Auteur: Redactie Neerlandistiek

loyaal / trouw

Verwarwoordenboek Vervolg (179)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

loyaal / trouw    

De woorden verschillen niet of nauwelijks in betekenis.

Lees verder >>

Bericht van de Taalbaas

(Bericht Taalbaas-team)

We zijn drie weken onderweg met Taalbaas. Nog drie weken te gaan met gratis online sessies voor jongeren tussen de 12-18 met acteurs, spoken word artiesten, journalisten, schrijvers, theatermakers.

Taalbazen en deelnemers zijn enthousiast, en er is nog plek de komende drie weken. We hopen dat jullie jongeren daarop kunnen wijzen, en hebben voor de docenten Nederlands onder jullie twee vragen:

1. als de scholen straks weer opengaan, is het dan een idee om aantal van jullie leerlingen onder lestijd aan een sessie deel te laten nemen? De ervaring leert inmiddels dat leerlingen er vooral veel goede ideeën aan overhouden over wat ze kunnen gaan lezen – ook voor hun leeslijst. Als je van tevoren overleg wilt, bijvoorbeeld omdat je een specifieke sessie op het oog hebt die je zou willen benutten, mail gerust (leesoffensief@deschrijverscentrale.nl)

2. als je zelf in de komende weken een sessie zou willen volgen, kun je ook naar ons mailen (leesoffensief@deschrijverscentrale.nl). We laten je dan alleen toe als er voor een sessie onverhoopt geen andere aanmeldingen zijn, en we weten dit vaak pas op korte termijn. Maar het uitwisselen van ervaringen en expertise tussen taalbazen en docenten is interessant, dus we willen dit graag stimuleren. Als je deelneemt, krijg je van ons een Zoom link en wat korte instructie voor de sessie begint.

Desondanks

Wonen in gedichten (14)

Door Judit Gera
Dit gedicht is geschikt voor beginners
en hoort bij de categorie Migrant,

In de serie Wonen in gedichten bespreekt Judit Gera, hoogleraar in Boedapest, gedichten uit de Nederlandstalige literatuur, ten behoeve van het onderwijs in de Neerlandistiek extra muros (buiten het taalgebied). Vandaag: ‘Het eerste mislukte begin’, van Rodaan Al Galidi (1971).

Lees verder >>

Taalunie veertig jaar

Door Yves T’Sjoen

De Taalunie is als verdragsorganisatie uniek in haar soort. De supranationale samenwerking tussen Nederland, Vlaanderen en Suriname biedt de mogelijkheid om op het gebied van taalbeleid land-overschrijdend beleid te voeren. Ze behartigt al sinds veertig jaar de belangen van het Nederlands zowel in het moedertaalgebied als in het buitenland. Bizar dat de verjaardag vrijwel geruisloos passeert. Naar aanleiding van het jaarverslag 2019 publiceerde Luc Devoldere deze beschouwing. Dat is het zowat. Wat is er aan de hand?

Lees verder >>

Nieuwe Parelduiker over Jeroen Brouwers, René Stoute, Alfred Kossmann en meer

Jeroen Brouwers en René Stoute: Vriendschap uit adoratie
Begin jaren tachtig stuurde René Stoute fanmail naar Jeroen Brouwers, die hij mateloos bewonderde. Het bleek dat Brouwers Stoutes debuut Op de rug van vuile zwanen, een bundel verhalen over het troosteloze en uitzichtloze leven van een junkie, gelezen had en zag in de tien jaar jongere debutant een talent. Er ontstond een innige en openhartige briefwisseling waarin ze elkaar troostten, informeerden en stimuleerden. Pas toen Stoute een geslachts-veranderende operatie onderging, werd de briefwisseling minder intensief. Brouwers zag Stoute nooit als vrouw, maar ging wel naar de crematie van Renate Stoute om afscheid te nemen van zijn ‘literaire zoon’.

Lees verder >>

Wiener, of: Wat is literatuur?

Door Jos Joosten

Als begin een commercial break die mijn eigen plaatselijke boekhandelaar me niet zal kwalijk nemen: in de mooie stad Deventer staat de prachtboekhandel Praamstra, waarvoor ieder die toevallig in stad of ommeland verkeert de omweg moet maken. Bij Praamstra bleek mij weer dat het web toch niet tegen de fysieke winkel op kan. Ik ben nogal een liefhebber van het werk van L.H.Wiener, maar had totaal gemist dat nét pre-corona De zoete inval is verschenen, een kleine bundel korte verhalen van hem ter gelegenheid van zijn vijfenzeventigste verjaardag.

Lees verder >>

katheder / katheter

Verwarwoordenboek Vervolg (178)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

Dit woordpaar kun je beter niet verwarren.

Lees verder >>

Waar vind ik de ‘beestachtige’ roman Loon naar werken van Hirschmann?

Advertentie 6 november 1889 in de Java-bode

Door Marita Matijsen

Met diepe verontwaardiging wierp de recensent het boek Loon naar werken opzij toen hij eraan begon. In het ‘Voorspel’ van deze roman wordt iets beschreven dat zo schandalig is, zo afschuwelijk, zo ingemeen, zo lager dan dierlijk, zo indruisend tegen alles wat menselijk heet, dat iedere lezer toen hetzelfde zou doen als de recensent van De Vaderlandsche Letteroefeningen uit 1874, volgens deze recensent, de predikant Johannes Hoek. Het tweedelige boek is geschreven door een zekere Hirschmann, en in 1873 uitgekomen bij de Gorinchemse uitgever Horneer. De recensent is geschokt over wat hij in het boek leest, iets wat zo exceptioneel schijnt te zijn dat hij er in zijn zestigjarige leven nog nooit van gehoord had en zelfs nooit gedacht had dat er zoiets bestond. Hij heeft wel kennis van beestachtigheden bij natuurvolken en bij door drank en oorlog verhitte soldaten, maar wat hij nu te lezen kreeg ging over elke grens heen. Hirschmann beweert in het ‘Voorspel’ dat de schanddaad waarover hij schrijft werkelijk gebeurd is – en die is zo afschuwelijk dat de recensent er verder geen woorden aan wil vuil maken. Maar mocht de gebeurtenis verzonnen zijn, dan is de verbeelding van de bedenker wel bijzonder smerig. Dit soort boeken hoort gewoon niet uitgegeven te worden en Johannes Hoek raadt alle directeuren van leesbibliotheken dringend af het boek aan te schaffen.

Lees verder >>

Vacature: directeur-bestuurder, Fryske Akademy

De Fryske Akademy siket om in

direkteur-bestjoerder

dy’t de wittenskiplike taak fan it ynstitút fuortsterkje kin op it mêd fan de Fryske taal, skiednis en kultuer, minderheidsstúdzjes en meartaligens.

Taken

De direkteur-bestjoerder hat in funksje mei bestjoerlike en wittenskiplike taken. Jo kinne jo eigen wittenskiplike dissipline foar in part útfieren bliuwe. Yn ’e mande mei de Ried fan Tafersjoch, de meiwurkers en oare belutsen partijen, jouwe jo foarm oan it strategysk belied en binne jo ferantwurdlik foar de tarieding en útfiering dêrfan. Dêrby steane jo noed foar de wittenskiplike kwaliteit, it maatskiplik draachflak en de finansjele fuortgong fan ’e organisaasje.

Lees verder >>

Wat was er echt belangrijk in mijn academisch leven?

Door Jan Blommaert

Twee van mijn maîtres à penser stierven relatief jong. Michel Foucault was 57, Erving Goffman 60. Het is zeer waarschijnlijk dat ook ik relatief jong zal sterven. Ik ben nu 58 en bij mij is medio maart 2020 kankerstadium 4 gediagnosticeerd. Als er plotseling heel weinig toekomst over is om te plannen, over te speculeren of van te dromen, gebruikt men zulke historische momenten vaak als een aansporing om na te denken over het verleden. De leidende vraag hierbij – een nogal voor de hand liggende – is: wat was er belangrijk?

Ik zal mijn aantekeningen beperken tot het professionele deel van mijn leven. Dit is natuurlijk een kunstmatige onderverdeling en de lezer moet in gedachten houden dat het professionele deel van mijn leven altijd verweven was met de niet-professionele delen, vaak op een lastige of slecht uitgebalanceerde manier. Misschien moet dat verhaal elders worden verteld. Voor nu zal ik me concentreren op het deel van mij dat “academisch” kan worden genoemd.

Lees verder >>

Pas verschenen: Arnout De Cleene, Outsiderliteratuur

Literatuur geschreven door waanzinnig genoemde auteurs staat centraal in deze literatuurwetenschappelijke studie. Outsiderliteratuur heeft een bijzondere en complexe plaats in de culturele verbeelding. Enerzijds is het een marginaal fenomeen. Anderzijds is outsiderliteratuur niet weg te denken. Ideeën over de kruisbestuiving tussen waanzin, creativiteit en authenticiteit, maar ook de overtuiging dat waanzin en literatuur elkaar uitsluiten, zijn alomtegenwoordig. Daarnaast zijn er, afhankelijk van de auteur, de tekst, de plaats en de tijd belangrijke verschillen in de commentaren bij outsiderliteratuur. 

Lees verder >>

bevattelijk / vatbaar

Verwarwoordenboek Vervolg (177)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

bevattelijk / vatbaar

De woorden verschillen zo duidelijk in betekenis, maar … we willen dat niet.

Lees verder >>

Was een universitaire loopbaan vroeger gemakkelijker?

Door Freek Van de Velde

Wie het reilen en zeilen van de academische wereld een beetje in de gaten houdt, wordt getroffen door de noodkreten van het gild. Op gezette tijden wordt geklaagd over de enorme werk- en publicatiedruk. De Nederlandse taal- en letterkundigen vormen geen uitzondering. Ook in het online tijdschrift Neerlandistiek staat geregeld een stuk over de vreselijke werkomstandigheden.

Lees verder >>

Het verloren boek van een mislukte auteur

Door Riet Schenkeveld- van der Dussen

In mijn bibliotheek staat al jaren een achttiende-eeuws boek met op de Franse titel De vruchten mijner eenzaamheid. De echte titelpagina ontbreekt en zodoende is er ook geen auteur, jaartal of uitgever bekend. Vroegere eigenaars veronderstelden dat Bilderdijk of Paape het werkje geschreven konden hebben maar daar is geen sprake van. Ik heb een paar jaar geleden gezocht in Google en Picarta naar de titel, zonder resultaat. Een ander aanknopingspunt, ‘Bions rouw-klacht over den dood van Adonis’, het eerste gedicht, leverde evenmin iets op. In de bibliografieën over vertalingen uit de klassieken van Geerebaert en De Rynck-Welkenhuysen wordt deze vertaling niet genoemd. 

Lees verder >>

factie / fractie

Verwarwoordenboek Vervolg 176

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

factie / fractie

De woorden verschillen in betekenis.

Lees verder >>