Categorie: letterkunde

Recensie: Jaap Grave, Na de roes. Over verbeeldingskracht en utopieën in de literatuur

Het verloop van een klassieke negentiende-eeuwse Bildungsroman is een vertrouwd literair gegeven: een jonge rebel verzet zich aanvankelijk tegen de dominante ideologie van de maatschappij – die in stand wordt gehouden door volwassenen en instituten als dragers van ideologieën en structuren die onder meer bestaan uit sekse, seksuele identiteit, religie en familie – maar gaat uiteindelijk toch op in die ooit door hem/haar verguisde samenleving. Grave plaatst het concept Bildung(sroman) in Na de roes, Over verbeeldingskracht en utopieën in de literatuur in een breder perspectief. Het Bildungsconcept is voor hem een basismodel met allerlei vertakkingen en kan op literaire werken worden toegepast, wat Grave overtuigend doet.

21ste Bert van Selm-lezing: ‘Op jacht naar de gezwinde grijsaard’

Op 4 september 2012 vindt aan de Universiteit Leiden de 21steBert van Selmlezing plaats, een initiatief van de opleiding Nederlandse taal en cultuur. Riet Schenkeveld-van der Dussen, emeritus hoogleraar Nederlandse letterkunde 1550-1850 aan de Universiteit Utrecht, zal dit jaar de lezing houden, met als titel: Op jacht naar de gezwinde grijsaard. Een verkenning van Nederlandse bloemlezingen vanaf de zeventiende eeuw tot heden.

Lees verder >>

Een achttiende-eeuwse zzp’er

Levens en werken van Gerrit Paape

Gerrit Paape (1752-1803) was er van overtuigd dat zijn levenbeschrijving zozeer de moeite waard was als spiegel voor zijn tijdgenoten dat hij er zelf maar enkele schreef.

De beroemdste ervan is Mijne vrolijke wijsgeerte in mijne ballingschap, waarvan de titel al een miniatuur-zelfportret vormt. Paape verkeerde in de jaren tachtig enkele jaren in ballingschap omdat hij als een van de meest uitgesproken zegslieden van de opstandige patriotten niet langer gewenst was in de door de aanhangers van Oranje overheerste Republiek. Hij probeerde bovendien te laten zien dat hij die dagen in ‘vrolijke wijsgeerte’ doorbracht – een mengeling van Verlichtingsdenken, stoïcisme en door de Franse revolutie geïnspireerde politiek.
Lees verder >>

2013 wordt Louis Couperus-jaar

In 2013 is het 150 jaar geleden dat de Haagse schrijver Louis Couperus is geboren. Daarom heeft het Louis Couperus Genootschap 2013 uitgeroepen tot jubileumjaar.

Een high tea met Eline Vere, diverse tentoonstellingen en een speciaal gekweekte roos, de Rosa Couperus. Het is slechts een greep uit de plannen die er nu al zijn voor het Louis Couperus Jubileumjaar.
Initiatiefnemer is het Louis Couperus Genootschap, maar ruim twintig organisaties werken mee aan de programmering.
Lees verder >>

Gulden legende, deel II

 

 

7 februari j.l. werd te Leuven, België het tweede deel gepresenteerd van de tweedelige kritische editie van de oudste Middelnederlandse vertaling, geredigeerd door de Hernse kartuizer Petrus Naghel (gest. 1395) die in 1357 deze vertaling voltooid zou hebben. Petrus maakte gebruik van een handschrift van de Legenda aurea dat zijn broer voor hem in Bourgondië gekocht zou hebben.

Lees verder >>

Van Oostroms Wereld

Door Marc van Oostendorp

De afgelopen tien jaar is het stil geweest rond Frits van Oostrom. Het is een teken aan de wand voor de Nederlandse cultuur. Ware Frits een Duitser, een Fransoos of een Engelsman, er zou elk jaar een boek over hem verschijnen en elke vijf jaar een congres gehouden worden. Nu de zesentwintigste eeuw zijn einde nadert, hebben we het een decennium lang moeten doen met de — weliswaar prachtige — dissertatie van Martin Braga.

In dat proefschrift toonde Braga met een verbluffend eenvoudige methode aan dat het magnum opus van Van Oostrom, Maerlants Wereld, niet eerder dan in de laatste jaren van de twintigste eeuw verschenen kon zijn. Die methode behelsde niet veel meer dan een lexicale analyse. De woordenschat van Van Oostrom bevatte volgens Braga hier en daar een overduidelijke overeenkomst met de taal die in bestuurlijke kringen in precies die tijd opgeld deed. Zo telde Braga in het boek maar liefst vier maal de uitdrukking werkendeweg; een term die rond het eind van de twintigste eeuw door een minister-president (Ruud van Lubbers) in het spraakgebruik geïntroduceerd was. Lees verder >>