mijmeren / peinzen

Verwarwoordenboek Vervolg (114)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

mijmeren / peinzen  

Er is een klein betekenisverschil. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | 3 Reacties

De kleine stappen van het kabinet-Den Uyl (3): van een injectienaald en een breekijzer

Door Siemon Reker

In de terugblikken van de PvdA-bewindslieden uit het kabinet-Den Uyl komt soms informatie naar boven over tijdgenoten. Jan Schaefer vertelt dat Tjerk Westerterp het beneden zijn ministeriële waardigheid achtte, te spreken met een staatssecretaris. (blz. 48) Minister Van der Stoel had eerder een moeizame positie als staatssecretaris in het kabinet-Cals (1965), de secretaris-generaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken vertelde hem dat hij zich tot het uiterste tegen diens benoeming had verzet (91): over Haagse toko’s gesproken!

Onderwijsminister Jos van Kemenade nam vooral het basisonderwijs voor zijn rekening. “Al gauw bleek,” zegt Piet Hagen in zijn interview met hem, “dat Van Kemenade niet naar Den Haag was gekomen om louter en alleen op te treden als een kassier die eerlijk de centen verdeelt over openbaar en bijzonder onderwijs.” (51) Neen: “Zijn verhalen over maatschappelijke weerbaarheid en mondigheid vormden een bedreiging voor degenen die al mondig en weerbaar waren.” (54) Hij maakte “de verdedigers van de gevestigde orde zenuwachtig” en dat leidt tot een hetze van de kant van de VVD in samenwerking met De Telegraaf: in het interview is sprake van “spookverhalen over de socialistische injectienaald”, zegt Van Kemenade. (57) Lees verder

Geplaatst in column | Getagged | Een reactie plaatsen

Scholingsmogelijkheden Radboud Universiteit

Tweejarige educatieve master Nederlands

De Radboud Universiteit biedt tweejarige educatieve masters aan die vakinhoud en vakdidactiek integreren. Studenten lopen twee jaar stage en ontvangen kleinschalig onderwijs. Het resultaat? Uitstekende docenten van academisch niveau met een eerstegraads lesbevoegdheid Nederlands. Wil je in september 2019 beginnen? Meld je dan snel aan, want de inschrijftermijn loopt tot 1 mei. Ga naar de website..

Nascholing docenten Nederlands

Wil je je lespraktijk en/of curriculum verrijken met de nieuwste wetenschappelijke inzichten? De Radboud Universiteit biedt docenten met een eerstegraads bevoegdheid de mogelijkheid actuele mastercursussen te volgen op het terrein van de Nederlandse letterkunde, de Nederlandse taalkunde en de taalbeheersing. Samen met studenten uit de tweejarige educatieve master Nederlands verdiep je je in recente vakinhoudelijke ontwikkelingen, en onderzoek je hoe deze zich verhouden tot het schoolvak Nederlands. Ga naar de website.

Geplaatst in evenementenagenda | Getagged , | Een reactie plaatsen

Gedicht: Ellen Warmond • Of niet soms?

Of niet soms?

Je woorden maakten nog speelschuld
maar je stem was al medeplichtig
aan mijn inbraak in je toekomst

en ik was al begonnen
muziek te componeren
voor je triangel mond en oren

je huid vroeg wie ben ik
dat je me kent

ik zei je bent een ander
of niet soms?

*

Waarschuwing aan de kinderen

Getemde tongen prijzen
vergrijsde tijden

om dit vulgaire voedsel
het blinkend hallelujah van de dagen
het krimpend allahallah van de nachten

om deze slinkse slaapplaats
diep in de armen van de ik de afgod
onder het dovemansdek laterbeter

geloof het niet
alles
is anders.

Ellen Warmond (1930-2011)

———————————–

Geplaatst in gedicht | Getagged | Een reactie plaatsen

April/mei 2019, Gent: Lezingenreeks over de literaire canon.

In 2015 stelden de KANTL en het Vlaams Fonds voor de Letteren een dynamische canon van de Nederlandstalige literatuur op. Die lijst bevat 50 (+ 1) essentiële werken uit onze literatuur: van Hendrik van Veldeke tot Hendrik Conscience, van Hadewijch tot Hella Haasse.

Hoe en waarom kwam die lijst tot stand? Welke hartverscheurende keuzes zijn er gemaakt om tot die selectie te komen? Wat maakt Vondel en Hugo Claus zo bijzonder dat ze twee keer in de canon voorkomen? Waarom blijft het verhaal van Reinaert de vos na al die eeuwen zo ontzettend grappig en relevant? En welke regels uit de poëzie van Lucebert blijven ook vandaag nog intrigeren en ontroeren? Lees verder

Geplaatst in evenementenagenda | Getagged | Een reactie plaatsen

De kleine stappen van het kabinet-Den Uyl (2): van toko’s en dingen tekkelen

Door Siemon Reker

Bram Peper was in Nederland de allereerste politieke adviseur die aan een minister gekoppeld werd, in dit geval zelfs voor 0.4 fte (zoals het later zou heten) aan een minister én een staatssecretaris: Peper stond op CRM (“buiten de hiërarchie maar binnen de macht”) minister Van Doorn en staatssecretaris Meijer terzijde. Hij maakte geen deel uit van het kabinet-Den Uyl en is dus een buitenbeentje in de WBS-bundel die in essentie uit interviews met oud-bewindslieden bestaat.
Zoals de abstracte uitdrukking “naar…toe” jaren-’70-taal is die in de WBS-bundel aangetroffen wordt, zo is er ook “een stuk” in vindbaar, net zo abstract bedoeld voor ‘een zekere hoeveelheid van niet nader aangeduide omvang’. Peper heeft het bijvoorbeeld over “een stuk wetgeving maken” en “een stuk beleidsfilosofie beginnen”. Lees verder

Geplaatst in geen categorie | Een reactie plaatsen

De kroketten van Vaandrager

Door Garrelt Verhoeven

“De kroketten in het restaurant / zijn aan de kleine kant”, zo staat te lezen op een muur in Hotel New York op de Wilhelminapier in Rotterdam, tegen de achtergrond van een koffiekan van Klaas Gubbels. Het is een eerbetoon aan de één van de grootste dichters van de stad: Cornelis Bastiaan Vaandrager (1935-1992).

Vaandrager debuteerde in 1955 en daarna publiceerde hij in vele literaire tijdschriften. In de jaren ’60 maakte hij furore in het literaire leven van de Maasstad, samen met zijn vriend Hans Sleutelaar en Hans Verhagen. Na zijn prozadebuut ‘Leve Joop Massaker’ (1960), volgde in 1961 zijn eerste dichtbundel ‘Met andere ogen’. Het kroketten gedicht komt uit zijn veelgeprezen bundel ‘Gedichten’ (1967) waarvan ik vandaag een exemplaar vond in de kringloopwinkel. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | 3 Reacties

Gender-obsessie in de literatuurwetenschap

Door Freek Van de Velde

Er verschijnen de laatste tijd nogal wat stukken waarin de literatuurwetenschap ervan langs krijgt: essays van, onder anderen, Kees ’t HartSebastien Valkenberg, Arnon Grunberg, en Carel Peeters wrijven het de literatuurwetenschappers aan dat ze een moraliserende agenda hebben. Ze willen auteurs beschuldigen of ontmaskeren: de demografie van de roman vinden ze een nare wereld, met te veel blanke mannen. De literatuurwetenschappers reageren soms gepikeerd, soms verontschuldigend, soms ontwijkend (hier, of hier). En ze worden nu gesteund door Marc van Oostendorp (hier). Een van de tegenargumenten van Van Oostendorp is dat literatuurwetenschappers helemaal niet met het geheven vingertje staan te zwaaien, maar gewoon registeren waar de literatuur over gaat, en dat dat wetenschappelijk interessant is.

Nu kun je veel inbrengen tegen de beschuldigende essayisten genre Valkenberg, ’t Hart en Peeters. Een interessante observatie van Van Oostendorp is bijvoorbeeld dat de essayschrijvers met hun l’art pour l’art pleidooi zelf ook normerend zijn. Of het argument dat reductie (“ééndimensionaal lezen”) tot de kern van de wetenschappelijke methode behoort. Maar het argument dat de literatuurwetenschappers niet vemanend met dat vingertje staan te zwaaien, is niet zo sterk, vind ik. Lees verder

Geplaatst in column, letterkunde | Getagged | 16 Reacties

Gedicht: Anton Ent • Gender

Uit De gele zweep, de nieuwe bundel van Anton Ent, die verscheen bij zijn vijftigjarig dichterschap.

Gender

Geweerd door wie mij het liefste waren
Mijn pumps vormen een bron van ergernis
Ik had het groot geheim moeten bewaren
beweren dat het een scheppersfoutje is

Ik sprenkel parfum op mijn huid en kleren
en haal de vrouwen aan die mij citeren
jaag mannen weg die mij nu tegenstaan
Voor de vitrage voel ik een bruid ontstaan

Ik zit op schoot, mijn moeder draait mijn krullen
Ze prijst het matrozenpakje met de kraag
en witte strepen, vraagt mij of we zullen

zingen, gesluierd voor het open raam
over de sterren en de hoogste naam
die de meester is van het verhullen

Anton Ent (1939)
uit: De gele zweep (2019)

———————————–

Geplaatst in gedicht | Getagged , | Een reactie plaatsen

Meertaligheid en literatuuronderwijs

Door Yves T’Sjoen

De Internationale Vereniging voor Neerlandistiek verwoordt haar standpunt over de studie van het Nederlands in NRC (27 maart 2019), recent opgenomen in de IVN nieuwsbrief (april). Met de titel ‘Stop met dat ge-Calimero, Nederlands is geen kleine taal’  lees ik in een ronkende volzin: “wie de eigen taal geen plaats gunt in een internationale context, die doet zichzelf ernstig te kort”. We moeten bij wijze van “eerste stap” een “Calimero-mentaliteit” afwerpen. Vraag is of wij ons inderdaad met zijn allen, lezers van deze blog, in een egelstelling bevinden. We lezen vooral veel oproepen en voorstellen van universitaire neerlandici (taal- en letterkundigen, vakdidactici), leerkrachten, studenten en scholieren. Het vakgebied is in beweging, beraadt zich. Dat is goed.

Wat merken we van die IVN-oproep voor “een radicaal internationaliseringsoffensief” in opleidingen Nederlands aan universiteiten in het moedertaalgebied, de zogeheten intramurale neerlandistiek? Waar is het “internationaal curriculum”? In zoverre ik het overzie wordt Nederlandse literatuur maar beperkt in een internationaal perspectief onderwezen. Lees verder

Geplaatst in column | Een reactie plaatsen