Auteur: Laura van Eerten

Pas verschenen: Klimaatschieter, dwangzoen en kastelen in Spanje

Komt een klimaatschieter op gewelddadige wijze op voor het milieu? Is een dwangzoen een typisch gevalletje #MeToo? En zijn kastelen in Spanje echt een bezoekje waard? In het nieuwe boek Klimaatschieter, dwangzoen en kastelen in Spanje bespreken Dirk Geirnaert en Roland de Bonth de betekenis en herkomst van ‘woorden die we wisten’.

Lees verder >>

Teksten opschonen met Taalradar

Door Instituut voor de Nederlandse Taal

Taalradar is een crowdsourcingplatform dat het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) ontwikkelt in het kader van een Europees samenwerkingsproject. In het nieuwste Taalradaronderzoek kunt u helpen met het opschonen van onze tekstverzamelingen. 

Om het hedendaagse Nederlands te kunnen monitoren legt het INT grote tekstverzamelingen aan, ook wel corpora genoemd. Zo maken we onder andere een corpus van internetpagina’s. Zo’n corpus bevat veel informatie over hoe het Nederlands in de praktijk gebruikt wordt, en we kunnen er bijvoorbeeld automatisch voorbeeldzinnen uit halen om te gebruiken in het Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW) en voor materialen voor taalleerders. Het nadeel van een verzameling webteksten is dat er ook ongepaste taal (bijv. obsceen taalgebruik) in kan voorkomen. Daarom kunt u in dit nieuwe onderzoek van Taalradar helpen onze tekstverzameling op te schonen, door zinnen met ongepaste taal aan te vinken. Doet u mee?

Lees verder >>

Ga lekker zitten

Peter Dekker & Laura van Eerten

“U hebt bezoek. Hoe nodigt u hem of haar uit om te gaan zitten? Kom binnen en … .” Dit was één van de vragen uit het onderzoek naar taalvariatie op ons crowdsourcingplatform Taalradar. Ga zitten was het meest gegeven antwoord. Maar uitsluitend deelnemers uit Vlaanderen gebruiken de vorm zet u, en alleen Nederlanders zeggen ga lekker zitten. Waar komt het woord lekker vandaan en hoe werd het door de tijd heen gebruikt?

Lees verder >>

Prof. dr. Jacques Van Keymeulen ontvangt Matthias de Vriespenning

Foto: Miet Ooms

Op vrijdag 14 september 2018 ontving prof. dr. Jacques Van Keymeulen de Matthias de Vriespenning uit handen van prof. dr. Frieda Steurs, directeur van het Instituut voor de Nederlandse Taal.

De Stichting Matthias de Vriesfonds werd ongeveer 40 jaar geleden opgericht en heeft tot doel de Nederlandse lexicologie in het algemeen te bevorderen. De naam van de stichting verwijst naar Matthias de Vries (1820-1892), een Nederlands taalkundige die als Leidse hoogleraar sterk inzette op de Nederlandse letteren, de taalkunde en de lexicografie. Samen met L.A. te Winkel zette hij het Woordenboek der Nederlandsche Taal op, in de later naar hen beiden genoemde spelling De Vries en Te Winkel. Het Matthias de Vriesfonds reikte vroeger al de Matthias de Vriespenning uit aan personen die zich zeer verdienstelijk hebben gemaakt voor de lexicologie. De zilveren penning is een kleine versie van de plaquette op de gevel van het voormalige woonhuis van De Vries aan het Rapenburg in Leiden. Vorig jaar is deze traditie opnieuw in het leven geroepen. In maart 2017 ontving Frans Debrabandere de penning voor zijn naamkundig onderzoek. Op 14 september 2018 was het de beurt aan prof. dr. Jacques Van Keymeulen. De penning werd uitgereikt op zijn emeritaatsviering.

Lees verder >>

Doe mee met Taalradar: een crowdsourcingexperiment

Uit welke woorden bestaat DigiD? En hoe is het woord glamping opgebouwd? In Taalradar, een nieuw crowdsourcing­experiment, verzamelt het Instituut voor de Nederlandse Taal kennis over samenstellingen. Helpt u mee?

Het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) is betrokken bij een Europees project, enetCollect, waarbinnen wordt gekeken naar de mogelijkheden om crowdsourcing in te zetten bij het maken van materiaal voor het leren van een taal. Crowdsourcing is het gebruikmaken van de kennis van de menigte. In ons geval zijn dat sprekers van het Nederlands.

We hebben een kort experiment opgezet om ervaring op te doen met crowdsourcing. Dit bestaat onder andere uit het herkennen en analyseren van blends: samenstellingen die bestaan uit de stukjes van twee andere woorden. Weet u bijvoorbeeld dat infotainment uit informatie/information en entertainment bestaat? Of brunch uit breakfast en lunch? En herkent u blends in een lopende tekst? Uw kennis kan veel bijdragen aan onze projecten en uw respons helpt ons om te zien hoe we deze vorm van publiekssamenwerking kunnen voortzetten. Het huidige experiment loopt tot en met 30 september 2018.

Helpt u mee om onze kennis te vergroten? Ga naar taalradar.ivdnt.org en doe mee met ons experiment.

Vertaalwoordenschat: Nederlands – Nieuwgrieks

Het Instituut voor de Nederlandse Taal heeft een nieuwe applicatie ontwikkeld voor tweetalige woordenboeken met Nederlands als bron- of doeltaal: de Vertaalwoordenschat. Nederlands – Nieuwgrieks is het eerste taalpaar dat gratis beschikbaar is via de website vertaalwoordenschat.ivdnt.org.

Rond de eeuwwisseling zijn er verschillende tweetalige bestanden ontwikkeld voor talen die voor de Nederlandstalige wel relevant zijn, maar op de commerciële markt niet spontaan aan bod kwamen, zoals Nederlands – Deens, Nederlands – Nieuwgrieks en Nederlands – Arabisch. Die bestanden zijn gemaakt in opdracht van een speciale Commissie Lexicografische Vertaalvoorzieningen, ingesteld door de toenmalige ministers van Onderwijs van Nederland en Vlaanderen. Lees verder >>

Op reis naar Wrocław … in het Nederlands

Door Frieda Steurs

Zoals Yves T’Sjoen hier al meldde, hield het Midden-Europese neerlandistiekplatform Comenius van 24 tot 27 mei zijn tweejaarlijkse congres in Wrocław. Het Regionaal Colloquium Neerlandicum wordt al sinds 1995 georganiseerd en brengt neerlandici binnen en buiten het Nederlandse taalgebied bij elkaar aan een universiteit in Centraal-Europa. Los van dit colloquium zijn er nog tal van andere workshops en seminars over het Nederlands in deze regio.

Als directeur van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) nam ik deel aan dit congres. Het is altijd opnieuw een heerlijke en wonderbaarlijke ervaring om in het buitenland omringd te worden door bevlogen en zeer getalenteerde collega’s die volledig op het Nederlands georiënteerd zijn en met groot enthousiasme de liefde voor die taal overdragen op hun studenten. Ik ken trouwens heel wat collega’s die Nederlands doceren in het buitenland al van vroeger, toen ik af en toe colleges gaf in onder meer Boedapest, Belgrado en Zagreb. Lees verder >>