het jaar 1900 maakten zowel de Nederlandse letteren als de stad Den Haag ingrijpende ontwikkelingen door. De romans werden moderner, experimenteler, en vooral vrijmoediger. Hartstocht achter de horren van Wim Tigges bespreekt romans van bekende Haagse auteurs als Louis Couperus en Marcellus Emants, maar ook van minder bekende, indertijd populaire schrijvers als Jeanne Reyneke van Stuwe, Henri Borel, en Cornélie Noordwal. Alle teksten, waaruit ter illustratie ook ruimhartig wordt geciteerd, spelen zich af in Den Haag. Ze geven een fascinerend inkijkje in met name het vaak nogal onstuimige liefdesleven van de hoofdpersonen, een ‘hartstocht’ die zich in het gezapige Haagse rond 1900 vaak in het geniep, als het ware ‘achter de horren’, moest afspelen. En passant komen ook aanverwante thema’s aan de orde, zoals Haagse straatbeelden, de ‘hartstochtelijke’ liefde voor of juist afkeer van de stad, en het leven van Haagse mensen uit de ‘hogere’ kringen, uit de Haagse politiek, maar ook uit de wereld van winkelpersoneel en dienstbodes. Hartstocht achter de horren nodigt de lezer uit om zich te verplaatsen in de ‘couleur locale’ van het Haagse realisme van zo’n dikke eeuw geleden. Het beoogt evenzeer een mogelijk ‘feest der herkenning’ te zijn als een verlokking om nader met deze auteurs en hun werk kennis te maken — voor Hagenaars en Hagenezen, maar natuurlijk ook voor leesgrage belangstellenden van elders. Lees verder >>

13 April, Driel: onthulling beeld ter nagedachtenis J.J. Cremer

Op vrijdagmiddag 13 april vindt in Driel de onthulling plaats van een beeld ter ere van de bekende negentiende-eeuwse schrijver en schilder Jacob Jan Cremer (1827-1880). Het beeld stelt Kruuzemuntje voor, een meisje dat de hoofdrol speelt in een van zijn vele Betuwse vertellingen. De onthullingsceremonie begint om 14.30 uur aan de Cremerstraat ter hoogte van huisnummer 68 en wordt verricht door prof.dr. Lotte Jensen en de burgemeester van de gemeente Overbetuwe, Toon van Asseldonk. ’s Avonds is er nog een programma met lezingen van Henk Eijssen, Pieter van der Kuil, Jan Verhoef en Peter van Zonneveld. Locatie: danscentrum & feestzaal Wijgers Sosabowskiplein 2, Driel, aanvang: 19.30 uur. Op 13 en 14 april is ook een unieke tentoonstelling te bezichtigen in de hervormde kerk van Driel.

Pas verschenen: Marijke van Faassen en Ton van Kalmthout (red.) Vonken van inspiratie. Correspondenten rond 1900 en de uitgave van hun brieven

Ter gelegenheid van het lanceren van het project Brieven en correspondenten rond 1900 en het afscheid van dr. Annemarie Kets organiseerde het Huygens ING eind 2016 een symposium. De lezingen die toen werden gehouden, zijn nu verschenen in een boekje dat is geredigeerd door Marijke van Faassen en Ton van Kalmthout. Behalve van de redacteuren zijn er bijdragen van Peter Paul Witsen, Gerlof Verwey, Annemarie Kets, Leo Jansen, Madelon de Keizer, Mathijs Sanders , Rob van de Schoor en Peter de Bruijn.

Het boekje is niet in de handel, maar er zijn nog enkele tientallen exemplaren om weg te geven. Zolang de voorraad strekt, dus. Wie interesse heeft kan een mail sturen naar info@huygens.knaw.nl. Dan krijgt de afzender het boekje toegestuurd.

Verschenen: Als een meeuw op de golven, biografie Albert Verwey

Bij Uitgeverij Prometheus verscheen deze week de biografie van Albert Verwey, Als een meeuw op de golven. Albert Verwey en zijn tijd, geschreven door Madelon de Keizer. Nog geen zeventien jaar oud was de Amsterdamse hbs’er Albert Verwey toen hij debuteerde met het gedicht ‘De Roze’ in een gerespecteerd literair tijdschrift. Kort daarna werd hij met Willem Kloos een van meest bewonderde vaandeldragers van de Beweging van Tachtig. Maar hij ontwikkelde zich snel. Na zijn breuk met Kloos in 1888 werd Verwey een strijdbaar dichter en literatuurcriticus, die uiteindelijk in de jaren dertig van de twintigste eeuw erkenning kreeg als een ‘waarlijk nationaal figuur’ en een schepper van waarden: een Dichter des Vaderlands!

Cultuurhistoricus Madelon de Keizer verdiepte zich in Verweys unieke en zeer omvangrijke archief en las de duizenden brieven die hij met beroemde tijdgenoten in binnen- en buitenland wisselde. Als een meeuw op de golven beschrijft zijn veelomvattende leven en werk aan de hand van zijn liefde voor zijn vrouw Kitty van Vloten en zijn vriendschap met de schilder Jan Veth, zijn hartsvriend en latere vijand Willem Kloos, zijn moeizame relatie met Lodewijk van Deyssel, zijn beroemde Duitse dichtersvriend Stefan George, zijn ‘pupil’ P.N. van Eyck en zijn bewonderaar Maurits Uyldert.

Uit deze eerste moderne biografie van Verwey komt een dichter en criticus naar voren wiens werk de grote veranderingen in de wereld van zijn tijd reflecteerde. Net als Huizinga toonde Verwey zich in de jaren dertig een sterk geëngageerd intellectueel. Zijn dichterschap blijkt ook nu nog actueel.

Als een meeuw op de golven. Albert Verwey en zijn tijd, Uitgeverij Prometheus, gebonden, 768 pag., € 39,99
ISBN: 9789044635201

(Overgenomen van de website van de Maatschappij)

150 jaar Snikken en grimlachjes (2)

Door Peter van Zonneveld

Arnon Grunberg had mij uitgenodigd op zondag 29 oktober met hem in gesprek te gaan over Snikken en Grimlachjes. Maar eerst vertelde hij daar in Bibliotheek De Korenbeurs te Schiedam over zijn fascinatie voor Haverschmidt. In de tweede klas van de middelbare school werd hij op zekere dag de klas uitgestuurd wegens wangedrag. Hij diende zich te vervoegen bij de conrectrix van zijn school, het Vossius Gymnasium te Amsterdam. Mevrouw Luger gaf hem de opdracht, het vers ‘Aan Rika’ van Piet Paaltjens uit zijn hoofd te leren. Sindsdien liet deze dichter hem niet meer los. Snikken en Grimlachjes bleek bij zijn vader in de boekenkast te staan. Die was een groot liefhebber van Heinrich Heine, die zijn echtgenote graag uit Heines gedichten hoorde voorlezen. Voor Arnon was deze kennismaking met HaverSchmidt van grote betekenis. Die combinatie van liefde en dood sprak hem bijzonder aan. Hij vermoedde, dat hij in zijn latere leven ook met liefdesverdriet te maken zou krijgen. Lees verder >>

150 jaar Snikken en Grimlachjes

Door Peter van Zonneveld

Het huis waar HaverSchmidt van 1877 tot zijn dood in 1894 heeft gewoond. Mij werd verteld dat hij zich in de kamer op de eerste verdieping links (boven de deur) van het leven heeft beroofd, maar zeker is dat niet.

Gisteren mocht ik een lezing houden in het huis van François HaverSchmidt. Voordat het zover was, bleek er in Schiedam al heel wat te beleven. In de Bibliotheek droeg Levi Weemoedt op zijn onnavolgbare wijze uit zijn gedichten voor – de invloed van HaverSchmidt is merkbaar, maar hij heeft er geheel eigen varianten voor gevonden. Een dag tevoren had ik een groep scholieren nog lastig gevallen met zijn vers:

Van zwart haar moet ‘k zo huilen
Van blond krijg ik ’t benauwd
Ach! Vind je ’t erg als jij vannacht
Je bromfietshelm ophoudt?

Leuk om naar hem te luisteren en na lange tijd weer met hem te spreken (hij heeft Nederlands gestudeerd in Leiden). Vervolgens gingen we naar buiten voor de onthulling van een zeer toepasselijk muurgedicht, door HaverSchmidt in Schiedam geschreven. Onder de bekwame leiding van Herman Noordegraaf, auteur van het boekje ‘HaverSchmidt en Schiedam’ (1994) werd een literaire wandeling ondernomen die ons langs vele plekken voerde die met de dominee-dichter verbonden waren, zoals de Grote Kerk, het huis waar hij van 1864 tot 1877 woonde, de uitgeverij van Roelants waar zijn bundel uitkwam en het Paulusgebouw, toevluchtsoord van de vrijzinnige gemeente toen de orthodoxe predikanten HaverSchmidt het leven zuur maakten, om er maar een paar te noemen. Lees verder >>

28 oktober 2017: Lezing Peter van Zonneveld over François HaverSchmidt

In het kader van de Piet Paaltjens Parade organiseert de Bibliotheek Schiedam een lezing van Peter van Zonneveld over de studententijd van Haverschmidt. Deze lezing vindt op zaterdagmiddag 28 oktober om vier uur plaats in de Pastorie te Schiedam, het voormalige woonhuis van François HaverSchmidt. Dit huis kijkt uit op drukkerij en boekhandel Roelants (de uitgever van Snikken en grimlachjes) en is de plek waar de melancholische dichter zichzelf van het leven beroofde.

Toegangskaarten voor deze lezing zijn via deze link te verkrijgen.

(Bericht overgenomen van de MNL)