Auteur: Ine Kiekens

Nieuw nummer van Madoc

Het nieuwe nummer van Madoc. Tijdschrift over de Middeleeuwen komt eraan, met de volgende inhoud:

Robert Flierman – In de schaduw van Karolingische expansie. Saksische herinneringen aan de Saksenoorlogen van Karel de Grote.
Frans Camphuijsen & Janna Coomans – De middeleeuwse stad en zijn varkens

Interview
Willem Schoorstra – Die Rêdbâd maecte
Mike Kestemont – Serendipiteit en macro-medioneerlandistiek

Column
Catrien Santing – Orakelende talking heads

Reportage
Gwendolyn Herrema – Archeologie en avontuur onder het Domplein

Lering en vermaak
W.P. Gerritsen – Maartje Draak en Robin Flowers gedicht over Brandaan

Recensies
Julia C. Szirmai – Artes in woord en Beeld
Ludo Jongen – De ongetemde tong

Kroniek

Meer informatie over Madoc vind je hier.

Uitnodiging Derde Dag van de Medioneerlandistiek (Gent, 22/05/2015)

Aan alle medioneerlandici en andere geïnteresseerden:
 

Na Antwerpen in 2012 en Utrecht in 2013 heeft de sectie historische Nederlandse Letterkunde van de UGent de eer om de Derde Dag van de Medioneerlandistiek te organiseren. Deze Derde Dag, die zal plaatsvinden op vrijdag 22 mei 2015, bestaat uit twee luiken. De voormiddag is gewijd aan gedachtewisselingen met Paul Wackers (UU), Frank Willaert (UA), Frits van Oostrom (UU) en Thom Mertens (UA) over de toekomst van de medioneerlandistiek, en de studie van de historische Nederlandse letterkunde in het algemeen. In de namiddag hebben de deelnemers de keuze uit vier gegidste wandelingen in Gent. Meer informatie over het programma, alsook het registratieformulier voor deze bijeenkomst kan hier worden geraadpleegd.
 
Ter gelegenheid van deze Derde Dag willen we een brochure samenstellen waarin elke geïnteresseerde de mogelijkheid krijgt zijn/haar huidig onderzoeks- of onderwijsproject voor te stellen. Op die manier willen we op de hoogte blijven van elkaars werkzaamheden en een staalkaart bieden van wat tegenwoordig in de medioneerlandistiek leeft. Eveneens hopen we dat het uitwisselen van die informatie toekomstige (samenwerkings)initiatieven in ons vakgebied kan bevorderen. De brochure zal op de Derde Dag zelf worden voorgesteld en uitgedeeld.
 

Concreet vragen we dat wie aan deze brochure wil meewerken dit invulformulier invult en voor 9 februari 2015 doorstuurt naar dit adres. Een voorbeeld kan hier worden geraadpleegd.

Openbare vergadering KANTL (15/10)

Op woensdag 15/10/2014 vindt de openbare vergadering van de KANTL plaats.

Dit staat op het programma:

1. Verwelkoming om 15 uur door Marcel De Smedt, voorzitter van de Academie
2. Uitreiking van de Wetenschappelijke Prijs voor Literatuurstudie 2014 aan Sarah de Mul
Juryverslag door Anne Marie Musschoot, voorzitter van de jury
3. Uitreiking van de Vijfjaarlijkse Prijs van de KANTL voor de studie van oudere literatuur, taal en cultuur in de Nederlanden aan Herman Brinkman
Juryverslag en laudatio door Frank Willaert
Dankwoord van de laureaat
4. ‘Oorlog en Terpentijn. De oorlogsroman waar België op wachtte?’ Een gesprek met de auteur over het boek, en de Grote Oorlog
Luc Devoldere praat met Stefan Hertmans
Stefan Hertmans leest enkele fragmenten

Na de feestzitting wordt een receptie aangeboden in de salons van de Academie

Indien u op deze uitnodiging wenst in te gaan, verzoekt het Bestuur u om u vooraf telefonisch of per e-mail aan te melden, uiterlijk op maandag 13 oktober e.k.

Streuvels en zijn uitgevers – Brieven

Blinkend nieuw, langverwacht en klaar om te worden ontdekt: de digitale editie van de correspondentie tussen Stijn Streuvels en zijn Nederlandstalige uitgevers. Deze 2.000 geannoteerde brieven zijn een schat aan informatie over Streuvels’ schrijverschap, met verwijzingen naar meer dan 500 personen en 1.000 titels van boeken. In de edities zijn ook meer dan 2.500 afbeeldingen opgenomen.

De brieven werden gecodeerd volgens de eigen DALF-richtlijnen, een uitbreiding op de TEI Guidelines. Deze publicatie bekroont het werk dat heel wat CTB-medewerkers gedurende een periode van tien jaar hebben verricht.

De digitale editie kun je hier bekijken.

Seks is (soms) gezond!

Middeleeuwse tips en tricks uit Kennis in beeld. Denken en Doen in de Middeleeuwen

 
Door Ine Kiekens

 

Als mediëviste krijg ik van familie, vrienden en kennissen af en toe het volgende voorgeschoteld: “Vertel eens iets bijzonders, hoe zat dat nu eigenlijk in de middeleeuwen? Aten mensen met mes en vork? Wasten ze zich wel regelmatig? Welke kleren droegen ze? Maakten ze zich op om naar een feest te gaan? En wat deed men als men ziek werd? Wordt daarover iets verteld in die oude geschriften die je daar nu al enkele jaren aan het bestuderen bent?”

Lees verder >>

Schrijven als Herp, onderzoeken als Dlabačová

Door Ine Kiekens
 
Een doodgewone zondag in Gouda, 1477. Wie na de wekelijkse zondagsmis in de St.-Janskerk behoefte had aan nog meer religieus onderricht, kon zich hiervoor tot verschillende personen wenden. Minderbroeder-observant Jan Brugman bijvoorbeeld – jawel, diegene die ons bekend is van “praten als Brugman” – hield welluidende preken op het kerkhof. Iets verder van de kerk nam Hendrik Herp, toen nog broeder van het gemene leven, later eveneens minderbroeder-observant, een collatie of leerzaam gesprek voor zijn rekening.

Lees verder >>

Presentatie van de bundel Schokkende boeken! (28/08/2014)

Rick Honings, Olga van Marion en Lotte Jensen presenteren in Leiden de nieuwe bundel Schokkende boeken!. 

  Schokkende boeken zijn van alle tijden. Of ze nu pornografisch, bizar, racistisch, staatsgevaarlijk of godslasterlijk werden genoemd – in de loop der eeuwen hebben heel wat boeken voor beroering gezorgd in het literaire, politieke en maatschappelijke leven. De nieuwe bundel Schokkende boeken! biedt tientallen essays over Nederlandse literaire werken van de Reinaert tot Kristien Hemmerechts die in hun tijd als schokkend werden ervaren en dat nog steeds zijn, geschreven door letterkundigen uit Nederland en Vlaanderen.

Op donderdagmiddag 28 augustus 2014 zullen de drie redacteurs, Rick Honings, Olga van Marion en Lotte Jensen, tijdens een feestelijke bijeenkomst de bundel introduceren in Theater Imperium, Oude Vest 33e, Leiden, met een theatrale invulling door de Stichting Kwast en voordracht van schokkende fragmenten door Ilja Leonard Pfeiffer.Aanvang 14.00 uur, borrel 16.00 uur.

Aanmelding per email: O.van.Marion@hum.leidenuniv.nl

Summer School History of the Book (18/08-29/08, Amsterdam)

Vanaf maandag 18 t.e.m. vrijdag 29 augustus 2014 vindt de Summer School History of the Book van de Bijzondere Collecties en de Leerstoelgroep Boekwetenschap en Handschriftenkunde van de Universiteit van Amsterdam plaats.

Iedereen die geïnteresseerd is in boekgeschiedenis is welkom: studenten, bibliotheek- en museummedewerkers en alle andere liefhebbers van boeken en manuscripten, bibliotheken en antiquariaten, druktechnieken en typografie.

Een overzicht van de cursussen is hier te vinden.

Publiceer eens een roman… via Twitter?!

Door Ine Kiekens
Dat sociale media een prominente plaats innemen in onze dagelijkse leefwereld hoeft al lang niet meer tot verwondering te leiden. ’s Morgens nog snel een selfie nemen van je nieuwe kapsel (#JustGotOutOfBed) om op Instagram te plaatsen, tijdens het ontbijten juist nog even doorheen Facebook scrollen en terwijl je je tanden poetst toch nog maar vlug eens kijken hoeveel retweets je laatste boodschap op Twitter had. Het is allemaal herkenbaar. Maar het gaat duidelijk steeds verder en verder. Kort geleden berichtte Marc van Oostendorp nog over de verfacebooking van de wetenschap. En inderdaad, zo kon ik vaststellen, vrijwel iedere zichzelf respecterende wetenschapper in mijn omgeving heeft onlangs wel eens zijn Facebook- of Twitteraccount gebruikt om over zijn wetenschappelijke activiteiten te getuigen.

Gisteren werd ik evenwel met iets bijzonders geconfronteerd.

Lees verder >>

Openbare vergadering KANTL (02/07)

 
Op woensdag 2 juli 2014 om 15 uur in het kasteel Beauvoorde te Veurne, Wulveringem, vindt de Openbare Vergadering van de  Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- & Letterkunde plaats, met als thema Streuvels autobiografisch.

Dit is het programma:

15.00 u. Verwelkoming door Marcel de Smedt, voorzitter van de Academie

15.05 – 15.25 u. Oswald Maes leest voor uit Ingoyghem 1904-1914

15.25 – 16.00 u. Causerie Dirk de Geest: ”t geen ik dag na dag, levendevers heb opgeschreven. Stijn Streuvels over zichzelf’

16.00 – 16.25 u. Oswald Maes leest uit Streuvels’ dagboek In oorlogstijd fragmenten voor uit 1914 en 1915

16.25 u. Slotwoord door de voorzitter en koffietafel

 
Tijdens de vergadering wordt ook de winnaar van de vijfjaarlijkse prijs voor de studie van oudere Nederlandse taal, literatuur en cultuur van de KANTL bekendgemaakt.

De toegang is gratis. Aanmelden is wel verplicht. Dat kan tot 27 juni, per e-mail (secretariaat@kantl.be) of telefonisch (09/265.93.40).

Studentensymposium Vroegmoderne Nederlandse Letterkunde (17/06)

Op dinsdagmiddag 17 juni 2014 organiseert de afdeling Vroegmoderne Nederlandse Letterkunde van de Universiteit Utrecht het symposium ‘Tekens van lezen’, met studenten die een presentatie geven over hun BA-eindwerkstuk of MA-scriptie.
Je hoort van de studenten wat ze uitgezocht hebben en wat hun resultaten waren. En ook vertellen ze over hun werkwijze: hoe hebben ze eindwerkstuk of scriptie aangepakt, en wat kunnen ze op basis daarvan aan tips geven? Er is na elke presentatie ruim gelegenheid tot het stellen van vragen.

De bijeenkomst vindt plaats op de Kromme Nieuwegracht 80, zaal 1.06. Het programma ziet er als volgt uit:
13.00-13.15: inloop
13.15-13.45: Jeanne Plettenburg, Bataven! Juicht – uw recht herleeft. Identiteit in de liederen rondom de Staatsregeling voor het Bataafsche volk (1798)
13.45-14.15: Maaike van der Heijden, Lezend leren schrijven met De kleine Grandisson (1782)
14.15 -15.00: Elze Blees, Social networking aan het Antwerpse hof: het album amicorum van Quirine van Horne (1579-1582) & Annerieke Schreuder, Zingen op school: schoolliedjes in de zestiende en zeventiende eeuw.

Aanmelden kan door een mail te sturen naar Annerieke Schreuder (H.J.Schreuder@students.uu.nl)

Zie ook hier.

Vierde Voorjaarslezing Ruusbroecgenootschap (23/05)

Op vrijdag 23 mei geeft Clarck Drieshen (University of Leeds) de vierde en laatste Voorjaarslezing van het Ruusbroecgenootschap. Zijn lezing is getiteld: ‘Visioensliteratuur in devotionele context: de transmissie en functionaliteit van laatmiddeleeuwse gebedsvisioenen’.

De lezing gaat door op de Stadscampus van de Universiteit Antwerpen, in lokaal Annexe – Rodestraat 14 – 2000 Antwerpen, van 14u tot 16u.

 

Abstract:
Het gebedsvisioen kan worden beschouwd als een subgenre van de mystieke of visioensliteratuur welke zich in de vijftiende-eeuwse devotionele cultuur in toenemende mate begint te manifesteren als een onafhankelijke tekstvorm. Verspreiders van deze gebedsinstructies zijn veelal devotionele hervormers, zoals Kartuizer monniken en Observanten, die in de visioensverhalen autoritatieve middelen vinden om op grote schaal een spirituele hervorming te bewerkstelligen. Centraal in deze lezing staat de transmissie en de functionaliteit van dergelijke teksten onder (semi-)religieuze vrouwengemeenschappen. Met name het bezit van numerieke gebedsvisioenen, waarin aan de verering van het gekwantificeerde lijden van Christus verschillende beloftes van verlossing worden gekoppeld, stelde deze gemeenschappen in staat om een geheel eigen gebedscultuur te ontwikkelen. Niet alleen konden zij zich hiermee profileren als experts in de passiedevotie maar ook als experts in de verlossing van zielen in het vagevuur. Een verkenning van de transmissie van enkele van deze gebedsvisioenen, zoals het Middelengelse werk The Revelation of the Hundred Paternosters, laat zien dat deze devoties werden verspreid onder religieuze vrouwengemeenschappen in zowel Engelse, Nederlandse en Opperduitse cultuurgebieden en dat er daarbij misschien zelfs gesproken kan worden van een actieve uitwisseling van tekstmaterialen. Eveneens zal worden belicht hoe dat deze gebedsteksten in het proces van verspreiding werden aangepast aan de devotionele culturen van afzonderlijke vrouwenkloosters en hun specifieke interacties met de buitenwereld.

 

Boekpresentatie Kennis in Beeld. Denken en doen in de middeleeuwen

Hoe zagen middeleeuwers zichzelf en de wereld waarin zij leefden? Welke kennis en inzichten bezaten zij en hoe gaven zij deze door? Antwoorden op deze vragen zijn te vinden in de zogenaamde artesliteratuur: instructieve teksten op het gebied van techniek en wetenschap. In Kennis in beeld worden artes-onderwerpen bestudeerd en gepresenteerd vanuit hun beeld- en teksttraditie. Het boek wordt op 28 mei gepresenteerd.
 
 

Programma

15.00-15.30 Ontvangst
15.30-17.00 Feestelijke presentatie
17.00-18.00 Borrel

Aanmelden

Alle belangstellenden zijn van harte welkom. In verband met de catering graag uiterlijk 23 mei aanmelden. Stuur een mail aan Andrea van Leerdam, a.e.vanleerdam@uu.nl.

Evenement:
Boekpresentatie ‘Kennis in beeld. Denken en doen in de Middeleeuwen’
Datum:
28 mei 2014
Tijd:
15:00 tot 18:00
Locatie:
Lutherse Kerk, Hamburgerstraat 9, Utrecht

 

Lezing Hadewijch door Frank Willaert (15/05)

Op donderdag 15 mei 2014 (om 20u) zal Frank Willaert de Liederen van Hadewijch van Brabant bespreken in de context van haar tijd, maar ook de vraag proberen te beantwoorden of zij ons vandaag nog iets te zeggen heeft. Deze tweetalige lezing met muziekillustratie gaat door in het Erasmushuis te Anderlecht. Meer informatie is beschikbaar in deze flyer.

Praktische informatie:

– Wanneer? Donderdag 15 mei 2014, 20u
– Waar? Erasmushuis, Kapittelstraat 31, 1070 Anderlecht.
– Toegang gratis na reservatie via: 02.521.13.83 of info@erasmushouse.museum

Voorstelling ‘Middeleeuws Amsterdam in zes gangen’ (15/05)

‘Middeleeuws Amsterdam in zes gangen’ is een unieke samenwerking tussen de studenten van de werkgroep Middeleeuws Amsterdam in context (georganiseerd door het Center for Medieval Studies Amsterdam) en de Mediëvistenmiddagen.

Wij nodigen je uit om het Amsterdam van de Middeleeuwen te proeven in spijs en drank. Terwijl je hiervan geniet zullen de studenten van de werkgroep hun bundel presenteren over de maaltijden, manieren en malnutritie van onze Middeleeuwse voorvaderen.

Het evenement vindt plaats op donderdag 15 mei om 20:00 uur in Castrum Peregrini, Herengracht 401, Amsterdam.
Toegang is €15,- inclusief maaltijd en bundel.
Er is beperkt plaats, dus meld je snel aan via mediëvistenmiddagen@gmail.com

Let op: na aanmelding ontvang je een e-mail over de betaling. Wanneer je betaling is ontvangen, is je aanmelding definitief.

 
 
 

Tweede workshop The Circulation of Dutch Literature



De tweede workshop van CODL vindt op 8, 9 en 10 mei 2014 plaats in Boedapest waar de deelnemers de gastvrijheid genieten van de Eötvös Loránd Universiteit (ELTE; zie http://cns.elte.hu/index.php?lang=nl).

In de meer dan vijftien lezingen gaat bijzondere aandacht uit naar performatieve bewerkingen van de casusteksten, maar vertalingen zullen ook aan bod komen. Speciale gasten zijn Frank Willaert (Universiteit Antwerpen), de CODL-ambassadeur Frits van Oostrom (Universiteit Utrecht), filmwetenschapper Patrick Cattrysse (Universiteit Antwerpen) en Herbert Van Uffelen (Universität Wien).

De workshop begint op donderdagavond 8 mei met een proloog: een rondtafelgesprek over adaptatie en performativiteit aan de hand van de nieuwe VogalaApp van Frits van Oostrom en een film waarin gebruik wordt gemaakt van teksten van Hadewijch. Op vrijdag 9 mei zullen Anikó Daróczi, Emese Gyöngyvér Tóth en Iván Barvich liederen van Hadewijch voordragen in het Middelnederlands en in het Hongaars. Bijzonder onderdeel van het programma is ook een toneelseminar, gehouden door de Nederlandse regisseur Hans Croiset op zaterdag 10 mei.
 
Het programma van deze driedaagse vind je hier:

Pas verschenen: Queeste 20 (2): A Bunch of Books

Naar aanleiding van de twintigste verjaardag van Queeste. Tijdschrift over middeleeuwse letterkunde in de Nederlanden werd op 14/02/2013 een symposium over middeleeuwse boekcollecties georganiseerd. Vijf bijdragen werden voor het nieuwste themanummer van Queeste, A Bunch of Books Book Collections in the Medieval Low Countries, geselecteerd. Daarnaast bevat het themanummer drie recensies over Wereld in woorden van Frits van Oostrom.

Lees verder >>