Auteur: Piet Verkruijsse

Nieuw Gronings onderzoek naar taalbegrip

Moeilijke tijden voor modellen van taalbegrip

Het is eigenlijk een wonder: de werking van je hersenen tijdens het begrijpen van taal is te meten op je hoofd in de vorm van uiterst zwakke elektrische signalen op de hoofdhuid. Als de zin ‘Jan besmeerde zijn brood met…’ wordt afgemaakt met het woord ‘sokken’, zorgt dat bij de lezer voor een zogenaamde N400. Dat is een negatieve piek in het signaal die optreedt 400 milliseconden nadat de lezer ‘sokken’ heeft gezien. De meeste onderzoekers denken dat deze N400 een maat is voor het gemak waarmee een zin begrepen wordt. Harm Brouwer laat in een artikel in Brain Research zien dat deze lezing fout is. Ten minste vijf modellen van taalbegrip zullen daardoor vrijwel zeker het veld moeten ruimen.

John Hoeks, de wetenschappelijke begeleider van Brouwer, onderzocht in 2004 samen met collega Laurie Stowe het verwerken van zinnen als ‘De witte tanden hebben het kind gepoetst’. Ze verwachtten dat lezers moeite zouden hebben met het begrijpen van dit soort zinnen, wat zou moeten resulteren in een N400. Die vonden ze echter niet. Betekende dit nu dat taalgebruikers grif accepteren dat tanden ook kinderen kunnen poetsen? Of zijn de lezers – wellicht tijdelijk – in de greep van een `Semantische Illusie’?
Lees verder >>

Gouden Eeuw Colloquium Amsterdam met Marijke van der Wal

Het eerstvolgende colloquium van het Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw vindt plaats op 1 maart a.s.

Spreker: Marijke van der Wal
Onderwerp: Sailing letters in het licht van de ‘language history from below’
Datum en tijd: donderdag 1 maart, 15.30 – 17.00 uur
Locatie: VOC-zaal, Kloveniersburgwal 48, Amsterdam

De diversiteit van het hedendaagse Nederlands ervaren wij dagelijks in sms-taal, chattaal, het informele taalgebruik tussen vrienden en het formelere taalgebruik van toespraken, krantenartikelen en wetenschappelijke publicaties. De talige diversiteit en alledaagse taal uit het verleden onttrekken zich echter grotendeels aan onze waarneming. De internationale language history from below-benadering is gericht op het exploreren van bronnenmateriaal dat zicht geeft op die talige diversiteit uit het verleden (bijvoorbeeld brieven van negentiende-eeuwse Duitse emigranten geschreven vanuit Amerika). Voor het Nederlands van de zeventiende en achttiende eeuw zijn de zo geheten sailing letters een unieke bron. Onder die documenten, die in oorlogstijden door Engelse kapers werden buitgemaakt, bevinden zich zo’n 15.000 privé-brieven van mannen, vrouwen en zelfs kinderen uit alle lagen van de maatschappij.
De lezing zal laten zien hoe binnen het Leidse Brieven als buit-onderzoek analyse van die privé-brieven vanuit de language history from below-benadering plaatsvindt en tot resultaten leidt. Allereerst komen de problemen aan de orde die moeten worden opgelost voordat daadwerkelijk socio-historisch taalkundig onderzoek kan starten. Zo moeten we vaststellen of de brieven zelf geschreven zijn of niet en tot welke sociale klasse een scribent behoort. Bij dit ‘vooronderzoek’ zal de waarde van interdisciplinariteit voor het voetlicht komen. Vervolgens zullen diverse resultaten van het onderzoek worden gepresenteerd. Bij de sociale en regionale diversiteit die uit de analyses naar voren komt, wordt ook de intrigerende vraag gesteld welke verklarende factoren hier een rol spelen.
Lees verder >>

Call for Papers Congres Werkgroep Zeventiende Eeuw

Call for papers
Congres Werkgroep Zeventiende Eeuw
Zaterdag 25 augustus 2012, Universiteit Leiden, Lipsiusgebouw

Het vaderlands verleden in de zeventiende eeuw

In de zeventiende-eeuwse Nederlanden werd het eigen verleden een steeds belangrijker referentiepunt. Voor theologen, politici en wetgevers was niet alleen het antieke, maar ook het vaderlandse verleden een bron van gezag, identificatie en wijsheid; polemisten, juristen en propagandisten gebruikten het verleden als ammunitie in actuele conflicten; voor dichters, toneelschrijvers en schilders bood het verleden niet toevallig de setting voor dramatische dilemma’s en exempla. In stedelijke gemeenschappen werd door allerlei partijen geïnvesteerd in gevelstenen en glasramen, preken en toneelvoorstellingen, gedenkpenningen en optochten die het lokale verleden verbeeldden, verheerlijkten en herschreven.
Lees verder >>

Oproep voor bijdragen aan themanummer Vooys over oorlog

Vooys, tijdschrift voor letteren – call for papers – OORLOG

Vooys nummer 30.3 staat in het teken van het thema ‘oorlog’. Graag nodigen we u uit om een voorstel in te dienen voor een bijdrage aan dit themanummer in de vorm van een artikel (3000-4000 woorden).

Cultuur en geschiedenis zijn nauw met elkaar verweven. Enerzijds is cultuur te begrijpen als een ruimte waarin de geschiedenis weerspiegeld wordt. Anderzijds wordt de geschiedenis voor een belangrijk deel gevormd door kunst en cultuur. Onze herinnering ligt besloten in kunst en cultuur. Die herinnering is echter verre van neutraal, want herinneren is ook een vorm van vergeten: wat we ons herinneren is selectief. Zo ontstaan narratieven van de geschiedenis die van groot belang zijn in sociale processen van onder meer natie- en identiteitsvorming.

Oorlogen maken een belangrijk deel uit van die narratieven en in tijden van oorlog wordt dit soort narratieven ingezet. Hoe worden oorlogen gerepresenteerd in literatuur? Wat herinneren we ons van een oorlog en wat vergeten we? Wat is de rol van literatuur in deze herinneringsstrategieën? Dit soort vragen komt aan bod in het themanummer van Vooys. Daarom is Vooys op zoek naar artikelvoorstellen over deze of andere vragen waarin de relatie tussen literatuur en oorlog wordt onderzocht.

Ook studenten zijn van harte uitgenodigd om een voorstel voor een artikel in te sturen.

De deadline voor het opsturen van een artikelvoorstel (max. 400 woorden + zeer beknopt cv) is 5 maart 2012. Binnen een week beslist de redactie welke voorstellen worden geaccepteerd. De deadline voor de artikelen ligt op 1 juni 2012.

Voorstellen kunnen worden gestuurd naar redactie@tijdschriftvooys.nl.

Zie ook http://www.tijdschriftvooys.nl

Spiegelgevecht: indiscreties in biografieën

Spiegel der Letteren en het Letterenhuis nodigen u uit op het
SPIEGELGEVECHT
Indiscreties in biografieën
22 maart 2012, om 19u30
Letterenhuis | Minderbroedersstraat 22 | 2000 Antwerpen

Moet een auteursbiografie het intieme leven van een auteur onthullen? Hoever mag een biograaf gaan als het over gevoelige informatie gaat? Waar liggen de grenzen tussen discretie, manipulatie en censuur? Op 22 maart 2012 organiseren het tijdschrift Spiegel der Letteren en het Letterenhuis een debat over indiscreties in biografieën, waarin zowel de harde botsingen als de genuanceerde grenzen aan bod komen. Ervaren biografen laten hun licht schijnen over de zaak en gaan met elkaar in gesprek.

Koen Hilberdink (KNAW, biograaf van Paul Rodenko en Hans Lodeizen)
Kris Humbeeck (Universiteit Antwerpen, biograaf van Louis Paul Boon)
Annette Portegies (Uitgeverij Querido, biograaf van Maurice Gilliams)
Hans Renders (Biografie Instituut, biograaf van Jan Hanlo en Jan Campert)
Moderator: Jan Stuyck (Letterenhuis)

Meer informatie: Jan.Stuyck@stad.antwerpen.be, Lars.Bernaerts@ugent.be.

Pas verschenen: Catalogus Criminaliteit en justitie Antiquariaat van der Steur


Pas verschenen:
Antiquariaat A.G. van der Steur. Catalogus 34: Criminaliteit en justitie; verkoopcatalogus van een collectie boeken, brochures en prenten op het gebied van criminaliteit, misdaad en strafrecht, voornamelijk in Nederland, in de loop der eeuwen. Haarlem 2012. LI blz. afbeeldingen + 655 blz.

Op vrijdag 3 februari 2012 is in het stadhuis van Haarlem de nieuwe catalogus van Antiquariaat A.G. van der Steur uit datzelfde Haarlem gepresenteerd. De catalogus met als titel Criminaliteit en justitie is vooral gericht op strafzaken e.d. betreffende (Nederlandse) personen. Bij de indeling op trefwoorden is daarom voorrang gegeven aan de namen van misdadigers, slachtoffers of andere betrokkenen. De meer algemene werken hebben trefwoorden als straf, gevangenis enz. Nieuw in deze catalogus is dat er niet alleen boeken en brochures in voorkomen, maar ook prenten. Vrijwel alle beschreven items zijn gedrukt; slechts een enkel manuscript is opgenomen. De juridische manuscripten uit de voorraad zijn in de loop der jaren al op de website beschreven.

Het begrip ‘criminaliteit’ is in deze catalogus ruim genomen; daarom zijn ook publicaties verwerkt over zigeuners, homoseksuelen, afvallige predikanten e.d. groepen die in hun tijd door sommigen als crimineel werden beoordeeld.
De beschrijvingen van de vele honderden nommers bestaan uit een standaard titelbeschrijving, bibliografisch formaat, aantal pagina’s, verwijzing naar secundaire literatuur en relevante commentaar betreffende het aangeboden exemplaar. Registers ontbreken omdat via de website http://www.vandersteur.nl alle catalogi op alle woorden te doorzoeken zijn (klikken rechts boven op ‘search’, vervolgens klikken op ‘ILAB-database’).

Nws: Lustrum alfa-informatica Groningen

Lustrum alfa-informatica: 25 jaar onderzoek naar taal en computers
Kan de computer ooit onze taal doorgronden?

Dinsdag 31 januari 2012 viert de opleiding alfa-informatica (informatiekunde) aan de Rijksuniversiteit Groningen haar 25-jarig bestaan. Dat gebeurt met een symposium en twee oraties van hoogleraren informatiekunde aan de RUG. Zij gaan in op het begrijpen van taal door de computer.

De studie informatiekunde begon 25 jaar geleden onder de naam alfa-informatica, en de afdeling die de studie verzorgt draagt die naam nog steeds. Op het lustrum kijken vier betrokkenen en twee vakgenoten uit het buitenland terug op het verleden en vooruit naar de toekomst: prof.dr. Gerry Wakker, prof.dr. Frans Zwarts, prof.dr. Eduard Hovy, dr. Melissa Terras, dr. George Welling en drs. Jori Mur. Daarna is er een dubbeloratie waarmee de nieuwe hoogleraren Johan Bos en Gertjan van Noord hun ambt aanvaarden.
Lees verder >>

Age: Presentatie bibliografie van Nederlandse literatuur in Duitse vertaling

Het Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw en de Freie Universität (Berlijn) organiseren een lezingenmiddag bij de presentatie van de bibliografie van zeventiende-eeuwse Nederlandse teksten in Duitse vertaling:

Johanna Bundschuh-van Duikeren, Bibliographie der niederländischen Literatur in deutscher Übersetzung, Bd. 2. Niederländische Literatur des 17. Jahrhunderts. Berlijn [e.a.], De Gruyter, 2011, ISBN 978-3-11-022380-4.

De bibliografie bevat ruim 1400 zelfstandig en onzelfstandig verschenen vertalingen van Nederlandse teksten uit de zeventiende eeuw, de vertaalperiode is aanzienlijk breder dan de zeventiende eeuw: naast de eigentijdse receptie zijn vertalingen opgenomen die tot heden zijn ontstaan, waardoor de verschillende fasen van de receptie met hun telkens eigen selectiemechanismen zichtbaar gemaakt kunnen worden. De bibliografie behelst alle in druk verschenen tekstsoorten: in strenge zin literaire teksten, maar ook pamfletten, historiografische teksten, reisberichten, religieuze gebruiksliteratuur, theologische traktaten, natuurwetenschappelijke en geneeskundige teksten en overleveringen van liederen. Door de brede insteek is de bibliografie uitermate geschikt als uitgangspunt voor cultuurwetenschappelijke en cultuurtransfer-georiënteerde toegangen.

Datum en tijd: donderdag 16 februari, 16.00-17.45 uur
Locatie: Doelenzaal, UB, Singel 425, Amsterdam
Lees verder >>

Age: Tentoonstelling van Lam de Wolf bij Bijzondere Collecties UvA


Tentoonstelling van Lam de Wolf bij Bijzondere Collecties UvA
Opening met minisymposium over kunst en taal

Lam de Wolf exposeert zes Lijnwoorden bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. De tentoonstelling wordt geopend met een minisymposium over kunst en taal op vrijdag 3 februari 2012 van 17 tot 19 uur.

Sprekers zijn Lam de Wolf, galeriehouder Paul Derrez, taalkundige Riemer Reinsma en Steph Scholten, directeur UvA Erfgoed. Ieder van hen belicht het thema kunst en taal in relatie tot het beeldende werk van Lam de Wolf.

Lam de Wolf (1949) is gefascineerd door taal en woorden. Veel van haar werk getuigt daarvan. Haar Zakdoekenboekje bijvoorbeeld bestaat uit zakdoeken waarop woorden geborduurd zijn die, ontdaan van context, de mogelijkheid bieden ze opnieuw te zien. In het werk dat zij nu toont bij de Bijzondere Collecties vormt zij bestaande of nieuw bedachte woorden uit lijnen, waarbij ze de woorden herhaalt en in blokken plaatst.
Lees verder >>

Nws: Erik Hazelhoff Jong Talentprijs

ERIK HAZELHOFF JONG TALENTPRIJS
VOOR STUDENTEN DIE GOED KUNNEN SCHRIJVEN

Sommige scripties zijn zo interessant en goed geschreven dat je zou willen dat ze voor een breder publiek beschikbaar kwamen. Dat kan! De Erik Hazelhoff Jong Talentprijs geeft de getalenteerde student net dat duwtje in de rug.In 2010 won Esther Zwinkels met haar scriptie deze prijs. Haar boek, Het Overakker complot, gebaseerd op deze scriptie, ligt inmiddels in de winkel. De prijs bestaat uit een geldbedrag van 5000 euro en een auteurscontract bij uitgeverij Unieboek|Het Spectrum, die de scriptie als boek op de markt brengt. Scripties van studenten die in 2010 of 2011 zijn afgestudeerd komen in aanmerking, de behandelde onderwerpen kunnen uiteen lopen van geschiedenis tot literatuur en van filosofie tot politieke of sociale kwesties.
Inzenden kan nog tot 31 januari 2012.

In samenwerking met: Uitgeverij Unieboek|Het Spectrum * de Volkskrant * Historisch Nieuwsblad
Meer informatie: http://www.erikhazelhoffprijs.nl
Stichting ErikHazelhoff Roelfzema Prijs, Tobias Asserlaan 5, 2517 KC Den Haag, info@erikhazelhoffprijs.nl

“De prijs biedt je letterlijk en figuurlijk een podium om je onderzoek bij een breed publiek onder de aandacht te brengen. Daarnaast maken het uitreiken van de prijs tussen gelauwerde schrijvers, het doorlopen van het proces bij een uitgeverij en het daadwerkelijk in handen krijgen van je eigen boek, de toekenning van de prijs een onvergetelijke ervaring.”
Esther Zwinkels, winnares Jong Talent Prijs 2010

Age: Themamiddag over alba amicorum in UB Leiden


Universitaire Bibliotheken Leiden nodigt u uit voor de themamiddag:

Vrienden vereend. Over alba amicorum in de UB Leiden

Datum: donderdag 9 februari 2012, om 15.00 uur
Plaats: Grote Vergaderzaal, UB Leiden, Witte Singel 27, Leiden.

Het vriendenboek ontstond in de zestiende eeuw in universitaire kringen. Hoogleraren en studenten legden een album aan waarin bevriende collega’s en medestudenten desgevraagd een geleerde bijdrage als aandenken noteerden. Adellijke vrienden plaatsten ook wel geschilderde wapens, kunstzinnige vrienden soms fraaie tekeningen. Alba zijn vooral vervaardigd in twee bloeiperioden: ca. 1570-1620 en 1750-1800. De Leidse universiteit blijkt voor de verbreiding van het fenomeen binnen Nederland van groot belang te zijn geweest.

Alba vormen tevens een rijke bron voor cultuurhistorisch onderzoek. Ze informeren ons over sociale netwerken, literaire modes, ideeën over vriendschap en nog veel meer. Daarom probeert de UB Leiden haar verzameling (thans ruim honderd alba) nog steeds aan te vullen. Deze verzameling staat centraal in de bijdragen van vier sprekers:
Lees verder >>

Age: Roelof van Gelder geeft colloquium Gouden Eeuw

Het eerstvolgende colloquium van het Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw vindt plaats op 2 februari a.s.

Spreker: Roelof van Gelder
Onderwerp: Naar het aards paradijs: het leven van Jacob Roggeveen (1659-1729), ontdekker van Paaseiland
Datum en tijd: 2 februari, 15.30 – 17 uur
Locatie: Bushuis/ Oost Indisch Huis, Kloveniersburgwal 48, Amsterdam

De Middelburger Jacob Roggeveen is beroemd geworden door zijn ontdekking van Paaseiland in 1721. Dit gebeurde tijdens een expeditie van drie schepen waarover hij het commando voerde en die tot doel had het Onbekende Zuidland (Terra Australis Incognita) te ontdekken. Volgens geografen lag dit immense continent in het zuidelijke deel van de Stille Oceaan, een gebied waar nog geen Europeaan zich had gewaagd. Roggeveens reis mislukte, maar het blijft een intrigerende onderneming in een periode dat Nederlandse ontdekkingsreizen al lang niet meer voorkwamen.

Roggeveen was geen zeeman, maar een notaris en een gepromoveerde jurist, tijdelijk aanhanger van Spinoza en decennialang verwikkeld in een hardnekkige controverse met de gereformeerde kerk. Dit leidde in 1719 tot zijn verbanning uit Middelburg. Hij behoorde tot de zogeheten hattemisten, een beweging binnen die kerk die de erfzonde ontkende, en meende dat God de actieve en alles bestierende kracht in een mensenleven was. De mens was passief, of zoals het toen heette ‘lijdelijk’.
Lees verder >>

Age: Colloquium over Maurice Maeterlinck in Gent

U wordt uitgenodigd op het colloquium: Maurice Maeterlinck en de natuur / Maurice Maeterlinck face à la nature, dat op 4 februari 2012 georganiseerd wordt door de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde en de Vakgroep Letterkunde, afdeling Frans van de Universiteit Gent naar aanleiding van de 100ste verjaardag van de toekenning van de Nobelprijs voor Literatuur aan Maurice Maeterlinck.

Dit colloquium omvat twee delen:

1. een internationale studiedag waarin zes sprekers een of meer werken van de auteur zullen belichten in het kader van het thema ‘natuur’. Naast vier Belgische specialisten (C. Angelet, C. Berg, N. Verschoore, M. Quaghebeur) komen ook twee buitenlandse academici aan het woord: R. Grutman (Ottawa, Canada) en J. Kaempfer (Lausanne, Zwitserland). Het colloquium verloopt dan ook in twee talen: Nederlands en Frans. Tussen de lezingen draagt Stefaan van den Bremt (KANTL) voor uit zijn vertaling van Maeterlincks Serres chaudes.
Lees verder >>

Nws: Koninklijke Bibliotheek verwerft twee zeldzame 17e-eeuwse liedboekjes


In één week kon de Koninklijke Bibliotheek (KB) twee uiterst zeldzame zeventiende-eeuwse geestelijke liedboekjes aanschaffen. Ze vormen een welkome aanvulling op de ruim 3.500 liedboeken die de KB al bezit. Bovendien zijn ze ook voor gespecialiseerde onderzoekers nieuw en verrassend, aldus Louis Grijp, hoofd van het Documentatie- en Onderzoekscentrum van het Nederlandse lied bij het Meertens Instituut.

De Wel-klingende Luyte (1647)

De Wel-klingende Luyte is een dik boek van meer dan 900 pagina’s met zo’n 300 geestelijke liederen. Het werd gedrukt door Willem Symonsz Bogaert in Wormerveer. Marieke van Delft, conservator Oude Drukken KB: ‘We wisten dat dit boek bestond uit een fondslijst in een ander boek van Bogaert. Maar het boek zelf was volslagen onbekend’. Het boekje is in ieder geval goed bewaard gebleven. Bijna vijftig jaar na het verschijnen van de Wel-klingende Luyte schreef Trijntje Sijmonsdochter haar naam erin. Zou Trijntje hier zelf uit gezongen hebben?
Louis Grijp: ‘Bijzonder aan dit boek is de indeling van de liederen naar functie: morgen- en avondliederen, tafelliederen, kerst-, hemelvaart- en pinksterliederen.’ Ook heel bijzonder noemt hij de keuze van liederen uit verschillende godsdienstige richtingen. Dat was voor Noord-Holland een uitzondering.
Lees verder >>

Nws: Karel Martens ontvangt Gerrit Noordzij prijs 2012

De Gerrit Noordzij prijs gaat dit jaar naar typografisch ontwerper Karel Martens. Hij krijgt de prijs op vrijdag 9 maart 2012 in de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) uit handen van de laureaat 2009, Wim Crouwel. Na de prijsuitreiking op vrijdag 9 maart vindt de opening plaats van een tentoonstelling over het werk van Wim Crouwel.

Verrast en verheugd is Karel Martens (Mook en Middelaar, 1939) met de Gerrit Noordzij prijs. Martens ontvangt de prijs, vernoemd naar letterontwerper Gerrit Noordzij, vanwege zijn prestaties op het gebied van zowel typografie, lesgeven als publiceren. Hij gaf talloze boeken vorm en ontwierp omslagen voor de SUN – de Socialistische Uitgeverij Nijmegen -, postzegels, muntontwerpen, belettering van gebouwen, telefoonkaarten en deed typografische drukexperimenten. Daarnaast is hij sinds 1977 actief als docent, eerst aan de ArtEZ academie in Arnhem, daarna aan de Jan van Eyck Academie in Maastricht. Hij stichtte de WT, de Werkplaats Typografie, een masteropleiding typografie in Arnhem. In 2009 werd Karel Martens gastdocent aan de Yale University School of Art in New Haven, Connecticut voor de prestigieuze opleiding Graphic Design. Martens is herhaaldelijk bekroond voor zijn werk, onder meer met de Dr. A.H. Heineken Prijs voor de Kunst in 1996.
Lees verder >>

Age: Mastercourse Boekwetenschap Amsterdam 20 januari 2012


“Op zoek naar vorm: vijf eeuwen letters, typografie en het imago van boeken”
Mastercourse voor docenten Nederlands en andere moderne talen, Latijn, ckv, geschiedenis, media-opleidingen en grafische opleidingen.

Wie zich met boeken bezighoudt, concentreert zich doorgaans op de inhoud. In deze mastercourse gaat het echter veeleer om de vorm waarin die inhoud is gegoten. U bestudeert de vorm van het boek in heden en verleden, zowel in relatie tot de functie van de tekst, als de status van het boek. Veel van wat nu gebruikelijk is, blijkt terug te gaan op eeuwenoude tradities. En juist nu behoren de grafische producten van veel Nederlandse ontwerpers tot de avant-garde en valt hun werk wereldwijd vaak in de prijzen.

In deze mastercourse komen originele stukken op tafel uit de Bijzondere Collecties. Deze bibliotheek geeft onderdak aan vele opmerkelijke verzamelingen handgeschreven en gedrukte boeken, brieven, kaarten en atlassen, typografie, als ook aan boeken op alle terreinen van de wetenschapsbeoefening, maar ook een unieke verzameling stripboeken wordt er bewaard.
Lees verder >>

Nws: Antwerpse topstukken digitaal


Uitbreiding Topstukkenlijst met werken uit Consciencebibliotheek en Museum Plantin-Moretus

Op advies van de Topstukkenraad heeft minister van Cultuur Joke Schauvliege besloten om de Topstukkenlijst uit te breiden met twee verzamelingen en vijftien invidivuele stukken. Daaronder zijn ook twee stukken uit de Antwerpse Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience en het Museum Plantin-Moretus.

Het Walvisboek van Adriaen Coenen (1585)
Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, Antwerpen
Lees verder >>

Age: Lezing Duitse mediëvist Eberhard König


Donderdagavond 19 januari in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag

Drs. J.S.M. Savenije, algemeen directeur van de Koninklijke Bibliotheek, nodigt u van harte uit voor de lezing van de Duitse mediëvist prof.dr. Eberhard König op donderdag 19 januari 2012, ter afsluiting van zijn fellowship bij de Koninklijke Bibliotheek en het NIAS (Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences).

In zijn lezing onder de titel: Devotion from Dawn to Dusk. The Office of the Virgin in Books of Hours of the Koninklijke Bibliotheek in The Hague stelt Eberhard König, autoriteit op het gebied van middeleeuwse verluchte handschriften, dat de collectie van de Koninklijke Bibliotheek (KB) een ideaal vertrekpunt is om het getijdenboek in internationaal perspectief te bekijken.
Getijdenboeken waren ongekend populair in de late middeleeuwen. Deze gebedenboeken voor leken zijn in grote hoeveelheden bewaard gebleven. Toch zijn er geen twee gelijk. Vooral de regionale verschillen zijn aanzienlijk, in tekst, taal en versiering. Niet alleen bewaart de KB een ongeëvenaarde collectie verluchte getijdenboeken van eigen bodem, ook andere gebieden in Europa zijn er goed vertegenwoordigd, met soms buitengewoon rijk versierde exemplaren.
Lees verder >>

Age: Boekensalon: Cultural Emergency in Conflict and Disaster


Boekensalon: Cultural Emergency in Conflict and Disaster

Wat is het belang van culturele noodhulp voor erfgoed? Op 19 januari 2012 vindt bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam een paneldiscussie plaats rond het boek Cultural Emergency in Conflict and Disaster. Dit baanbrekende eerste handboek voor culturele noodhulp is uitgegeven door het Prins Claus Fonds in het kader van het Cultural Emergency Response-programma (CER).

‘Het enige wat wij kapotmaken zijn stenen,’ zei Talibanleider Mulla Mohamed Omar over de vernieling van de Boeddha’s van Bamyan, de grootste staande beelden van Boeddha ter wereld. Maar meer dan stenen wilden de strijders de ziel breken van een cultuur, de geest van mensen die andere goden vereerden.
Lees verder >>

Pas verschenen: Mededelingen Weyerman


De Mededelingen Jacob Campo Weyerman 2011-2 (winter 2011) is eind december verschenen. De aflevering is geheel gewijd aan een van de oprichters van de stichting, André Hanou († februari 2011). Het nummer bevat een aantal ongepubliceerde stukken uit zijn nalatenschap:

– ‘Woord vooraf’
– ‘Utrechts kabaal. De Secrete Correspondentie (1720-1721), de Noodige Aanmerking (1721) en hun schrijvers’
– ‘De geleerdentijdschriften van Marten Schagen, I’
– ‘De geleerdentijdschriften van Marten Schagen, II’
– ‘De geleerdentijdschriften van Marten Schagen, III’
– ‘Vrienden en vrouwen van Paulus van Hemert. Documenten over het leven van Nederlands bekendste wijsgeer rond 1800′
– ‘Kinkers jeugd’
– ‘”Goede morgen, landgenoten!” Opmerkingen over het leesmilieu van de Janus Verrezen (1795-1798)’
– André Hanou en Lou Spronck, ‘”Waarde vriend! Weder eene jeremiade uit Patmos”. Aanvullingen op de briefwisseling Kinker’

Age: Boeken in de kerk


In de Bergkerk vindt op zaterdag 28 januari 2012 van 10.00 – 17.00 uur de 12e Deventer Antiquarische Boekenbeurs plaats. Toegang 3 euro.

Meer dan 50 stands met boeken en prenten. Info: Deventer Boekenbeurs

Traditiegetrouw zal Deventer de laatste zaterdag van januari weer in het teken staan van boeken. Op deze dag wordt namelijk in de Bergkerk de jaarlijks terugkerende beurs Boeken in de Kerk georganiseerd. Dit jaar alweer voor de twaalfde keer onder auspiciën van de Stichting Deventer Antiquaren. Locatie: Bergkerk, Bergkerkplein 1, 7411 EN Deventer.

De twaalfde editie van deze succesvolle beurs zal ook dit jaar weer opvallen door hoge kwaliteit. De deelnemende antiquariaten staan immers borg voor een zeer aantrekkelijk aanbod. Boekhandelaren en verkopers van prenten en grafiek zetten in Deventer graag hun beste beentje voor om de bezoekers (vorig jaar waren het er meer dan ooit) hun hoogste kwaliteit te kunnen bieden.
Lees verder >>

Age: Activiteiten Gouden Eeuw Centrum Amsterdam

Graag attenderen wij u op de nieuwe reeks colloquia van het Gouden Eeuw Centrum en een aantal activiteiten en berichten.

Presentatie:
Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek 61: Art and Science in the Early Modern Netherlands
Datum: vrijdag 13 januari 2012, 15.30-17.30 uur
Locatie: Rijksmuseum, Ateliergebouw, Hobbemastraat 22-24, Amsterdam
Aanmelden via: marketing@Wbooks.com

Publieksdag:
Humor als wapen. Satire in de vroegmoderne tijd
Datum: zaterdag 21 januari 2012, 12.30-17.15 uur
Locatie: Universiteitsmuseum Utrecht, Lange Nieuwstraat 106, Utrecht
Voor meer informatie: raadpleeg de website van het UCEMS

Roelof van Gelder
Colloquium:
Naar het aards paradijs: het leven van Jacob Roggeveen (1659-1729), ontdekker van Paaseiland
Datum: donderdag 2 februari 2012, 15.30-17 uur
Locatie: VOC-zaal, Bushuis/Oost Indisch Huis, Kloveniersburgwal 48, Amsterdam
Lees verder >>

Nws: Nieuw in Bibliopolis

De afgelopen tijd zijn weer enkele vernieuwingen doorgevoerd in Bibliopolis. De opvallendste is de knop ‘Nieuw’ op de homepage. Deze knop geeft een overzicht van verwijzingen naar nieuw toegevoegde sites en diensten vanuit Bibliopolis. Het overzicht zal regelmatig worden geactualiseerd.

Een andere vernieuwing heeft plaatsgevonden in de rubriek Studies. Vanuit Bibliopolis was altijd al een aantal, door de auteurs van het handboek geselecteerde, artikelen online beschikbaar. De afgelopen maanden zijn ook links aangebracht naar artikelen die elders op het web online beschikbaar zijn, bijvoorbeeld naar literatuur in de DBNL of naar compleet online toegankelijke tijdschriften als Amstelodamum. Momenteel biedt Bibliopolis toegang tot meer dan 1000 online teksten. Ook is de bibliografie van de Nederlandse boekgeschiedenis geactualiseerd. In de rubriek Studies zijn nu publicaties tot en met 2011 te vinden.
Lees verder >>

Pas verschenen Speciaal nummer van Praagse Perspectieven

Pas verschenen Speciaal nummer van Praagse Perspectieven: Olga Krijtová, Geschrift eener bejaarde vrouw uit 1997.

Ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van Olga Krijtová verscheen in de reeks Praagse Perspectieven Geschrift eener bejaarde vrouw uit 1997 van de hand van Olga Krijtová met speelse overdenkingen over haar vertaalpraktijk. Wie in Praag in de jaren 1955 tot 2000 Nederlands studeerde aan de Karelsuniversiteit ontmoette als docent letterkunde Olga Krijtová, Tsjechisch vertaalster van meer dan zeventig Nederlandse literaire werken. Zij werd in 1969 bekroond met de Martinus Nijhoff Prijs.

In Geschrift eener bejaarde vrouw uit 1997, in de titel een hommage aan Wolff en Dekens boekje uit 1802, bespreekt Olga Krijtová in twaalf hoofdstukken onder andere haar vertaalpraktijk, haar jeugd en kennismaking met Nederland en de Nederlandse literatuur, de canon, geslaagde en mislukte projecten, lievelingsschrijvers, literatuur en leven, de keuze van te vertalen boeken, de Russische inval en de gevolgen daarvan, Nederlandse bezoekers, de Fluwelen Revolutie en de gevolgen daarvan voor de vertalingen.

Olga Krijtová, Geschrift eener bejaarde vrouw uit 1997. Aangeboden ter gelegenheid van haar tachtigste verjaardag. Speciaal nummer van Praagse Perspectieven, bezorgd door Ellen Krol en Lucie Sedláčková. Praag: Universita Karlova, 2011. 83 pagina’s. ISBN 978-80-7308-376-2

Te bestellen bij: J. Ultzen (jesse.ultzen@gmail.com), Karelsuniversiteit Praag. Prijs 10 euro excl. portokosten.

Pas verschenen: bundel Praagse Perspectieven 7

Praagse Perspectieven 7, Handelingen van het colloquium van de sectie Nederlands van de Karelsuniversiteit te Praag, op 24 en 25 maart 2011. Onder redactie van Zdenka Hrnčířová, Ellen Krol, Kees Mercks, Jan Pekelder en Jesse Ultzen. Praag: Universitaire pers 2011. 218 pagina’s. ISBN 978-80-7308-371-7.

In december 2011 is verschenen de bundel Praagse Perspectieven 7, met lezingen en bijdragen over Nederlandse taal- en letterkunde. Het letterkundige onderdeel is gewijd aan ‘Boeken die tumult veroorzaakten’ en het taalkundige thema aan ‘Doorbroken patronen.’

In een aantal letterkundige bijdragen staat een literair werk centraal dat het verwachtingspatroon van de lezer doorbrak en gewild of ongewild tumult veroorzaakte.
Lees verder >>