Auteur: Redactie Neerlandistiek

Als poedersneeuw ligt poëzie

De dichter Anton van Wilderode

Door Peter J.I. Flaton 

Wil zij het epitheton ‘modern’ verdienen, dan ‘moet’ de lyriek, aldus Hugo Friedrichs Struktur der modernen Lyrik,  minstens aan deze maatstaven voldoen: “(neutraler) Innerlichkeit statt Gemüt, Phantasie statt Wirklichkeit, Welttrümmer statt Welteinheit, Vermischung des Heterogenen, Chaos, Faszination durch Dunkelheit und Sprachmagie, aber auch ein in Analogie zur Mathematik gesetztes kühles Operieren, das Vetrautes entfremdet”. 

Me dunkt dat de poëzie van Lucebert een goed voorbeeld is van het eerste deel van de opsomming (dat er maar weinig analyses en  interpretaties van zijn poëzie bestaan, is m.i. geen toeval), terwijl die van Kouwenaar in haar uitgebeend minimum een specimen van onaangedane woordschikking is met inderdaad vervreemding als resultaat. 

Lees verder >>

Het middel is zo vaak toegediend dat het iedere werking mist: echt

Door Siemon Reker

Het laatste bedrijf van een debat is gewoonlijk het laatste oordeel, de kwestie wat het kabinet vindt van de ingediende moties en wat er mogelijk nog resteert aan onbeantwoorde vragen. Bij het laatste coronadebat, 20.05.2020, reageerde minister De Jonge (VWS) bijvoorbeeld nog even op een impliciet pleidooi van Forum voor Democratie inzake hydroxychloroquine, het middel dat zo geregeld bepleit is en naar eigen zeggen gebruikt door de Amerikaanse president Trump. De Washington Post berichtte twee dagen na het debat in de Tweede Kamer dat uit een grote studie onder bijna 100.000 patiënten gebleken was dat het middel “is linked to increased risk of death in virus patients”.

Lees verder >>

Jeroen Kluiver leest Piet Paaltjens

Het verblijf – dag 64

STEUN ONS IN DE VERBLIJFSKOSTEN

Jeroen Kluiver is leraar Nederlands aan het Stedelijk Gymnasium Nijmegen. Piet Paaltjens (pseudoniem van François HaverSchmidt, 1835-1894) was een melancholiek dichter en dominee die zichzelf om het leven bracht.

Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Taalunie.

Vacature: Universitair docent Nederlandse letterkunde, UvA

De Faculteit der Geesteswetenschappen (FGw) heeft een vacature voor een Universitair docent Nederlandse letterkunde.

De universitair docent verzorgt inspirerende hoorcolleges en werkgroepen in de bachelorprogramma’s Nederlandse Taal en Cultuur, de masterprogramma’s Nederlandse Taal en Cultuur en Redacteur/Editor, de onderzoeksmaster Literary Studies, en in het minoraanbod van de faculteit. Tot de onderwijstaken behoren verder het begeleiden van scripties, tutorials, en het actief bijdragen aan onderwijs- en curriculuminnovaties. Binnen het departement zijn de programma’s toegesneden op de onderzoekinteresses van de staf en de structuur van het curriculum.

Lees verder >>

Cijfers en harten

Wonen in gedichten (9)


Door Judit Gera

Dit gedicht is geschikt voor lichtgevorderde studenten
en hoort bij de categorie Migranten,

In de serie Wonen in gedichten bespreekt Judit Gera, hoogleraar in Boedapest, gedichten uit de Nederlandstalige literatuur, ten behoeve van het onderwijs in de Neerlandistiek extra muros. (buiten het taalgebied. Vandaag: ‘Welkom in Nederland’, van Anne Vegter (1958).

Lees verder >>

Hulp gezocht voor DigiTAALcafé!

Door Ömer Demirözcan

Ik ben op zoek naar mensen die vrijwillig wekelijks willen beeldbellen met asielzoekers. Ik ken veel asielzoekers die graag Nederlands willen leren, van wie de cursussen i.v.m. Corona zijn geannuleerd. Ze vinden het jammer dat ze met niemand Nederlands kunnen praten. Je bepaalt zelf in overleg met de student wanneer en hoelang de sessies duren.

Werkwijze: De student bereidt wekelijks een stukje voor, jij luistert en voorziet hem/haar van feedback op bijvoorbeeld uitspraak en zinsopbouw. De studenten zijn op A2/B1 niveau, dus ze kunnen al Nederlands spreken. Het gaat om één-op-éénsessies op Skype of Zoom of een ander platform naar keuze.

Eisen: duidelijk Nederlands kunnen articuleren en complimenteus zijn 🙂

Bij interesse kun je mij een berichtje sturen (omerdemirozcan@hotmail.com). Je bent welkom om een proefles te volgen en ik heb ook tips als je daar behoefte aan hebt. (Ik ben al een maand bezig en vind het onwijs tof om te doen. Maar de groep is te groot, dus vraag ik jullie om ondersteuning. Mijn ervaring is dat deze groep erg gemotiveerd en dankbaar is.)

Kortom en andere vormen van gelexicaliseerde pragmatiek

Door Ton van der Wouden en Ad Foolen

In de vorige bijdrage bespraken we dat het moderne Nederlands partikels als , kortom en o ja heeft die een spreker kan gebruiken om de hoorder te helpen zijn uiting goed te interpreteren, en gingen we in op de plaatsingsmogelijkheden van kortom in de Nederlandse hoofdzin. Het Nederlands heeft nog wel meer van dat soort partikels. Initieel bijvoorbeeld kun je gebruiken om aandacht te trekken of om een nieuw onderwerp aan te snijden:

Lees verder >>

Online tentoonstelling brengt ode aan Annie M.G. Schmidt

(Persbericht Literatuurmuseum)

Op 21 mei 1995 overleed Annie M.G. Schmidt; 25 jaar na haar dood geldt ze nog altijd als dé koningin van de Nederlandse jeugdliteratuur. Toen ze in de jaren vijftig haar eerste kinderversjes publiceerde, werden deze ontvangen als een revolutie in de jeugdpoëzie. Ze waren dwars en licht-anarchistisch, en blonken uit in originaliteit, creativiteit en taalmuzikaliteit. Het Literatuurmuseum brengt met eennieuwe online tentoonstellingeen eerbetoon aan Schmidt en de vele illustratoren van versjes als Dikkertje Dap, Het fluitketeltje en De spin Sebastiaan.

Lees verder >>

Waarom schrijver dezes niet boos is maar teleurgesteld….

Den Haag Centraal. Google Maps

Door Siemon Reker

Nog éen maal? In het coronadebat van 20 mei interrumpeert Lodewijk Asscher (PvdA) de minister-president en verwijst terug naar het vorige debat, toen de premier had gesproken van semantiek in denigrerende zin. Volgens de Handelingen zei hij: “Het is een beetje semantiek, want de vraag, ook met die 1,5 meter afstand, wordt natuurlijk al gauw: wanneer is het nog een groep en wanneer zijn het verschillende tweetallen? Ik denk dat dit in de praktijk dus niet veel uitmaakt.” Dat komt neer op: semantiek = wat maakt het uit?

Daarom nog éénmaal.

Lees verder >>

Taalportaal: gids voor taaldocenten

In het kader van de discussie over de curriculumvernieuwing in het voortgezet onderwijs is gebleken dat een breed gedeelde wens bestaat om het taalonderwijs aantrekkelijker en uitdagender te maken. De lessen zouden minder moeten focussen op het aanleren van vaardigheden en meer interessante kennisinhoud moeten aanbieden, bijvoorbeeld op het gebied van cultuur, literatuur en taalkunde. Door leerlingen kennis te laten maken met onderzoek op deze terreinen, zouden ze bovendien een completer (en hopelijk ook veel positiever) beeld krijgen van universitaire talenstudies.

Lees verder >>

Kortom

Door Ton van der Wouden en Ad Foolen

Het Nederlands heft een aantal partikels waarmee de spreker aan de hoorder kan laten weten hoe des sprekers uiting moet worden verstaan. Een paar voorbeelden: introduceert een emotioneel geladen uiting, kortom kondigt een samenvatting aan, en er is een gebruik van o ja dat een nieuw gespreksthema introduceert. De volgende voorbeelden (afkomstig uit het CGN) illustreren dat. (We volgen de transcriptie van onze bron, maar eigenlijk prefereren we de spelling o ja omdat we de o uitspreken met de klinker van boot en niet met die van bot, maar dit ter zijde):

Lees verder >>

Annika Johansson leest Bart Moeyaert

Het verblijf – dag 62

STEUN ONS IN DE VERBLIJFSKOSTEN

Annika Johansson werkt aan de Universiteit van Stockholm en is de Zweedse vertaalster van Bart Moeyaert. Bart Moeyaert (1964) is een Vlaamse romanschijver wiens werk in 21 talen is vertaald.]

Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Taalunie.


Verschenen: De Parelduiker 2020/2

Waldie van Eck: een literaire groupie?

Een ‘literaire groupie’ werd ze wel genoemd of een ‘literair angehauchte’ bibliothecaresse. Voor Hanny Michaelis was ze een ‘rivale’ in de liefde. Waldie van Eck (1898-1968) duikt af en toe op in de voetnoten van de literatuurgeschiedenis. Ze had een korte relatie met de Amerikaanse schrijver Sherwood Anderson, van wie ze een roman vertaalde, chaperonneerde Slauerhoff naar het beruchte Midzomerfeest van 1925 en maakte graag met Nescio een praatje. Maar wie was deze extraverte vrouw met een flinke neiging tot bewieroking? Hein Aalders schetst een portret van deze literaire bemiddelaar.

Lees verder >>

Workshop: Instapoetry (o.l.v. Kila van der Starre)

Gisteren gaf Kila van der Starre (Universiteit Utrecht) online een workshop over Instapoetry. Het college kan nu ook worden teruggezien. Wat kenmerkt Instapoëzie precies? Hoe kun je die aspecten verwerken in je eigen teksten? En waarom zijn gedichten op Instagram zo populair? Literatuurwetenschapper Kila van der Starre leidt ons door de wonderlijke wereld van Instapoetry – de nieuwste poëzietrend 📱✨

(Bekijk deze video op YouTube)

omkleden / verkleden

Verwarwoordenboek Vervolg (167)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

omkleden / verkleden 

De woorden overlappen in betekenis, maar hebben ook een eigen betekenis of betekenisassociatie.

Lees verder >>

Je reinste

Ahmed Marcouch bij WNL op zondag (19.04.2020)

14. Ahmed Marcouch (7581754938)

Door Siemon Reker

Na een maand werkelijke coronacrisis was Ahmed Marcouch (oud-Kamerlid voor de PvdA, sinds 2017 burgemeester van Arnhem) te gast bij WNL op zondag. Hij had het er vooral over zijn rol als eerste burger die dicht bij zijn mede-Arnhemmers wil staan. Hij wandelt of fietst graag door zijn stad en heeft het half april, op een toppunt van corona, over de rust, de stilte, het zondagsgevoel dat de lockdown aan de hele week een zondagsgevoel geeft. Het zijn ingrijpende maatregelen die door het kabinet getroffen zijn, maar het gaat dan ook wél over leven en dood, zegt Marcouch. Het is je reinste…. Wat hij daarna zegt, volgt verderop.

Lees verder >>

Christophe Vekeman leest Marcellus Emants

Het verblijf – dag 61

STEUN ONS IN DE VERBLIJFSKOSTEN

Christophe Vekeman is een Vlaams dichter, romanschrijver en performer. Marcellus Emants (1848-1923) was een schrijver die wilde dat men als men las, zo min mogelijk van de woorden merkte.

Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Taalunie.

Literaire prijs voor Britse student Nederlands!

Catherine Newell uit Sheffield wint schrijfwedstrijd Write Now! Wereldwijd!

(Persbericht IVN)

“Ik schreef verhalen toen ik jonger was, maar tegenwoordig doe ik dat eigenlijk niet meer”, zegt Catherine bescheiden. Catherine Newell schreef haar winnende korte verhaal ‘Kinderspel’ in het Nederlands. “Het kostte me ongeveer twee weken om de tekst te schrijven en toen heb ik hem in het Engels vertaald omdat mijn huisgenoot hem ook wilde lezen.” Catherine is tweedejaars student Nederlands aan de University of Sheffield. Ze wint een iPad, een boekenpakket ter waarde van € 250,- en ze is uitgenodigd om een tweede verhaal in te sturen voor de finale van deze schrijfwedstrijd.

Lees verder >>

Crowdsourcing maakt zeventiende-eeuwse kranten op Delpher beter doorzoekbaar

(Persbericht KB)

Op Delpher, de website met historisch Nederlandse publicaties, is vanaf vandaag de transcriptie van 6000 Nederlandstalige kranten uit de 17e eeuw en een deel van de Tweede Wereldoorlogskranten doorzoekbaar. Vrijwilligers hebben de afgelopen vijf jaar de krantenartikelen handmatig overgetikt en daarna het resultaat nog eens gecorrigeerd. Het crowdsourcingproject is uitgevoerd als samenwerking tussen de KB, de nationale bibliotheek van Nederland, en het Meertens Instituut, onder leiding van senior-onderzoeker Nicoline van der Sijs.

Lees verder >>

Fraeye historie (ende al waer?)

Door Jos Joosten

In In het schuim van grauwe wolken, het eerste deel van zijn tweedelige biografie over Cola Debrot, besteedt J.J. Oversteegen (uiteraard) ook enige pagina’s aan Debrots periode in Nijmegen. In juli 1916 arriveerde de veertienjarige Debrot vanuit Curaçao in de stad, waar hij vijf jaar zou blijven wonen. Hij gaat er naar de HBS, een korte tijd naar het Canisius College en doet dan, na zelfstudie, staatsexamen.

Lees verder >>

Elske van Lonkhuysen leest Annie M.G. Schmidt

Het verblijf – dag 60

STEUN ONS IN DE VERBLIJFSKOSTEN

Elske van Lonkhuysen schrijft ‘levensverhalen’ in Antwerpen. Annie M.G. Schmidt (1911-1995) is 25 jaar na haar overlijden nog steeds een van de bekendste Nederlandse schrijvers van kinderliteratuur, liedjes, verhalen en columns.

Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Taalunie.