Categorie: video

Deed schelden pijn in de middeleeuwen?

De kracht van het woord (3)

Een ijzeren staaf door je tong – dat was een laatmiddeleeuwse straf voor hele zware spreekmisdaden. In Museum de Gevangenpoort zie je verschillende historische straffen voor schelden en beledigen, blasfemeren en meineed plegen. De beroemdste gevangene Cornelis de Witt, vlak voor hij bruut is vermoord, veroordeeld voor meineed.

(Bekijk deze video op YouTube)

Wat is fonologie?

Door Marc van Oostendorp

De Quarantaine Colleges zijn begonnen! Ik neem de komende weken de cursus op die ik normaliter geef voor bachelorstudenten Taalwetenschap en Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit. Fonologie is de tak van de taalwetenschap die de klanken van taal bestudeert: hoe zitten die in ons hoofd? Waarom veranderen klanken aan het eind van een woord makkelijker dan aan het begin (in plaats van ‘hond’ zeg je ‘hont’)? Hoeveel verschillende klinkers en medeklinkers zijn er?

Je kunt ook meedoen met je eigen colleges. Doe dat alsjeblieft!

(Bekijk deze video op YouTube)

Ik heb het leerboek waarop deze cursus is gebaseerd ook online gezet (in een ruwe schets)

Wat is de geschiedenis van het handgeschreven boek?

De kracht van het woord (1)

Door Martine Veldhuizen

Stap in een wereld vol licht, kleur en boeiende verhalen: het middeleeuwse handgeschreven boek. In de tentoonstelling ‘Magische miniaturen’ van Museum Catharijneconvent vind je prachtige voorbeelden van middeleeuwse ridderromans, gebeden-, biologie- en geschiedenisboeken.

(Bekijk deze video op YouTube)

Een taalwerkstuk maken doe je zo!

Door Kristel Doreleijers

Deze video voor scholieren in het voortgezet onderwijs is een introductie in de taalkunde. Aan de hand van verschillende onderwerpen biedt de video handvatten en tips voor het maken van een profielwerkstuk of een ander taalwerkstuk. Alle onderwerpen die aan bod komen zijn ook terug te vinden op www.profielwerkstuktaalkunde.nl. Deze video is ontwikkeld door Kristel Doreleijers naar aanleiding van het initiatief Quarantaine Colleges in maart 2020.

(Bekijk deze video op YouTube)

Wat is de toekomst van het lezen? – Vlogboek over lezen #03

In deze video gaat Jörgen op zoek naar een antwoord op de vraag: wat is de toekomst van het lezen?

Over de serie Vlogboek over lezen: in vijf video’s behandelt Jörgen verschillende vragen die iets met lezen te maken hebben. Het wordt een ontdekkingstocht langs feiten, hardnekkige mythes en interessante weetjes. Van middeleeuwse auteurs naar schrijvende computers.

Deze video is mogelijk gemaakt door Stichting Lezen.

Bronnen:
-GfK, Rapportage Boekenbranche Meting 47 (2019) – https://www.kvbboekwerk.nl/consumentenonderzoek/consumentenonderzoek
-Leesmonitor (2020). Leesbeleving e-boeken. https://www.leesmonitor.nu/nl/leesbeleving-e-boeken
-Diana DeStefano & Jo-Anne LeFevre (2007). Cognitive load in hypertext reading: A review. https://doi.org/10.1016/j.chb.2005.08.012

Hoe praat je over ziekte in het Nederlands van 1000 jaar geleden?

In dit educatieve filmpje, leggen taalwetenschappers Peter-Alexander Kerkhof (Universiteit Leiden) en Laura Bruno (Universiteit Gent) uit hoe mensen in de Middeleeuwen zeiden dat ze ziek waren. In de Nederlandse taal zit namelijk veel waardevolle informatie verborgen over hoe mensen in het verleden uitdrukking gaven aan hun alledaagse ervaringen. In deze uitleg komt 1200 jaar Nederlands taalverleden aan bod.

Dit filmpje is geïnspireerd door de oproep van Marc van Oostendorp om in deze tijden van quarantaine en thuisisolatie (maart 2020) collegemateriaal en lesmateriaal vrij toegankelijk online beschikbaar te maken.

(Bekijk deze video op YouTube.)

Waarom is Netflix kijken leuker dan lezen? – Vlogboek over lezen #02

In deze video gaat Jörgen op zoek naar een antwoord op de vraag: waarom is Netflix kijken leuker dan lezen?

Over de serie Vlogboek over lezen: in vijf video’s behandelt Jörgen verschillende vragen die iets met lezen te maken hebben. Het wordt een ontdekkingstocht langs feiten, hardnekkige mythes en interessante weetjes. Van middeleeuwse auteurs naar schrijvende computers.

Deze video is mogelijk gemaakt door Stichting Lezen.

Bronnen:
-Suzanne E. Mol and Adriana G. Bus (2011). To Read or Not to Read: A Meta-Analysis of Print Exposure From Infancy to Early Adulthood – https://doi.org/10.1037/a0021890
-Leesmonitor (2020). Vrij lezen. – https://www.leesmonitor.nu/nl/vrij-lezen
-Leesmonitor (2020). Leesplezier stimuleren. – https://www.leesmonitor.nu/nl/leesplezier-stimuleren
-J. Hillis Miller (2002). On Literature. Routledge: London.
-Harry Mulisch (1956). Het zwarte licht. De Bezige Bij: Amsterdam.

Idee & presentatie: Jörgen Apperloo
Illustraties: Aart Taminiau (http://www.aarttaminiau.com/)
Muziek: EvolvingVibes – Fast Jazz Logo
Met dank aan Daan Beeke.
Opgenomen in de bibliotheek van het Nederlands Letterenfonds.

Waarom lezen mensen? – Vlogboek over lezen #01

In deze video gaat Jörgen op zoek naar een antwoord op de vraag: waarom lezen mensen?

Over de serie Vlogboek over lezen: in vijf video’s behandelt Jörgen verschillende vragen die iets met lezen te maken hebben. Het wordt een ontdekkingstocht langs feiten, hardnekkige mythes en interessante weetjes. Van middeleeuwse auteurs naar schrijvende computers.

Deze video is mogelijk gemaakt door Stichting Lezen.

The Enigmatic Premodern Book

The defining feature of the medieval manuscript—the premodern book at the heart of this lecture—is that its contents have been written rather than printed. A compelling feature of written text from the medieval period is that it produces two kinds of meaning. The first is the meaning of the words themselves: the most common reason for consulting a manuscript and the reason why it was produced in the first place. The other kind is hidden within the shape of the letters. As they copied a text, scribes included information about themselves in their handwriting. How the individual letters were formed depended on a range of variables, including the location and approximate moment of the scribe’s training, the institution in which the manuscript was produced, and even with how much care a text was copied. This is the enigma of the medieval manuscript: a wealth of information is enclosed in its material design, if we can decipher the code. What methods are available to untangle this enigma? What knowledge can be gleaned from how the medieval book was put together? Why is looking at this object as useful as reading it?

Lees verder >>