Age: Vlaams-Nederlands Symposium Teksteditie ‘Erfgoed!’, Antwerpen, wo 13 oktober 2010

Hoe kunnen we het literaire erfgoed niet alleen zorgvuldig bewaren maar ook toegankelijk maken voor steeds weer nieuwe generaties lezers, museumbezoekers en andere geïnteresseerden? Dat is de centrale vraag tijdens het Vlaams-Nederlands symposium ‘Erfgoed!’ op 13 oktober 2010 in Antwerpen.
De vraag is eeuwenoud maar blijft actueel. Want niet alleen het publiek verandert, ook de manier waarop literatuur ‘geconsumeerd’ wordt. Ook zijn er in het huidige digitale tijdperk veel meer mogelijkheden om het verleden – ook het literaire verleden – tot leven te wekken. De vraag is: doen we dat wel genoeg? Welke andere wegen kunnen we inslaan om ‘het brede publiek’ te blijven bereiken?
Lees verder >>

Age: Programma van ‘De Manke Usurpator’, studie- en discussiedagen over Verkavelingsvlaams (of: Tussentaal), Antwerpen, 18-19 oktober 2010

Op maandag 18 en dinsdag 19 oktober 2010 vindt op de Universiteit van Antwerpen – Hof van Liere, Prinsstraat 13, 2000 Antwerpen – een groot symposium plaats over het Verkavelingsvlaams. Deze taal is ook bekend onder benamingen als Tussentaal, Soapvlaams en Schoon Vlaams. Wat is de status van deze informele spreektaal in Nederlandstalig België die geen dialect is maar ook geen Algemeen Nederlands? Het programma van het symposium, getiteld De Manke Usurpator, vindt u hieronder. Lees verder >>

Ove: In memoriam Anton D. (Ton) Leeman

Door Jaap Wisse (Newcastle)

Op 5 augustus 2010 is rustig overleden Anton Daniël (Ton) Leeman, emeritus hoogleraar Latijnse Taal en Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam, geboren 9 april 1921. Zijn inspirerend pionierswerk op het gebied van de de antieke retorica heeft een belangrijke invloed gehad zowel op de historische Nederlandse letterkunde als op de taalbeheersing. Na zijn proefschrift over Cicero’s opvattingen over de roem (Gloria, 1949) werd hij al in 1952, net in de 30, hoogleraar. Hij publiceerde eerst een aantal mooie artikelen vooral over de Romeinse historiografie, en in 1963 verscheen een boek dat nog steeds tot de retorische klassiekers behoort: Orationis Ratio, een veelomvattende studie over ‘the stylistic theories and practice of the Roman orators, historians and philosophers’. Helder en nog steeds toegankelijk (alle Latijnse teksten zijn voorzien van vertalingen), geeft Leeman de lezer inzicht in, en feeling voor, de interactie tussen retorische theorie en Latijns proza. Aandacht voor retorica – het is ondertussen moeilijk voor te stellen – was in die dagen een zeldzaamheid, en samen met onder andere George Kennedy’s eerste handboek The Art of Persuasion in Greece, uit hetzelfde jaar, heeft Orationis Ratio de retorica weer op de kaart helpen zetten.
Lees verder >>

Age: Eerste Jacob van Lennep-lezing door Marita Mathijsen, do 7 oktober 2010 te Amsterdam

Eerste Jacob van Lennep-lezing door Marita Mathijsen

Donderdag 7 oktober 2010, 20.00-22.00 uur
Amsterdam, Spui 25

De entree is gratis, maar svp graag vóór 1 oktober 2010 aanmelden bij spui25@uva.nl.

Het uitwendige schrijverschap: Jacob van Lennep als publieke figuur

Jacob van Lennep is een spilfiguur in de negentiende eeuw. Hij is wat de Engelsen een public moralist noemen. Bij vrijwel elk cultureel of maatschappelijk initiatief dat er op nationaal of locaal Amsterdams niveau genomen werd, was hij betrokken. Het is verbluffend hoe vaak zijn naam bij de organisatoren of oprichters staat van vernieuwende instituties of projecten in de negentiende eeuw. Niet alleen culturele, maar ook grootschalige en riskante maatschappelijke projecten durfde hij aan. Lees verder >>

Col: Linguïstisch Miniatuurtje CXXXIV: Hilariteit om een hulpwerkwoord

De meeste grappen zijn talig. Vaak gaat het om een dubbelzinnig woordje (Reken af met valse euro’s), soms om een spelfout (Dames hakken €5.00), of een niet-bedoelde woorgroepenstructuur die zich opdringt (Ze kookt ’s middags, ’s avonds bedient ze, en warmt een ander meisje op). Ik citeer deze voorbeelden uit één enkele aflevering uit de rubriek Ruggespraak in het tijdschrift Onze Taal. Maar echte syntactische grappen zijn schaars.

In de eerste aflevering van het nieuwe satirische programma Neonletters van Jeroen van Koningsbrugge en Dennis van de Ven worden er twee nieuwe typetjes geïntroduceerd, de Rotterdamse meiden Mandy en Lisa. Hun taalgebruik, dat in de verte een beetje doet denken aan het Little Britain-typetje Vicky Pollard, kenmerkt zich door een overmatig gebruik van het hulpwerkwoord lopen. Wat is daar leuk aan?
Lees verder >>

Age: Het beeld van het kind in de Nederlandse literatuur, vanaf wo 29 september 2010

Aandacht voor het kind is er altijd in de literatuur geweest. Het lijkt er zelfs op dat literatuur uit de Middeleeuwen allereerst voor jongeren bestemd was. Maar welke beelden van het kind worden aangetroffen in de literatuur? Is het kind een kleine volwassene die zo gauw mogelijk geschikt moet worden gemaakt voor het grote leven? Of is het kind een deugniet, die juist omdat het zich onttrekt aan de wereld van de volwassenen, interessant is? Is het obstinate kind van Annie M.G. Schmidt de literatuur voor volwassenen binnengedrongen? Of blijft het een eeuwige dromer zoals Woutertje Pieterse? Wat zijn tegenwoordig beelden van kinderen in de literatuur? Wordt een groot deel van de literatuur nu niet geschreven door jongeren die nog maar net van school af zijn voor jongeren die nog in de banken zitten? Zulke vragen worden voor alle perioden gesteld, waarbij met behulp van tekstmateriaal mogelijke antwoorden worden gegeven.

De colleges worden gegeven door Prof. dr. H. (Herman) Pleij, Prof. dr. E.M.P. (Lia) van Gemert, Prof. dr. A.N.P. (Bert) Paasman, Prof. dr. M.T.C. (Marita) Mathijsen-Verkooijen en Prof. dr. P. (Pamela) Pattynama.
Lees verder >>

Nws: Tetterode Collectie naar Bijzondere Collecties UvA

Woensdag 15 september is de belangrijke verzameling archiefmateriaal over de typografische geschiedenis van het grafische handelshuis Tetterode overgedragen aan de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam.

Al in 1971 werd de Typografische Bibliotheek van Tetterode verworven door de UvA en ondergebracht bij de Bijzondere Collecties. Vervolgens werd daar met regelmaat archiefmateriaal aan toegevoegd. Nu heeft Tetterode besloten al het nog in het bedrijf aanwezige archief- en documentatiemateriaal aan de Bijzondere Collecties te schenken. Daarnaast worden enkele bijzondere objecten in langdurig bruikleen gegeven, waaronder twee historische drukpersen en enkele schilderijen.
Lees verder >>

Age: Geen Daden Maar Woorden Festival Utrecht 2010, za 23 oktober 2010

Naast Den Bosch en Rotterdam komt Geen Daden Maar Woorden Festival dit jaar ook naar Utrecht. Deze eerste, nieuwe editie vindt plaats in Theater Kikker op zaterdag 23 oktober 2010. Het programma is gevuld met auteurs, films, theater, en concerten.

Geen Daden Maar Woorden Festival kenmerkt zich door de unieke eigen producties. Zo gaat op 23 oktober de nieuwe animatiefilm Landloper van Sander Alt in première. Deze film is gebaseerd op het gelijknamige gedicht van Alexis de Roode. Tevens draagt Alexis de Roode voor uit eigen werk.
Lees verder >>

Age: Schrijversoptreden Gerrit Komrij, Letterkundig Museum, Den Haag, za 18 sept. 2010

Er is een fabeldier dat “Komrij” heet,
Een wonderlijke naam voor zoiets aardigs.
De kop ervan is weliswaar vrij breed,
Maar verder heeft het niet veel eigenaardigs.

Aldus luiden de eerste regels van Komrijs gedicht ‘Het Komrij-wezen’. Nieuwsgierig naar het fabeldier dat Komrij heet? Zaterdag 18 september bezoekt hij het museum. Na een korte introductie op leven en werk door Komrij-kenner Paul van Capelleveen draagt de criticus, polemist, columnist, toneelschrijver, tijdschriftredacteur, poëziebloemlezer en romanschrijver voor uit eigen werk. Hij leest onder meer gedichten uit de nog te verschijnen bibliofiele uitgave Morseseinen uit het Vittoriale.
Lees verder >>

Age: Bijeenkomsten Contactgroep 15e en 16e eeuw, Leiden, vanaf vr 22 okt. 2010

Hier vindt u het programma voor de bijeenkomsten van de Contactgroep Vijftiende en Zestiende Eeuw in het academisch jaar 2010-2011. Onze bijeenkomsten vinden steeds plaats op vrijdagmiddag, klokke 15.15 uur, in het Lipsius gebouw (Cleveringaplaats 1), zaal 208, Leiden.

Iedereen is van harte welkom. De bijeenkomsten zijn informeel en er is volop gelegenheid voor discussie. Na afloop is er gelegenheid om bij een borrel na te praten.
Lees verder >>

Age: Derde Caraïbische Letterendag, Amsterdam, za 25 sept. 2010

Zaterdag 25 september 2010: Scènes uit een huwelijk; overspel in de politiek en in de liefde: de toneelschrijfkunst van Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba in het Bijmerparktheater, Amsterdam-Zuidoost. Toneelreadings, twee panels, twee columns en een spetterend slotfeest.

Gasten: Thea Doelwijt, Sharda Ganga, Maarten van Hinte, Julien Ignacio, John Leerdam, Jenny Mijnhijmer, Norman de Palm en Albert Schoobaar. Presentatie en debatleiding: Noraly Beyer.
Lees verder >>

Lit: Handboek Nederlands als tweede taal in het volwassenenonderwijs

Bij Uitgeverij Coutinho is verschenen Handboek Nederlands als tweede taal in het volwassenenonderwijs door Bart Bossers, Folkert Kuiken en Anne Vermeer (red.). Een actueel en compleet handboek voor Nederlands als tweede taal.

Handboek Nederlands als tweede taal in het volwassenenonderwijs is ontwikkeld door universitaire experts in samenwerking met specialisten van opleidingen en uit de praktijk. De eerste twee hoofdstukken behandelen de context van het leren van een tweede taal en taalonderwijs en -didactiek. In de daarop volgende hoofdstukken komen de verschillende onderdelen van taalvaardighedenonderwijs aan de orde. Daarna volgt een hoofdstuk over toetsing en evaluatie en ten slotte worden een aantal politieke, onderwijskundige en sociale aspecten van het NT2-onderwijs in een breder perspectief geplaatst.
Lees verder >>

Age: Symposium ‘Stylistics across disciplines’ (Call for Papers), Leiden, 16-17 juni 2011

Op 16 en 17 juni 2011 organiseert het Leidse NWO-onderzoeksproject ‘Stylistics of Dutch’ (Universiteit Leiden, 2007-2012) een internationaal symposium Stylistics across disciplines. Stylistics/stilistiek is een snel groeiende wetenschapstak, die bestudeert hoe door taal(kund)ige keuzes cognitieve en communicatieve effecten worden bereikt. Het is een interdisciplinaire studie met literaire, taalkundige, communicatieve (etc.) kanten. Het symposium wil onderzoekers/wetenschappers op het gebied van de stilistiek uit die verschillende wetenschappelijke disciplines samenbrengen, om te komen tot uitwisseling van ideeën en tot samenwerking.
Lees verder >>

Nws: 2,8 miljoen dollar Amerikaanse subsidie voor internationaal taalonderzoek tweetaligheid

Prof. Janet van Hell, hoogleraar Taalontwikkeling en tweede taalverwerving aan de Radboud Universiteit Nijmegen, heeft een subsidie van 2,8 miljoen dollar toegekend gekregen voor een groot internationaal onderzoek naar cognitieve en neurale processen in taalverwerking van tweetaligen. De subsidie is afkomstig van de Amerikaanse National Science Foundation (NSF). Prof. Van Hell, die tevens gasthoogleraar is aan Pennsylvania State University, heeft samen met drie Amerikaanse collega’s (Judith Kroll, Giuli Dussias en Ping Li) de leiding over een vijf jaar durend programma waarin toonaangevende onderzoekers op het gebied van taal- en cognitiewetenschap uit de Verenigde Staten, Europa, en Azië samenwerken.
Lees verder >>

Age: Ph.D.-bijeenkomst ‘Early Modern Studies – A Meeting on Method’, Gent, 20 mei 2011

Als je een dissertatie wilt gaan schrijven, ontkom je er niet aan één fundamentele vraag te beantwoorden: welke onderzoeksmethode moet ik daarbij gaan hanteren? Begeef je je met jouw promotieonderzoek op het brede gebied van Early Modern Studies (zeg maar: Cultuurwetenschappen over de periode 1450-1850)? Dan is de Ph.D-conferentie ‘Early Modern Studies: A Meeting on Method’ van de Group Early Modern Studies op 20 mei 2011 aan de Universiteit van Gent wellicht interessant voor jou. Daarin staat de relatie tussen onderzoeksobject en onderzoeksmethodiek centraal. Je kunt er zelf een korte presentatie geven over jouw onderzoeksonderwerp en de daarbij gekozen of te kiezen onderzoeksmethodiek. Daarover wordt vervolgens gediscussieerd.
Lees verder >>

Ove: Cornelis de Deugd overleden

Op 13 augustus 2010 overleed in Spaubeek Cornelis de Deugd, emeritus hoogleraar, in de leeftijd van 84 jaar. Het curriculum van de Deugd mag kleurrijk genoemd worden.Geboren op 14 december 1924 te Alblasserdam bezocht hij na de lagere school de ambachtsschool aldaar. In 1940 verhuisde hij naar Rotterdam, hij bezocht daar de mulo en vervolgens vanaf ongeveer 1945 het Marnix Gymnasium. Die opleiding maakte hij niet geheel af en hij vertrok in 1950 naar Amerika om te gaan studeren aan het Calvin College te Michigan.
Lees verder >>

Nws: Nieuwe Europese literatuurprijs voor beste naar het Nederlands vertaalde roman

Er komt een nieuwe literaire prijs voor de beste roman die vanuit een Europese taal naar het Nederlands werd vertaald. Dat werd zaterdag 4 september op Manuscripta bekendgemaakt. De prijs bestaat uit een geldbedrag van 10.000 euro voor de schrijver van het bekroonde boek. Bijzonder is dat ook de vertaler van het bekroonde boek in de prijzen valt: hij of zij ontvangt een bedrag van 2.500 euro. De prijs is een initiatief van SPUI25, het Nederlands Letterenfonds (begin 2010 ontstaan uit een fusie tussen het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds en het Fonds voor de Letteren), De Groene Amsterdammer en Athenaeum Boekhandel.
Lees verder >>

Lit: Tikken tegen de maan – Nieuw boek van Joke van Leeuwen

Joke van Leeuwen verzamelde vijftig schitterende gedichten voor kinderen van Nederlandstalige dichters die debuteerden na 1945, pakweg van Annie M.G. Schmidt tot nu. Bij elk gedicht staat een tekening, telkens van een andere illustrator. Op twee na zijn alle tekeningen gloednieuw en speciaal voor dit boek gemaakt. Zo biedt deze bloemlezing tegelijk een fraaie staalkaart van de Nederlandstalige poëzie voor kinderen en van de moderne illustratiekunst in Nederland en Vlaanderen.

Met o.a.: Annie M.G. Schmidt, Hans Andreus, Willem Wilmink, Wim Hofman, Ed Franck, Wiel Kusters, André Sollie, Eva Gerlach, Daniel Billiet, Elma van Haren, Ted van Lieshout, Pat Donnez, Geert De Kockere, Bart Moeyaert, Klaas Verplancke, Siep Posthuma, Gerda Dendooven, An Candaele, Peter Vos, Paul Verrept, Mance Post, Toon Tellegen, Kaatje Vermeire, Peter van Hugten, Marit Törnqvist, Carll Cneut, Thé Tjong-Khing, Kitty Crowther en vele anderen.

Prijs (verzending en 6% BTW inbegrepen) € 17,50 (België) € 19,50 (Nederland en Europa) € 25,00 (Andere landen) 112 pagina’s.

Lit: SYBERG. De Zoetermeerse Alchemist

In het boek SYBERG. De Zoetermeerse Alchemist wordt een onbekend, pikant stukje geschiedenis van Zoetermeer blootgelegd. Aan de hand van eigentijdse krantenartikelen en teksten van Jacob Campo Weyerman wordt uit de doeken gedaan welke taferelen zich daar in de zomer van 1732 hebben afgespeeld.

Zoetermeer was in 1732 de plaats waar de internationaal beruchte oplichter, de baron van Syberg, was neergestreken. In zijn huis aan de Dorpsstraat vonden drankorgiën plaats. ’s Nachts zette hij de boel op stelten. Zoetermeerse dorpsmadelieven werden verleid. En, als we Syberg mogen geloven, werd in zijn huis goud gemaakt. Syberg was namelijk in het bezit van de steen der wijzen. In Zoetermeer werd de kunst der alchemie bedreven.

Syberg beloofde bankiers en renteniers tegen betaling van een voorschot een gouden toekomst. Ook Zoetermeer kon rekenen op gouden keien in de Dorpsstraat. Maar naar mate zijn schulden toenamen en het goud uitbleef, nam het wantrouwen tegen de eenarmige baron toe. Hij was dan ook weer snel vertrokken.
Lees verder >>

Nws: Inzendingen voor Tiele-Scriptieprijs 2010 voor boekwetenschappelijke scripties nog mogelijk tot 1 oktober 2010

In 2010 schrijft de Dr. P.A. Tiele-Stichting weer een prijs uit voor de beste scriptie op het gebied van de boekwetenschap. De Tiele-Stichting wil de wetenschap van het boek in al haar aspecten bevorderen. Zij doet dit door middel van leerstoelen, wetenschappelijk onderzoek, wetenschappelijke publicaties, symposia, lezingen etc. en sinds 2007 door het bekronen van opmerkelijke scripties. Inzending van scripties is nog mogelijk tot 1 oktober 2010.
Lees verder >>

Age: KANTL-reeks ‘Het boek was beter?’: 4 verfilmde boeken van Daisne, Teirlinck, Michiels, Streuvels; Gent, najaar 2010

In haar najaarsreeksen confronteert de KANTL literair werk met andere kunstvormen. Dit jaar wordt gefocust op films die gebaseerd zijn op werk van Vlaamse auteurs. Elke film wordt kort ingeleid door een spreker die vertrouwd is met het werk van de auteur en de cineast. De vier auteurs die aan bod komen, Daisne, Teirlinck, Michiels, Streuvels, waren allen onderwerp van recente onderzoeksprojecten van het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (CTB), het onderzoekscentrum van de KANTL, dat dit jaar zijn 10-jarig bestaan viert.
Lees verder >>