Categorie: pas verschenen

Caraïbische Letterendag: Albert Helman, rebel en pionier

Caraïbische Letterendag Amsterdam, 17 september 2016

Albert Helman Foto Rudhi Relyveld

Albert Helman. Foto Rudhi Relyveld

De Surinaamse schrijver Albert Helman (1903-1996, pseudoniem van Lou Lichtveld) staat centraal op de zevende Letterendag van de Werkgroep Caraïbische Letteren. Die vindt plaats op zaterdagavond 17 september in de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Verschillende artiesten werken mee aan de avond, onder meer Kenny B en Manoushka Zeegelaar Breeveld, terwijl werk van Helman zelf wordt uitgevoerd door pianist Hessel bij de Leij en alt-mezzosopraan Charlotte van Stoppelenburg.

Veelzijdigheid
Helman was de eerste migrant-schrijver uit het Caraïbisch gebied. Een multitalented kosmopoliet die onder meer actief was als componist, journalist, taalkundige en minister. Hij debuteerde als auteur in 1926 met Zuid-Zuid-West, een roman over Suriname en de verwaarlozing en uitbuiting ervan door de Nederlandse kolonisator. Tientallen romans, dichtbundels en composities zouden volgen. In zijn lange leven ging hij om met de groten van de twintigste eeuw: Joris Ivens, George Orwell, Bela Bartók, Frida Kahlo. Lees verder >>

Lanfranc van Milaan. Een bloemlezing uit zijn middeleeuwse chirurgie

Door Willem Kuiper

Afgelopen vrijdagmiddag 26 augustus 2016 werd binnen de muren van de afdeling Zeldzame en Kostbare Werken van de Universiteitsbibliotheek van de Universiteit van Amsterdam een boek gepresenteerd dat gebaseerd is op een Middelnederlands handschrift uit de Boekenverzameling der Nederlandsche Maatschappij ter Bevordering der Geneeskunst, die nu deel uitmaakt van de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam.

Lanfranc

Lees verder >>

S. Vestdijk: Gepassioneerd wikken en wegen

vestdijkHoewel Vestdijk geregeld essays en kritieken heeft gebundeld, werd een groot deel van zijn kritisch en beschouwend werk nooit herdrukt. Het materiaal waaruit hij kon putten was te omvangrijk.

In deze bloemlezing zijn alleen ongebundelde essays en kritieken van Vestdijk opgenomen. Muziekessays en astrologische opstellen zijn buiten beschouwing gelaten. De meer algemene beschouwingen zijn gekozen met het oog op het inzicht dat zij bieden in opvattingen van Vestdijk over bepaalde culturele vraagstukken of in zijn tijd belangrijke maatschappelijke kwesties. Het is vooral met dit soort beschouwingen dat Vestdijk zijn reputatie als belangrijk essayist vestigde. Ze zijn ook dikwijls typerend voor de periode waarin het essay werd geschreven. Lees verder >>

Vrede: utopie of haalbaal ideaal? Boekpresentatie & debat

plaatje kaft (1)In de loop van de geschiedenis zijn tal van vredescongressen georganiseerd en vredesorganisaties opgericht. De Nobelprijs voor de vrede is ingesteld om personen te eren die zich op uitzonderlijke wijze voor de vrede hebben ingezet. Cynici menen echter dat de toestand van vrede nooit te bereiken zal zijn. Sterker nog: elke vrede vormt de opmaat van een nieuwe oorlog. Wie heeft er gelijk? Drie kenners van de Europese geschiedenis gaan hierover met elkaar in debat: Beatrice de Graaf, Maarten Prak en Ad van Liempt.

Bij deze gelegenheid wordt het nieuwe boek van Lotte Jensen gepresenteerd: Vieren van vrede. Het ontstaan van de Nederlandse identiteit, 1648-1815 (Nijmegen: Vantilt). Dit boek laat zien dat vredessluitingen een belangrijke impuls aan de nationale identiteit gaven. Dromen van een gouden toekomst gingen hand in hand met discussies over de ideale Nederlandse samenleving.

Wanneer: woensdag 14 september, 17.00-18.30 uur
Waar: Spui 25, Amsterdam

Aanmelden dient te gebeuren via de website van Spui 25.  

Nieuws van onderzoeksgroep Teksteditie Literatuur in Vlaanderen, Gent

De onderzoeksgroep Teksteditie Literatuur in Vlaanderen (UGent) organiseert in het najaar samen met Huygens ING (Den Haag) een studiedag:

vrijdag 8 december 2016 – Transmissie van tekst in tekst, Het Pand, Gent: 14u.-17u.

In maart 2017 organiseren Poëziecentrum, KANTL en TLIV een studienamiddag over poëzie en klassieke muziek.

Recente edities
van TLIV (voorjaar 2016)

  • Literatuur in Vlaanderen 1900-1950 (Academia Press): Joris Vriamont – Proza (met een nawoord van Koen Rymenants)
  • Experimentele literatuur in Vlaanderen (W∞lf): Gust Gils – Het stof van eeuwen. Poëzie van Gust Gils (1953-1962) (met een nawoord van Yves T’Sjoen)
  • Albert en Thierry Bontridder – Nimbus en de bibliofiele uitgave Momenten. Flarden herinneringen 1923-2013 (Poëziecentrum, Gent)
  • Cyriel Buysse, Tragedie en andere vroege verhalen. W∞lf, Gent, 2016, in opdracht van het Cyriel Buysse Genootschap (samenstelling door Anne Marie Musschoot)
  • Gust Gils, Spookpijnen. Marmer, Baarn, 2016 (met wetenschappelijk variantenapparaat)
  • Richard Minne, Literaire kritiek van Richard Minne in ‘Het Geestesleven’ (Vooruit, 1945-1965). Amsab-Instituut voor sociale geschiedenis, Gent, 2016
  • Stijn Streuvels – Het leven en de dood in den ast. Lannoo, Tielt, 2016, in opdracht van Lannoo en het Stijn Streuvelsgenootschap (met een voorwoord van Koen Peeters)
  • ‘Richard Minne en de Russen. Een deeleditie met literatuurkritische teksten’, in B. Dhooge en M. de Dobbeleer (red.), Festschrift for Thomas Langerak, Pegasus Oost-Europese Studies 26. Pegasus, Amsterdam, 2016, p. 601-617.

Lees verder >>

Een Duits-Nederlands feestbundelfeestje

Door Miet Ooms

SONY DSC
SONY DSC

Op 29 juni 2016 kreeg Luk Draye tijdens een mini-symposium de feestbundel overhandigd die was samengesteld naar aanleiding van zijn emeritaat vorig jaar. De bundel kreeg de titel Sprache in Raum und Geschichte, System und Kultur. Festschrift für Luk Draye. Ze vormt tevens de nummers 99 en 100 van het tijdschrift Leuvense Bijdragen, waarvan de gevierde al sinds 1995  redactiesecretaris is.

Hoewel Draye zelf, naast zijn uitgebreide administratieve functies als departementsvoorzitter en decaan, vooral actief was als professor Duitse taalkunde, is zijn invloed op de neerlandistiek niet te onderschatten. Lees verder >>

Te verschijnen: Een nieuwe editie van Felix Timmermans’ Pallieter

Timmermans-PallieterVolgende week verschijnt een nieuwe editie van Felix Timmermans’ Pallieter bij Uitgeverij Polis, bezorgd door Wendy Lemmens en met een nawoord van Kevin Absillis. In een paradijselijk landschap geniet Pallieter als een nieuwe Adam gulzig van het leven. Op een dag ontmoet hij zijn Eva, die Marieke blijkt te heten. Zij houden van elkaar en hun liefde wordt bezegeld met een drieling. Wanneer zijn ongerepte vallei aan de industrie en het grote geld wordt geofferd, trekt Pallieter met zijn gezin de wijde wereld in.

Pallieter (1916) is een verrukkelijke ode aan de natuur, het volle leven en de universele broederschap. Lees verder >>

Pas verschenen: Taal is business

Taalisbussiness-429x600We merken allemaal in ons dagelijks leven dat de impact van de internationalisering en de wereldhandel ook effect heeft op de communicatie en de wijze waarop nieuwe producten en diensten ons worden aangereikt. Het belang van taal en – vaak erg gespecialiseerde – communicatie is onmiskenbaar voor de economie. Maar hoe kan taal nu verbonden worden met business? Wat zijn de uitdagingen, en dan vooral de talige uitdagingen, waarmee bedrijven en instellingen te maken krijgen? En hoe gaat een multiculturele samenleving om met informatievoorzieningen? In dit boek toont Frieda Steurs, hoogleraar terminologie en taaltechnologie, met tal van voorbeelden uit verschillende domeinen aan dat de taalindustrie een feit is geworden.

Lees verder >>

Dichters van het nieuwe millennium

9789460042669_Dichters-van-het-nieuwe-millennium1-1024x918Nederlandse en Vlaamse poëzie in de 21e eeuw

Redactie: Jeroen Dera, Sarah Posman, Kila van der Starre
Vormgever: Martien Frijns

De poëzie in de 21e eeuw leeft volop. Iedere week kun je wel ergens dichters zien en horen optreden, de jaarlijkse Gedichtendag is veranderd van één dag naar één week en zonder stads- of dorpsdichter is een gemeente niet langer compleet. Maar wie bevolken eigenlijk het poëzielandschap? In dit boek, Dichters van het nieuwe millennium, maakt de lezer kennis met 24 uiteenlopende dichters uit Nederland en Vlaanderen die in dit millennium debuteerden. Welke wereld scheppen zij, hoe verhouden ze zich tot de taal en op welke manier geven ze hun dichterschap vorm? Of het nu gaat om de voormalige Nederlandse Dichter des Vaderlands Ramsey Nasr of jong talent Maarten van der Graaff, om de humor en het absurdisme van de Vlaamse dichter Delphine Lecompte of de witte fuckende konijnen van Els Moors, om het teksttheater van Tjitske Jansen of het retorische spel van Geert Buelens: de actuele Nederlandstalige poëzie wil de wereld in. Dit boek toont poëzieliefhebbers en studenten hoe ze de poëzie van vandaag kunnen lezen: in 24 hoofdstukken gaan literatuurwetenschappers in op de thema’s en vormkwesties die de oeuvres van de dichters van 21e eeuw bepalen. De beschouwingen gaan vergezeld van telkens één gedicht, zodat lezers worden aangespoord mee te analyseren.

Meer informatie bij de uitgever

Paardekooper postuum: Nagelaten wetenschappelijk werk van Piet Paardekooper

PaardekooperOp woensdag 15 juni wordt in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde te Gent tijdens een openbare zitting het jongste nummer van Verslagen & Mededelingen voorgesteld. Het is een speciaal nummer geworden, met twee postume artikels van de in 2013 overleden P.C. Paardekooper, over negatie: een ervan gaat over de stapeling van negatie, het andere over ‘negatieve woorden en hun positieve tegenhangers’. De redactie van dit speciale, 259 bladzijden tellende nummer, was in handen van Georges de Schutter en Martien Roose, de partner van de overleden taalgeleerde. De Schutter bezorgde een aanvullende bibliografie van Paardekooper, voorafgegaan door een inleiding op het werk van ‘De structuralist P.C. Paardekooper en de variatielinguïstiek’. Lees verder >>

Maatschappij der Nederlandse Letterkunde viert 250-jarig jubileum

ereleden-maatschappij-letterkundeKoning Willem-Alexander woonde op vrijdag 20 mei in Leiden het 250-jarig jubileum Maatschappij der Nederlandse Letterkunde bij.

Koning Willem-Alexander is beschermheer van de jubilerende Maatschappij. In het Academiegebouw van de Universiteit Leiden overhandigde Ton van Kalmthout hem het jubileumboek Al die onbekende beroemdheden. Nadat hij het boek in ontvangst nam, poseerde de koning uitgebreid met de juist daarvoor benoemde ereleden van de Maatschappij.

Belang van de letterkunde

In het boek schetsen enkele auteurs onder redactie van literatuurwetenschapper Van Kalmthout samen met Peter Sigmond en Aleid Truijens een uitgebreid beeld van de Maatschappij sinds haar oprichting. De titel is ontleend aan een uitspraak van schrijver Multatuli, die eens bedankte voor het lidmaatschap. Hij zou zich gecompromitteerd voelen tussen al die onbekende beroemdheden, luidde zijn toelichting. Toch zijn ook op het grote wereldtoneel de werkzaamheden van de leden van de Maatschappij allerminst futiel, betoogde Van Kalmthout: in hun stille studeerkamers werken zij aan de boeken van de vrede.

Lees verder >>

Pas verschenen: Uit diepe verwantschap, de briefwisseling C.O. Jellema – Jan Siebelink

‘Jouw werk, ik schreef het je al eerder, emotioneert mij buitengewoon. Daarom schrijf ik nu niet over je, maar aan je. Ik kan bij jou werk en persoon niet scheiden. Dat ligt aan mij, aan je werk en aan jou. Aan de mens die je bent, aan jouw spreekwijze.’ Dit schreef C.O. Jellema aan Jan Siebelink en omgekeerd gold hetzelfde: Jellema’s werk maar ook diens persoon (‘gebaren, oogopslag, stem’) raakten Siebelink. Als eerbetoon aan hun vriendschap voorzag Jellema zijn sonnet ‘Doorwerth: het golfbad’ van de opdracht ‘voor Jan Siebelink’, hetgeen Siebelink beantwoordde door zijn roman De overkant van de rivier (1990) aan Jellema op te dragen. Van hun affiniteit getuigt deze briefwisseling (bestaande uit zo’n 50 brieven en kaarten), die de periode 1986-1998 omvat en hier voor het eerst wordt gepubliceerd. De uitgave bevat een Post scriptum van C.O. Jellema, een Inleiding van Jan Siebelink en een Verantwoording van Gerben Wynia.

De prijs van Uit diepe verwantschap (ingenaaid, 20,5 x 14,5 cm en 100 pagina’s) bedraagt EUR 19,50. Het boek is te verkrijgen door overmaking van EUR 19,50 op bankrekening NL85 INGB 0680 2522 15 (BIC INGBNL2A) ten name van W.S. Huberts te Nijmegen, onder vermelding van ‘Verwantschap’. Als u betaalt via elektronisch bankieren, vergeet dan niet uw adresgegevens toe te voegen. Na ontvangst van de betaling wordt uw bestelling zonder verdere kosten bij u thuis afgeleverd. Bij afleveradressen in het buitenland zullen de extra verzendkosten in rekening worden gebracht.

 Uitgeverij Flanor geeft sinds 1987 op bescheiden schaal boeken uit op het gebied van de Nederlandse literatuur(geschiedenis). Willem Huberts en Gerben Wynia vormen de redactie. Een fondslijst is beschikbaar op de website.

Verschenen: Laban Kaptein (ed.), Pieter van Woensel, Remarks, made on a journey …

pieter-van-woensel-remarks-covers-homepageOnlangs publiceerde Laban Kaptein in eigen beheer de eerste twee delen van (de geplande driedelige editie van) Pieter van Woensels Remarks, made on a journey through Turkey, Natolia, the Crimea and Russia, in the years 1784–89. Het gaat om een Engelse, becommentarieerde editie van Aanteekeningen gehouden op eene reize door Turkijen, Natoliën, de Krim en Rusland in de jaaren 1784–89.

Zie voor meer informatie www.labankaptein.com.

Pas verschenen: Ene andre tale

Ene andre tale. Tendensen in de Middelnederlandse late ridderepiek. Onder redactie van An Faems en Marjolein Hogenbirk. Hilversum, Verloren, 2012. 318 blz. ISBN 978-90-8704-224-0. € 29,-

De meeste 19e– en 20e-eeuwse literatuurgeschiedschrijvers hadden niet veel goeds te zeggen over de late ridderepiek (ridderromans die gedurende de 14e eeuw ontstonden). Jonckbloet besprak deze periode onder de kop ‘verval der ridderpoëzie’ en  Kalff noemde de 14e-eeuwse ridderromans werken zonder veel literaire waarde. Deze negatieve waardering van de Middelnederlandse late ridderepiek en de vaak fragmentarische overlevering van de teksten, die overigens meestal erg lang zijn geweest en een complexe verhaalstructuur laten zien, hebben ervoor gezorgd dat er tot voor kort nog erg weinig onderzoek naar gedaan werd.

Faems en Hogenbirk hebben vanuit de wens om verandering in deze situatie te brengen in 2009 een congres georganiseerd waarbij door verschillende deskundigen uitgebreid van gedachten is gewisseld over mogelijkheden voor onderzoek naar de late ridderepiek in de Nederlanden. Deze bundel is het uiteindelijke resultaat van de, in de woorden van Faems en Hogenbirk, “verrijkende en stimulerende uitwisseling van ideeën” die op het congres plaats vond. Lees verder >>

Pas verschenen: Dichter draagt voor

Ramsey Nasr, Dichter draagt voor. De Bezige Bij, Amsterdam, 2013. Paperback, 48 blz. ISBN: 978 90 234 7488 3. €7,50

De vorige week afgetreden Dichter des Vaderlands Ramsey Nasr heeft 21 gedichten uit de Nederlandstalige poëzie verfilmd, samen met zijn broer, regisseur Shariff Nasr. Hij hoopt hiermee ook een jongere generatie voor poëzie te kunnen interesseren. Bij het project is een boekje verschenen; via QR-codes in het boekje zijn de verfilmingen van de gedichten te bekijken. De mooie verfilmingen zijn ook te zien op dichterdraagtvoor.nl

Tot de verfilmde en door Ramsey Nasr voorgedragen gedichten behoren onder andere Egidius waer bestu bleven, Dartelavond van P.C. Hooft, Avond van Willem Kloos en De idioot in het bad van M. Vasalis.