Gedicht: Laurine Verweijen • Meisje


‘Meisje’ staat in Gasthuis, de debuutbundel van Laurine Verweijen. Ze kreeg er in 2018 de tweede prijs voor in de Turing-wedstrijd.

Meisje

Een meisje komt erachter dat haar bewegingen bestaan.
dat als zij haar knie buigt, er een buigende knie in de wereld is

dat haar uitgestoken hand wordt gesignaleerd, aanvaard.

Hiermee wordt het meisje vrouw. Ze haalt een extra lapje
vlees in huis en begint te koken. Iemand schuift aan

Lees verder >>

De rust van de dodenakker

Onder het middelste graf (donkere steen met gouden letters) liggen de botten van Pieter Nieuwland.

Door Peter van Zonneveld

Gisteren fietste ik naar de kleine, maar schilderachtige begraafplaats Rustoord in Diemen. Er was niemand. Nu ben ik daar al eerder geweest, maar kort geleden had ik ontdekt, dat de veelzijdige, jonggestorven dichter en geleerde Pieter Nieuwland (1764-1794) hier zijn laatste rustplaats had gevonden. Het kerkhof dateert van 1791, en hij was een der eersten, die daar in de open lucht begraven werd. Pieter Nieuwland is geboren in de Watergraafsmeer, en vertoonde al jong trekken van grote begaafdheid. Tijdens zijn korte leven doorliep hij een kleurrijke loopbaan. Hij genoot vooral ook bekendheid als dichter; in zijn vers ‘Orion’ wist hij sterrenkunde en poëzie op fraaie wijze te verenigen. Nieuwland eindigde als hoogleraar in Leiden, waar hij onder meer wis- en natuurkunde doceerde.

Lees verder >>

chaos / wanorde

Verwarwoordenboek Vervolg (159)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

chaos / wanorde

De woorden verschillen ‘graadaanduidend’ in betekenis.

Lees verder >>

De naam van de vaders. Een paasquiz

Door Roland de Bonth

Na drie dagen carnaval vieren is op Aswoensdag de vastentijd begonnen. Deze vastenperiode eindigt met Pasen, het feest waarmee christenen vieren dat Christus is opgestaan uit de dood. Nu minder dan de helft van de Nederlanders zichzelf nog gelovig noemt, raakt het religieuze aspect van Pasen steeds verder op de achtergrond. Velen denken bij het paasfeest eerder aan paaseieren verstoppen, uitgebreid brunchen en paasmarkten bezoeken. 

Lees verder >>

Een wijze koning van Spanje

Verhalen uit de Decamerone (10)

Door Frank Willaert

Niet alle verhalen in de Decamerone gaan over sluwe kooplieden, doortrapte dienaren, overspelige echtgenoten en geile geestelijken. Op de tiende dag laat Boccaccio zijn jongelui verhalen vertellen over menselijke grootmoedigheid. Zoals die bijvoorbeeld te vinden was bij een wijze koning van Spanje.

(Bekijk deze video op YouTube)

‘Een neger in het dorp!’

Gratis datasets voor thuisgebruik

Omslag van de eerste druk van Een neger in het dorp! Illustratie van Rie Reinderhoff.

Door Ewoud Sanders

Een neger in het dorp! is de titel van een zondagsschoolboekje van uitgeverij Callenbach. Het beleefde twee drukken, in 1955 en 1960, en werd goed ontvangen. Zo noemde de IDIL-gids voor de jeugdlectuur het in 1956 een ‘goed boekje’.

De inhoud wordt door IDIL (Informatie Dienst Inzake Lectuur) zo samengevat: ‘Een neger is door een blanke dokter naar Nederland gestuurd om voor de zending te werken. Als hij in een dorp aankomt, wordt hij door een groepje kinderen nageroepen en door de belhamel van de troep, Gijs Braai, met sneeuwballen bekogeld. Later is Gijs de eerste die voor de missie zijn kostbaarste bezit afstaat: een splinternieuwe figuurzaag!’

Lees verder >>

Woorden geven aan vreemde tijden

(Persbericht Coronagedicht.nl)

Corona maakt de pennen los van dichtend Nederland en Vlaanderen. Gedichten over quarantaine, hamsteren, angst en er voor elkaar zijn. Op de website Coronagedicht.nl zijn ze verzameld. Een site die van waarde is in vreemde tijden. Het eerste gedicht werd geplaatst op 18 maart. Binnen een week zijn er al meer dan 200 gedichten ingestuurd door zo’n 150 dichters.

Lees verder >>

Het Nederlandse klinkersysteem

Door Marc van Oostendorp

In het derde college bespreekt taalkunde Marc van Oostendorp (Radboud Universiteit) het Nederlandse klinkersysteem: wat zijn de verschillende klinkers van het Nederlands en hoe kunnen we deze begrijpen aan de hand van kenmerk- en van elemententheorie? En wat zegt die laatste theorie over klinkerreductie in het Witrussisch en het Catalaans?

(Bekijk deze video op YouTube)

Marita Mathijsen leest De Schoolmeester

Het verblijf – dag 5

Vandaag: Marita Mathijsen met De boterham en de goudzoeker van De Schoolmeester. 

Marita Mathijsen is emeritus hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. De Schoolmeester was een pseudoniem van Gerrit van der Linden (1808-1858), vrijbuiter, onderwijsman en dichter, bekend om gedichten met heel onregelmatige verzen.

Lees verder >>

Gedicht: Ida Gerhardt • Sonnet voor mijn moeder

Als de uitreiking van de Ida Gerhardt-prijs vorige week was doorgegaan, had winnaar Marieke Lucas Rijneveld daar haar favoriete gedicht van Gerhardt, ‘Sonnet voor mijn moeder’, voorgedragen.

Sonnet voor mijn moeder

Gij hebt, Moeder, dit leven zwaar gedragen.
Gelijk ik het zwaar draag. Wij zijn verwant.
Wij horen in dit stormbevochten land
van kavels, tussen dijk en stroom geslagen.

Ik heb uw gang: die driftige en toch trage
voetstap, die onverzettelijke trant.
Uw harde hand herken ik in mijn hand,
onwrikbaar om de schrijfstift heengeslagen.

Lees verder >>

Waar vind je tegenwoordig het online woordenboek van Overijssel?

Door Philomène Bloemhoff-De Bruijn

In 2016 meldden we hier dat het Woordenboek van Overijssel online ging, en dat het via twee verschillende webadressen te raadplegen was. Helaas is dat sinds een aantal maanden niet meer zo. De website Onderzoekoverijssel.nl, waarop het woordenboek een prominente plaats innam op de Homepage, met zoekhulp, spellinguitleg en meer, is opgegaan in de website MijnStadMijnDorp, “waardoor alle informatie en collecties nu op één plek te vinden zijn”, aldus de redactie. Helaas is de vindbaarheid van het online woordenboek daarmee ernstig bemoeilijkt, en is het zelfs niet meer te googlen. Dat moet uiteraard anders en beter, maar daar willen we de redactie nu even niet mee lastig vallen.

Lees verder >>

Een journalistieke hebbelijkheid

De Alias-praktijk

door Jan Stroop

Wie wel eens een artikel op de sportpagina van de krant leest, komt regelmatig een stijlverschijnsel tegen dat ik de ‘Alias-praktijk’ noem. Dat gaat zo. De schrijver voert een voetballer ten tonele, bijv. Deulofeu, en daar gaat zijn artikel verder over. Maar iedere keer dat die Deufoleu verschijnt, noemt de journalist hem anders en wel zo dat je iets van de man moet weten om te kunnen concluderen dat die Deulofeu bedoeld is. Terwijl de lezer dat bij ’t vetgedrukte hem in de vorige zin meteen wist. Maar als de schrijver in plaats van een verwijswoord een bijnaam of een kwalificatie van de persoon in kwestie gebruikt, kan er onduidelijkheid ontstaan.

Lees verder >>

De ziel van Vlaanderen

Door Nico Keuning

 

Van de zes genomineerde boeken voor de Libris Literatuur Prijs had ik er drie gelezen. De hoogstapelaar (Wessel te Gussinklo), Zwarte Schuur (Oek de Jong) en Uit het leven van een hond (Sander Kollaard). Geen slechte score, al las ik, zo werd uit de selectie van de jury duidelijk, alleen de genomineerde mannen. Wie waren de andere drie? Vrouwen. Ik koos voor de onbekende, die ene, de blind date. Lees verder >>

Enkele jaren verder: hoe het staat met het woord ommekomst

Bruno Bruins (Google-afbeeldingen)

Door Siemon Reker

Nog altijd bevat Van Dale éen en niet meer dan éen omschrijving bij het woord ommekomst te weten ‘verstrijking, afloop’ met als voorbeeld “na ommekomst van de termijn”. Nog altijd? Nu ja, zo was ook de situatie eind 2016 toen ik in dit blog aandacht vroeg voor het gebruik van het woord in de Tweede Kamer en zo is het nu in de beginnende Corona-tijd van 2020 nog steeds..
In 2017 schreef ik er enkele aanvullinkjes bij, hoe is het nu?

Lees verder >>

Bargoens

Door Marc van Oostendorp

Waar komt het woord Bargoens vandaan? Eeuwenlang heeft het in het Nederlands bestaan als de naam voor iets dat je niet meteen een volwaardige taal kunt noemen, maar een verzameling woorden en termen en uitdrukkingen uit allerlei talen die samen dienden als ‘dieventaal’, een geheimtaal voor criminelen.

Maar waarom Bargoens? Waar komt dat woord vandaan? Daarover waren tot nu toe twee theorieën, maar in een artikel in het nieuwe nummer van Taal en Tongval voegt Paul Van Hauwermeiren daar een nieuwe aan toe.

Lees verder >>

Femke Torensma leest Herman de Coninck

Het verblijf – dag 4

Vandaag: Femke Torensma met ‘Je truitjes en je witte en rode’ van Herman de Coninck.
Femke Torensma (1994) is tekst-, theater- en podcastmaker. Het jachtige Amsterdam verruilde ze onlangs voor Emmen. Herman de Coninck (1944-1997) was dichter, essayist, redacteur en in zijn tijd een van de centrale figuren in het literaire leven in Vlaanderen en Nederland.

Lees verder >>

Gedicht: Ingmar Heytze • Vogels, vissen

Ingmar Heytze schreef ‘Vogels, vissen’ in opdracht van EenVandaag, en las het ook voor hen voor; bekijk hier het filmpje.

Vogels, vissen

Zet de radio uit. Je hoort niets nieuws. De stilte wacht geduldig af.
Vouw de krant dicht. Hij was oud voordat hij werd gedrukt.
Zoek niet, deel niet, duim niet tot je vierkant ziet.
Zet eindelijk het scherm op zwart.

Ik ben net zo bang als jij, net zo bezorgd voor iedereen
die ik niet missen kan. Ik had ook gespaard voor andere dingen:
verre reizen, eerste hulp bij een gebroken hart,
een auto die wat vaker start.

Lees verder >>