Auteur: Remco Sleiderink

Less is more. Een opleiding ondertiteling in Polen

Door Agata Kowalska-Szubert

Anderhalf jaar geleden had ik het onmiskenbare plezier te berichten over een cursus ondertiteling aan de Brusselse campus van de KU Leuven. De ervaringen die we toen hebben opgedaan, waren dermate sterk dat we ons vanuit de neerlandistiek in Wrocław meteen voorgenomen hadden de beide Lucs (Luc Dierickx en Luc Loonbeek, de docenten van deze cursus die beiden werkzaam zijn op de Brusselse campus van de KU Leuven) naar Polen te lokken. Uiteindelijk is dit in januari jongstleden gelukt. Luc en Luc zijn in het kader van het Erasmusprogramma voor een week naar Wrocław gekomen.

De meeste docenten werken als het ware op twee denkniveaus. Aan de ene kant verzamelen wij zelf informatie en kennis die we dan aan onze studenten kunnen overdragen. Aan de andere kant echter zijn we ons er sterk van bewust dat er specialisten zijn die bepaalde dingen juist béter doen dan wijzelf. En dat is juist het geval zijn met die twee Brusselse docenten.

Lees verder >>

Vacature AIO / PhD-student Middelnederlandse literatuur

In het kader van het NWO Vrije Competitie project `The Multilingual Dynamics of the Literary Culture of Medieval Flanders (ca 1200 – ca 1500)´ is aan de Universiteit Utrecht plaats voor een Assistent-In-Opleiding (AIO) oftewel PhD-student Middelnederlandse literatuur.

Onderzoeksprogramma

Dit project richt zich op het meertalige karakter van de literaire cultuur van middeleeuws Vlaanderen. Lees verder >>

De medioneerlandistiek 30 jaar geleden

Door Remco Sleiderink

Dit weekend is het precies dertig jaar geleden dat op de Stadscampus van de Universiteit Antwerpen (toen nog UFSIA) een symposium werd georganiseerd met als titel ‘Stand en toekomst van de studie van de Middelnederlandse letterkunde’ (22-24 september 1988). In een artikel uit 2000 (in Verzoenende veelzijdigheid. Huldealbum opgedragen aan prof. H. Van Gorp) wijst Jef Janssens op het belang van dat congres:

We waren er met een 90-tal geestesgenoten samen, in hoofdzaak afkomstig uit Nederland, waar het vak een explosieve vooruitgang kende als gevolg van een nieuwe onderzoekspolitiek. In de lezingen en discussies vielen een aantal tendenzen waar te nemen, die voor de volgende jaren toonaangevend zouden zijn. (p. 112)

Niet iedereen mocht overigens aan het hele programma deelnemen. Omdat de initiatiefnemers – W.P. Gerritsen, Jef Janssens, Frits van Oostrom en Frank Willaert – mikten op intense discussie, waren de eerste twee dagen voorbehouden aan onderzoekers met een doctorstitel (dat waren er zo’n veertig). Lees verder >>

MOOC Middelnederlands ontvangt jaarprijs Wetenschapscommunicatie

Door redactieteam MOOC Middelnederlands

Zowat een jaar geleden vierden we samen met u het emeritaat van professor Frank Willaert. Op die dag stelden we MOOC Middelnederlands aan u voor, een reeks online-colleges over de hoogtepunten van de Middelnederlandse literatuurgeschiedenis. Het project heeft een vliegende start genomen: de colleges worden in Vlaanderen en Nederland veelvuldig bekeken en – vooral – op structurele wijze ingezet in het onderwijs. Sinds de lancering vonden zo’n 60.000 geïnteresseerden hun weg naar de website! Lees verder >>

Hete truffel. Een terzijde bij het overlijden van Clara Haesaert

Door Kurt Deswert

Afgelopen zaterdag overleed dichteres Clara Haesaert, een ‘grande dame’ van de Vlaamse poëzie. Jos Joosten schreef hier op Neerlandistiek een treffend in memoriam waar ik graag een klein terzijde naast plaats. Op een bepaald moment, nu enige tijd terug, heb ik haar erg goed heb leren kennen. Naar aanleiding van een interview voor Vlam werd ik gedurende een aantal maanden zo ongeveer gestalkt door haar, omdat ze mijn inspanningen voor de Nederlandstalige poëzie in Brussel wel kon waarderen. Ze kwam bijvoorbeeld ook naar een slechts door een tiental mensen bijgewoonde poëzievoordracht van Vers uit Brussel in gemeenschapscentrum Op-Weule (Sint-Lambrechts-Woluwe). Ze was erg ingenomen met dat initiatief. Lees verder >>

In het spoor van Reynaert de Vos (lespakket)

Door Glenn Bosmans

In de lessen Nederlands komen de Middelnederlandse verhalen doorgaans pas in de hogere jaren van het secundair onderwijs aan bod. Waarom zo lang wachten? De ongemeen boeiende literatuur uit die periode kan immers alle leeftijden begeesteren. Bovendien is het belangrijk dat leerlingen op jonge leeftijd kennismaken met ons cultureel erfgoed.

Van den vos Reynaerde geldt als één van de absolute hoogtepunten in de Middelnederlandse literatuur. Rond het hoofdpersonage ontwikkelde ik een themabundel voor de B-stroom. Dat is in Vlaanderen het eerste jaar van het secundair onderwijs, voor leerlingen die nog niet alle leerstof van het lager onderwijs hebben verwerkt. In verschillende etappes doet Reynaert, op een aan de doelgroep aangepast niveau, zijn belevenissen uit de doeken. Aan elke etappe is een leerstofonderdeel gekoppeld dat verband houdt met het verhaal. Er werd over gewaakt dat de opdrachten overeenkomen met de ontwikkelingsdoelen voor het onderwijsvak Nederlands. De focus ligt niet louter op leesplezier, ook taalvaardigheid en taalbeschouwing komen aan bod in zorgvuldig opgebouwde oefeningen. Met het oog op differentiatie werden er heel wat extra, uitdagende oefeningen opgenomen in de bundel. Achteraan vindt u als lesgever een handleiding terug waarin de beoogde ontwikkelingsdoelen expliciet staan vermeld. Bovendien werden enkele didactische tips bijgevoegd. Lees verder >>

Middelnederlands voor kids

Door Remco Sleiderink

Het eeuwenoude toneelstuk Vanden winter ende vanden somer is door twee studenten van de Universiteit Antwerpen omgewerkt tot voorleesboek. De bewerking kreeg de titel Meneertje Winter en meneertje Zomer maken ruzie en is bedoeld voor kinderen vanaf vijf jaar.

Claudia Piot en Hanna Scholiers volgden een module waarin ze met vijftien andere studenten discussieerden over manieren waarop Middelnederlandse literatuur opnieuw tot leven kan worden gebracht. “Veel van die verhalen zijn ook nu nog erg leuk, zonder meer,” meent Claudia, “en om dat te tonen wilden we beginnen bij het allerjongste publiek. We kozen voor een verhaal zonder ridders of prinsessen want de middeleeuwen zijn zoveel meer dan dat.” Lees verder >>

Floris ende Blancefloer: een tapijt in wording

Door Jozef Janssens

In Assenede (Oost-Vlaanderen) is onder impuls van de geschiedkundige kring Hallekin een jubileum gestart rond 750 jaar Floris ende Blancefloer. Uitgaande van het boek dat ik in 2015 bij Davidsfonds publiceerde en geïnspireerd door het Tapijt van Bayeux wordt thans door een 80-tal borduursters gewerkt aan het Tapijt van Assenede: een 90-tal taferelen die het liefdesverhaal uitbeelden in een “tapijt” van meer dan honderd meter. 41 taferelen zijn intussen volledig afgewerkt, 25 zijn in wording. Het enthousiasme is erg groot en het resultaat is van een hoog niveau en wordt voor het eerst publiekelijk opgesteld in een tijdelijke tentoonstelling in Het Wagenhuis in Axel van 13 juli 2018 tot 28 januari 2019: Liefde overwint alles.

Een tafereel dat eerder deze maand werd voltooid zie je hieronder. Het geeft een idee van wat het zal worden (einde: hopelijk 2019). Lees verder >>

Diets in Diest

Door Remco Sleiderink

In de marge van het kunstenparcours De Bezetting hebben twee studenten van de Universiteit Antwerpen dit weekend eeuwenoude citaten aangebracht in de straten van Diest in Vlaams-Brabant. De citaten zijn afkomstig uit Des coninx summe, een werk dat aan het begin van de vijftiende eeuw is geschreven door Jan van Brederode.

Malou Vandevorst en Sofie Van de Poel kozen specifiek voor Des coninx summe vanwege de band met Diest. “De tekst werd geschreven in het kartuizerklooster van Zelem, op slechts vijf kilometer van Diest,” vertelt Sofie. “Het leek ons interessant om de inwoners te laten weten dat een belangrijk Middelnederlands werk bij hun stad tot stand kwam.” Lees verder >>

Radio Walewein

Door Remco Sleiderink

Nog nooit gehoord van Walewein? Schandalig – althans volgens deze twee studenten Nederlandse Taal- en Letterkunde aan de Universiteit Antwerpen. Simon Van Den Bergh en Simon Peeters willen middeleeuwse verhalen opnieuw tot leven brengen en zijn daarom gestart met Radio Walewein.

Goede verhalen zijn van alle tijden. Vandaag is er James Bond en vroeger… toen was er Walewein! Simon & Simon willen laten horen dat Middelnederlandse verhalen ook vandaag tot de verbeelding kunnen spreken. Daarom besloten ze in een droogkomische podcast de parallellen tussen enkele hedendaagse helden en de middeleeuwse Roman van Walewein onder de loep te nemen. Lees verder >>

Rekenen zonder π

Door Remco Sleiderink

Vandaag, op wereld π-dag, vergeten we gemakkelijk dat men vroeger moest rekenen zonder rekenmachine. Hoe bereken je de omtrek van een cirkel en de oppervlakte van een ronde vorm zonder dat magische getal π = 3,1415…? In dit Nederlandstalige handboek rekenen van omstreeks 1600 wordt het glashelder uitgelegd. Het uitgangspunt is dat de omtrek zich tot de diameter verhoudt als 22 tot 7 (ja inderdaad: 22/7 = 3,1428…). Door de regel van drie te hanteren kun je vanuit de omtrek de diameter berekenen (of vice versa). Lees verder >>

Lodewijk van Velthem waarschuwt: hou niet teveel van uw hond!

Door Remco Sleiderink

Jacob van Maerlant, Der naturen bloeme (ca. 1325), Londen, British Library, Add MS 11390, fol. 8r.

In 1305 was er in Diest een rijke man die veel plezier had met zijn hondje. Iedereen in zijn huis moest doen wat het hondje wilde. Hij knuffelde en kuste het. Hij had het zo lief, dat hij alles zou doen om het te behagen. De man vergat alles als hij bij zijn hondje was.

Zelfs als hij in de kerk zat, kwam het hondje dikwijls naar hem toegelopen. De man vergat dan tijdens de mis aan God te denken en op Hem te vertrouwen. Dat gebeurde elke keer als hij het hondje zag. Zozeer was hij eraan gehecht.

Op een dag werd die man erg ziek en het hondje was daar verdrietig om. Het blafte en jankte. En toen die man gestorven was, wilde het hondje niet van zijn zijde wijken. Uiteindelijk moest men het naar buiten jagen. Toen het lichaam naar de kerk werd gedragen, volgde het hondje en het bleef maar janken. Toen de man begraven was, bleef het hondje op het graf liggen. Niemand kon het eraf halen en zo lag lag daar de hele dag tot diep in de nacht. Lees verder >>