Categorie: Neerlandistiek voor de klas

Help Taalpost aan de honderdduizend abonnees.

Door Marc van Oostendorp

Honderdduizend abonnees. Dat lijkt me een redelijk streven voor Taalpost, de taalnieuwsbrief van het Genootschap Onze Taal, die in 2020 volwassen wordt, want we zijn in 2002 begonnen. Momenteel heeft hij er ongeveer 89.500, dus we zijn er nog 10.500 verwijderd van ons doel.

Vorig jaar zijn we met 8000 abonnees gegroeid. Dat zou moeten lukken.

Lees verder >>

Aanmelding Conferentie Meesterschap Nederlands nog mogelijk tot 6 januari!

(Ravenstein, 9 en/of 10 januari 2020)

Er zijn nog plaatsen vrij voor docenten Nederlands, wetenschappers en vakdidactici en andere betrokkenen bij het schoolvak op de conferentie in Ravenstein, die we onlangs aankondigden. Het Meesterschapsteam Nederlands is heel benieuwd naar uw reacties op Perspectieven op taal, taalgebruik en literatuur als basis voor nieuwe eindtermen (december 2019). 

Lees verder >>

Hoe het schoolvak Nederlands in 2020 eindelijk gaat veranderen

Door Marc van Oostendorp

Er zijn allerlei redenen waarom mensen het schoolvak Nederlands willen veranderen.

Sommige mensen willen sowieso ieder schoolvak altijd veranderen, bijvoorbeeld omdat ze denken dat de jaren twintig van de eenentwintigste eeuw natuurlijk radicaal ander onderwijs vergen dan de jaren tien.

Lees verder >>

Perspectieven op taal, taalgebruik en literatuur als basis voor nieuwe eindtermen

Een nieuw rapport en een bijeenkomst in Ravenstein, 9 & 10 januari 2020

Na het Manifest Nederlands op School (2016) en de Visie op het schoolvak Nederlands (2018) zet het Meesterschapsteam Nederlands een volgende stap in de uitwerking van onze visie: Perspectieven op taal, taalgebruik en literatuur als basis voor nieuwe eindtermen (december 2019) is een concretisering van onze denkbeelden over de inhoud van het schoolvak. 

Lees verder >>

Podcast, potel en prosument

Door Roland de Bonth

Een paar weken geleden verscheen op Neerlandistiek een interessante bijdrage van Wouter van der Land met de titel ‘Schel en andere dorado’s’ (zie hier). Hij schenkt daarin uitgebreid aandacht aan met name commerciële porte-manteauwoorden. Niet alleen toont hij talloze voorbeelden van geslaagde en minder geslaagde gevallen, hij laat ook verschillende wijzen zien waarop bedrijven een geschikte en toepasselijke merk- of bedrijfsnaam – een ergoniem – kunnen creëren door gebruik te maken van (thematische) digitale woordenlijsten en analoge (retrograde) woordenboeken.

Lees verder >>

Echte teksten? Welke teksten?

Begrijpend lezen is belangrijk

Door Joke Brasser

Je bent je als docent ongetwijfeld bewust van het belang van begrijpend lezen voor de ontwikkeling van je leerlingen. Onderzoek toont aan dat lesmethodes Nederlands onvoldoende bijdragen aan de leesontwikkeling van leerlingen. De methodeteksten zijn voorzien van vragen en oefeningen die niet gericht zijn op het begrijpen van de inhoud van de tekst, maar op het aanleren van een leesstrategie. Abma, schrijver van ‘Goed onderwijs begint met een goed curriculum’beargumenteert dat het oorspronkelijke tekstdoel komt te vervallen wanneer een tekst in een methode opgenomen wordt.  Als je als leerling bijvoorbeeld een informatieve tekst moet lezen om vragen erover te beantwoorden, is je leesdoel niet: je informeren, maar: het beantwoorden van vragen. Bovendien zijn leesteksten in methodes vaak versimpeld en ingekort. De auteurs van Geletterdheid en Schoolsucces stellen dat docenten voor goed leesonderwijs rijke teksten nodig hebben, die niet versimpeld zijn, aantrekkelijk geschreven zijn en goed opgebouwd. De leesmonitor onderschrijft deze conclusie en noemt ook het belang van het lezen van ‘volledige, authentieke teksten’.

Lees verder >>

Het Schoolvak Nederlands 2019

Een verslagje

Door Henk Wolf

Elke herfst organiseert een universiteit of hogeschool het congres Het Schoolvak Nederlands, “de HSN” voor ingewijden. Afgelopen vrijdag en zaterdag was hogeschool Windesheim in Zwolle de organisator. Door de opzet kan elke deelnemer maar een fractie van alle lezingen en workshops meemaken, dus de ervaringen die mensen opdoen als ze ernaartoe gaan, kunnen sterk uiteenlopen. Ik was in elk geval erg enthousiast over wat ik heb gehoord en gezien. Hierbij een kort verslagje.

Lees verder >>

9-10 januari 2020, Ravenstein: Conferentie ‘Grote inzichten voor het schoolvak Nederlands’

Meesterschapsteam Nederlands, Ravenstein, 9 en 10 januari 2020

Na het Manifest Nederlands op School (2016) en de Visie op het schoolvak Nederlands (2018) zet het Meesterschapsteam Nederlands een volgende stap met de presentatie van Grote inzichten als basis voor kerndoelen en eindtermen Nederlands. Deze verdere uitwerking van onze denkbeelden over de inhoud van het schoolvak zal begin december verschijnen. Tijdens de conferentie in Ravenstein zullen we onze voorzet voor nieuwe eindtermen en kerndoelen voorleggen aan een gezelschap van vakwetenschappers, vakdidactici, docenten en andere betrokkenen bij het schoolvak.

Lees verder >>

Pas verschenen: De stille plantage in Tekst in context

Op 8 november j.l. verscheen een editie van de eerste historische roman over de slavernij in het Nederlands: De stille plantage van Albert Helman. Het is de eerste editie van een postkoloniale tekst in de reeks Tekst in context, die zich richt op de hogere klassen van Havo en VWO. Daarmee doet Helman zijn intrede naast Hooft, Vondel, Bredero, Hildebrand en andere klassieken uit de Nederlandstalige literatuur.

Lees verder >>

Ook Maria brengt de auto wel eens naar de garage

Genderrepresentatie in NT2-lesmethodes

Door Matthijs Looij

‘Veel minder vrouwen en regelmatig stereotypering in schoolboeken’ kopte de NOS op 13 november jl. naar aanleiding van onderzoek van de Universiteit Leiden. De onderzoekers, onder leiding van prof. Judi Mesman, analyseerden hoe mannen en vrouwen worden gerepresenteerd in verschillende lesboeken Nederlands en wiskunde voor brugklassen. Wat klopt hiervan?

Lees verder >>

Meertaligheid doorheen het curriculum

Een eerste analyse van Curriculum.nu met een focus op meertaligheid

Door Bert Le Bruyn (Meesterschapsteam MVT), m.m.v. Wander Lowie (Meesterschapsteam MVT) en Erwin Mantingh (Meesterschapsteam Nederlands)

Curriculum.nu was gedoemd niet te lukken. Aleid Truijens schreef op 7 juni in de Volkskrant dat het ‘oude zure wijn’ was, een reïncarnatie van het gesneuvelde ‘Onderwijs 2032’ dat op zijn beurt een miskleun was geweest van ‘ideologen’. Ze omschreef Curriculum.nu verder als een ‘circus’ zonder de gedegen kennis van ‘inhoudelijke experts’. 

Lees verder >>

Lenteschool Actuele ontwikkelingen in de neerlandistiek

29 maart – 4 april 2020

AFGELAST VANWEGE COVID19

Door Marijke Meijer Drees

De Nederlandstalige Lenteschool Actuele ontwikkelingen in de neerlandistiek, die in het mooie en gezellige Groningen zal plaatsvinden, is bestemd voor docenten Nederlands buiten Nederland en Vlaanderen en voor masterstudenten die in de toekomst een docentschap ambiëren. 

Lees verder >>

Ik zocht reisgenoten!

 Kritische aantekeningen bij een themanummer van TNTL

Door Rien Rooker

Het recente themanummer van TNTL 2019, jaargang 135, nr. 2 bevat zes artikelen, met een daaraan voorafgaande inleiding, die de kwaliteit van het literatuuronderwijs in het middelbaar onderwijs, met name gym/vwo, beogen te bevorderen. Dat is op zich prijzenswaardig. Maar wat is nu de indruk die de lezing van de aflevering maakte op een sinds 2008 gepensioneerde docent-Nederlands, destijds afgestudeerd op historische letterkunde? 

Lees verder >>

Het hertalen van Couperus: toch een goed initiatief

Door Henk Wolf

Ik heb een irrationele aversie tegen hertalingen van negentiende- en twintigste-eeuwse Nederlandse literatuur. Die aversie wil ik hier – zoekend – proberen te verklaren. En daarna wil ik duidelijk maken waarom ik denk dat het hertalen van Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan toch een goed ding is.

Lees verder >>

De school van WPG

Waarom elke docent Nederlands schatplichtig is aan W.P. Gerritsen (1935-2019)

Dia uit colleges vakdidactiek Nederlands 1&2 op 28 en 29 oktober 2019 (GST UU, Erwin Mantingh).  

Door Erwin Mantingh

Als een vooraanstaande schrijver, dichter, cabaretier of liedjesschrijver een prijs ontvangt of overlijdt, als taalonderzoek de pers haalt, als er een onmisbaar naslagwerk verschijnt over de Nederlandse taal of literatuur: bij taal- en letterenactualiteiten stond ik als leraar, en sta ik als vakdidacticus, kort stil in mijn les of college. Maar wat vertel ik aan leraren-Nederlands-in-opleiding als een groot wetenschapper en neerlandicus overlijdt, wiens wetenschappelijke oeuvre bijna zestig jaar omspant, die ik een kleine twintig jaar van nabij heb meegemaakt als zijn student, student-assistent, promovendus en collega-docent? Een geleerde bovendien van wie de meeste van deze leraren-in-opleiding nog nooit hebben gehoord: op 24 oktober jl. overleed W.P. Gerritsen, de Utrechtse hoogleraar Nederlandse letterkunde van de Middeleeuwen van 1968 tot 2000 en daarna Scaliger hoogleraar in Leiden (2001-2007). 

Lees verder >>

Neerlandistiek: keer het tij

Door Yra van Dijk, Jet Louwerse, Marc van Oostendorp, Ted Sanders en Els Stronks

Achter de ogenschijnlijke eensgezindheid over het belang van het vak Nederlands gaat veel achterstallig onderhoud schuil in het onderwijs in onze taal en cultuur.

Het is tijd voor een noodkreet die harder klinkt dan alle toeterende tractors op het Malieveld bij elkaar. Kennis van de landstaal is fundamenteel voor iedere burger: individueel, maar ook voor het functioneren van de samenleving. De Nederlandse taal is daarin hét bindmiddel en de sleutel tot de kennis van een gemeenschappelijk verleden. Lees verder >>

Enquête: hoe maken we het schoolvak Nederlands (nog) aantrekkelijker?

Door Luck van Leeuwen

Als researchmasterstudent Nederlands aan de Universiteit Utrecht en stagiair bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap doe ik onderzoek naar een nieuwe en voor leerlingen nog aantrekkelijkere inhoud van het schoolvak Nederlands. Hiervoor zoek ik leraren Nederlands die les geven in 4 vmbo, 4 havo en/- of 4 vwo, en die in deze klassen een korte enquête willen afnemen. Hoe zouden deze 15-/16-jarigen het vinden om in hun lesboeken bijvoorbeeld leesstof en opdrachten te vinden over mediaoptredens van Nederlandse schrijvers, taalvariatie en taalgedrag van Nederlanders op sociale media?

Lees verder >>

‘Nederlands: echt een saai vak!’

Door: Redactie Onze Taal

Nederlandse middelbare scholieren vinden Nederlands een saai vak en piekeren er niet over Nederlands te gaan studeren. Dat blijkt uit een onderzoek van Anne van Asseldonk en Peter-Arno Coppen van de Radboud Universiteit Nijmegen, dat is verricht in opdracht van het Genootschap Onze Taal. De uitkomsten verschijnen in het novembernummer 2019 van het maandblad Onze Taal.

Lees verder >>