Auteur: Irene Schrier

Promotie Mart van Duijn (Groningen 12 juni 2014)

Op 12 juni 2014, om 12.45 promoveert Mart van Duijn, aan de Rijksuniversiteit Groningen, op een proefschrift getiteld Gods Woord gemeengoed. Een sociale geschiedenis van de Delftse Bijbel (1477-ca. 1550). Locatie: Doopsgezinde Kerk, Oude Boteringestraat 33. De volledige dissertatie in nu al online te lezen via de website van de Rijksuniversiteit Groningen.
Gods Woord gemeengoed geeft een sociale geschiedenis van de Delftse Bijbel (1477) tot ongeveer 1550. Als eerste gedrukte bijbel in de Nederlandse taal en als een van de vroegste Nederlandstalige gedrukte boeken heeft de Delftse Bijbel in de loop van de geschiedenis veel aandacht gehad van verzamelaars en onderzoekers, en is deze bekend komen te staan als een cultuurhistorisch fenomeen. Er is zelfs geopperd dat deze bijbel heeft bijgedragen aan de Nederlandse (religieuze) identiteit. Veel vragen met betrekking tot de Delftse Bijbel zijn echter nog onvoldoende beantwoord of zijn zelfs nooit eerder gesteld, zoals die naar de vroege receptie van dit boek. In zijn proefschrift benadrukt Mart van Duijn de nauwe verbondenheid die er bestond tussen de Delftse Bijbel en de samenleving waarin deze ontstond en voor het eerst werd ontvangen. Door achtereenvolgens in te gaan op de inhoud, de vorm en de receptie van deze bijbel wordt een geschiedenis geschreven die gekenmerkt wordt door samenwerking, flexibiliteit, individualiteit en onafhankelijkheid. Dit is een beeld dat ingaat tegen de algemene opvatting dat de Bijbel in de middeleeuwen was voorbehouden aan de geestelijkheid en dat volkstalige Bijbels zelfs niet bestonden. Al ver voor Maarten Luther in de jaren 1520 met zijn vertaling de Bijbel zogezegd bevrijdde voor het grote publiek, werden door drukkers zoals die van de Delftse Bijbel al stappen in die richting gezet.

Promotie Arnold Lubbers (19 maart)

Op 19 maart promoveert Arnold Lubbers aan de UvA op een boekhistorisch proefschrift, getiteld ‘Een republiek in het klein’. Noord-Nederlandse leesgezelschappen in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden 1815-1830. Zijn promotor is prof. dr. E.A. Kuitert, copromotor is prof. dr. J.Th. Leerssen

De promotieplechtigheid is op woensdag 19 maart om 10.00 uur.
Locatie: Agnietenkapel, Oudezijds Voorburgwal 231, Amsterdam.

Lubbers onderzocht leesgezelschappen in de beginperiode van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. In die periode, van 1815 tot 1830, vormden het huidige België, Luxemburg en Nederland één staat onder koning Willem I. Het koninkrijk volgde op de Franse overheersing. Over het algemeen wordt aangenomen dat de Nederlandse bevolking in die jaren ’nationalistische’ interesses had omdat het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden een periode van hernieuwde nationale vrijheid inleidde. Lubbers bekeek archiefstukken en nagelaten publicaties van bijna 60 leesgezelschappen die actief waren van 1815 tot 1830. Hiervoor bezocht hij in heel Nederland archieven.


(bron)
Voor meer informatie en een samenvatting van het proefschrift, zie hier.

Verschenen: proefschrift Martine Veldhuizen

Ook verschenen is het proefschrift van Martine Veldhuizen, Opvattingen over zondige, onvertogen en misdadige woorden in het Middelnederlands (1300-1550). Uitgeverij Verloren.

“Liegen, lasteren en schelden: gesproken woorden kunnen pijn doen. Middelnederlandse teksten tussen 1300 en 1550 besteden veel aandacht aan deze schadelijke potentie van het spreken. De ‘zonden van de tong’ worden door sommige auteurs zelfs als de achtste hoofdzonde beschouwd. De tong verwoest niet alleen de reputaties van de spreker én degene over of tot wie wordt gesproken, maar brengt ook het zielenheil van beiden in gevaar. De ongetemde tong is in hun visie van nature geneigd om zich te misdragen en daarom moet er voortdurend op worden gelet. Martine Veldhuizen laat zien dat de preoccupatie met negatief spreken verschillende laatmiddeleeuwse genres doortrekt. Met behulp van een taaltheoretisch instrumentarium analyseert zij zowel kerkelijke als profaan-ethische teksten en vergelijkt deze met juridische bronnen. Langs deze weg laat zij de contouren zien van een overkoepelend ‘discours van de ongetemde tong’ in de late middeleeuwen.”

Pas verschenen: De Zeventiende Eeuw 29 (2013) 2

Bij Uitgeverij Verloren is een nieuw themanummer verschenen van het tijdschrift De Zeventiende Eeuw. Het onderwerp is het vaderlands verleden in de zeventiende eeuw.

“In de zeventiende-eeuwse Nederlanden was het eigen verleden een belangrijk ijkpunt in actuele debatten. Op verschillende niveaus, van lokaal tot nationaal, voerden allerlei personen en groeperingen in de samenleving het verleden op als referentiekader voor zeer uiteenlopende, vaak tegenstrijdige standpunten. Familieruzies, kerkelijke conflicten en politieke geschillen werden uitgevochten onder verwijzing naar vroeger. Daarbij vormde niet alleen het antieke, maar ook het vaderlandse verleden een bron van gezag, identificatie en wijsheid. Zo ontstonden bijvoorbeeld canonieke perspectieven op het recente oorlogsverleden van de Nederlandse Opstand. De historische cultuur was bovendien sterk intermediaal: beeld en woord, mondelinge vertel- en zangtradities en geleerdencultuur, landschap en artefacten ontwikkelden zich vaak in een verrassende interactie. In dit themanummer van De Zeventiende Eeuw wordt de wisselwerking tussen heden en verleden, inclusief het intermediale karakter van vroegmoderne Nederlandse herinneringspraktijken, vanuit verschillende invalshoeken in beeld gebracht.”


Inhoudsopgave:
Van de redactie 
EDDY GROOTES, Ter nagedachtenis van Marijke Spies (1934-2013) 
CAROLINA LENARDUZZI/JUDITH POLLMANN, Het vaderlands verleden in de zeventiende eeuw. Inleiding  
JUDITH POLLMANN, Met grootvaders bloed bezegeld. Over religie en herinneringscultuur in de zeventiende-eeuwse Nederlanden  
DIRK PFEIFER, Loyalty, bravery and female cleverness. Grotius’s maidservant and Remonstrant identity
JASPER VAN DER STEEN, The trap of history. The States Party and the Revolt of the Netherlands, 1650-1660
COEN MAAS, Willibrords wijnfles. Autorisatie en memorisatie van de contrareformatorische boodschap in Richard Verstegens Nederlantsche antiquiteyten (1613)
BRAM CAERS, ‘In fide constans’? Politiek van herinnering in het Mechelse stadsbestuur
MARCIN POLKOWSKI, Reconstructing the Middle Ages. Dirck van Bleyswijck’s Beschryvinge der stadt Delft and its uneasy relationship with the past
YOLANDA RODRÍGUEZ PÉREZ, Op Spaanse leest geschoeid. Het verleden van de Republiek in zeventiende-eeuwse Nederlandse romans.

Lunchlezingen in Museum Meermanno (vanaf 23 februari 2014)

De Nederlandse Boekhistorische Vereniging (NBV) en Museum Meermanno organiseren een serie van zes lunchlezingen. Thema van de serie is: hoe beïnvloedt de vorm van het boek onze leeservaring? De lunchlezingen zijn bestemd voor de leden van de NBV, voor de Vrienden van Museum Meermanno en voor alle belangstellenden. De lunchlezingen vinden plaat op zondagen in Museum Meermanno. Voorafgaand aan elke lezing wordt er om 13.00 uur een smakelijke lunch geserveerd. De lezingen zelf beginnen om 14.00 uur en duren ongeveer een uur. Het aantal plaatsen is beperkt, dus vooraf aanmelden is noodzakelijk. U kunt zich tot uiterlijk tot de donderdag voorafgaand aan een lezing opgeven via een e-mail (zie hier voor meer informatie).
De eerste lezing is 23 februari en wordt gegeven door Jos van Waterschoot. Hij spreekt naar aanleiding van de tentoonstelling Strips! 200 jaar Nederlands beeldverhaal over de vormgeving van stripboeken door de jaren heen en hun verhouding tot ‘gewone’ boeken op zondag 23 februari. Jos van Waterschoot is de specialist populaire cultuur van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam. Hij is hoofdredacteur van Stripnieuws en co-auteur van het boek Strips! 200 jaar Nederlands beeldverhaal, dat verscheen bij de gelijknamige tentoonstelling.
De volgende lezingen zijn op: 6 april – 25 mei – 31 augustus – 19 oktober  en 7 december.

Interfacultaire Studiedag Middeleeuwen (28 februari 2014)

Sinds 2004 wordt in Nijmegen jaarlijks de Interfacultaire Studiedag Middeleeuwen georganiseerd. Op deze dag presenteren mediëvisten van de Radboud Universiteit hun onderzoek voor een breed publiek van geïnteresseerden. Tijdens de Studiedag worden de middeleeuwen vanuit verschillende disciplines benaderd. Dit jaar is het thema ‘Crisis in de Middeleeuwen’. Welke politieke, religieuze, economische, sociale, artistieke, geologische of klimatologische noodtoestanden zorgden voor crisis in het hoofd van de middeleeuwer? Hoe reageerde de middeleeuwer op zware tijden? Welke ideeën, ontwikkelingen en producten zijn voortgekomen uit de crisissituatie? Wat waren de gevolgen van de crisissituatie op langere termijn en op grotere schaal (ondergang, verval, stilstand of juist bloei)?


Zeven Nijmeegse onderzoekers verzorgen lezingen over verschillende middeleeuwse crisismomenten, van de taalkundige gevolgen van de Normandische verovering van Engeland in 1066 tot de plundering van Rome in 1527. Ook zullen middeleeuwse manieren om crisissen te beteugelen aan bod komen.


Wanneer: vrijdag 28 februari 2014
Waar: Nijmegen, Spinozagebouw, Montessorilaan 3, Zaal SP 1
Hoe laat: ontvangst 10.00 uur – opening 10.30 uur – borrel 16.15 uur
Kosten: gratis voor studenten en medewerkers, anders 5 euro

‘Bonita Avenue’ als hoorspel (vanaf 10 januari)

Bonita Avenue is de debuutroman uit 2011 van Peter Buwalda. De roman werd zowel genomineerd voor de twee grootste Nederlandse vakjuryprijzen (Libris-prijs, AKO-prijs) als voor de grootste publieksprijs (NS Publieksprijs). Het verhaal gaat over de talentvolle judoka Siem Sigerius die, nadat hij zijn been heeft verbrijzeld bij een verkeersongeluk, zich gaat bezighouden met zijn andere grote talent: wiskunde.

In opdracht van de publieke omroep NTR is het boek bewerkt tot 20-delig hoorspel.
De hoofdrollen zijn voor Jaap Spijkers (Siem Sigerius), Georgina Verbaan (zijn dochter Joni Sigerius), Waldemar Torenstra (haar vriend Aaron Bever), Carine Crutzen (Tineke Sigerius) en Ariane Schluter (Elisabeth Haitink).
Regie: Marlies Cordia en Vibeke von Saher van De Hoorspelfabriek. Scenario: Eva Gouda en Koen Caris. Techniek: Frans de Rond Eindredactie: NTR Frans Kotterer.

Vanaf 10 januari iedere vrijdag om middernacht op Radio 1.
20 delen, duur 30 minuten per deel.

Twee promoties in januari 2014

Esther Op de Beekpromoveert op 15 januari aan de Radboud Universiteit op een onderzoek naar de literaire dagbladkritiek in Nederland 1955-2005 (Aula, 14:30 uur)
Op de Beek bestudeerde alle recensies van romans in vijf grote kranten (Algemeen dagblad, NRC, Parool, Trouw, Volkskrant) in zes peiljaren: 1955, 1965, 1975, 1985, 1995 en 2005. Ze onderzocht welke aspecten beoordeeld werden (zoals stijl, structuur, thema); en welke eigenschappen van die aspecten (zoals originaliteit, complexiteit, diepgang). Meer informatie.

Ivo Nieuwenhuisverdedigt op woensdag 22 januari aan de Universiteit van Amsterdam (Aula, 13:00) zijn proefschrift getiteld Onder het mom van satire. Laster, spot en ironie in Nederland, 1780-1800.
Het onderzoek van Nieuwenhuis maakt deel uit van het NWO-project The power of satire, cultural boundaries contested. Met als uitgangspunt de hypothese dat satire in staat is om bestaande (culturele en mediale) grenzen zowel te testen en bevragen als te stellen en consolideren, werden in dit project een aantal specifieke satirische casussen onderzocht vanuit het perspectief van hun werking. Nieuwenhuis bestudeerde De Lantaarn, een almanak-pastiche van Pieter van Woensel uit de jaren 1792-1801, en toverlantaars en rarekieks. Dat zijn satirische pamfletten en tijdschriften die zijn geïnspireerd op het in de achttiende eeuw bekende fenomeen van rondreizende vertoningen van lichtbeelden, te vinden op kermissen en jaarmarkten. Meer informatie.

Scriptieprijs Achttiende Eeuw (2013)

De Scriptieprijs Achttiende Eeuw wordt jaarlijks uitgeloofd aan de schrijver of schrijfster van een masterscriptie over een aspect van de geschiedenis, literatuur, filosofie of beeldende kunst van de ‘lange’ achttiende eeuw (1670-1830). De scriptie dient in 2013 te zijn goedgekeurd, van excellente kwaliteit te zijn en zich door originaliteit of een interdisciplinaire benadering te onderscheiden.

De prijs bestaat, naar goed achttiende-eeuws gebruik, uit een genootschappelijk eerbetoon aan de winnaar, te weten 1) De gelegenheid om ten overstaan van de leden van de Werkgroep 18e Eeuw de betekenis van de scriptie uiteen te zetten; 2) Publicatie van de scriptie in artikelvorm in het tijdschrift De Achttiende Eeuw; 3) Een geldbedrag van € 250,00.

Het materiaal uit de scriptie mag niet al elders gepubliceerd of aan andere tijdschriften aangeboden zijn. Publicatie in De Achttiende Eeuw vindt alleen plaats op voorwaarde dat het artikel door de redactie is goedgekeurd. De inzendtermijn voor de Scriptieprijs Achttiende Eeuw sluit op 1 mei 2014. De inzendingen worden gejureerd door een gezamenlijke commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de vereniging, het bestuur van de Werkgroep 18e Eeuw en de redactie van De Achttiende Eeuw.

De scriptie dient in drievoud (hard-copy) te worden toegestuurd aan:

Kornee van der Haven
Universiteit Gent
Nederlandse literatuur
Blandijnberg 2
9000 Gent – België

Van de auteur wordt een beknopt curriculum vitae verwacht, aangevuld met enkele gegevens over de thesis, zoals de periode van verslaglegging, naam van de begeleider(s) en de onderwijsinstelling.

John Tholen, Moord en Brand in de Boekenwereld

“Sinds eind vorige eeuw wordt er moord en brand geschreeuwd als het de veronderstelde doorbraak van het e-book betreft. Aan de ene kant stonden zij die meenden dat het digitale tijdperk het einde van het papieren boek betekende, aan de andere kant werd een toekomst met het e-book argwanend tegemoet gezien. Alle revolutionaire korte-termijnvoorspellingen bleken geen waarheid te worden, maar waren wel bepalend in de beeldvorming rondom digitaal lezen. In de jaren 1950 was er ook een nieuwe boekvorm die veel stof deed opwaaien en ‘het vak’ verdeelde: het pocketboek. Wat valt er uit deze twee geschiedenissen te leren over de toekomst van het boekenvak.”
 
Dit is het thema van het boekje Moord en Brand in de Boekenwereld. De komst van pocket en e-book in Nederland, geschreven door boekwetenschapper en classicus John Tholen. Het werd vorige week gepresenteerd tijdens het symposium van de Koninklijke Vereniging van het Boekenvak (KVB).

John Tholen maakt een vergelijking tussen de beeldvorming en de introductie van het pocketboek en de beginjaren van het e-book. De parallellen tussen pocket en e-book kunnen immers bijdragen aan een reële blik op de toekomst. Het is een mooie vergelijking en ik raad een ieder aan het werk te lezen. Alle bezoekers van het symposium kregen een papieren versie van het boek, maar er is ook een e-book versie is te downloaden via www.kvb.nl.

Colloquium ‘Het liederenhandschrift Berlijn 190′ (11 dec. 2013)

Het liederenhandschrift uit circa 1480, dat in de Berlijnse Staatsbibliothek wordt bewaard onder signatuur Ms. germ. oct. 190 (kortweg Berlijn 190), is een belangrijke voor de studie van het laatmiddeleeuwse geestelijke lied in de Lage Landen. Het rijke en gevarieerde repertoire biedt een prachtige blik op de Middelnederlandse en Latijnse (berijmde) teksten en muziek uit het religieuze leven in de late middeleeuwen, met het kerstfeest en de verering van Maria als belangrijke thema’s. De muzikale variëteit is opvallend groot: van organum-achtige stukken met de typische stemvoering van de twaalfde eeuw tot jongere werken in de stijl van de ars nova.

In december verschijnt een complete editie van deze bron:
Het liederenhandschrift Berlijn 190. Hs. Staatsbibliothek zu Berlin – Preußischer Kulturbesitz, germ. oct. 190. Kritisch uitgegeven door Thom Mertens en Dieuwke E. van der Poel (eindredactie), Gisela Gerritsen-Geywitz, Koen Goudriaan, Hermina Joldersma, Ike de Loos (†) en Johan Oosterman, m.m.v. Amand Berteloot. Hilversum, Verloren, 2013.  Middeleeuwse Verzamelhandschriften uit de Nederlanden, deel 12

Ter gelegenheid van de boekpresentatie organiseren het Instituut voor Cultuurwetenschappelijk Onderzoek (ICON, Utrecht), het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis te Den Haag en de Commissie Middeleeuwse Verzamelhandschriften uit de Nederlanden een colloquium. De lezingen tijdens het colloquium zullen het handschrift en de liederen vanuit verschillende invalshoeken belichten en het ensemble Trigon zal liederen uit dit handschrift ten gehore brengen.

Universiteitsbibliotheek Utrecht Binnenstad (zaal: Eetkamer)

Programma

15.00 uur  ontvangst en welkom prof. dr. Paul Wackers (Universiteit Utrecht)
15.15        prof. dr. Frits van Oostrom (universiteitshoogleraar Universiteit Utrecht)
15.35         prof. dr. Karl Kügle (hoogleraar Muziekwetenschap, Utrecht)
15.55         dr. Dick Wursten
16.15         Trigon zingt liederen uit het handschrift
16.30         theepauze
16.45         dr. Dieuwke van der Poel (namens de editeurs)
17.00        Trigon zingt liederen uit het handschrift
17.15        aanbieding van het eerste exemplaar van de editie aan dr. Fons van Buuren
Borrel

Deelname is gratis, maar u wordt wel verzocht u komt te melden, per mail bij Dieuwke van der Poel (d.e.vanderpoel@uu.nl)

Zie ook hier

Prijsvraag bij boekpresentatie ‘Worm en donder’

Op 12 december 2013 verschijnt bij Uitgeverij Bert Bakker/Promotheus Worm en donder, deel IV in de reeks Geschiedenis van de Nederlandse Literatuur, geschreven door Inger Leemans en Gert-Jan Johannes. Worm en donder beslaat de periode 1700-1800.

Ter gelegenheid van de boekpresentatie roepen de auteurs, geheel in de geest van het achttiende-eeuwse sociabiliteitsideaal, een ‘prijsvraag’ uit over een of meer van de volgende onderwerpen:
Lees verder >>

Boekpresentatie: Riet Schenkeveld, Een platina liedboek uit de Gouden Eeuw

Het best verkochte en meest herdrukte liedboek van de Gouden Eeuw was Stichtelycke rymen van Dirck Raphaelszoon Camphuysen uit 1624. Voormalig hoogleraar historische letterkunde aan de Universiteit Utrecht Riet Schenkeveld wekt in het boek Een platina liedboek uit de Gouden Eeuw deze dichter tot leven door zijn biografie te verbinden met zijn poëzie. Het is voor het eerst sinds de negentiende eeuw dat de auteur en zijn Stichtelycke rymen ontsloten worden voor een breed publiek. Camphuysen zou zowel remonstrants als doopsgezind genoemd kunnen worden. Van huis uit was hij doopsgezind. Maar in het theologische en politieke conflict van die tijd – culminerend in de synode van Dordrecht – was hij te vinden aan remonstrantse zijde. Daarom werd hij verbannen en vervolgd. Zijn liedboek werd door een breed publiek gebruikt, inclusief zijn tegenstanders. Het pleidooi om in alles Gods wil te doen en deugdzaam te leven, oversteeg kerkelijke grenzen en politieke twisten. Een platina liedboek uit de Gouden Eeuw wordt op 29 november aanstaande gepresenteerd tijdens een symposium over het thema Vrede en verdraagzaamheid, georganiseerd door het radioprogramma Schepper & Co, in het Museum Catharijneconvent. Zie hier voor meer informatie over het programma.

AKO Literatuurprijs voor Joke van Leeuwen

De winnaar van de AKO Literatuurprijs is dit jaar Joke van Leeuwen. De schrijfster krijgt de prijs voor haar boek Feest van het begin dat is uitgekomen bij Querido. De bekendmaking en uitreiking waren in museum Beelden aan Zee in Den Haag.
Het boek stelt volgens de jury universele vragen over waarheid en schoonheid. Het boek gaat over de woelige jaren tijdens de Franse revolutie. Van Leeuwen heeft een bedrag van 50.000 euro gewonnen en een sculptuur van kunstenaar Eugène Peters.
(bron)

11 promotieplaatsen Faculteit Geesteswetenschappen (UvA)

Bij de Universiteit van Amsterdam (UvA) zijn elf promotieplaatsen bij de Faculteit Geesteswetenschappen te vergeven, waarbij je zelf met een onderzoeksvoorstel kunt komen. Voor elk onderzoeksthema staat een vast aantal plaatsen.

Onder meer:
– PhD candidate in Logic, Language and Computation
– PhD candidate in Language and Speech
– PhD candidate in Heritage and Memory
– 3 PhD candidates in Culture and History
– PhD candidate in Humanities
Zie voor meer informatie en de deadlines de website.

Hermansnacht op Radio 1 (vrijdag 18-zaterdag 19 okt).

Op 28 november verschijnt bij De Bezige Bij De mislukkingskunstenaar, het eerste deel van de biografie van Willem Frederik Hermans over de jaren 1921-1951, geschreven door Willem Otterspeer.

Bijzonder is dat Radio 1 de komende nacht (van vrijdag 18 oktober op zaterdag 19 oktober), van twee tot zeven, als De Hermansnachtvolledig in het teken staat van Hermans. Vijf uur lang wordt onderzocht wat voor schrijver hij was. Wat waren zijn drijfveren en frustraties en vooral ook hoever reikt zijn invloed vandaag de dag? Heeft hij nog betekenis? En verdient zijn werk een tweede leven? En wat staat er nou precies in de biografie? Aan de hand van archiefmateriaal waarin Hermans zelf aan het woord komt, praten Wim Brands en Jeroen van Kan met diverse gasten over ‘het geval Hermans’.

Ook Cultura24 besteedt aandacht aan W.F.Hermans. Naar aanleiding van het verschijnen van de biografie zendt Cultura zaterdagavond 19 oktober om 20.30 de verfilming uit van De blinde fotograaf uit 1973. Daarnaast zijn deze zaterdag twee interviews met Hermans te zien: een aflevering uit 1962 van Boeken aan het woord waarin Jessurun d’Oliveira met hem praat over De donkere kamer van Damokles en hij zich verdedigt tegen de kritiek die destijds van verschillende kanten kwam, zowel van het voormalige verzet als van moraalridders (21.20-21.50 uur) en een aflevering uit 1965 van Literaire ontmoetingen, waarin hij Andreas Burnier ontvangt in zijn huis in Haren en met haar spreekt over zijn literatuuropvattingen en het beeld dat hij van zichzelf kwijt wil (21.50-23.00 uur).

Twee verfilmingen van verhalen van Hermans volgen zaterdag 26 oktober: om 20.10 uur en 21.30 uur respectievelijk De elektriseermachine van Wimshurst uit 1978 en Paranoia uit 1967.

‘Aran en Titus’ van Jan Vos opnieuw op de planken

Binnenkort is een van de bekendste 17de-eeuwse spektakelstukken in Amsterdam eenmalig weer op de planken te zien: Aran en Titus (1641) van Jan Vos.
Het spektakelstuk maakt deel uit van de serie Mond op Mond. In deze serie blaast Stichting Kwast 17e-eeuwse theaterteksten eenmalig nieuw leven in. In één dag repeteren acteurs een stuk en spelen het vervolgens dezelfde avond met tekst in de hand voor publiek.

TiNT-dag (Brussel, 25 okt. 2013)

Op vrijdag 25 oktober 2013 organiseert NL-TERM in samenwerking met het Steunpunt Nederlandstalige Terminologie de vijfde TiNT-dag (Terminologie in het Nederlandse Taalgebied). Dit jaarlijks terugkerende evenement is bedoeld om actueel onderzoek en de professionele praktijk op het gebied van Nederlandstalige terminologie voor te stellen voor een breed publiek.

Deze keer wordt de TiNT-dag in Brussel gehouden in het Centrum voor Vaktaal en Communicatie (Zaal D.2.01, Vrije Universiteit Brussel, Campus Etterbeek, Pleinlaan 2). Het centrale thema is dit jaar domeinverlies, het verschijnsel dat in sommige vakdomeinen het Nederlands in de professionele communicatie onder druk staat. De toegang is 20 euro inclusief lunch en receptie.

Zie hier voor meer informatie, het programma en om u in te schrijven.

Neerlandiaprijs (laatste kans!)

Het Algemeen Nederlands Verbond (ANV) looft ook in 2013 weer de Neerlandiaprijs voor masterscripties uit. Het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV) is een internationale vereniging die zich in de Lage Landen en wereldwijd inzet voor de Nederlandse taal en cultuur.

De deelname aan de scriptieprijsvraag staat open voor alle studenten aan (Nederlandse, Vlaamse of buitenlandse) hogescholen en universiteiten.

De masterscripties dienen in het Nederlands gesteld te zijn. Ze moeten de Lage Landen in historisch, cultureel, economisch, politiek, maatschappelijk, taalkundig of literair opzicht als onderwerp hebben, ofwel bijdragen tot de samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen, of tot de kennis van andere gebieden die tot de Nederlandse taalgemeenschap behoren, of tot de versterking van het belang van het Nederlands in de wereld.

De masterscripties die in 2013 een positieve academische evaluatie kregen, moeten het ANV vzw, Gallaitstraat 86, 1030 Brussel per elektronische post (PDF) bereiken tussen 1 juli 2013 en 27 september 2013. (anv.vlaanderen@edpnet.be).

Zie hier voor meer informatie.

Promotienieuws september (aanvulling)

Lizet van Ewijk, Word Retrieval in Acquired and Developmental Language Disorders: A Bit more on Processing (Promotor: Prof. dr. S. Avrutin; Copromotor: Prof. dr. F.N.K. Wijnen)

Utrecht, Academiegebouw (senaatszaal), 13 september 2013, 12:45 tot 13:45 uur

In haar proefschrift geeft Lizet van Ewijk een perspectief op woordvindingsproblemen bij mensen met taalstoornissen. Gemiddeld heeft iemand een woordenschat van zo’n 50.000 woorden. Normaal gesproken raadplegen we dit zogeheten lexicon met ongelofelijke snelheid en accuraatheid tijdens het spreken.
Af en toe gebeurt het dat volwassenen een verkeerd woord selecteren (“Ik moet niet teveel rijden; ik moet nog drinken.”). Bij volwassenen met een verworven taalstoornis (afasie) en kinderen met een aangeboren taalstoornis (ESM: ernstige spraak/en of taal moeilijkheden) gebeurt dit echter zo vaak dat het de communicatie ernstig belemmert.
Een vraag die binnen de wetenschap nog onbeantwoord is, is of bij personen met taalstoornissen deze woorden niet (meer) aanwezig zijn in het lexicon; of dat het zoekmechanisme dat het correcte woord moet selecteren en ophalen niet goed (meer) werkt.
Van Ewijk levert in haar proefschrift bewijs voor de laatste visie en biedt een nieuwe theoretische benadering omtrent de rol van verwerkingscapaciteit binnen woordvindingsproblemen. Hiervoor wordt gebruikt gemaakt van een aantal begrippen en formules uit de informatietheorie.
(bron)

Universiteit van Nederland: bijwonen college Geert Buelens (10 sept.)

Verschillende hoogleraren van Nederlandse universiteiten gaan gratis college geven op internet. Vanaf oktober 2013 zal er iedere avond een inleidend college online komen over het vakgebied van de hoogleraar. Elke dag vijftien minuten, elke week een nieuwe docent (zie hier).

De opnames zijn inmiddels begonnen. Dinsdag 10 september is de opname van het college van Geert Buelens, professor Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit Utrecht. Volgens Buelens zijn de dichters die leefden tijdens de Eerste Wereldoorlog de bloggers van nu. In zijn college zal hij spreken over hoe literatuur een land bij elkaar kan houden. En waarom wat Saskia Noort maakt, volgens hem geen literatuur is. Buelens geeft een introductie letterkunde in de breedte. En daar valt ook zijn grote liefde onder: TV-serie The Wire.

De opname van 10 september is live bij te wonen. Kaarten (9,95 euro per stuk) zijn te bestellen via www.universiteitvannederland.nl. Tijd: 20:00-21:30 uur; Locatie: Air (Amstelstraat 16, Amsterdam).

Promotie Maarten Prot (3 sept. 2013)

Wie morgenochtend nog geen plannen heeft, wil ik wijzen op de promotie van Maarten Prot in Utrecht. Zijn onderwerp betreft de Middeleeuwse schriftcultuur die zich kenmerkt door het overschrijven van teksten door kopiisten. In zijn proefschrift toont de heer Prot aan dat kopiisten niet nauwgezet kopieerden, maar aanpassingen maakten. Daarnaast maakt Prot inzichtelijk hoe ook gebruikers teksten aanpasten.

In het promotieonderzoek staan twee teksten centraal uit de Virtutes Apostolorum-serie: de Virtutes Bartholomei en de Virtutes Philippi. In totaal zijn 25 handschriften die deze teksten bevatten met elkaar vergeleken. In zijn analyse stelt Prot voor om tekstvarianten te gebruiken, zowel om verwantschappen tussen handschriften in kaart te brengen alsmede om innovatie in de teksttransmissie op te sporen.
Lees verder >>

Genomineerden Academica Literatuurprijs 2013

De nominatiejury van de Academica Literatuurprijs, de literaire prijs voor het beste Nederlandstalige fictiedebuut (roman of verhalen), heeft uit meer dan 100 ingezonden Nederlandse en Vlaamse fictiedebuten drie kanshebbers geselecteerd:

Shira Keller – M. (Uitgeverij Podium)
Hanneke Hendrix – De verjaardagen (Uitgeverij De Geus)
Christophe van Gerrewey – Op de hoogte (Uitgeverij de Bezige Bij)

De prijs bestaat uit de Academica award en 10.000 euro. De Academica Literatuurprijs zal dit jaar voor de achttiende keer worden uitgereikt. In 2011 was Peter Buwalda de winnaar met zijn boek Bonita Avenue en vorig jaar Erik Menkveld met Het grote zwijgen.

Nu de genomineerden bekend zijn, is het, tot en met augustus 2013, aan de lezers om hun gemotiveerde stem uit te brengen op wat volgens hen het beste debuut van Nederland en Vlaanderen is. De winnaar wordt 12 september 2013 bekend gemaakt. De uitreiking van de Academica Literatuurprijs is dit jaar in handen van multitalent Oscar Kocken en schrijver/presentator Abdelkader Benali. Zie hier voor meer informatie over de prijs, de jury en de genomineerde boeken.