Categorie: In memoriam

Het zelfgekozen eind van de dichter Johannes van ’t Lindenhout junior (1893-1916)

Door Peter Altena

De ‘groote oorlog’ miste Nederland op een haar, maar de echo’s weerklonken ook hier. Belgische vluchtelingen vonden hun eerste opvang voorbij de grensovergang en uiteindelijk in het hele land. Heel veel volwassen mannen werden gemobiliseerd, naar de forten en grenzen gedirigeerd.

Onder hen ook dichters en beeldend kunstenaars. Eén van hen was Johannes van ’t Lindenhout junior, die al enige jaren veelbelovend was, zich in kringen rond Martinus Nijhoff ophield (of andersom: Nijhoff in zijn kringen!), en gedichten aan Albert Verwey zond. De jonge dichter zag zijn studie in Amsterdam mislukken, maar het dichterschap beloofde hem zoveel meer. Veel gevaarlijker waren de buien van zwaarmoedigheid en levenshaat die hem periodiek troffen. Lees verder >>

Leo Ross (1934-2014)

door Rob Delvigne

Leo Ross werd op 15 juli 1934 geboren te Zwartsluis. Het gezin verhuisde in het eerste oorlogsjaar naar Amsterdam; in 1946 vestigde het zich in Vlissingen. In 1951 ging hij studeren in Amsterdam, aan de Gemeentelijke Universiteit, voorlopig rechten. Na zijn kandidaatsexamen (1954) zwaaide hij om naar Nederlands. Hij sloot toen een hechte vriendschap met Willem Wilmink, jaargenoot (als Neerlandicus) en dispuutgenoot; Wilmink schreef in zijn verhaal Het reisgezelschap van de Amstel (Tirade 1966, in boekvorm in 1976) een karikaturaal portret van hem als Bever. In 1963 legde Ross het doctoraalexamen af. Hij werd toen Lektor für niederländische Philologie aan de Universiteit van Münster, Westfalen. In 1969 keerde hij terug naar Amsterdam als docent Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij promoveerde aan de Vrije Universiteit in 1994, gezamenlijk met collega-Neerlandicus Rob Delvigne, op de Brieven van en aan Jacob Israël de Haan 1899-1908. In het jaar 2000, nog geen jaar nadat hij met pensioen was gegaan, werd hij getroffen door een herseninfarct. Leo Ross overleed op 21 december 2014 in Diemen.
Lees verder >>

In memoriam prof. dr. Leopold Peeters

Door Els Ruijsendaal

Op 26 maart 2016 is prof. dr. Leopold Peeters, de bescheiden, maar zeer gedegen en zeer breed georiënteerde docent en gekend geleerde, heengegaan.

Pol Peeters werd op 14 februari 1925 geboren in Heppen (thans deelgemeente van Leopoldsburg) in de Belgische provincie Limburg. Na de middelbare school ging hij studeren aan de Universiteit van Leuven: Germaanse filologie, waar hij ‘met grote onderscheiding’ afstudeerde. Na zijn studie werd hij leraar in het middelbaar onderwijs en behaalde hij achtereenvolgens de doctoraalexamens Nederlands én Duits aan de Universiteit van Utrecht.

Het jaar erop werd Peeters docent aan de Nutsacademie in Rotterdam (MO) en in 1967 volgde een benoeming tot wetenschappelijk medewerker aan de Universiteit van Amsterdam, afdeling Historische Taalkunde van het Nederlands. Hij promoveerde in 1968 op het proefschrift Historische und literarische Studien zum dritten Teil des Kudrunepos bij prof. dr. Jan Huisman.

Lees verder >>

In Memoriam Frida Balk-Smit Duyzentkunst

Door Wim Klooster

Op 7 februari van dit jaar overleed Frida (‘Fried’) Balk, op 82-jarige leeftijd. Er is mij, jarenlang haar naaste collega, gevraagd dit In Memoriam te schrijven. In de bijna zestig jaar dat wij elkaar kenden, heb ik in uiteenlopende hoedanigheden met haar te maken gehad.

Ik heb bij haar college gelopen, wij werden collega’s in de staf Nederlandse Taalkunde aan de Universiteit van Amsterdam, nog weer later werden we collegae proximi (haar leeropdracht luidde ‘Taalkunde van het hedendaags Nederlands’), we werden – zij na mij – voorzitter van de toenmalige Subfaculteit Neerlandistiek, en werkten soms samen als bestuurders van stichtingen en verenigingen. Zij was jarenlang voorzitter van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek. Het Subfaculteitsvoorzitterschap ervoeren wij als Galahads ‘vreselike sitten’.

Lees verder >>

In memoriam Ron van Zonneveld (Den Haag 13.12.1942 – Groningen 11.12.2012).

door Anneke Neijt

Vorige week stond het overlijdensbericht in de krant: “Mijn lieve, geweldige man en onze fantastische vader is tot ons grote verdriet overleden”, ondertekend door Roelien Bastiaanse en Rons kinderen. Na een kort ziekbed kwam het definitieve afscheid.

In de taalkunde is Ron van Zonneveld bekend van zijn artikelen in bijvoorbeeld Tabu, Linguistics in the Netherlands en Nederlandse taalkunde. Hij studeerde Algemene Taalwetenschap in Leiden, werkte lange tijd bij de afdeling Nederlandse taal- en letterkunde van de Rijksuniversiteit Groningen en was na zijn vervroegde pensionering in 2005 wetenschappelijk en taalkundig docent en adviseur van de kennisonderneming Wagner Group.
Lees verder >>

Ove: In memoriam Anton D. (Ton) Leeman

Door Jaap Wisse (Newcastle)

Op 5 augustus 2010 is rustig overleden Anton Daniël (Ton) Leeman, emeritus hoogleraar Latijnse Taal en Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam, geboren 9 april 1921. Zijn inspirerend pionierswerk op het gebied van de de antieke retorica heeft een belangrijke invloed gehad zowel op de historische Nederlandse letterkunde als op de taalbeheersing. Na zijn proefschrift over Cicero’s opvattingen over de roem (Gloria, 1949) werd hij al in 1952, net in de 30, hoogleraar. Hij publiceerde eerst een aantal mooie artikelen vooral over de Romeinse historiografie, en in 1963 verscheen een boek dat nog steeds tot de retorische klassiekers behoort: Orationis Ratio, een veelomvattende studie over ‘the stylistic theories and practice of the Roman orators, historians and philosophers’. Helder en nog steeds toegankelijk (alle Latijnse teksten zijn voorzien van vertalingen), geeft Leeman de lezer inzicht in, en feeling voor, de interactie tussen retorische theorie en Latijns proza. Aandacht voor retorica – het is ondertussen moeilijk voor te stellen – was in die dagen een zeldzaamheid, en samen met onder andere George Kennedy’s eerste handboek The Art of Persuasion in Greece, uit hetzelfde jaar, heeft Orationis Ratio de retorica weer op de kaart helpen zetten.
Lees verder >>