Ten: Tentoonstelling ‘Jan I Moretus en de strijd om de Plantijnse drukkerij’, Antwerpen, za 16 okt. 2010 – zo 16 jan. 2011

Museum Plantin-Moretus/Prentenkabinet pakt dit najaar naar aanleiding van de 400ste verjaardag van het overlijden van Jan I Moretus uit met een bijzondere tentoonstelling over de strijd rond het nalatenschap van Christoffel Plantijn. Na de dood van deze bekende drukker had zijn schoonzoon en opvolger Jan I Moretus niet enkel een gevecht te leveren tegen concurrerende drukkerijen, ook familiale strubbelingen maakte van de overname van de Officina Plantiniana een moeilijke kwestie. Dit stuk Antwerpse geschiedenis, dat leest als een spannende roman over intriges, bedrog en ondernemingszin, is het thema van de expo Jan I Moretus en de strijd om de Plantijnse drukkerij.
Lees verder >>

Ove: Herman Franke (1948-2010)

In zijn woonplaats Amsterdam is op 14 augustus schrijver en criminoloog Herman Franke overleden. Franke, geboren te Groningen op 13 oktober 1948, studeerde sociologie. Na zijn studie publiceerde hij in verschillende dag- en weekbladen over uiteenlopende onderwerpen. Hij werd in de jaren tachtig benoemd tot hoofddocent aan het Criminologisch Instituut Bonger van de Universiteit van Amsterdam en ontwikkelde zich tot vooraanstaand criminoloog. Lees verder >>

Ove: Henk Vonhoff (1931-2010)

Op 79-jarige leeftijd VVD-prominent Henk Vonhoff overleden. Vonhoff was vooral bekend als politicus en bestuurder. Hij was lid van de Tweede Kamer en werd burgemeester van Utrecht en later commissaris van de koningin.

Vonhoff was ook een groot liefhebber van de vaderlandse geschiedenis. Na zijn HBS-opleiding in Amsterdam behaalde hij vervolgens de M.O.-akte geschiedenis, waarmee hij lesbevoegdheid kreeg. Van 1957 tot 1967 was hij werkzaam als geschiedenisleraar. Vonhoff publiceerde over onder meer Vondel, Hooft en Willem van Oranje. Vooral voor het werk van Vondel had hij veel waardering. De columns die hij schreef voor De Gooi- en Eemlander eindigde hij altijd met een citaat van Vondel. Zijn laatste column verscheen voor de zomervakantie. Vonhoff overleed op 25 juli 2010 na een kort ziekbed in zijn woonplaats Hilversum .

Lit: Nieuw nummer van ‘Parelduiker’

De nieuwe Parelduiker is uit:

Hans Olink raakte dankzij authentieke geluidsbanden uit het archief van de Bergense schilder David Kouwenaar op het spoor van de Nederlandse fotografe Gerda Goedhart. Hij ontrafelde haar tot dusver onbekende levensverhaal. Vrij onbekend is dat zij de hoffotografe was van Bertolt Brecht en diens toneelensceneringen fotografeerde. Haar avontuurlijke leven leidde langs het Berlijn van voor de oorlog, het Hollywood van Charlie Chaplin en langs Anna Blaman, met wie zij een romance beleefde, voordat zij zich met de toneelactrice Angelika Hurwicz in het kustdorp Bergen vestigde. Lees verder >>

Age: Manuscripta, 4, 5 en 6 september 2010 te Amsterdam

Manuscripta is de feestelijke opening van het boekenseizoen. In het eerste weekend van september presenteren meer dan honderd Nederlandse uitgevers de nieuwe titels van het komende seizoen. U kunt genieten van boekpresentaties, podiumoptredens, interviews met bekende en debuterende auteurs, signeersessies, exclusieve previews van boekverfilmingen en bijzondere buitenacts.
Locatie: Westergasfabriek, Amsterdam
Voor meer informatie en het programma: http://www.manuscripta.nl

Ten: Elsschot in vertaling


Expo in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, Hendrik Conscienceplein 4, 2000 Antwerpen, vanaf 3 september 2010.

Elsschots werk is inmiddels verkrijgbaar in 22 talen. De tentoonstelling Elsschot in vertaling toont (een selectie van) dit vertaalde werk.

Het werk van de Antwerpse auteur Willem Elsschot (1882 – 1960) wordt nog steeds veel gelezen, en niet enkel in het Nederlandse taalgebied. Dat zijn boeken over heel de wereld bijval vinden, kan u ontdekken op de tentoonstelling Elsschot in vertaling in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. In de Nottebohmzaal toont de bibliotheek een selectie van de honderden vertaalde werken van de schrijver. Elsschots werk is ondertussen verkrijgbaar in 22 talen: van het Engels tot het Japans, van het Catalaans tot het Servo-Kroatisch.
Lees verder >>

Age: Boekensalon en expositie over Boudewijn Büch

De betekenis van Boudewijn Büch als boekenman is het onderwerp van de Boekensalon die op donderdag 26 augustus gehouden wordt bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Onder leiding van Theodor Holman belichten Frits Barend, Leo van Maris en Diederik van Vleuten hoe Boudewijn Büch zijn liefde voor het bijzondere boek overdroeg op televisiekijkend Nederland.
Lees verder >>

Ten: Tentoonstelling ‘Het ideale boek’, in Museum Meermanno, Den Haag, 20 nov. 2010 – 20 feb. 2011

Van 20 november 2010 t/m 20 februari 2011 organiseren de Koninklijke Bibliotheek en Museum Meermanno | Huis van het boek de tentoonstelling ‘Het ideale boek. Honderd jaar private press in Nederland, 1910-2010’. De tentoonstelling geeft voor het eerst een overzicht van de honderdjarige Nederlandse private press-beweging. Mensen die – strevend naar Het Ideale Boek – thuis boeken maken in kleine oplagen, op bijzonder papier, vaak met een speciaal gemaakt lettertype en mooi verzorgd.
Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: Verslagen en Mededelingen van de KANTL, jrg. 120, afl. 1, 2010

Er is een nieuwe aflevering verschenen van de Verslagen en Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, jg. 120, afl. 1, 2010. In deze aflevering wordt aandacht besteed aan:
1. Het oriëntalisme in de tragedie (17de eeuw)
2. De taalsituatie in Noord en Zuid (18de-19de eeuw)
3. Willems, Ecrevisse en de Kempense teuten (19de eeuw)
4. De schrijfster Rose Gronon (20ste eeuw)
Lees verder >>

Nws: Universiteit Maastricht krijgt leerstoel ‘Taalcultuur in Limburg’

Gedeputeerde Staten van de Nederlandse provincie Limburg hebben het uitvoeringsplan “Een literaire Liaison: ontmoeting en dialoog in (streek)taal en literatuur” vastgesteld. Dit uitvoeringsplan is samen met het literaire veld in Limburg tot stand gekomen. Het aanstellen van een bijzonder hoogleraar Taalcultuur in Limburg én een promovendus aan de Universiteit Maastricht maken deel uit van het plan.
Lees verder >>

Web: Nieuwe versie Bibliopolis (voor/over geschiedenis van het gedrukte boek in Nederland)

Bibliopolis, het digitale onderzoeksinstrument voor de geschiedenis van het gedrukte boek in Nederland, is technisch geheel vernieuwd. De website, www.bibliopolis.nl, die onderhouden wordt door de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag, is volledig herschreven. Hierdoor zijn de performance en snelheid van de site sterk toegenomen. Nu deze technische slag gemaakt is, is het ook eenvoudiger om de inhoud van Bibliopolis geregeld aan te passen.
Lees verder >>

Nws: Literaire nachtclub in Letterkundig Museum tijdens Haagse Museumnacht, Den Haag, za 4 sept. 2010

Zoetgevooisde stemmen, welgekozen woorden en zwoele blikken willen je op zaterdag 4 september van 19.30 – 02.00 uur literair verleiden. Tijdens de eerste Haagse Museumnacht worden het Letterkundig Museum, de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief omgetoverd tot een literaire nachtclub. Laat je verrassen door Aaf Brandt Corstius en Machteld van Gelder of overrompelen door Khalid Boudou en Ronald Giphart. Zij geven een wervelende floorshow van favoriete teksten en hilarische anekdotes. Huub van der Lubbe verzorgt een intiem akoestisch optreden.
Lees verder >>

Nws: Nieuwe cd ‘Marcel Ryssen vertelt Reynaert de Vos’; presentatie op za 21 aug. 2010 in Sint-Niklaas

Het Reynaertgenootschap brengt op zaterdag 21 augustus 2010 een cd uit waarop meesterverteller en Reynaertautoriteit Marcel Ryssen het Reynaertverhaal voordraagt. Ryssen, geboren in Zwevezele in 1927, is voorzitter van het Reynaertgenootschap. De afgelopen jaren heeft hij op uitnodiging van verenigingen en scholen tientallen malen het Reynaertverhaal verteld. Op verzoek van velen is Ryssens vertelling nu op cd gezet. De live-opnames vonden plaats in februari en maart 2010.

De speeltijd van de cd bedraagt 75 minuten, verdeeld over twaalf deeltjes of nummers. Het gaat om een moderne vertelling in modern Nederlands, hier en daar persoonlijk ‘gekruid’ door rasverteller Ryssen.
Lees verder >>

Age: ‘Geen Daden Maar Woorden Festival’, Rotterdam (za 9 okt. 2010) en Utrecht (za 23 okt. 2010)

Zaterdag 9 oktober en zaterdag 23 oktober 2010 vormen Rotterdam en Utrecht het decor voor twee gloednieuwe edities van Geen Daden Maar Woorden Festival. In de Rotterdamse Schouwburg en Theater Kikker wordt het publiek getrakteerd op een vernieuwende line-up die naast literaire grootheden ook jong talent de mogelijkheid biedt het publiek definitief voor zich te winnen!

Na de succesvolle uitverkochte editie in mei in Den Bosch zijn de verwachtingen hoog gespannen. Geen Daden Maar Woorden Festival is sinds dit jaar met drie eendaagse edities één van de toonaangevende festivals voor de hedendaagse letteren in Nederland. Het festival onderscheidt zich door ruimte te bieden aan experimentele en kleinschalige voorstellingen.
Lees verder >>

Age: 4e Euregio Dialectfestival ‘Os Moddersproak’, Landgraaf, za 25 sept. 2010

Het grootste jaarlijkse dialectevenement in de Euregio Maas-Rijn gaat op 25 september in het Zuidlimburgse Landgraaf voor de vierde keer op rij van start.
Opnieuw werken troubadours, bands, dichters, schrijvers en toneelspelers uit heel de Euregio samen in een tweetal avondvullende shows, waarbij elke deelnemer zijn eigen dialect laat horen.
Op die manier kan het publiek ervaren, dat de festivalslogan “Drie landen, één volkstaal” beslist geen loze leus is.
De troubadour van Keulen, Hans-Jurgen Jansen, schreef voor deze gelegenheid een lied over de bloedige Slag om Woerringen (1288), die zowel voor de geschiedenis van zijn Rijnstad als voor de staatkundige ordening van de (eu)regio van cruciale betekenis was. Het lied gaat op het festival in première.
Op 25 september staat de dialectmanifestatie in zaal ’t Ströatje in Landgraaf; op 2 oktober volgt een tweede voorstelling in zaal Bergzicht in Vijlen. Beide avonden beginnen om 20 uur.
De dialecten van de volgende plaatsen zijn vertegenwoordigd: Aken, Alsdorf, Bardenberg, Dremmen, Gulpen, Hoensbroek, Kelmis, Kettenis, Kerkrade, Keulen, Krefeld, Nuth, Schinveld, Sittard, Ulestraten en Vaals.
Meer informatie is te vinden op www.osmoddersproak.com

Col: Linguïstisch Miniatuurtje CXXXIII: De hoedanigheden van Bilderdijk en Montague

Sinds ik in het bezit ben van de cd-rom Taal & Letteren 19e eeuw, met 38.378 pagina’s uit taalkundige tijdschriften uit de negentiende eeuw, mag ik daar graag af en toe een paar artikeltjes uit lezen. Het is niet allemaal even sprankelend en interessant, maar zo af en toe zitten er bepaald scherpe stukjes tussen. Die negentiende-eeuwers waren soms een stuk minder vriendelijk dan de hedendaagse columnisten. Het werd natuurlijk allemaal wat bloemrijker verpakt dan op geenstijl.nl of in HP/de tijd, maar lees bijvoorbeeld maar eens hoe Matthias de Vries afrekent met andersdenkenden: “Historische taalstudie alleen is in staat een hechten grondslag te leggen, waarop men veilig kan voortbouwen, terwijl links en regts de luchtkasteelen van het spelend vernuft tot puin ineenstorten.” Dan sta je als tegenstander toch meteen op achterstand.
Lees verder >>

Nws: Veiling van het bed van Willem Elsschot, Antwerpen, do 28 okt. 2010

‘Het echtelijk bed vind ik de meest geschikte plaats voor het bespreken van ernstige aangelegenheden. Daar ben je tenminste alleen met je vrouw. … en daar was het dan ook dat ik, toen ik goed op mijn rechterzijde lag, na een inleidende stilte aan mijn vrouw zei, dat ik koopman ging worden.’ Willem Elsschot in Kaas.

Op Klara kun je 9 weken lang (ZO 5.09 – ZO 31.10) Zot van Elsschot horen, een radioserie, gepresenteerd door Pat Donnez waarin de gekte die een schrijver teweeg kan brengen, wordt gecultiveerd. Maar het kan nog gekker. Na een uitvoerige speurtocht vonden we de slaapkamer en het bed van Elsschot. En dat wordt geveild ten faveure van een goed doel op een avond die geheel in de geest en de traditie van Willem Elsschot en Alfons de Ridder staat. Lees verder >>

Age: Winnie Sorgdrager en Jan Siebelink spreken over hun literaire voorkeuren (o.a. werk van Multatuli), Nijmegen, zo 12 dec. 2010

Als afsluiting van het Multatuli-jaar vroegen we Winnie Sorgdrager (oud-minister van Justitie in Nederland en voorzitter van het Multatuli Genootschap) om haar literaire voorkeuren met het publiek te delen. Zij nodigde op haar beurt de Nederlandse schrijver Jan Siebelink uit. Na hun gesprek, geleid door Tjeerd Bijman (Metropolis, VPRO), presenteren we de bundel Beste Multatuli, … met daarin de brieven die in opdracht van deBuren aan de grootmeester zijn geschreven.
Lees verder >>

Age: Middag over de erotische lading van liederen van Jacques Brel, Oostende, zo 5 dec. 2010

Francofiel en schrijver Bart Van Loo vertelt over de broeierige geschiedenis van de erotiek en hoe onze kijk op seksualiteit over de loop van de jaren is veranderd. In zijn boek O Vermiljoenen Spleet! neemt Van Loo u mee langs schaamte, seks en de tirannie van de erotiek. Rode draad van deze zondagmiddagsalon is de erotische lading van de legendarische nummers van Jacques Brel, opgevoerd door muzikant Filip Jordens. Lees verder >>

Age: Debat over literaire nalatenschap en het internet, Antwerpen, di 30 nov. 2010

Deel 2 van ons tweeluik over de invloed van het wereldwijde web op het literaire leven. (Deel 1 van het tweeluik gaat over literaire debuteren op internet en vindt plaats op di 14 november 2010; zie elders in nederl.blogspot.com.) Vanavond staat de vraag centraal hoe auteurs online voortleven. Waar blijft de literaire nalatenschap van webloggers? Lees verder >>