Categorie: oproep

Stommerd, stommeling & stommerik: Help mee met het in kaart brengen van verschillen in afleidingen

Door Nicoline van der Sijs

Er is nooit systematisch onderzocht door wie en waar Nederlandse afleidingen als stommerd, stommeling, stommerik of stombo, of behulpzaambehulpelijk, of godingodes worden gebruikt. Bestaan er regionale verschillen binnen de standaardtaal van Nederland, Vlaanderen, Suriname en de Nederlandse Antillen? Bestaan er dialectverschillen binnen de Lage Landen, of zijn er generatieverschillen? En hebben deze woorden voor alle gebruikers dezelfde betekenis, of verschilt dat?

Om de antwoorden op deze vragen te kunnen vinden heb ik een vragenlijst opgesteld. Iedereen die Nederlands of Fries spreekt, of een streektaal als Nedersaksisch, Limburgs, Brabants, Zeeuws, kan deelnemen. Het invullen van de vragenlijst duurt 10 à 20 minuten. Uw gegevens worden volledig anoniem verwerkt en niet aan derden doorgegeven. Hoe meer mensen de vragenlijst invullen, hoe beter inzicht we krijgen in de situatie, dus we zijn u erg dankbaar voor het invullen. Kent u geïnteresseerden, stuur dan de link naar de vragenlijst aan hen door. Alvast bedankt!

Gezocht: apps voor het leren van een taal

EnetCollect (European Network for Combining Language Learning with Crowdsourcing Techniques) is een Europees project dat de productie van lesmateriaal voor taalleerders met verschillende niveaus en achtergronden wil verbeteren, met behulp van crowdsourcing. De onderzoekers willen in kaart brengen welke apps en platforms voor het leren van een taal op dit moment in omloop zijn. Gebruikt u zo’n app of kent u een platform? Help mee en vul de enquête in! De enquête is in het Engels en invullen duurt een paar minuten.

VU maakt handgeschreven lockdown-editie van Multatuli’s Max Havelaar

Multatuli-liefhebbers schrijven Max Havelaar met de hand over

In het jubileumjaar van de schrijver Multatuli start de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) een landelijk project voor een nieuwe, experimentele uitgave van zijn roman Max Havelaar: een handgeschreven lockdown-editie waaraan iedereen kan meedoen. Dit als uitdrukking dat de ideeën van Multatuli over humaniteit, gelijkwaardigheid en eigenzinnigheid breed gedragen worden in een tijd waarin dit nog altijd hard nodig is. Job Cohen (oud-burgemeester Amsterdam) en journalist Elsbeth Etty horen bij de bekende Nederlanders die meedoen en die de eerste delen thuis overschrijven. Het schrijfproject is een initiatief van VU-hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde Jacqueline Bel in samenwerking met de Universiteitsbibliotheek van de VU en start maandag 15 juni. De eerste handgeschreven editie van Max Havelaar verschijnt rond 1 oktober.

Lees verder >>

Hulp gezocht voor DigiTAALcafé!

Door Ömer Demirözcan

Ik ben op zoek naar mensen die vrijwillig wekelijks willen beeldbellen met asielzoekers. Ik ken veel asielzoekers die graag Nederlands willen leren, van wie de cursussen i.v.m. Corona zijn geannuleerd. Ze vinden het jammer dat ze met niemand Nederlands kunnen praten. Je bepaalt zelf in overleg met de student wanneer en hoelang de sessies duren.

Werkwijze: De student bereidt wekelijks een stukje voor, jij luistert en voorziet hem/haar van feedback op bijvoorbeeld uitspraak en zinsopbouw. De studenten zijn op A2/B1 niveau, dus ze kunnen al Nederlands spreken. Het gaat om één-op-éénsessies op Skype of Zoom of een ander platform naar keuze.

Eisen: duidelijk Nederlands kunnen articuleren en complimenteus zijn 🙂

Bij interesse kun je mij een berichtje sturen (omerdemirozcan@hotmail.com). Je bent welkom om een proefles te volgen en ik heb ook tips als je daar behoefte aan hebt. (Ik ben al een maand bezig en vind het onwijs tof om te doen. Maar de groep is te groot, dus vraag ik jullie om ondersteuning. Mijn ervaring is dat deze groep erg gemotiveerd en dankbaar is.)

Oproep: Aanvragen Onderwijsfonds Maatschappij der Nederlandse Letteren

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, gevestigd te Leiden, werd in 1766 opgericht als een vereniging van letterkundigen, taalkundigen en historici. Zij heeft als doelstelling de beoefening van de betreffende disciplines in hun onderlinge samenhang te bevorderen. Het bestuur stelt jaarlijks een bedrag van 10.000 euro ter beschikking voor inhoudelijk en/of didactisch vernieuwende onderwijsinitiatieven op het gebied van de neerlandistiek, geschiedenis en/of Nederlandstalige letterkunde in Nederland, Vlaanderen alsook in de zogenaamde ‘extramurale’ gebieden.

Lees verder >>

Gezocht: nieuwe redacteurs Vooys

Vooys, tijdschrift voor letteren, is vanaf begin juni op zoek naar enthousiaste nieuwe redacteurs. Vooys is een literairwetenschappelijk tijdschrift over letteren en het raakvlak met andere disciplines, dat vier keer per jaar verschijnt. Er staan verschillende posten open voor sollicitatie. Vanaf juni zoeken we studenten die de positie van eindredacteur, penningmeester en abonneeservice willen bekleden.

Lees verder >>

Stop sloopplannen huis waar Etty Hillesum haar oorlogsdagboek schreef

Het huis waar de Joodse dagboekschrijfster Etty Hillesum tijdens de oorlogsjaren haar dagboeken schreef, Gabriël Metsustraat 6 in Amsterdam, wordt bedreigd met sloop. Het Etty Hillesum Onderzoekscentrum, Stichting Joodse Huizen, Prof. dr. Klaas Smelik en anderen menen dat het pand daarom een zeer belangrijke cultuur-historische waarde vertegenwoordigt. Het pand is een tastbare herinnering aan deze bijzondere schrijfster en met dit erfgoed dient zorgvuldig en met respect omgegaan te worden.

Lees verder >>

Oproep: Onderzoekers en docenten hoger onderwijs, meld je!

Ben jij onderzoeker, docent of promovendus in het hoger onderwijs en kom jij door het coronavirus in de problemen? Meld je dan bij de vakbond AOb (lidmaatschap van die of een andere vakbond is overigens sowieso aan te raden in deze onzekere tijden). Het gaat om medewerkers met een tijdelijk contract en een vastgestelde einddatum die nu vertraging oplopen, omdat ze geen onderzoek kunnen doen en problemen hebben met de aanstelling/financiering van hun onderzoek. Mail naar: actie@aob.nl

Literatuur en Carnaval (in Limburg)

Door Peter Winkels

Halfvasten stond op de kalender, afgelopen weekeinde. Tijdens de carnavalsdagen was er hoop en verwachting gegroeid in de het zuiden. Wat de storm had weggeblazen, kon nog worden ingehaald halverwege Pasen. Bij sommige Brabantse vierders was er helaas al een nieuwe windhoos in ontwikkeling: Prins Corona. Die regeert nu stevig, dus afgelopen zondag was er nergens een stoet. We lopen de polonaise in ons eentje, binnen. 

Lees verder >>

Stages of vrijwilligerswerk als alternatieve tijdsbesteding

Door Nicoline van der Sijs

Studenten die in de huidige situatie problemen hebben de benodigde studiepunten te halen of vakken van hun keuze te volgen, of studenten of anderen die vrijgekomen tijd graag nuttig willen besteden, zouden kunnen overwegen een taalkundige stage te lopen of als vrijwilliger taken uit te voeren. Hieronder staat een aantal mogelijkheden opgesomd. Ik moedig collega-aanbieders van stages of vrijwilligerswerk aan hun mogelijkheden ook bekend te maken via Neerlandistiek, zodat studenten een ruime keuze krijgen. 

Lees verder >>

Meertaligheid in de Euregio Maas-Rijn

Door Leonie Cornips

Het gebeurt niet vaak dat een taalproject ook direct over de nationale grenzen inventariseert. Maar dat gebeurt wel in het Euregionale Terra Mosana project waarin gemeenten, erfgoedinstellingen, musea, universiteiten en burgers in de Maas-Rijn Euregio samenwerken. Het project is gefinancierd door EU Interreg met hulp van het Europese Regionale Ontwikkelingsfonds. De Nederlandse provincie Limburg maakt deel uit van vier Euregio’s: Vlaanderen-Nederland, Maas-Rijn, Rijn-Waal en Rijn-Maas Noord. De Euregio Maas-Rijn die Terra Mosana financiert omvat 13 regio’s in België, Duitsland en Nederland en is daarmee een uitermate grensoverschrijdend samenwerkingsproject. Terra Mosana bestudeert de gemeenschappelijke geschiedenis van die Euregio (Maastricht, Luik, Aken, Beringen, Jülich, Leopoldsburg, Tongeren). Het doel van Terra Mosana is de beleving van een euregionale identiteit vorm te geven door digitale exploitatie van wat als cultureel erfgoed beschouwd wordt. Een overgroot deel van de bewoners van Nederlands Limburg voelt zich soms of vaak verbonden met de omringende regio’s in Duitsland en België en in die verbinding horen ook de talen van nu. De diverse dialecten zijn door de Euregio goed verstaanbaar, zo zeggen vooral de oudere dialectsprekers. 

Lees verder >>

Oproep: ‘Mijn leraar vertelde eens’

Wat is het mooiste verhaal of de beste levensles die u hebt meegekregen van uw docent Nederlands? Auteur Jaap Toorenaar is ernaar op zoek voor een boek dat hij momenteel samenstelt. Verhalen over docenten van andere vakken hoort hij ook graag. 

Meer informatie (en een mailadres om uw verhaal in te sturen) is te vinden op www.mijnleraarvertelde.nl.

Enquête: hoe maken we het schoolvak Nederlands (nog) aantrekkelijker?

Door Luck van Leeuwen

Als researchmasterstudent Nederlands aan de Universiteit Utrecht en stagiair bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap doe ik onderzoek naar een nieuwe en voor leerlingen nog aantrekkelijkere inhoud van het schoolvak Nederlands. Hiervoor zoek ik leraren Nederlands die les geven in 4 vmbo, 4 havo en/- of 4 vwo, en die in deze klassen een korte enquête willen afnemen. Hoe zouden deze 15-/16-jarigen het vinden om in hun lesboeken bijvoorbeeld leesstof en opdrachten te vinden over mediaoptredens van Nederlandse schrijvers, taalvariatie en taalgedrag van Nederlanders op sociale media?

Lees verder >>

Maak Literom bruikbaarder!

Door Lisa Kuitert

Er gaat niets boven het lezen van een roman, dat is bekend, maar wat in de buurt komt is het lezen van de recensie van die roman. Vroeger kwamen de recensies uit kranten en tijdschriften in de knipselmap terecht. En inmiddels hebben we daar sinds jaar en dag Literom voor. Het leuke aan Literom is, dat je heel veel recensies van heel veel verschillende auteurs op kunt roepen, ook van wat oudere datum.  En wat nog mooier was: je kon IN die recensies zoeken, op trefwoord. Alle recensies waarin iets aardigs werd gezegd over de vertaler of de vertaling viste je er zo uit. Überhaupt zoeken op de naam van de vertaler of uitgeverij was mogelijk. Of op de recensies waarin het werk van bijvoorbeeld Wolkers wordt vergeleken met Márquez. Of je kon een antwoord vinden op de vraag of recensenten van boeken van vrouwen vaker het woord ‘schattig’ of ‘lief’ gebruiken, dan bij boeken geschreven door mannen. Kortom, hier kon serieus onderzoek in worden verricht. In krantenbanken, waar veel recensies ook zijn opgenomen, is dat niet mogelijk (bij mijn weten tenminste), omdat de recensies daar niet als aparte categorie uit te filteren zijn.

Inmiddels heeft Literom een gedaanteverandering ondergaan. Niet ten voordele moet ik zeggen want de zoekfunctie om IN de teksten van recensies te zoeken is verdwenen. Je kunt alleen nog zoeken op naam van auteur of van de titel, eventueel op jaar en datum in te perken. Ik stuurde hierover een berichtje naar de webmaster van Literom en kreeg dit antwoord:

Lees verder >>

Docenten gezocht voor docentontwikkelteam Nederlands (start oktober 2019)

Dit najaar gaat er weer een docentontwikkelteam (DOT) Nederlands van start. U kunt hierbij als docent Nederlands aan de slag om samen met vakwetenschappers en vakdidactici uit het Meesterschapsteam Nederlands handen en voeten te geven aan de visie die neergelegd is in het Manifest Nederlands op School en de daarop voortbordurende Visie Curriculum Nederlands. 

Doel

De naam docent-ontwikkel-team herbergt twee even belangrijke doelen van een DOT:

  1. Docenten doen mee voor hun eigen ontwikkeling; professionalisering vormt een cruciaal onderdeel van het proces, via nascholing over recente wetenschappelijke inzichten en via overleg met collega-docenten, vakwetenschappers en vakdidactici.
  2. Het team komt bij elkaar om onderwijsmaterialen te ontwikkelen en te onderzoeken voor het schoolvak Nederlands. Deze materialen kunt u direct in uw eigen onderwijspraktijk gebruiken, maar zullen ook gepubliceerd worden via o.a. de website van Vakdidactiek Geesteswetenschappen.
Lees verder >>

Geef handen en voeten aan Curriculum.nu en onderstreep het belang van taal en cultuur!

De reacties op Curriculum.nu lopen erg uiteen. De één vindt dat de voorstellen de impuls geven die het talenonderwijs nodig heeft, de ander vindt ze niet ver genoeg gaan en nog een ander vindt ze volledig de verkeerde kant uitgaan. Wij roepen iedereen op om de voorstellen met een open blik te bekijken: niet vanuit de huidige eindtermen of toetsing (die gaan toch op de schop), niet vanuit één taal, school of regio maar wel vanuit de vraag waarom talen voor elke leerling een belangrijke meerwaarde vormen binnen het curriculum.

In de aanloop naar de Landelijke Studiedag van Levende Talen lanceren we een blogreeks waarin we korte blogposts plaatsen die de voorstellen van Curriculum.nu concreter maken of op een andere manier de kansen die Curriculum.nu biedt handen en voeten geven. De blogreeks zal verschijnen op de nieuwe site Taalwijs.nu en is een initiatief van Levende Talen, Vakdidactiekgw.nl en het Nationaal Platform voor de Talen.

Lees verder >>

Teksten opschonen met Taalradar

Door Instituut voor de Nederlandse Taal

Taalradar is een crowdsourcingplatform dat het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) ontwikkelt in het kader van een Europees samenwerkingsproject. In het nieuwste Taalradaronderzoek kunt u helpen met het opschonen van onze tekstverzamelingen. 

Om het hedendaagse Nederlands te kunnen monitoren legt het INT grote tekstverzamelingen aan, ook wel corpora genoemd. Zo maken we onder andere een corpus van internetpagina’s. Zo’n corpus bevat veel informatie over hoe het Nederlands in de praktijk gebruikt wordt, en we kunnen er bijvoorbeeld automatisch voorbeeldzinnen uit halen om te gebruiken in het Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW) en voor materialen voor taalleerders. Het nadeel van een verzameling webteksten is dat er ook ongepaste taal (bijv. obsceen taalgebruik) in kan voorkomen. Daarom kunt u in dit nieuwe onderzoek van Taalradar helpen onze tekstverzameling op te schonen, door zinnen met ongepaste taal aan te vinken. Doet u mee?

Lees verder >>

Oproep: WO in Actie

De minister van OCW heeft besloten tot een grote overheveling van geld van de SSH (Social Science and Humanities) en medisch, naar beta/techniek. Daarbovenop heeft ze ook nog besloten om het budget van de universiteiten niet te corrigeren voor de prijssstijgingen in de sector. Voor een verslag, zie Science Guide.

Dit is de vierde bezuiniging op de universiteiten sinds het aantreden van dit kabinet. Er wordt op alle niveaus tegen geprotesteerd. De studenten en universitaire medewerkers hebben via WOinActie het voorbije jaar de druk weten op te voeren. Maar we zullen dit het komende jaar verder moeten blijven doen, als we deze aanhoudende golf van bezuinigingen willen stoppen, en onze eis kracht bijzetten voor adequate financiering van de universiteiten.

Lees verder >>

Zwemmen in talen: Nederlandstalige poëzie in internationaal perspectief

Teksten functioneren in een netwerk van teksten. Nederlandstalige gedichten kunnen buiten het taalgebied, al dan niet in vertaling, in aanraking komen met anderstalige teksten. De multilinguïstische associaties die dat oplevert, worden uiteraard door lezers tot stand gebracht. Ook parateksten markeren echter vaak een internationale relatie en in de gedichten zelf kan er sprake zijn van intertekstuele verwijzingen. Het boekproject is gericht op de constructie van internationale relaties vanuit transhistorisch perspectief met de Nederlandse lyriek als uitgangspunt. Het is de bedoeling van Zwemmen in talen om gedichten uit de Nederlandse literatuur met gedichten uit andere literaturen in verband te brengen (of vice versa).

Neerlandici, maar dus ook onderzoekers en lezers van anderstalige literaturen, zijn welkom om een korte abstract van 100 woorden voor te leggen uiterlijk op 1 augustus. Voorstellen kunnen worden verstuurd naar contact@poeziecentrum.be. De omvang van de bijdrage is 2500 woorden, inleverdatum 30 november. Poëziecentrum is de uitgever van de opstellenbundel.

Zwemmen in talen, een initiatief van de Gentse onderzoeksgroep POWEZIE, staat onder de redactie van Carl de Strycker, Désirée Schyns, Yves T’Sjoen en Kornee van der Haven. 

Brief van WOinActie aan de Commissie Onderwijs van de Tweede Kamer

Door WO in Actie

Aan de Commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van de Tweede Kamer,

WOinActie heeft met zorg kennis genomen van het rapport Van Rijn en de plannen van de minister OCW die zijn gebaseerd op de aanbevelingen uit dit rapport. Als actiegroep die werknemers en studenten van alle veertien universiteiten verenigt willen wij de Commissie Onderwijs er op wijzen dat de eventuele implementatie van deze plannen alle wetenschappen zal schaden, niet alleen alfa/gamma/medisch maar ook bèta/technisch. Met deze brief verzoeken wij u met klem daarom stelling te nemen tegen de implementatie van de plannen van de minister, en wel om de volgende redenen: Lees verder >>

Oud-Tessels herschapen voor de Taalpraatjes

Door Marcel Plaatsman

Deze Lange Juni vier ik op Texel, waar ik de eilander geschiedenis koppel aan de taalhistorie in mijn Tesselse Taalpraatjes. De grote en kleine gebeurtenissen in Texels verleden hebben hun invloed gehad op het eilanddialect, dat is wat ik laat zien. Komende zondag vertel ik over de boeiende Texelse 18e eeuw en zal ik een brief voorlezen in 18e-eeuws Tessels. Maar hoe kan ik weten hoe dat klonk?

Om eerlijk te zijn: precies weet ik dat natuurlijk niet. Er zijn geen geluidsopnamen beschikbaar, helaas. Wat we wel hebben zijn de beroemde scheepsbrieven van Aagje Luijtsen, maar die zijn, ook al verraden ze heus dat Aagje Tessels gesproken moet hebben, toch geschreven in een soortement Standaardnederlands. De foutjes, de inconsequenties, de overdreven verbeteringen in dat Nederlands, díe zijn een eerste spoor. Maar dat spoor is niet genoeg voor een betrouwbare reconstructie van dit oer-Tessels.

Lees verder >>