Categorie: prijs

Wedstrijd: ontwerp de nieuwe taalregel van 2019

Door Marc van Oostendorp

De Nederlandse taal moet strakker beregeld worden, zodanig dat er in iedere willekeurige zin wel iets mis kan gaan en de gemiddelde schrijver of spreker niet meer weet waar hij het zoeken moet van ellende.

Uit dat ideaal ontstond enkele jaren geleden de wedstrijd voor de “nieuwe taalregel van het jaar”, een prijs voor de regel dit doel het effectiefst weet te bereiken. Het idee: een eind aan alle laksheid! En om dit te bevorderen moeten we de voorschriften voor ‘correct’ Nederlands ieder jaar weer verder aanscherpen. Een evident voordeel hiervan is ook dat de gewone gebruiker binnen de kortste keren door de bomen het bos niet meer ziet. Dat levert (nog) meer werkgelegenheid op voor een nieuwe generatie neerlandici, want alleen zij kunnen als ons werk klaar is als enigen, na jarenlange noeste studie, door de bomen het bos nog zien.

Als andere specialismen hun vakgebied zo onoverzichtelijk kunnen maken dat je een specialist nodig hebt, waarom wij dan niet?

Lees verder >>

Frans Kellendonkprijs 2020 voor Wytske Versteeg

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden heeft op 29 augustus 2019 de volgende prijs toegekend:

de Frans Kellendonkprijs 2020 vanwege de Frans Kellendonk Stichting aan 
Wytske Versteeg

Wytske Versteeg (1983) krijgt de prijs voor haar werk als romanschrijfster en essayiste, waarin aldus de jury de menselijke conditie op vele manieren via de verbeelding wordt geëxploreerd. De inzet daarvan is niet zozeer de eendimensionale geloofwaardigheid van een verhaal als wel de ambitie om de kwetsbaarheid en de complexiteit van alle menselijk streven op de lezer over te brengen; het drama dat in feilbaarheid besloten ligt.

Het aan de prijs verbonden geldbedrag van € 5.000 wordt ter beschikking gesteld door de Stichting Frans Kellendonk Fonds, vernoemd naar de in 1990 op 40-jarige leeftijd gestorven schrijver van romans als De Nietsnut, Letter en Geest en Mystiek lichaam.

Lees verder >>

Academische Jaarprijzen 2019: Nederlandse taalkunde (2017-2018)

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden heeft op 23 augustus 2019 de volgende prijzen toegekend:

  • voor de beste dissertatie op het gebied van de Nederlandse taalkunde:Policy versus Practice. Language variation and change in eighteenth- and nineteenth-century Dutch van Andreas Krogull. Universiteit Leiden, 2018.    
  • voor het beste artikel  op het gebied van de Nederlandse taalkunde:  ‘Expressive markers in online teenage talk. A correlational analysis’ van Lisa Hilte, Reinhild Vandekerckhove en Walter Daelemans (Universiteit Antwerpen), in: Nederlandse taalkunde 23:3 (2018), p. 293-323. 
  • voor de beste scriptie op het gebied van de Nederlandse taalkunde: Complementizer agreement in Dutch dialects, A quantitative approach in search for subtypes van Milan Valadou. Begeleid door Jeroen van Craenenbroeck en Benedikt Szmrecsanyi, Universiteit Leuven.

De jury bestond uit prof. dr. Hans Bennis, prof. dr. Marinel Gerritsen en prof. dr. Jaap van Marle. 

Lees verder >>

Winnaars AVT/Anéla-dissertatieprijs en LOT Populariseringsprijs

Kirstel Doreleijers, winnares van de LOT-populariseringsprijs

Tijdens het Taalgala, gisterenmiddag in Utrecht, is de AVT/Anéla-dissertatieprijs voor het beste in het afgelopen jaar verdedigde taalkundige proefschrift toegekend aan Tessel Boerma, voor haar dissertatie Profiles and paths. Effects of language impairment and bilingualism on children’s linguistic and cognitive development in 2017 verdedigd aan de Universiteit Utrecht

De LOT-populariseringsprijs, voor een voorstel om de resultaten van taalkundig onderzoek dichter bij het publiek te brengen, ging naar Kristel Doreleijers, Mathilde Jansen en Nicoline van der Sijs voor hun Projectplan Website voor scholieren. 

Lees verder >>

Antwoorden Taalcanon Kerstquiz 2018

De Taalcanon Kerstquiz leverde 31 goede inzendingen op. Uit de inzenders hebben we drie winnaars getrokken. Maxim Baetens, Nynke de Vries en Jan Michielsen ontvangen ieder een exemplaar van de nieuwste uitgave van de Taalcanon. De antwoorden zijn hieronder terug te lezen met verwijzing naar de artikelen op de website www.taalcanon.nl.

  • Taal leren begint al voor de geboorte. Wat pikken kinderen op die nog in de buik zitten?

Antwoord: het ritme van de taal. “Zodra de oren goed functioneren – doorgaans in het laatste trimester van de zwangerschap – luisteren kinderen naar de taal om hen heen. Ze horen dan nog geen spraakklanken, maar wel het ritme van taal”, Lees verder in Waarom leren niet alle kinderen hun moedertaal even snel? door Paula Fikkert.

  • Welke taalkundige schreef de allereerste grammatica, van het Sanskriet?

Antwoord: Panini. “In zijn Ashtadhyayi (‘Acht Boeken’) omschrijft Panini een taal, in zijn geval het Sanskriet, als een systeem van een eindig aantal regels waarmee een oneindig aantal zinnen kan worden afgedekt. Zo’n systeem wordt tegenwoordig een ‘grammatica’ genoemd.” Lees verder in Topstukken uit de taalwetenschap door Rens Bod. Lees verder >>

Uitslag van de Worm-en-donder-kerstquiz

Door Roland de Bonth

Vlak voor Kerstmis verscheen op Neerlandistiek de Worm-en-donder-kerstquiz (zie hier). Omdat zondag 6 januari 2019 de laatste mogelijkheid was om de gevraagde zin op te sturen, is het nu tijd om zowel de oplossing als de uitslag bekend te maken.

Allereerst de oplossing. Hieronder staan de 32 titels uit de opgave, gevolgd door de voor- en achternaam van de schrijver. Vetgedrukt zijn de woorden die in het raster doorgestreept moesten worden. Wanneer dat correct is gedaan, vormen de overgebleven letters de volgende zin: ‘’Wij juigchen blijmoedig in den adel der menschlijke natuur’’, uitgesproken door de remonstrantse predikant Paulus van Hemert (1756-1825) in zijn Redevoering over het verhevene. Het citaat is te vinden op bladzijde 633 van Worm en donder (2013) van Inger Leemans & Gert-Jan Johannes. Lees verder >>

Gerrit Komrij-prijs 2018

Door Bas Jongenelen

De Gerrit Komrij-prijs 2018 gaat naar René van Stipriaan voor zijn enthousiasmerende boek De Hartenjager. De Hartenjager is de biografie van Gerbrandt Andriaensz. Bredero – en daarmee heeft Van Stipriaan het zichzelf niet makkelijk gemaakt. Er zijn amper biografische gegevens over Bredero! En toch beslaat de biografie 359 pagina’s.

In de media kreeg de dood van Bredero veel aandacht, omdat René van Stipriaan aan wist te tonen dat hij (Bredero) zelfmoord had gepleegd. Wie wil weten hoe die zelfmoord in elkaar stak, hoeft niet meer dan 100 pagina’s te lezen, want Van Stipriaan heeft zijn boek niet opgezet als een standaard biografie met de dood als einde. Het is zelfs eerder zo dat de zelfmoord van Bredero het vertrekpunt van het boek is.

Van Stipriaan heeft het in De hartenjager dus niet alleen over het leven en de dood van Bredero. Een groot deel van zijn boek gaat over diens roem: hoe is de schrijver voort blijven leven door de eeuwen heen. Dat klinkt voor sommige mensen misschien een beetje saai, maar de jury van de Gerrit Komrij-prijs vond dat juist bijzonder interessant.

Wat René van Stipriaan heeft gedaan, is precies wat de Gerrit Komrij-prijs voor ogen heeft: het enthousiasmeren voor de oudere letteren. Tijdens het lezen van De Hartenjager krijg je steeds zin om de werken van Bredero zelf te lezen. Maar dat wil je toch ook weer niet, want Van Stipriaan schrijft zo ongelofelijk goed, dat je gedwongen wordt om verder te lezen.

In 2012 is de Gerrit Komrij-prijs opgericht om de popularisatie van de oude letteren te eren. Komrij was gek op oude literatuur en hij heeft veel gedaan deze onder de mensen te brengen. De Gerrit Komrij-prijs gaat naar die persoon (of instantie) die het best / leukst / origineelst / etceterast de oudere literatuur onder de aandacht van een groot publiek weten te brengen.

Vorige winnaars waren:

2012: Ingrid Biesheuvel
2013: Rick Honings en Peter van Zonneveld
2014: Annemiek Houben
2015: Odilia Beck
2016: Elvis Peeters
2017: www.schrijverskabinet.nl.

De Grote Poëzieprijs volgt VSB Poëzieprijs op

Met veel plezier roepen Poetry International, School der Poëzie en Maatschappij der Nederlandse Letterkunde De Grote Poëzieprijs in het leven. De Grote Poëzieprijs volgt de VSB Poëzieprijs op als dé prijs voor Nederlandstalige poëzie en bekroont de beste Nederlandstalige bundel van het jaar met een bedrag van € 25.000,-. Het streven is om De Grote Poëzieprijs in de periode 2020 – 2025 uit te laten groeien tot De Grote Poëzieprijzen, een groots en veelzijdig jaarlijks evenement dat prijzen uitreikt voor de beste Nederlandstalige bundel, maar ook voor het beste poëziedebuut, het beste gedicht en de beste Spoken Word act of artiest in het taalgebied, in combinatie met een publieks- en jongerenprijs.

De Grote Poëzieprijs is een prijs van, voor en door het werkveld van de Nederlandstalige poëzie. Belangrijkste doelstelling is om met bestaande en nieuwe partners uit te groeien tot een platform dat even levendig en veelzijdig is als de Nederlandstalige poëzie zelf om zo die poëzie met kracht over het voetlicht te brengen. Aan De Grote Poëzieprijs zijn daarom ook inspirerende educatieve en publieks-programma’s verbonden die naast genomineerde bundels en dichters steeds ook de actuele ‘Staat van de poëzie’ presenteren. Lees verder >>

Ilona Plug (RU) wint Onze Taal @ DRONGO-prijs

Zaterdag 10 november won Ilona Plug (promovendus Communicatie- en informatiewetenschappen aan de Radboud Universiteit) de Onze Taal @ DRONGO-prijs voor de beste presentatie tijdens het DRONGO talenfestival. Ilona Plug onderzoekt de rol van sekse en gender bij de communicatie tussen arts en patiënt. De jury, die bestond uit een afvaardiging van Onze Taal en van Drongo zelf, was onder de indruk van de duidelijke manier waarop Plug haar uiterst actuele en relevante onderzoek presenteerde. De onderzoekster wint een masterclass wetenschapscommunicatie, verzorgd door de redactie van Onze Taal. Lees verder >>

Sinds wanneer gebruiken we ‘pop’ in de betekenis van ‘popmuziek?

Lancering Nederlab en wedstrijd

Het antwoord op bovenstaande vraag weten we ook nog niet. Afgelopen vrijdag 26 oktober lanceerden het Meertens Instituut en het Instituut voor de Nederlandse Taal de zoekmachine Nederlab. Van het vroegste Middelnederlands tot Nederlands uit de eenentwintigste eeuw: in Nederlab zijn miljoenen oude en nieuwe Nederlandse teksten voor het eerst op één plek doorzoekbaar gemaakt.

41 miljoen teksten en 18 miljard woorden

Om precies te zijn: Nederlab bevat 41 miljoen teksten en 18 miljard woorden. Het betreft tekstcollecties in diverse genres die voor het merendeel al digitaal beschikbaar waren en die nu ook gezamenlijk doorzoekbaar zijn gemaakt. Met historische kranten uit de periode 1700 – 1940, romans, Bijbelteksten, dagboekfragmenten, briefwisselingen, oorkonden, gebeden – en zelfs bioscoopadvertenties – vormt Nederlab een grote bron voor taalkundig, letterkundig en historisch onderzoek. Lees verder >>