Auteur: Redactie Neerlandistiek

Pas verschenen: Aries Netwerk. Een constructicon

Aries_netwerk_coverTer gelegenheid van het afscheid van Arie Verhagen als hoogleraar Nederlandse Taalkunde aan de Universiteit Leiden werd op vrijdag 30 september het symposium ‘Neerlandistiek met stijl’ georganiseerd. Tijdens dit symposium is het eerste exemplaar van het boek ‘Aries Netwerk: een constructicon’ uitgereikt. In het boek wordt door meer dan 70 neerlandici, taalkundigen en taalwetenschappers uit binnen- en buitenland een even groot aantal constructies op uiteenlopende wijzen – van functioneel-beschouwend tot formeel-theoretisch – beschreven.

Constructies –  geconventionaliseerde verbindingen van vorm en betekenis – zijn voor taalgebruikers herkenbare patronen met een of meer vaste vormelementen en een specifieke functie: van versteende combinaties waarin alle elementen vastliggen (‘hoe je het ook wendt of keert’, ‘dat is echt een dingetje’, ‘kweenie’) en constructies met variabele slots (‘een schat van een kind’, ‘op het taalkundige af’, ‘Hij gromt en grauwt zich een weg door de tekst heen’) tot (bijna) volledig abstracte templaten, zoals de lijdende vorm en complementatie. Veel van dergelijke herkenbare constructies zijn noch in een woordenboek, noch in een grammatica te vinden, maar wel in dit constructicon.

Het voorwoord en de inhoudsopgave zijn hier te vinden Het boek (227 pagina’s) is in beperkte oplage te verkrijgen. Als je interesse hebt in een exemplaar, dan kun je contact opnemen met Alex Reuneker (a.reuneker@hum.leidenuniv.nl).

Tentoonstelling ‘Omdat ik iets te zeggen had’ in Utrecht

Op 18 oktober 2016 wordt in de Utrechtse Centrale Bibliotheek de vierde “aflevering” gepresenteerd van een tentoonstelling over Nederlandse 19e-eeuwse schrijfsters. Naamloos-7

Drie eerdere versies werden getoond in Den Haag (oktober-november 2015: Letterkundig Museum), in Haarlem (februari-maart 2016: Noord-Hollands Archief) en in Amsterdam (april-mei 2016: Atria, Kennis instituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis). Alles werd voorbereid binnen het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, in nauwe samenwerking met het Letterkundig Museum en de Koninklijke Bibliotheek (Den Haag).

De Utrechtse tentoonstelling is een samenwerking tussen de Centrale Bibliotheek Utrecht, Salon Saffier en Huygens ING. Organisatoren zijn Suzan van Dijk en Marijke van Dorst. Zij werden bij de voorbereidingen ondersteund door een groep geïnteresseerde en actieve vrijwilligers. Lees verder >>

Pas verschenen: Spiegel der Letteren over het archief-Claus


In het nieuwe nummer van Spiegel der Letteren worden manuscripten van Hugo Claus onderzocht. Het themanummer gaat in zes artikelen na hoe romans van Claus tot stand kwamen. Het materiaal dat in 2015 verworven werd door het Letterenhuis-Antwerpen, wordt zo voor het eerst bestudeerd in analyses van De koele minnaar, De verwondering, Het jaar van de kreeft en Het verdriet van België. Daarnaast bevat het nummer zoals gewoonlijk besprekingen van recente studies op het gebied van de Nederlandse letterkunde. Lees verder >>

Nieuwe spellingcheckers op Taalweb

De website Taalweb.frl, waarop Friese taalhulpmiddelen worden aangeboden, is vandaag vernieuwd en uitgebreid met nieuwe spellingcheckers en een digitale editie van het Frysk Hânwurdboek.

De website is nu responsief gemaakt. Dat betekent dat de website nu gemakkelijker te gebruiken is op smartphone en tablet.De online spellingchecker (Staveringshifker)is verbeterd en aangevuld met zo’n 600 nieuwe actuele woorden. De online vertaalmachine (Oersetter), die Friese teksten naar het Nederlands vertaalt en andersom, is aangepast aan de spellingsaanpassingen van 2015 (bijv. drûch, iuw, útnûgje,telefyzje).

Nieuw op Taalweb is een downloadpagina met meer dan 10 spellingcheckers voor allerlei programma’s en platforms, o.a. voor Word, Outlook, Word voor Mac OS X, Mozilla en LibreOffice/OpenOffice. Lees verder >>

Te verschijnen: complete uitgave werken Matthijs van der Merwede (1613-1664)

Door Paul Dijstelberge

De dichter Matthijs van der Merwede (1613-1664) is de grote onbekende van onze gouden eeuw. Hij was een afstammeling van een oud adellijk geslacht en wilde dat graag weten. Zijn poezie is even onconventioneel als lastig en het voornaamste onderwerp van zijn eerste bundel, Romeinse Min-triomfen, het veroveren en bezitten van een stoet aan jonge meisjes in Italie, was niet bepaald geschikt om hem geliefd te maken bij onze literatuurbeschouwers. Tegen het eind van de 20ste eeuw verschenen er wat artikelen en enkele bloemlezingen (waaronder een van de hand van ondergetekende).

Maar nu is er een complete uitgave van zijn werk, bezorgd door de socioloog Mart van Oers. Het is een boek dat alleen al door zijn formaat recht doet aan de dichter. Lees verder >>

Onze Taal, oktober 2016

85ste jaargang, nummer 10

1610_Omslag_141_200_80_s_c1_c_cVan de langere artikelen vindt u hier een voorproefje.
Meer lezen? Koop het losse nummer of word lid.

Thema: de taal van de media

Erik van der Spek
“Bent u ook een naar mens?”
Het gereedschap van de tv-interviewer

Pauw, Jinek, De wereld draait door: in veel tv-programma’s staat het interview centraal. Wat maakt een vraaggesprek de moeite waard? Hoe houdt een interviewer de vaart erin? Welke vragen werken?

Peter Taal
Liever feestje dan festiviteit
Hoe het NOS Journaal steeds gewoner ging praten

De taal van het inmiddels zestigjarige NOS Journaal is eigentijdser dan ooit. Want “van jargon, gewichtigdoenerij en verhullend taalgebruik wordt niemand vrolijk”. Lees verder >>

Etymologie: toorn

Door Michiel de Vaan

toorn zn. ‘woede’

Vroegmiddelnederlands torn (1200), toren (1240) ‘woede, heftige opwinding; verdriet, ellende’, Vroegnieuwnl. toren ‘hevige woede; verdriet’ (ca. 1516), na 1600 meestal in de spelling toorn. De betekenis ‘verdriet’ verdwijnt na de 17e eeuw maar komt nog in enkele dialecten voor: Zeeuws torn ‘tegenslag, klap’, Antwerps toorn, toren ‘verdriet, hartezeer’. Vergelijk voor de rekking van *u voor rn in de standaardtaal ook hoorn en doorn. Afleidingen: Vmnl. tornen zwak ww. ‘boos maken; boos zijn’ (1240), vertoernen (1276-1300) ‘boos maken’; toernich ‘verdrietig’ (1220-1240), tornech ‘boos, kwaad’ (1265-1270); torninge ‘het boos maken’ (1240).

Verwante vormen: Oudsaksisch torn o./m. ‘woede’, bn. torn ‘woedend’, Middelnederduits torn, tarn m. ‘woede’, bn. torn ‘woedend’, ww. tornen ‘toornen’, Oudhoogduits zorn, ww. zornōn en zurnēn, bn. zorn, Nhd. Zorn m., Oudengels torn ‘woede; verdriet’, bn. torn ‘verontrustend, bitter’.

Lees verder >>

Pas verschenen: Im Diesseits das Jenseits bereiten

wuttkeIm „europäischen Krisenjahrhundert“ zwischen dem frühen 14. und dem 15. Jh. gerieten in zeitgenössischer Wahrnehmung auch alltägliche Lebensbereiche aus dem Gleichgewicht. Seit dem 13. Jh. verstärkt in Lateineuropa aufgekommene Bedürfnisse, sich mit Lebenssinn und Ewigkeitshoffnung auseinanderzusetzen, verstärkten sich. Gemessen an dem Maß, in dem vielfach volkssprachige prophetische und eschatologische Texte (DEM spätmittelalterlichen Medium der Gegenwartsbewältigung und Zukunftsplanung) zu den bis dahin lateinischen hinzutraten, ergriff dies viel breitere soziale Schichten, nicht zuletzt städtische Kreise. Aus Flandern, einem der wichtigsten städtischen Milieus der Zeit, stammen die Autoren der Texte, die Ulrike Wuttke in diesem bedeutenden Beitrag zu spätmittelalterlicher und frühreformatorischer Frömmigkeit und gesellschaftspolitischem Nachdenken von allen Seiten ebenso akribisch wie im Blick auf große Zusammenhänge erforscht hat. Lees verder >>

Twee opmerkelijke klankverschijnselen in de eerste helft van de zestiende eeuw: een signalement.

Door Renaat Gaspar

Het relaas dat Jan Govertsz opgesteld heeft van zijn reis die hij in 1525 naar Palestina heeft gemaakt, en waarvan medio 2016 een eerste, geannoteerde uitgave in de Digitale Bibliotheek van de Nederlandse Letteren is opgenomen, bevat naast veel cultuurhistorische bijzonderheden tevens een tweetal merkwaardigheden die ook de uitsluitend taalkundig geïnteresseerde lezer interessant zal vinden. Het betreft enerzijds nieuwe vindplaatsen van een palataal gerealiseerde sjwa zoals Caron die meer dan vijftig jaar geleden had opgemerkt en als historisch juist had gekarakteriseerd; anderzijds een hoogst merkwaardige gelijkstelling van v en w zoals B. van den Berg die ruim zestig jaar geleden had opgemerkt en als een domme vergissing van een weinig ontwikkelde schrijver had gekenschetst.

Lees verder >>

Vacature: voltijds postdoctoraal medewerker ‘Herziening Algemene Nederlandse Spraakkunst’, Universiteit Gent, vakgroep Taalkunde

Aan de vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent is er een vacature voor een postdoctoraal onderzoeker (1fte, 18 maanden) die zal meewerken aan de grondige inhoudelijke update van de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS).

Project

Op 1 oktober 2015 is een meerjarig project van start gegaan waarin taalkundigen van twee Nederlandse  en twee Vlaamse universiteiten – de Radboud Universiteit Nijmegen, de Universiteit Leiden, de Universiteit Gent en de KU Leuven – samen werk maken van een grondige update van de Algemene Nederlandse Spraakkunst. Het project wordt in belangrijke mate gefinancierd door de Taalunie. Lees verder >>

Nieuw nummer De Parelduiker

De nieuwe Parelduiker verschijnt begin oktober en bevat behalve de vertrouwde artikelen over schrijvers over wie je altijd meer zou willen weten nog drie opmerkelijke stukken:

Muze, minnares, femme fatale
Ernestine Costa (1899-1959) vierde als actrice in de Weimarrepubliek successen en onderhield warme vriendschappen met de grote schrijvers van haar tijd: Gottfried Benn, Bertolt Brecht en Kurt Tucholsky. In 1938 vluchtte ze voor de nazi’s en bleef er van die eerdere roem niets meer over. Na haar dood ordende Costa’s weduwnaar, de Nederlandse journalist Herman Fortuin, haar uitgebreide verzameling foto’s, brieven en andere documenten en probeerde, tevergeefs, haar biograaf te zijn. Dankzij dit archief kon nu het verhaal van Costa gereconstrueerd worden. Lees verder >>

22 november 2016: Dag van het Literatuuronderwijs

De Dag van het Literatuuronderwijs vindt plaats op 22 november 2016 in de Doelen te Rotterdam. Sprekers zijn onder andere Anne Vegter, Herman Koch, Theo Witte, Frank Westerman, Martijn Koek en Alex Boogers. Het complete programma is in september bekend.

Onder het thema ‘Nieuw Elan in Literatuuronderwijs’ kunnen deelnemers hun eigen kennis verdiepen en ervaringen delen met collega’s en vakgenoten. Meteen toepasbare lesideeën en doorlopende verdieping zijn vanaf november online te vinden in het Handboek Literatuuronderwijs 2017-2018. Lees verder >>

Stormloop op kaarten DRONGO talenfestival 2016

Op vrijdag 30 september en zaterdag 1 oktober vindt de vijfde editie van het DRONGO talenfestival plaats in de Jaarbeurs in Utrecht. Met duizenden bezoekers en een informatieve interactieve beurs met ruim 75 exposanten is het DRONGO talenfestival hét talenfestival van Nederland en Vlaanderen. Voor iedereen die werkzaam is in de taalsector, studeert, zich interesseert voor taal en cultuur, meer wil weten over taal en wetenschap, talen wil leren, een baan zoekt of graag meepraat over ontwikkelingen in de globaliserende samenleving met betrekking tot taal.

Dat het DRONGO talenfestival inmiddels een evenement van naam is blijkt wel uit de stormloop op de toegangskaarten. Voor een aantal sprekers, waaronder dr. Lera Boroditsky en Marinella Orioni, is het aantal beschikbare zitplaatsen flink uitgebreid of zijn er extra sessies geregeld. En dat minister Jet Bussemaker (ministerie van OCW) op zaterdag en burgemeester Jan van Zanen (Utrecht) op vrijdag de dagopening doen, geeft aan dat het DRONGO talenfestival er toe doet.

Lees verder >>

Nieuw weblog: de taal van Mark Rutte

De taalkundige Siemon Reker is deze week met een interessant nieuw weblog begonnen, dat geheel en al gewijd is aan de taal van Mark Rutte. Behalve nauwkeurige analyse van de taal van onze premier uit ruwweg de afgelopen zes jaar raadpleegde Reker ook allerlei andere online-bronnen. Hieronder bij wijze van voorproefje, een van Rekers blogs, verschenen onder de titel Bevallen van.

Verrassing: de vroegste bewijsplaatsen van het komische gebruik van bevallen van dateren van de jaren ’60 van de vorige eeuw.  Enkele tientallen jaren later was minister Dijkstal er een enthousiast gebruiker van. Knipogend kon hij bijvoorbeeld zeggen: “Het kabinet staat op het punt, te bevallen van twee standpunten” en “Ik kan de Kamer meedelen dat ik op het punt sta te bevallen van concept-aanwijzingen in de richting van het kabinet.” Mark Rutte hanteert het onveranderd met een komische ondertoon: Lees verder >>

‘Surinaams-Nederlands wordt beter beschreven’

(Door Nederlandse Taalunie)

Het is voor het gebruik en de status van het Surinaams-Nederlands van belang dat het beter wordt beschreven. Daarom gaat men in Suriname proberen structureel meer geschreven en gesproken Surinaams-Nederlands aan te leveren aan het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT). Die toezegging deed een Surinaamse delegatie vorige week na een bezoek aan onder meer het INT, de Taaltelefoon, het Vlaams Parlement en de Nederlandse Tweede Kamer. Onder regie van de Raadscommissie Suriname wordt nu een stappenplan ontwikkeld. Lees verder >>

KNAW instituten vormen KNAW Humanities Cluster

Vanaf 1 oktober 2016 vormen het Meertens Instituut, het Huygens ING en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) het KNAW Humanities Cluster. De instituten spelen hiermee in op internationale ontwikkelingen binnen het geesteswetenschappelijk onderzoek.

Etymologie: hader

Door Michiel de Vaan


hader
zn. ‘twist’

Vroegnieuwnl. hader ‘twist’ m. (1546), haer (1588). Het woord verdwijnt in de zeventiende eeuw weer snel uit de taal, mogelijk vanwege homonymie met de verschillende andere woorden haar. Afleidingen: haderich ‘twistziek’ (1573), haderen, haeren (1588), hadderen (ca. 1620) ‘twisten’, haderman, haerman (1573) ‘onruststoker’.

 Verwante vormen: Middelnederduits hader m., Middelhoogduits hader m., Vnhd. Hader ‘twist’, Mohd. hadern ‘twisten’.

De Westgermaanse uitgangsvorm is onzeker, het meest waarschijnlijk zijn *haϸra-, *haϸru- of *haϸura-. Het staat waarschijnlijk in verband met PGm. *haϸu- ‘gevecht’, dat in het Westgermaans vooral als eerste lid van persoonsnamen voorkomt: Oudsaksisch Hathu-, Ohd. Hadu-, OE heaðo-, Vroegmiddelnl. Hadebert, Haderic, enzovoort. Verwanten van *haϸu- buiten het Germaans zijn onder andere Oudiers cath, Middelwelsh cad ‘strijd’ (Proto-Keltisch *katu-), Oudkerkslavisch kotora ‘gevecht’, Grieks kótos ‘wrok, haat’, Sanskrit śátru- ‘vijand’, en Hett. kattu- n. ‘vijandschap, twist’. Mogelijk gaan deze terug op een nominale stam *kh2-et- ‘vijandschap’, afgeleid van de PIE wortel *ḱeh2‘begeren, om iets geven’, vgl. voor de betekenis ook PIE *ḱeh2-d- ‘haten, houden van’ (waarvan Ned. haat) in de analyse van Pronk (2013: 300–301). De reconstructie *kh2-et- zou verklaren waarom we zowel gepalataliseerde (in Skt.) en niet-gepalataliseerde (in OKS) reflexen van de PIE *ḱ vinden.

Hader zou als afleiding *haϸu-ra- van *haϸu- ‘gevecht’ ontstaan kunnen zijn, of als mannelijk substrantief met suffix –ra- of –ru– (zoals in het Sanskrit) bij de stam *haϸ- ‘vijandig gezind zijn’. Lees verder >>

5.000 inschrijvingen voor online cursus Introductie Fries

Circa 5.000 personen vanuit de hele wereld hebben zich ingeschreven voor de online cursus Introduction to Frisian van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), die op 26 september van start gaat. De online cursus, ontwikkeld door de afdeling Friese taal en cultuur van de RUG, maakt het wereldwijd voor mensen mogelijk om online Fries te leren. De cursus is gratis te volgen via het platform futurelearn.com.

Deelnemers aan de Massive Open Online Course, oftewel MOOC, leren binnen drie weken zichzelf voor te stellen in het Fries en te praten over familie, vrienden, werk en studie. Daarnaast leren ze aspecten van het leven in Friesland kennen. Het cursusmateriaal bestaat uit artikelen, quizzen, discussies en video’s waarin verschillende sprekers aan bod komen. Lees verder >>

Theater Kwast trapt nieuw seizoen Gouden Eeuw toneel af met leugens en ontucht

Theater Kwast Mond op Mond_1 copyOp dinsdag 4 oktober trapt Theater Kwast een nieuw seizoen Mond op Mond af met een hysterisch theaterstuk over liefde en lust: Theodoor Rodenburgh’s Casandra hertoginne van Borgoni en Karel Baldeus. 

In Casandra en Karel Baldeus verlangt de Hertogin van Borgonie gedreven door ‘geyle minnelust’ naar het bed van Karel Baldeus, de bediende van haar echtgenoot de Hertog. Karel deelt echter in het geniep al enkele jaren het bed met de zus van de Hertog. Als Baldeus de avances van Casandra afwijst, wil ze wraak en ontstaat er een kettingreactie van onbeantwoorde liefdes en moordplannen, doorspekt met keffende honden en bedrogen geliefden. Kortom alle ingrediënten voor een 17e-eeuwse theaterhit. Lees verder >>

Dag van de Literatuurkritiek

De eerste Dag van de Literatuurkritiek

Na de geslaagde studiedag in 2015 organiseert Vlaams-Nederlands Huis deBuren samen met literair-kritisch platform De Reactor de eerste Dag van de Literatuurkritiek: een nascholingsdag voor docenten in het middelbaar onderwijs. Aan de hand van straffe lezingen en inspirerende workshops bieden we docenten de kans om literatuurkritiek in te zetten in hun lessen. Verwacht sterke sprekers, prikkelende lesideeën en een flinke scheut literatuur. Presentator van dienst is Willem Bongers-Dek (deBuren).

Lezingen en workshops

Bas Jongenelen, docent Nederlands aan de Fontys Lerarenopleiding Tilburg en promovendus aan de Radboud Universiteit Nijmegen, spreekt de openingslezing uit. Hij publiceert regelmatig over literatuuronderwijs en bereidt een proefschrift voor over humor in de zestiende eeuw. In zijn openingslezing beantwoordt hij de vraag hoe je literatuurkritiek kunt gebruiken om historische literatuur voor leerlingen te ontsluiten. Lees verder >>

Hoofdschudden over spelfouten of werken aan academische geletterdheid

Jacqueline van Kruiningen, Kees de Glopper, Carel Jansen en Femke Kramer
Rijksuniversiteit Groningen

Klachten over de taalbeheersing van studenten in het hoger onderwijs zijn van alle tijden. De neiging om alle schuld te leggen bij het voorbereidend onderwijs is dat ook. De start van een nieuw studiejaar leent zich bij uitstek voor alarmberichten over studentteksten vol taalfouten. Zo konden we ook in NRC Handelsblad van 6 september weer eens lezen over de gekke fouten die studenten maken als gevolg van het vermeende falen van het voortgezet onderwijs. En over taalbeleid in het hoger onderwijs dat een antwoord vormt op deze problemen. Aan een groeiend aantal universiteiten wordt in taaltoetsen het vaardigheidsniveau in spellen en formuleren gecheckt, in bijspijkercursussen kunnen studenten deze vaardigheden opkrikken, en hier en daar wordt in taalprogramma’s doorlopend aandacht besteed aan de taalvaardigheid van studenten.

De focus van deze initiatieven ligt grotendeels op het opkrikken van het niveau. De studenten doen iets niet goed; ze maken fouten, en dat moet worden gefikst. Spelling, formulering, samenhang in teksten: het moet allemaal beter. Het hoger onderwijs richt zich op de oplossing van problemen die het basis- en middelbaar onderwijs kennelijk hebben laten liggen. Dat is althans de teneur van het verhaal. Lees verder >>

Etymologie: stern

Door Michiel de Vaan

stern zn. ‘zeezwaluw, sternida

Nnl. starmeeutje (1714), starre (1860), sterre-meeuw (1622 [non inveni]). Dial. starreling, stikstar (Noord-Holland), steern (Groningen). De term stern wordt pas sinds 1900 in de schrijftaal als Nederlandse benaming gebruikt. Hij is ontleend aan wetenschappelijk Latijn sterna, dat door Linnaeus in 1758 (Systema Naturae, 10e ed., p. 137) werd overgenomen uit Turner’s Avium praecipuarum historia (1544), die met sterna de Engelse dialectbenamingen stern, starn latiniseerde.

Hetzelfde woord werd ook gebruikt voor ‘spreeuw’: Vroegnnl. sterre, starre ‘spreeuw’ (1599, “verouderd”), Nnl. staar (1770; ontleend aan Duits?). De verwante vormen vallen dan ook in twee betekenissen uiteen:

  1. ‘spreeuw’: Oudsaksisch stara f., Oudhoogduits star(o) m., Mhd. star, Mohd. Star, Oudnoors stari m., MoIJslands star(r)i, Oudengels stær m., stærn, stærlinc, MoE starling, dial. starn (Shetland), starnel (Northants.)
  2. ‘stern’: b1. met *st-: MoWFri. stirns, sterns, ook stjirring, stjerring, stjarring; stark; Noordfries, o.a. Sylt hudenstiar, Föhr-Amrum sternk; Oudengels stearn ‘stern’, stern ‘meeuw’, MoE dial. starn (Norfolk) ‘stern’. MoE tern ‘stern’ is ontleend aan het Oudnoors.

b2. zonder *s-: Oudnoors ϸerna v., Zweeds tärna ‘stern’.

Lees verder >>

Nederlandse taal en cultuur in India

Door Yves T’Sjoen

Op voorstel van het India Platform van de Universiteit Gent en in samenwerking met de Taalunie en de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de UGent  wordt aan de English and Foreign Languages University in Hyderabad (Zuid-India) een opleiding Nederlandse taal en cultuur voorbereid. Binnenkort reist op uitnodiging van het India Platform een afvaardiging van de Taalunie, het Universitair Centrum Talenonderwijs (UCT) en de Neerlandistiek van de UGent naar EFLU om er de onderhandelingen te voeren. Venkat Rao, hoogleraar Engelse letterkunde, bezocht intussen Gent teneinde het pad te effenen. Ook in de omgekeerde richting kunnen volgens het ontwerp van samenwerkingsakkoord studenten uit India in de nabije toekomst zich aan de UGent verdiepen in de Nederlandse taal en cultuur. Wordt vervolgd.

Symposium ‘Neerlandistiek met stijl’: deadline aanmeldingen 21 september

Op 30 september vindt het aan de Universiteit Leiden het symposium ‘Neerlandistiek met stijl’ plaats, dat wordt georganiseerd ter gelegenheid van het afscheid van Arie Verhagen als hoogleraar Nederlandse Taalkunde aan deze universiteit. Deadline voor aanmelding is 21 september. Zie hieronder voor het programma en meer informatie

Deze zomer bereikte Arie Verhagen de pensioengerechtigde leeftijd. Voor Arie betekent dat geen definitief afscheid van de Universiteit Leiden en daarom zal hij nog geen afscheidscollege geven. Wel komt er een einde aan zijn hoogleraarschap Nederlandse Taalkunde – een leerstoel die hij vanaf 1998 bekleedde. Om dit bijzondere moment niet onopgemerkt voorbij te laten gaan, organiseren wij op vrijdag 30 september een symposium over een onderwerp dat Arie nauw aan het hart ligt: stilistiek in de neerlandistiek.

Het centrale thema van het symposium Neerlandistiek met stijl is de gedachte van Arie dat de studie van stijl de verbindende schakel kan vormen tussen de subdisciplines binnen de neerlandistiek. Op het symposium komen de verschillende perspectieven op stijl en stilistiek vanuit de taalkunde, taalbeheersing en letterkunde aan bod. Lees verder >>

Najaarsbijeenkomst Ida Gerhardtgenootschap

Op zaterdagmiddag 8 oktober aanstaande vindt in de aula van het Comenius College de Najaarsbijeenkomst van het Ida Gerhardtgenootschap plaats. De middag begint met een tweegesprek. Jaap Goedegebuure, emeritus hoogleraar en auteur, interviewt de schrijver Oek de Jong over het werk van Ida Gerhardt. Oek de Jong brak door met de roman Opwaaiende zomerjurken (1979). Sedertdien publiceerde hij romans, novellen, essays en een dagboek. Ook was hij gastdocent aan de universiteiten van Amsterdam, Leiden en Berlijn. In 2012 verscheen Pier en Oceaan, een grandioze roman in twee delen over liefde en verlangen. Jaap Goedegebuure was tot zijn emeritaat in 2012 werkzaam als hoogleraar in de Moderne Nederlandse Letterkunde, o.a. aan de Universiteit Leiden. Verder is hij actief als literatuurcriticus (bijvoorbeeld voor Trouw) en publiceert hij onder meer over literatuur en religie. Vorig jaar verscheen het boek Wit licht; poëzie en mystiek in de Nederlandse literatuur van 1890 tot nu, waarin hij ook schrijft over gedichten van Gerhardt.

Een voordracht uit het werk van Gerhardt zal worden verzorgd door Kila&Babsie, een dichtersduo dat wordt gevormd door Kila van der Starre, poëziecriticus, dichter, literatuurwetenschapper aan de universiteit Utrecht, en Babette Zijlstra, grafisch ontwerper en werkzaam aan het Nieuwe Instituut, Rotterdam. Kila&Babsie treden met eigen poëzie op tijdens literaire avonden, poetry slams en festivals. In hun duovoordrachten laten ze inhoud en vorm op originele wijze samenkomen. Lees verder >>