Categorie: video

Vlogboek – Een woud van symbolen. Over Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer

‘Ik houd van betekenis. Ik wil als de heilige Augustinus verdwalen in een woud van symbolen.’

In deze video bespreekt Jörgen via een uitgebreide inleiding de roman Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer, die een opeenstapeling van symbolen bevat.

(Bekijk deze video op Youtube.)

Er wordt geciteerd uit:
Arie Storm – Een cosmetisch rapport van Ilja Leonard Pfeijffer (uit: De Revisor, jaargang 32, 2005) (https://www.dbnl.org/tekst/_rev002200501_01/_rev002200501_01_0023.php)
Arie Storm – Het horrortheater van de Nederlandse literatuur
Sander Bax – De literatuur draait door
Niña Weijers – Kamers antikamers
Maartje Wortel – Dennie is een star
Marja Pruis – 21 vragen aan… Niña Weijers (uit: De Groene Amsterdammer, 21 augustus 2019) (https://www.groene.nl/artikel/21-vragen-aan-nina-weijers)
Ilja Leonard Pfeijffer – Grand Hotel Europa

Muziek:
Sumina Studer – N. Paganini Caprice no. 5 (https://www.youtube.com/watch?v=0jXXWBt5URw)

Vlogboek – Romantici en Revolutionairen, een nieuwe literatuurgeschiedenis

Romantici en Revolutionairen, een nieuwe literatuurgeschiedenis van Rick Honings & Lotte Jensen, richt zich op de diversiteit en de ontwikkeling van het schrijverschap in Nederland in de 18de en 19de eeuw.

Waar literatuurgeschiedenissen zich van oudsher richten op stromingen en hoogtepunten binnen die stromingen, op vernieuwers en literatoren voor de fijnproevers, zetten Honings en Jensen het auteurschap centraal. Wat dreef de schrijvers, wat was het doel van hun teksten en hoe verhielden ze zich tot de wereld om hen heen?

(Bekijk deze video op YouTube.)

De video werd mede mogelijk gemaakt door Leiden University Centre for the Arts in Society (LUCAS) & Uitgeverij Prometheus.

Romantici en Revolutionairen: https://webwinkel.uitgeverijprometheus.nl/book/rick-honings/9789044630770-romantici-en-revolutionairen.html

Uit mijn hoofd: Tonnus Oosterhoff, We organiseren een antifascistische avond

Door Marc van Oostendorp

De poëzie van Tonnus Oosterhoff wordt door bijna iedereen die Nederlandse poëzie leest bejubeld, maar is daarbuiten bijna niet gekend. Oosterhoff schrijft gedichten zoals ze nooit eerder geschreven zijn – gedichten die bijvoorbeeld letterlijk bewegen, of waarin woorden zijn doorgestreept – en ik geloof dat dit betekent dat men hem moeilijk vindt.

Wanneer je gedichten als puzzels ziet die je moet oplossen, of als een verhaaltje dat je moet kunnen samenvatten, zijn ze ook moeilijk. Wanneer je ze leest als taal op hoge spanning, valt dat weg. Je hoeft niet alles te begrijpen, je hoeft alleen maar te genieten.

Lees verder >>

Bert van Raemdonck: De vrije verzen

Door Marc van Oostendorp

De gedichten in de debuutbundel Hier raken we mij kwijt van Bert van Raemdonck zijn gemakkelijk uit het hoofd te leren. Ze hebben een eigen toon en een dwingend ritme.

‘De vrije verzen’ vind ik een goed voorbeeld. In dit gedicht zet Van Raemdonck impliciet de hoge verwachtingen die er honderd jaar geleden bestonden over het vrije vers als het begin van een nieuwe, vrijere mens, af tegen wat er nu van geworden is: mensen die zich bijzonder voelen omdat ze gin drinken ‘die geurt naar kamperfoelie’ of die in het weekeinde op een terras commentaar geven op de keuzes van andere mensen.

Je kunt het op allerlei manieren lezen, maar ik lees het vooral als een satirisch gedicht, een satire op de moderne tijd.

Een knap detail: nadat het gedicht – in lijn met wat men ooit vond van het vrije vers – de bedreiging van het rijm en het nazisme van het ritme bezingt, wordt het zelf metrisch en eindigt het met een, onnadrukkelijk, rijm.

(Bekijk deze video op YouTube)

Uit mijn hoofd: Frank Koenegracht, voor Harmke

Door Marc van Oostendorp

Frank Koenegracht is een zondagsdichter. In het dagelijks leven is hij psychiater en in de loop van bijna vijf decennia heeft hij daarnaast een betrekkelijk klein oeuvre opgebouwd. De zeer fraai vormgegeven bundel met Alle gedichten die De Bezige Bij onlangs uitgaf, telt 254 bladzijden, inclusief onder anderen een nawoord van Rudy Kousbroek.

Er zijn in Nederland maar weinig dichters die alleen van hun poëzie kunnen leven. Velen doen er iets naast, maar niet allemaal zijn ze zondagsdichters. Vooral van de psychiaters wemelt het in de Nederlandse dichtkunst, maar Kopland of Enquist zou ik niet zo snel zondagsdichters noemen; terwijl ik dat wel als een eretitel beschouw.

Een zondagsdichter is voor mij iemand aan wie je merkt dat hij niets hoeft te bewijzen met zijn poëzie. Dat betekent niet dat hij onzorgvuldig is – Frank Koenegracht is bijvoorbeeld heel zorgvuldig – maar dat in de toon nooit iets meeklinkt als ‘kijk mij nou’. Ware zondagsdichters – een internationaal voorbeeld is Alfred Brendel – hebben een toon die je ontspannen zou kunnen noemen. Koenegracht is daar een goed voorbeeld van: hoe groot de wanhoop in de gedichten ook is, er klinkt ook altijd iets opgeruimds.

(Bekijk deze video op YouTube.)

Onno Kosters, Duisternis

Uit mijn hoofd (2)

Door Marc van Oostendorp

(Bekijk deze video op YouTube)

Een paar maanden geleden verscheen de nieuwe bundel van de anglist en dichter Onno Kosters, Waarvan akte. Ik leerde het eerste gedicht uit de eerste afdeling uit mijn hoofd: Duisternis.

Die eerste afdeling bestaat uit allerlei gedichten vol doem en verderf. Het laatste gedicht in die afdeling heet ook Duisternis. Dat is een vertaling van een bekend gedicht (‘Darkness’) dat Byron schreef in het ‘jaar zonder zomer’, toen na een vulkaanuitbarsting op Soembawa grote delen op aarde, ook in Europa, een microklimaatverandering ondergingen die een apocalyptisch gevoel weergaven.

Lees verder >>

Jan Willem Anker, De Nederlander zegt nee

Uit mijn hoofd

Door Marc van Oostendorp

‘De Nederlander zegt nee’ komt uit de nieuwe bundel van Jan-Willem Anker, Ware aard. Het is een atypisch gedicht, maar bijna alle gedichten in Ware aard zijn atypisch. Er staan gedichten in over het leven van een vader van twee jonge kinderen in Weesp – nooit eerder werd Weesp zo uitvoerig bezongen in de wereldgeschiedenis van de dichtkunst – maar soms ontpopt de dichter zich als een klimaatdichter, of als iemand die herinneringen ophaalt aan reizen naar Europese steden in verschillende jaren in de 21e eeuw.

‘De Nederlander zegt nee’ komt uit een cyclus die, in ieder geval in vergelijking met de rest van de bundel, enorm klankrijk is. De klank is de ee, met gespreide lippen; een paar keer onderbroken door de ronde o van mond. (De andere twee gedichten gaan over de a van Mark in wie we een premier herkennen want hij lacht, en de i van Wil.)

Lees verder >>

Un(nen) oma?

Door Marc van Oostendorp

Kristel Doreleijers studeerde Nederlands in Utrecht en werkt tegenwoordig op het Meertens Instituut. In september gaat ze in Tilburg werken aan een proefschrift onder begeleiding van professor Jos Swanenberg. Dat proefschrift zal gaan over de manier waarop jongere sprekers van het Brabants omgaan met het verschil tussen mannelijke, vrouwelijke en onzijdige woorden. Wat vertelt ons dat over taal?

(Bekijk deze video op YouTube)

Vlogboek – Een nieuw literair universum? Over het werk van Niña Weijers & Maartje Wortel

(Bekijk deze video op YouTube.)

Onlangs verscheen de nieuwe roman van Niña Weijers, Kamers antikamers, en dat boek gaat een opvallende verbinding aan met Dennie is een star van Maartje Wortel. De schrijfsters voeren elkaar op als personage, maar ook inhoudelijke elementen en gesprekken komen terug.

Is dit nu simpelweg het resultaat van de vriendschap tussen deze twee schrijfsters en dat ze er beiden voor kiezen om die vriendschap om te zetten en voort te zetten in de literatuur, of is er sprake van een beginnend Weijers-Worteluniversum?

Een video over een literair universum, katten en honden, intertekstualiteit, een literaire uitwisseltruc, een postmodern constructie, plagiaat, het avontuur van taal en tot slot de kamelen.

Besproken werken:
Maartje Wortel – Dennie is een star
Niña Weijers – Kamers antikamers

Vlogboek – Lucretia van Merken en haar toneelstuk Jacob Simonszoon de Rijk (1774)

Vandaag verschijnt er een nieuwe, herspelde editie van het achttiende-eeuwse toneelstuk Jacob Simonszoon de Rijk (1774) van Lucretia van Merken (1721-1789). Deze schrijfster werd door het tijdschrift Vaderlandsche Letter-oefeningen ‘Hollands beroemdste dichteres’ genoemd en ze werd in haar tijd bejubeld door zowel lezers als collega’s.

In deze video kennismaking met deze literaire gigant en haar vaderlandslievende toneelstuk opgebouwd volgens de kaders van het Frans-classicisme.

(Bekijk deze video op YouTube.)

Lees verder >>

De zwarte koning

Michael Kestemont, professor digitale tekstanalyse aan de Universiteit Antwerpen, schreef een spannende, historische thriller voor de liefhebbers van Dan Brown: De zwarte koning (Lannoo, 2019) . Wat is het verband tussen de roof van de Rechtvaardige Rechters en de Koningskwestie? En hoe is het vorstenhuis betrokken bij de grootste doofpotoperatie uit de Belgische kunstgeschiedenis? Meer info op dezwartekoning.be

(Bekijk deze video op Vimeo)

Vlogboek – Help!! Mijn tandarts leest boeken

Naar aanleiding van een afgebroken tand bespreekt Jörgen de tandarts Kees Bokweide die een tijdje literaire recensies schreef voor het tijdschrift De Gids. Wie was hij en wat maakt zijn literaire kritiek zo interessant?

(Bekijk deze video op YouTube.)

Alle recensies van Kees Bokweide vind je hier: https://dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=bokw001
Blog Huub Beurskens: http://huubbeurskens.blogspot.com/2018/07/kees-bokweide-tandarts.html

Master Neerlandistiek aan de Universiteit Utrecht

Hoe kijken masterstudent Anne Hemmers, docent Jacqueline Evers-Vermeul en alumnus Sjors ten Tije naar het masterprogramma Neerlandistiek aan de Universiteit Utrecht? Dit eenjarige programma bereidt je voor op functies in organisaties waar vraagstukken rond internationalisering en Nederlandse taal en cultuur een grote rol spelen. Bekijk onze website voor meer informatie.

(Bekijk deze video op YouTube.)