Auteur: Redactie Neder-L

Etymologie: bleisteren, bluisteren

Door Michiel de Vaan
bleisteren, bluisteren ww.‘flikkeren’
Middelnederlands bleysteren ‘flikkeren’ (1400–1450, Holland), Vroegnnl. bleysteren (1500–1525);
Vroegnieuwnl. bluysteren ‘schroeien, blaken’ (1573), verbluysteren ‘verzengen, verschroeien’ (1528, Brabant), bluyster ‘blaar’ (1588); Nnl. verblaeysteren ‘verzengen, verschroeien’, blaeysteringhe ‘verschroeiing’ (1629, de Harduyn), verblaesteren (1663). Moderne dialecten: Zeeuws blaoistere ‘flikkeren van vuur’, Drents bluuster ‘winderig, opgeblazen, zwetsend’.
De Tollenaere 1970 geeft een uitgebreide bespreking van de vormen, maar komt niet tot een overtuigende of zelfs maar expliciete etymologie. Hij vergelijkt Mnd. bluse ‘vuurtoren’, blusen ‘signaalvuur aansteken’, Ndd. blüstern ‘heftig waaien’, bleustern‘flikkeren, hevig branden’. Maar uit Germaans *blust-, *bliust- of *blūst- (vormen die men met blozen zou  kunnen verbinden) kan alleen Nederlands bluisterenverklaard worden, maar niet bleist- of blaaist-. De Tollenaere vermoedt dat blaaist- een jonge, Brabantse variant van bleist- was, maar het feit dat blaeysteren als eerste in Oost-Vlaanderen gevonden wordt en nog in het modern Zeeuws bestaat, spreekt daartegen. 

Lees verder >>

Vondels vierde tragedie: De Amsterdamsche Hecuba (1626)

025SchrijversSeneca

Door Ton Harmsen

Tegen het bijgeloof en tegen de arrogantie. Dat motto had Seneca boven zijn Troades (Trojaanse vrouwen) kunnen zetten, en daarom is deze tragedie in de zeventiende eeuw zo bewonderd. Het is alleen jammer dat bijgeloof zo’n vage term is: de klassieke oudheid had wel een heel andere opvatting van goden dan het christendom. De almachtige christelijke god is, zelfs in zijn drievuldigheid, niet te vergelijken met de vogels van diverse pluimage die in de Griekse godenvergadering bij elkaar zitten. En een ander geloof impliceert ook een ander bijgeloof.

Geen van Seneca’s tien tragedies is zo vaak vertaald. En nog altijd is het, door zijn beschrijving van godsdienstig fanatisme en politiek machtsmisbruik, een oproep tot rationalisme en verdraagzaamheid die geen greintje aan actualiteit heeft ingeboet.

Onder de titel De Amsterdamsche Hecuba (1626) bewerkte Vondel de Troades in poëzie uit de prozavertaling die hij met Hooft en Reael had gemaakt. Zij maakten daarvoor gebruik van de tekstuitgave van Petrus Scriverius (1620). De Trojaanse vrouwen vertegenwoordigen alle vrouwen die in oorlogen slachtoffer zijn – nu net zo actueel als in Vondels tijd. Seneca’s toneelstuk oogst grote bewondering. In de opdracht aan Anthonis de Huybert schrijft Vondel:

Het wyse en geleerde breyn van eenen, wiens standvastigheyd de eeuwen doorleven sal, heeft de Latijnsche Troas vereert met den tytel van Regina tragoediarum.

Lees verder >>

Vacature lecteur

Bij de vakgroep Nederlandse taal en cultuur van de Université Paris-Sorbonne ontstaat per 1 september 2016 een vacature voor een
Lecteur (m/v)
Full-time
Functie-eisen:
  • Master Nederlandse taal en cultuur (eventueel ATW, ALW of cultuurwetenschappen)
  • beheersing van het Frans, minimaal op B1-niveau
  • vermogen om in teamverband te werken
  • bereidheid tot het verrichten van administratieve en logistieke taken.

Ervaring met name op het gebied van het Nederlands als tweede of als vreemde taal strekt tot aanbeveling.

Lees verder >>

Etymologie: schier

Door Michiel de Vaan
schier bn. ‘grijs’
Oudnederlands scieri ‘zuiver’ (901–1000), filoscire ‘voortreffelijk’ (901–1000), en in enkele toponiemen: Scire (Noord-Frankrijk, 1051; nu Equirre), Skireuelda ‘Schiervelde’, lett. ‘licht veld’ (West-Vlaanderen, 1184). Middelnederlands schir (1265–70) ‘dof geworden wit’, scir, scier ‘grijs’ (van vogels) (1287), Middelschieremeed, veldnaam, lett. ‘Middel-lichte-weide’ (West-Vlaanderen, 1267), Schiermonnichoge ‘Schiermonnikoog’ (1440), lett. ‘Eiland van de grijze monniken’ (Cisterciënzers). De betekenis ‘helder, lichtkleurig’ is in het Middelnederlands al zeldzaam, en na 1500 komt ook ‘grijs’ nog maar sporadisch in literaire teksten voor (bijv. in 1634). In Noord-Holland was skier ‘grijs’ in de 19e eeuw al verouderd. Wel bestaan ‘grijs’ en ‘zuiver’ nog in verschillende noordoostelijke dialecten.

Lees verder >>

Inhoudsopgave Onze Taal 4, april 2016

April 2016

85ste jaargang nummer 4

Een aantal artikelen is los te koop bij eLinea.
Meer lezen? Koop het losse nummer of word lid!

Jan Erik Grezel
“Nederlandse les is ook afleiding”
Vluchtelingen proberen thuis te raken in onze taal

Steeds meer asielzoekers uit Syrië en Eritrea willen snel na aankomst Nederlands leren. Kan dat ook? En hoe gaan taallessen in de opvangcentra in hun werk?

Guus Middag
Dwalen door Van Dale
De vijftiende editie van de grote Van Dale getest

Een half jaar geleden verscheen de vijftiende editie van de grote Van Dale. Hoe bevalt het woordenboek in de praktijk?

Lees verder >>

Een nieuwe lente voor de DBNL

Door Katelijne Mijs

Wie ’t een beetje volgde, zag dat het een tijd wat guur was rond de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL). Men was een bibliotheekwet aan het maken en daarom vonden de OCW- ambtenaren het nodig om de DBNL onderdeel te maken van de Haagse Koninklijke Bibliotheek (KB).  Het was te verwachten dat dit niet zou lukken als dit niet in goede harmonie met onze Zuiderburen zou worden geregeld.  

De website www.dbnl.org  is namelijk publiek bezit van Nederland én Vlaanderen.  Niet alleen financieel, maar het wordt ook zo beleefd:  zelfde taal, zelfde erfgoed.  De spanningen bleven dan ook niet uit en in 2013 dreigde de DBNL gemangeld te worden in het  geruzie tussen KB en de Nederlandse Taalunie. Een aantal  hoogleraren sprak via een ingezonden stuk in de Volkskrant zijn zorgen uit over het roekeloze gedrag van de ambtenaren.  Dit was misschien net de noodzakelijke laatste druppel want kort daarna schijnt het tij ten goede gekeerd te zijn; de voorzitter van de Nederlandse Taalunie, mevrouw Bussemaker,  nam het stuur eventjes over van de stuurse alfamannetjes. De voorwaarden voor een goede doorstart van de DBNL werden hen diets gemaakt en met ingang van 1 januari 2015 werd de website ondergebracht bij de KB, voorzien van  een borglijntje met de Zuiderburen via de Vlaamse Erfgoedbibliotheek in Antwerpen.  

Hierna werd het stil rond de DBNL, hoewel men blijkbaar onverstoorbaar is  doorgegaan met het digitaliseren van het culturele erfgoed;  want we zagen nog steeds maand na maand nieuwe interessante teksten online komen.

De Koninklijke Bibliotheek heeft  de stilte nu doorbroken  met een aangename  verrassing; 
Lees verder >>

Video Huygens Instituut: Max Havelaar nog steeds actueel

De zevende druk van de populair-wetenschappelijke editie van de Max Havelaar (1860) is verschenen. Eduard Douwes Dekker schreef zijn Max Havelaar of de Koffiveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy, onder zijn schuilnaam Multatuli. Het boek is vertaald in meer dan 40 talen en nog steeds van grote betekenis voor ons cultureel-historisch erfgoed. Annemarie Kets (Huygens ING) onderzocht de Max Havelaar en publiceerde in 1992 haar historisch-kritische editie in twee delen.

Haar onderzoek werkte zij uit voor een breder publiek en in 1998 bezorgde zij de eerste publieksuitgave (Bert Bakker). In samenwerking met Annemarie Kets en Klaartje Groot, conservator van het Multatuli Huis, gaat het Huygens ING in op de actuele betekenis van deze roman in onze huidige maatschappij. Bekijk hieronder het filmpje.
.

Conferentie Horst aan de Maas en Big Data

Op donderdag 31 maart 2016 vindt bij het CBS in Heerlen de conferentie “Horst aan de Maas en Big Data” plaats. 
 
De conferentie wordt georganiseerd door het CBS en het expertisecentrum ITEM (‘Internationale, Transnationale en Euregionale Mobiliteits- en Grensoverschrijdende’ vraagstukken in de regio) van de Universiteit Maastricht. 
 
De conferentie is gericht op kennisdeling en toekomstperspectieven in een interactieve setting over Horst aan de Maas. Dit gebeurt vanuit verschillende invalshoeken, waaronder veldonderzoek, Taalcultuur, Twitter-berichten en mogelijkheden van Big Data, en de expertise van burgers, politici en beleidsinstanties. 
 
Vragen die in discussierondes worden besproken, zijn: 
  • Wat bindt en verdeelt de burgers in Horst aan de Maas? 
  • Wat zijn de specifieke problemen, uitdagingen en oplossingsrichtingen in Horst aan de Maas? 
  • Hoe bruikbaar zijn Big Data voor het verkennen en oplossen van de problematiek in Horst aan de Maas, en andere (Limburgse) gemeenten?
  • En hoe kan (wetenschappelijk) onderzoek oplossingsrichtingen aandragen?  

Lees verder >>

Promotie Gerard Bouwmeester over de primaire, secundaire en tertiaire receptie van Augustijnkens werk (1358-2015)

Promovendus: Gerard Bouwmeester
Promotor / begeleiders: prof. dr. Paul Wackers, dr. Bart Besamusca
Datum: 29-04-2016
Tijd: 14:30
Plaats: Academiegebouw Universiteit Utrecht
Titel: Receptiegolven: de primaire, secundaire en tertiaire receptie van Augustijnkens werk (1358-2015)
Project: Dynamics of the Medieval Manuscript, Text Collections from a European Perspective (HERA)

Meer dan 2500 brieven uit correspondentie Stijn Streuvels online

Het tweede luik van een groot editieproject van het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (CTB) rond Stijn Streuvels is voltooid. De online editie bevat nu meer dan 2.500 brieven uit de correspondentie van Stijn Streuvels met zijn uitgevers.

In november 2014 publiceerde het CTB 1.935 Nederlandstalige brieven uit Streuvels’ correspondentie met uitgevers als Lannoo, De Bock, Standaard en Zonnewende. Zonet werden nog eens 596 brieven van en aan Engelhorn, Insel, Langen-Müller en Wiener Verlag toegevoegd. Om te begrijpen hoe een auteur als Stijn Streuvels zich in de oorlogsjaren ten opzichte van bezettend Duitsland heeft gedragen, is de publicatie van deze bronnen cruciaal en noodzakelijk.

Lees verder >>

Van der Hoogt-prijs 2016 voor Niña Weijers. Henriëtte de Beaufort-prijs 2016 voor Elisabeth Lockhorn

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden heeft in haar bestuursvergadering van 16 maart 2016 de volgende prijzen toegekend:
1) de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs 2016 aan Niña Weijers voor haar roman De consequenties.
Deze in 1925 ingestelde prijs is in de taal van het reglement een ‘prijs van aanmoediging’, tegenwoordig ook wel ‘stimuleringsprijs’ genoemd. Hij wordt ieder jaar uitgereikt, afwisselend in de categorieën poëzie en proza, aan een schrijver van wie in de voorgaande jaren haar/zijn eerste of eerste twee publicaties zijn verschenen. De nu bekroonde roman De consequenties  (Uitgeverij Atlas Contact) verscheen in 2015. De prijs bestaat uit een ‘object’ en 7.500 euro.
Enkele passages uit het rapport van de Commissie van voordracht:

Lees verder >>

19 maart 2016: Congres van de KZM – ‘Meningen en Mythes rond Migratie’

Op zaterdag 19 maart organiseert de Koninklijke Zuid-Nederlandse Maatschappij een ‘Congres van de KZM’. Die formule wijkt af van de reguliere voor- en najaarsbijeenkomsten, omdat er wordt gekozen voor plenaire sessies rond een centraal thema. Voor de bijeenkomst van 19 maart wordt dat ‘Meningen en Mythes rond Migratie. Een cultuurwetenschappelijke blik’. Sprekers uit de verschillende geledingen binnen de KZM (taalkunde, literatuur, geschiedenis en klassieke studies) geven die dag een lezing die verband houdt met dat centrale – en momenteel erg relevante en actuele – thema.

Het Congres van de KZM vindt plaats in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL), Koningstraat 18, 9000 Gent.

Lees verder >>

Tabletnek

Door Robert Chamalaun

Op woensdag 16 maart stond in het AD een artikel met de pakkende kop: “Dag muisarm, hier is de tabletnek!”. Doordat steeds meer kindertjes voorovergebogen zitten en te weinig bewegen, belandt een groeiend aantal kinderen met nekklachten bij een therapeut. In het artikel wordt melding gemaakt van cijfers van het Zorgkompas waaruit zou blijken dat 40 procent van de 8- tot 18-jarigen met nek- en rugklachten kampt. Belangrijkste boosdoener: de tablet en de smartphone.

Dat een verkeerde houding kan leiden tot ernstige gezondheidsklachten moet zonder twijfel serieus genomen worden. Ik wil dan ook zeker het probleem niet bagatelliseren, evenmin heb ik een pasklare oplossing. Wat mij vooral aansprak in het artikel is het feit dat gezondheidsklachten, al dan niet ontstaan door nieuwe technologie, vrijwel altijd hebben geleid tot interessante neologismen. Ook in het geval van klachten door voorovergebogen zitten, is een prachtige, nieuwe samenstelling ontstaan: de tabletnek.

Lees verder >>

Het zien gaat voor ’t zeggen: Medea van Jan Vos

Door Ton Harmsen

024RembrandtMedeaVolgende week speelt Theater Kwast Medea (1667) van Jan Vos. En dat is maar goed ook, want voor dit spel is alleen lezen niet genoeg. Het is een spektakelstuk met kunst en vliegwerk. Het gaat Vos niet om het verhaal, of de gedachten, of de taal: alleen de uitbeelding in het theater is voor hem van belang. Met de eenvoudige middelen waar Theater Kwast gebruik van maakt zullen de spelers alle zeilen moeten bijzetten om een idee te geven van de verpletterende indruk die deze Medea in de zeventiende eeuw maakte.

De vorige productie van Kwast werd voorafgegaan door een bezoek aan het Koninklijk Paleis, oorspronkelijk stadhuis van Amsterdam, om de schilderingen (wat er nog van over is) te bezichtigen die Vondel inspireerden tot zijn Batavische Gebroeders. Ook deze keer heeft het Paleis op de Dam iets om bij stil te staan. Jan Vos was glazenmaker: als stadsglazenier leverde hij alle ruiten van het stadhuis. Al zijn ze allemaal vervangen, eens zaten hier de glazen van Vos.

Lees verder >>

Mislukt gesprek

Door Leonie Cornips

Ik was nieuwsgierig om te weten hoe bewoners in een verzorgingstehuis in de Randstad gebruik maken van dialect (plat Haags, Rotterdams of Amsterdams) in hun interactie met elkaar en met de staf. Sophie Martini, studente Taalwetenschappen in Leiden, voerde een onderzoek uit in een klein tehuis. Al snel blijkt dat de bewoners geen opvallende lokale talige elementen gebruiken en hoe dan ook nauwelijks met elkaar spreken. Juist in dit tehuis zijn veel bewoners hardhorend en ondervinden zij moeite om te spreken; vooral de staf is aan het woord. Maar hoe leg je aan een bewoner met gehoorproblemen uit dat er iets gaat veranderen aan de zorg die ze ontvangt? Sophie was getuige van een volkomen mislukt gesprek tussen een staflid en een bewoonster. 

Op een middag speelt Sophie scrabble in de gemeenschappelijke zaal (eet-, speel- en bezoekerszaal bij de receptie) met bewoners aan een tafeltje. De opnamerecorder ligt voor haar. Naast haar spelen twee vrouwen Rummikub. Aan de overkant van de gang probeert een staflid Betty (B) aan mevrouw de Graaf (G) (de namen zijn fictief) nieuwe regels uit te leggen over huishoudelijke hulp. Het gesprek tussen B. en G. is duidelijk hoorbaar voor iedereen in de zaal hoewel het gesprek best wel privé is: hoe wil G. haar huishoudelijke hulp inrichten en betalen aangezien sommige diensten niet langer in het standaardpakket zitten zoals haar bed verschonen en het huisvuil ophalen. Die taken nemen drie minuten per dag in beslag – dat is 21 minuten per week – en vijftien minuten extra kost 7,85 euro. Een gek bedrag! Die boodschap probeert B. over te dragen. 

Lees verder >>

Etymologie: storten

Door Michiel de Vaan 
storten ww. ‘met geweld (laten) vallen; uitgieten; betalen, overmaken’
Vnnl. sturten, storten (1236) ‘vergieten, uitstromen, instorten’, blůtsturten (1270–1290) ‘bloedverlies’, Nnl. storten, zelden nog sturten. Oudere afleidingen: Mnl. stůrtkarre ‘mestkar’ (1270–1290), stortte ‘dunne metaalplaat’ (1477), sturtinghe ‘storting’ (1430–1450), Nnl. sturtebedde ‘stortbed, bekleding van de waterbodem’ (1567), stortregen (1511).
Verwante vormen: Middelnederduits storten, Oudhoogduits sturzen ‘vallen, neerstorten’, sturz ‘val, verandering’, Mhd. sturzen, stürzen, Mohd. stürzen, Oudfries stirta, sterta ‘vallen; omstoten; gieten’ (MoWF stoarte is uit het Nederlands ontleend), Oudengels *styrten ‘opspringen’, alle uit WGm. *sturtjan-. Zowel *stürt- als *start- in Middelengels sterten, stirten, starten ‘plotseling bewegen, haasten, storten, wakker worden’, stert, start ‘ogenblik’, MoE to start ‘opspringen; opjagen’,  en iteratief *startlōjan- in Oudengels steartlian, Middelengels stertelen ‘met de voet schoppen’, MoE startle ‘opschrikken’. De intransitieve betekenissen ‘vallen’ en ‘opspringen’ lijken de oudste te zijn, beide houden een ‘plotselinge beweging’ in.

Lees verder >>

Programma Junius Symposium

Op 7 april 2016 vindt in Leiden het tweede Junius Symposium voor jonge oudgermanisten plaats. Van slagveldstropers in Oudengelse heldenpoëzie tot klinker-epenthese in vroeg Germaanse runeninscripties, van de geschiedenis van sterke en zwakke werkwoorden in de Germaanse talen tot de Oudengelse glossen van de Lindisfarne Gospels, van negatie in het Middellaagduits tot de doop-rituelen van de Germaanse stammen in de vroege Middeleeuwen. Een interessante mix van sprekers, onderwerpen en benaderingswijzen ten aanzien van de taal, cultuur en geschiedenis van de Germaanse volkeren in de Middeleeuwen.

Meer informatie en het programma op de website van het Junius Symposium voor jonge Oud-germanisten.

Pas verschenen: Bert Boelaars, Voor het Naaktgeslacht. Toegift op het levensverhaal van Gerard Reve

Vrijdag 8 april is het tien jaar geleden dat Gerard Reve overleed. Bert Boelaars schreef ter herdenking van het overlijden van de Grote Volksschrijver een toegift op zijn levensverhaal. Voor het Naaktgeslacht heet het boek dat 31 maart verschijnt bij de Baarnse uitgeverij Prominent.

‘Wat blijft er uiteindelijk van over?’, aldus de schrijver zelf in een interview. ‘Na mijn dood word ik op de scholen tien jaar vrijwillig gelezen en daarna nog eens tien jaar verplicht. Dan noemen ze een straat naar me. En dan ben ik helemaal vergeten. Niemand weet toch meer wie Tweede van der Helst was?’
Voor het Naaktgeslacht bevat een rijke verscheidenheid aan publicaties die Bert Boelaars selecteerde ter nagedachtenis van de meest spraakmakende Nederlandse schrijver na de Tweede Wereldoorlog. Een aantal hoofdstukken verscheen eerder in verkorte vorm in onder meer De Gids, NRC, Hollands Maandblad en De Parelduiker. Een aantal hoofdstukken verschijnt nu voor het eerst in hun huidige vorm. De twaalf hoofdstukken vormen een prachtige toegift op het levensverhaal van Gerard Reve.

Masterclass babyonderzoek voor middelbare scholieren

De Nijmeegse onderzoeksgroep First Language Acquisition organiseert tweemaal per jaar de masterclass ‘Babyonderzoek: ontwikkeling van taal, denken en gedrag’ voor middelbare scholieren die hun profielwerkstuk willen schrijven over de ontwikkeling van baby’s en jonge kinderen. Op woensdag 8 april vindt de eerstvolgende masterclass weer plaats op de Radboud Universiteit in Nijmegen. Inschrijven kan nog tot 30 maart.

Tijdens de masterclass wordt aandacht besteed aan het opstellen van een goede onderzoeksvraag en een goed onderzoeksplan, maar ook de praktische uitvoering komt aan bod. De leerlingen krijgen een beeld van het onderzoeksveld dankzij presentaties over wetenschappelijk onderzoek in het algemeen en specifiek onderzoek op het gebied van de ontwikkeling van baby’s en jonge kinderen. Daarna kunnen leerlingen in kleine groepjes in gesprek met onze experts en krijgen ze hulp bij bijvoorbeeld het opstellen van hun eigen onderzoeksvraag.

Lees verder >>

Vacature: 2 aio’s in project Language Dynamics in the Dutch Golden Age (0,8 – 1,0 fte)

In het kader van het NWO project “Language Dynamics in the Dutch Golden Age: linguistic and social-cultural aspects of intra-author variation” is bij de onderzoeksinstituut UiL-OTS en ICON plaats voor 2 Assistenten-In-Opleiding (AIO).

Onderzoeksprogramma

Mede dankzij een dynamisch politiek, religieus en cultureel klimaat was het Nederlands in de Gouden Eeuw volop in beweging. Door standaardisatieprocessen en natuurlijke taalontwikkelingen was de taal een smeltkroes van langzaam verdwijnende taaleigenschappen uit het Middelnederlands en nieuwe mogelijkheden om woorden en zinnen te vormen. Deze taaldynamiek resulteerde in veel variatie binnen auteurs (intra-author variation).

Dit project wil begrijpen welke factoren ten grondslag liggen aan die variatie. Onze hypothese is dat de variatie het resultaat was van een dynamische interactie tussen het interne taalsysteem van taalgebruikers enerzijds en hun sociaal/literair-culturele context anderzijds. Het taalsysteem van een taalgebruiker maakte variatiemogelijkheden beschikbaar, die vervolgens door een taalgebruiker systematisch en vaak strategisch werden ingezet, afhankelijk van bijvoorbeeld het publiek of de doelstellingen en literaire vormgeving van zijn tekst.

Lees verder >>

Lezing: Technologie, cultuur, literatuur. Over de publieke receptie van de bliksemafleider, 1752-1870

Vanmiddag geeft Ben Peperkamp een lezing over J.J.L. ten Kate aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Geen technologische innovatie van de late achttiende eeuw heeft vermoedelijk zoveel belangstelling gewekt als de bliksemafleider, voor het eerst beschreven door Benjamin Franklin rond het jaar 1752 in Amerika. Tegen de achtergrond van de vitale verbreiding van Benjamins ideeën over elektriciteit en afleider in Europa wil ik aandacht vragen voor een uitvoerige passage over bliksem en de afleider in een gedicht van dominee J.J.L. ten Kate (foto), De Planeeten uit 1869. Waarom schrijft Ten Kate – een van de meest gevierde dichter-dominees van Nederland– meer dan een eeuw na Franklins uitvinding nog zo uitvoerig (en behoedzaam) over de afleider? En waarom voegt hij aan zijn gedicht een ‘gebruiksaanwijzing’ toe: hoe zelf een goede afleider aan de woning te monteren? Mijn veronderstelling is dat een analyse van dit gedicht (en de bronnen) zicht biedt op de wijze waarop kennis in de 19de eeuw werd gewaardeerd.
 
W&N; Building, Vrije Universiteit Amsterdam; room G 076, Wednesday 16 March 2016, 16.00-17.15h. Deze lezing is een Simon Stevin-lezing [15]

Etiketten plakken en verwijderen

Het migratiediscours en de neerlandistiek
Vrijdag 22 april 2016, 14.00u
Leiden, Universiteitsbibliotheek
Vossiuszaal
In het publieke debat over migratie, migranten en vluchtelingen spelen etiketten, beelden en stereotypen een grote rol. Onderdeel van het debat is daardoor ook het weghalen, afpellen, bijstellen van die labels en frames. Het meest letterlijke, concrete voorbeeld hiervan is het voornemen van het Rijksmuseum om beladen termen als neger te vervangen door minder ongemakkelijke alternatieven. Maar ook over een label als migrantenauteur wordt getwist. Zo zijn er meer raakvlakken tussen het publieke debat en de taal- en letterkunde. 
De Commissie voor Taal- en Letterkunde van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde organiseert een themamiddag over het migratiediscours onder de titel Etiketten plakken en verwijderen. Wat kan een taal- of letterkundige invalshoek bijdragen aan de discussie over migratie en vluchtelingen?

Lees verder >>

Sophie Reinders op Faces of Science

Vanaf vandaag is het promotieonderzoek van de Nijmeegse onderzoeker Sophie Reinders toegevoegd aan de populair-wetenschappelijke website ‘Faces of Science’. In een filmpje geeft Sophie uitleg over haar onderzoek naar vriendenboekjes – alba amicorum – uit eind 16e en begin 17e eeuw die bijgehouden werden door adellijke vrouwen. Via deze boekjes bestudeert Sophie de belevingswereld van deze vrouwen: wat vonden zij belangrijk en hoe droegen de boekjes zelfs bij aan de veiligheid van deze vrouwen in roerige tijden?