Categorie: nieuws

Taalunie Zomercursussen Nederlands online

Het coronavirus houdt de hele wereld in de ban en zorgt er tegelijk voor dat de Taalunie belangrijke stappen vooruit zet in het mogelijk maken van online lesgeven. De vier Taalunie Zomercursussen zullen daarom in 2020 online plaatsvinden. Zo blijft ons cursusaanbod verzekerd. 

Het gaat over de volgende cursussen:

  • Taalunie Zomercursus Nederlands voor studenten, Gent, UCT-UGent (deze cursus is vol)
  • Taalunie Docentencursus voor docent-onderzoekers, Utrecht, UU
  • Taalunie Docentencursus Didactiek, taal en cultuur, Amsterdam-Leuven, INTT-UvA
  • Taalunie Docentencursus Didactiek, Leuven, CTO-KU Leuven
Lees verder >>

Staat van het Nederlands: online bronmateriaal voor het onderwijs

Een van de rijke informatiebronnen die de Taalunie biedt is de Staat van het Nederlands, een tweejaarlijks onderzoek onder Nederlanders, Vlamingen, Brusselaars en Surinamers naar de talen die ze in verschillende sociale situaties gebruiken. De onderzoeksresultaten zijn te vinden op de website van de Taalunie, en een website van het Meertens Instituut. Infografieken met samenvattingen van de onderzoeksresultaten zijn te downloaden van de website over de Atlas van de Nederlandse taal van Uitgeverij Lannoo.  Met bronvermelding mogen deze infografieken ook verder worden gebruikt, zeker in het onderwijs. Meer informatie? Stuur een mail naar info@taalunie.org.

Waar vind je tegenwoordig het online woordenboek van Overijssel?

Door Philomène Bloemhoff-De Bruijn

In 2016 meldden we hier dat het Woordenboek van Overijssel online ging, en dat het via twee verschillende webadressen te raadplegen was. Helaas is dat sinds een aantal maanden niet meer zo. De website Onderzoekoverijssel.nl, waarop het woordenboek een prominente plaats innam op de Homepage, met zoekhulp, spellinguitleg en meer, is opgegaan in de website MijnStadMijnDorp, “waardoor alle informatie en collecties nu op één plek te vinden zijn”, aldus de redactie. Helaas is de vindbaarheid van het online woordenboek daarmee ernstig bemoeilijkt, en is het zelfs niet meer te googlen. Dat moet uiteraard anders en beter, maar daar willen we de redactie nu even niet mee lastig vallen.

Lees verder >>

Nieuw virtueel portaal voor Nederlandse handschriftencollecties

Huygens ING ontsluit de middeleeuwse handschriften in Nederlandse collecties, dankzij een subsidie uit het Fonds KNAW Instituten.

Huygens ING gaat een nieuwe nationale website bouwen voor de bestudering en ontsluiting van middeleeuwse handschriften in Nederlandse collecties. Dit wordt gerealiseerd met een zojuist verworven subsidie uit het Fonds KNAW Instituten. Doel van het project is om een groot publiek toegang te bieden tot een volledige set digitale afbeeldingen en goede beschrijvingen van de middeleeuwse handschriften. Huygens ING coördineert hiermee een nationale ontsluiting van erfgoed met digitale onderzoeksmethodes.

Lees verder >>

Arkprijs van het Vrije Woord 2020 voor Jozef Deleu

Jozef Deleu

Persbericht Arkcomité

De 70e Arkprijs van het Vrije Woord is unaniem toegekend aan cultuurijveraar en -politicus, bloemlezer en dichter Jozef Deleu. De stichter van Ons Erfdeel, Septentrion, de Europese reeks over het Nederlands, De Franse Nederlanden, The Low Countries en het poëzietijdschrift Het Liegend Konijn is bij uitstek de verpersoonlijking van de zelfbewuste, kritische, verdraagzame en eigenzinnige Vlaming.

Lees verder >>

Het verblijf: een podcast van neerlandici voor moeilijke dagen

Door Marc van Oostendorp

Onder het motto ‘literatuur zolang het duurt’ ben ik met een groep collega’s van de universiteiten, de scholen en de internationale neerlandistiek begonnen aan een dagelijkse podcast: iedere dag leest een neerlandicus in eigen huis een mooi gedicht of verhaal voor uit de Nederlandse literatuur. De titel: het verblijf.

We doen hiermee wat neerlandici dezer dagen kunnen doen: de vele schatten die er zijn ontsluiten. Om te verstrooien of te troosten, het leven te verrijken, een band te voelen met het verleden en met elkaar. Het verblijf is een cadeautje van neerlandici aan een samenleving in relatief moeilijke tijden.

We werken hierbij samen met Michiel van de Weerthof, die ook onder andere de briljante podcast Geel (over de kleur geel) heeft gemaakt. Hij kwam als een goede fee op ons pad en wist ons idee binnen een paar dagen deze vorm te geven!

Het was heel inspirerend om in een paar dagen tijd met zoveel leuke mensen, allemaal in hun eigen huis samen te werken. Hopelijk geven we hiermee ook wat van die inspiratie door!

De podcast komt in de komende uren op iedere podcastapp. Vandaag staat de eerste aflevering online: Erik van Muiswinkel leest Rob Chrispijn.

Stages of vrijwilligerswerk als alternatieve tijdsbesteding

Door Nicoline van der Sijs

Studenten die in de huidige situatie problemen hebben de benodigde studiepunten te halen of vakken van hun keuze te volgen, of studenten of anderen die vrijgekomen tijd graag nuttig willen besteden, zouden kunnen overwegen een taalkundige stage te lopen of als vrijwilliger taken uit te voeren. Hieronder staat een aantal mogelijkheden opgesomd. Ik moedig collega-aanbieders van stages of vrijwilligerswerk aan hun mogelijkheden ook bekend te maken via Neerlandistiek, zodat studenten een ruime keuze krijgen. 

Lees verder >>

Vlaams Talenplatform stelt ambitieus Talenplan voor

(Persbericht Vlaams Talenplatform)

In een ambitieus Talenplan schuift het Vlaams Talenplatform dertien maatregelen naar voren om het talenonderwijs in Vlaanderen te versterken en meer (excellente) studenten naar de talenopleidingen te leiden. Zo moet de positie van de vele taalleerkrachten versterkt worden met meer structurele navorming, een gegarandeerd aantal lesuren, en een kwaliteitsvol toetsbeleid. Om excellentie in taal te bevorderen moet ingezet worden op een volwaardig en hoogstaand talenparcours in het secundair onderwijs, zowel in ASO als in TSO, terwijl het talenonderwijs in de lagere school sterker kan worden door de aandacht voor lezen te vergroten en lessen Frans toe te vertrouwen aan leerkrachten die de taal goed beheersen. Ook voor het hoger onderwijs ziet het Vlaams Talenplatform mogelijkheden om het aantal taalleerkrachten weer op peil te krijgen zonder aan kwaliteit in te boeten. Tot slot moet ook een grootschalige campagne ervoor zorgen dat jongeren opnieuw warm lopen voor taal en taalopleidingen. 

Lees verder >>

Nieuws van het Louis Couperus Genootschap

Maak kans op het boek De kleine Couperus!

In de reeks ‘kleine boekjes – grote inzichten’ is onlangs De kleine Couperus. Levenskunst volgens de excentrieke schrijver verschenen. In dit boekje vindt biograaf Rémon van Gemeren in Louis Couperus een bijzondere inspiratie voor nuchtere levenskunst. Couperus heeft ons veel te leren over wie we zijn en hoe we kunnen leven in een wereld die onoverzichtelijk en ongrijpbaar is. Van Gemeren maakt een rondreis door Europa langs plaatsen die voor Couperus belangrijk zijn geweest, zoals Nice, Florence, Rome en München. Hij vertelt hierbij over het leven en werk van Couperus en legt uit hoe de mondaine, excentrieke schrijver telkens weer een antwoord zoekt op het vraagstuk van de wezenlijke menselijke tragiek: hoe om te gaan met het gegeven dat we meer willen dan we ooit kunnen krijgen?

Lees verder >>

Verbeter het schoolvak Nederlands

Herziening van het schoolvak Nederlands is om allerlei redenen dringend noodzakelijk – bijvoorbeeld omdat inmiddels één op de vijf jongeren laaggeletterd is, of omdat uit onderzoek blijkt dat veel scholieren het vak als saai ervaren. Dat schrijft de Raad voor de Neerlandistiek, waarin alle neerlandici van de Nederlandse universiteiten verenigd zijn en een position paper die leest als een brandbrief aan de Tweede Kamer.

Lees verder >>

Nieuw licht op Harry Mulisch’ schrijverschap in bundel studenten Redacteur/editor

Door Everdien Rietstap

‘Wat ik maak, dat ben ik’, zei Harry Mulisch eens. ‘Maken’ was voor hem een breed begrip: ook bij de rest van het uitgeefproces was de schrijver nauw betrokken. Zo redigeerde Mulisch steevast zijn eigen teksten, ontwierp soms zijn eigen omslagen en overlegde intensief met zijn redacteur over de flaptekst. Tien jaar na zijn dood brengen de auteurs in de bundel ‘Wat ik maak, dat ben ik’ de creatie van elf van zijn werken tot leven. Zij hebben hiervoor dankbaar gebruikgemaakt van het archiefmateriaal uit Mulisch’ literaire nalatenschap dat in het bezit is van het Literatuurmuseum en voor dit onderzoek tijdelijk werd ondergebracht in het Allard Pierson. 

Lees verder >>

Voorronden eerste Olympiade Nederlands: een succes!

Waarom is het Nederlands nog niet zo’n gekke taal voor dyslectici? Hoe koppel je 17e -eeuwse liedjes aan de juiste melodie? En hoe herschrijf je een wetsartikel over een diefstal zodat het begrijpelijk wordt voor iedereen? Over dit soort vragen bogen bijna 350 middelbare scholieren in Nederland en Vlaanderen zich tijdens de voorronden van de eerste Olympiade Nederland. “Bijzondere en uitdagende puzzels”, vond een van de Nederlandse finalisten. Een Vlaamse leerling haalde de hoogste score, alle leerlingen deden het gemiddeld genomen goed. Bewijs dat er bij jongeren én belangstelling én talent is voor Nederlandse taal- en letterkunde. Zie de website voor een overzicht..

Lees verder >>

Onderscheiding Hongaarse Academie der Wetenschappen voor Michiel van Kempen

De Hongaarse Academie der Wetenschappen heeft besloten de onderscheiding “Pro Cooperatione” toe te kennen aan Michiel van Kempen. De onderscheiding heeft te maken met de gastcolleges over Caraïbische literatuur die prof. dr Van Kempen al jarenlang geeft aan universiteiten in Hongarije (de Universiteit van Debrecen en in Boedapest de ELTE), bijdragen aan Hongaarse tijdschriften en het Erasmus-samenwerkingsverband dat hij mee tot stand kon brengen tussen de Universiteit van Debrecen en de Universiteit van Amsterdam.

Michiel van Kempen bezet sinds 2006 de bijzondere leerstoel Nederlands-Caraïbische Letteren, ingesteld vanwege de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en met steun van de Vereniging KITLV en KITLV/KNAW.

Foto: links Michiel van Kempen, voor het hoofdgebouw van de Universiteit van Debrecen

3.000 werken op DBNL beschikbaar als XML

Vanaf vandaag zijn ongeveer 3.000 werken op DBNL beschikbaar gesteld als XML-bestand. Het gaat om boeken en tijdschriftjaargangen die behoren tot het ‘publieke domein’. Dat betekent dat ze auteursrechtvrij zijn en door iedereen vrij mogen worden (her)gebruikt voor ieder doel.

XML-bestanden zijn beter bruikbaar voor wetenschappelijk onderzoek dan de andere bestandsformaten op DBNL. Bezoekers van DBNL kunnen de individuele titels downloaden óf de gehele set (als ZIP-bestand). Hiermee gaat een langgekoesterde wens van onderzoekers in vervulling. Het is de bedoeling dat deze werken op termijn ook als .txt-bestand beschikbaar worden gesteld.

Aanleiding voor deze toevoeging is de jaarlijkse Publiek Domeindag. Publiek Domeindag is de dag waarop we de levens en creaties vieren van makers die meer dan zeventig jaar geleden overleden zijn. Precies op 1 januari, volgend op de dag van het overlijden van de maker, zeventig jaar geleden, vervalt namelijk het auteursrecht. Er is dan geen toestemming meer nodig om gebruik te mogen maken van deze werken. In 2020 is de Publiek Domeindag op 10 januari.

Opnieuw bezoekersrecord voor Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum

(Persbericht Literatuurmuseum)

Voor het vijfde jaar op rij trok het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum een recordaantal bezoekers. In 2019 bezochten in totaal ruim 123.000 mensen de musea. De organisatie heeft in de afgelopen vijf jaar zijn bezoekersaantallen weten te verdubbelen. Het verwacht dat de stijgende lijn de komende jaren alleen maar blijft doorzetten.

Lees verder >>

Literatuurmuseum verwerft bijzondere Anna Blaman-collectie

(Persbericht Literatuurmuseum)

Het Literatuurmuseum is in het bezit gekomen van een reiskoffer met een belangrijke collectie ‘Blamaniana’. De documenten van Anna Blaman (ps. van J.P. Vrugt, 1905-1960) zijn afkomstig uit de nalatenschap van Alie Bosch, sinds 1936 Blamans ‘vriendin voor het leven’. Bosch is van grote betekenis geweest voor Blaman; zo komen in alle romans personages voor die geïnspireerd zijn op Alie Bosch, de (wijk)verpleegster die aanvankelijk alleen als ‘Zuster B.’ bekend was. ‘Een onmisbare bron voor Blamans biografie’, aldus Aad Meinderts, directeur van het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum en Blaman-kenner.

Lees verder >>

Centenary of Dutch Studies at UCL (and the Anglophone world at large)

Between 6 and 9 November close to 80 international scholars from both sides of the Atlantic met in the UCL Institute for Advanced Studies for the 13th international conference of the Association for Low Countries Studies “Worlding the Low Countries”, marking the 100th anniversary of UCL Dutch. In 1919 the very first Chair for Dutch Studies in the Anglophone world was instituted here, with the later famous historian Pieter Geyl as first incumbent.

Lees verder >>

Toekenning MNL-fellowship aan Bart Verheijen

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde heeft op 8 november 2019 een fellowship toegekend aan Bart Verheijen voor onderzoek naar slavernij en abolitionisme in Nederlands-Indië tussen 1814-1848Een MNL-fellow krijgt een beurs om gedurende twee of drie maanden onderzoek te doen. De beurs is een onkostenvergoeding van 1500 euro per maand met een maximum van 4500 euro.

Lees verder >>

Nederlanders en Vlamingen houden wél vast aan hun taal!

Door Nicoline van der Sijs

Al eerder werd in Neerlandistiek aandacht besteed aan het pilotonderzoek naar het behoud of verlies van de Nederlandse taal, cultuur en identiteit onder geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen, dat wordt uitgevoerd door het Meertens Instituut en de Taalunie [1; 2; 3]. Vandaag maken we de resultaten van dit onderzoek bekend [onderzoeksrapport]. De belangstelling voor dit eerste wereldwijde onderzoek bleek groot te zijn: maar liefst 7000 emigranten uit 130 landen (rood gekleurd op de kaart) hebben gereageerd.

Lees verder >>

1 miljoen extra voor Fryske Akademy

(Persbericht Fryske Akademy)

De Raad van Toezicht en directeur-bestuurder a.i. Willem Smink van de Fryske Akademy zijn blij met het besluit van het College van Gedeputeerde Staten om het onderzoeksinstituut financieel te ondersteunen. ‘De voorgenomen reorganisatie wordt hiermee mogelijk gemaakt en zo kan de Fryske Akademy weer werken aan een gezonde toekomst’, zegt interim-directeur Smink in een reactie.

Lees verder >>