Auteur: Francien Petiet

Toenaderingen. Literair grensverkeer tussen Afrikaans en Nederlands – Call for proposals

In 2009 publiceerde uitgeverij Acco (Leuven/Den Haag) de bundel Over grenzen/Oor grense. Een vergelijkende studie van Nederlandse, Vlaamse en Afrikaanse poëzie/’n Vergelykende studie van Nederlandse, Vlaamse en Afrikaanse poësie (red. Ronel Foster, Yves T’Sjoen en Thomas Vaessens). In deze opstellenbundel worden beschouwingen gewijd aan diverse raakvlakken/tendensen in de poëzielandschappen van Nederland, Vlaanderen en Zuid-Afrika (meer bepaald de Afrikaanse poëzie). Lees verder >>

Cursus: De invloeden van de Romantiek, 28 mei, 4 en 18 juni 2011 te Den Haag (Gemeentemuseum)

Een Romantische kijk. Verzameling van Jef Rademakers, 26 maart t/m 5 juni 2011

Eerder in het Hermitage in St. Petersburg te zien; nu in het Gemeentemuseum Den Haag. De collectie romantische schilderijen van Jef Rademakers bestaat uit werken van grote 19e- meesters als B.C. Koekkoek, Andreas Schelfhout, Petrus van Schendel en Eug. Verboeckhoven. De verzameling geeft een bijzonder beeld van deze tot nu toe nog vrij onderbelichte stroming. Lees verder >>

Nieuw nummer Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (TNTL)


Het nieuwe TNTL-nummer bevat twee bijdragen gewijd aan de (post-)koloniale letteren.
Siegfried Huigen analyseert de beschrijving van Kaap de Goede Hoop die de predikant François Valentyn opnam in zijn Oud en Nieuw Oost-Indiën (1724-1726). Valentyns visie past in het toenmalige Nederlandse landschapsdiscours waarin de wilde natuur zoveel mogelijk gemarginaliseerd wordt. Voor wat betreft de informatie over het Zuid-Afrikaanse binnenland blijkt hij schatplichtig te zijn aan het kennisnetwerk van de VOC. Lees verder >>

Ove: Overleden: J.W. Oerlemans (22 mei 1926 – 20 maart 2011)

Dichter en historicus Jacobus Willem Huibert Oerlemans is op 20 maart 2011 te Poortugaal overleden. Hij is 84 jaar oud geworden. In 1962 verscheen de eerste dichtbundel van zijn hand onder de titel De verte tussen ons in. Na deze bundel publiceerde hij nog zes dichtbundels. In 1992 ontving hij de Anna Blaman Prijs voor z’n complete oeuvre. Naast dichter was Oerlemans ook hoogleraar moderne geschiedenis aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In 1990 publiceerde hij in NRC Handelsblad een essay getiteld ‘Een-partijstaat Nederland’, waarin hij zijn bezorgdheid uitte over de machtsuitoefening in Nederland. Dit essay maakte hem in kleine kring beroemd.

Themabijeenkomst: Politiek engagement in de Nederlandse taal- en letterkunde, wo 18 mei 2011 te Leiden

Themabijeenkomst georganiseerd door de Commissie voor Taal- en Letterkunde van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde

18 mei 2011, 13.30-17.00 uur
Plaats: Universiteitsbibliotheek Leiden, Zaal Zuidhal, 2e verdieping

In 1872 signaleerde Multatuli ‘een nieuwe ramp’:

‘het gekakel der politiseerende demokraatjes. Arm volk dat gered moet worden door zulke advokaten!
We hadden: liberalismus, Thorbeckery, behoud, halfheid, traagheid, karakterloosheid, vervalschte levensmiddelen, specialiteiten, kiezery, Kamer-speeches, verrotte politieke atmosfeer… dit alles was niet genoeg! De clubziekte ontbrak nog. De heeren demokraat-byeenkomers zien niet in, dat ze nu reeds – ’t is wat vroeg! – al de fouten overnemen van de nog niet verslagen tegenstanders.’ Lees verder >>

Eve: Resurrectio Tollens – uitnodiging, zo 6 maart 2011 te Rijswijk



Resurrectio Tollens

uitnodiging

Het bestuur van de Stichting Vrienden van de Oude Kerk Rijswijk nodigt u van harte uit getuige te zijn van de inwijding van het nieuwe beeld op het graf van

HENDRIK TOLLENS CZ.,

gelegen op de begraafplaats achter de Oude Kerk van Rijswijk ZH. De oorspronkelijke datum is inderdaad door de weersomstandigheden onmogelijk gebleken! Wij ontvangen u daarom graag op

Zondag 6 maart 2011 om 14.30 uur
in het Museum Rijswijk (het Tollenshuis), Herenstraat 67.

Er zullen passende woorden worden gesproken en we nodigen de gebroeders Kolff, nazaten van de dichter, uit de onthullende handeling te verrichten. De Stichting draagt het beeld over aan de gemeente Rijswijk en ten slotte heffen wij het glas op Tollens’ voortdurende nagedachtenis. Lees verder >>

Eve: De literaire canon. Over westerse en niet-westerse canonvorming, do 10 maart 2011

Welke factoren dragen bij aan de canonische status van literatuur? En hoe verschillen de voorwaarden voor opname van een boek in deze canon in westerse en niet-westerse landen? In zijn Bijzondere Lezing probeert prof. dr. Michiel van Kempen deze en andere vragen te beantwoorden.
Donderdag 10 maart, 17:15 – 18:00 uur
Lees meer hierover op: http://www.spui25.nl

Eve: Ontmoeting met Armando – De boeken van deBuren, do 17 februari 2011

DO 17.02.11 | 20:00
Passa Porta | A. Dansaertstraat 46, 1000 Brussel

Naar aanleiding van twee nieuwe publicaties komt de Nederlandse grand old man Armando (1929) naar Brussel. Bij Ergo Pers verscheen onlangs ‘De stilte / Die Stille’, een tweetalige uitgave met lithografieën en gedichten. Bij Augustus verschijnt de dichtbundel ‘Ze kwamen’. Armando wordt nationaal en internationaal gewaardeerd als beeldend kunstenaar, schrijver, film- en documentairemaker en violist. Hij won de VSB-poëzieprijs 2011. Lees meer op: http://deburen.eu/nl/programma/detail/ontmoeting-met-armando

Lit: Pas verschenen: Taalwetenschap in Nederland. Zestig jaar AVT (1950-2010)

Dit boek, dat verscheen naar aanleiding van het feit dat de Algemene Vereniging voor Taalwetenschap zestig jaar geleden werd opgericht, bestaat uit drie hoofdstukken:

1. ‘Wat aan de AVT voorafging: de Nederlandsche Phonologische Werkgemeenschap’.

In deze bijdrage gaat Saskia Daalder (VU Amsterdam) in op de Nederlandsche Phonologische Werkgemeenschap, die vanaf de oprichting in 1939 een kristallisatiepunt van linguistische activiteit in Nederland vormde (pp. 7-42) Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: nieuw nummer Ons Erfdeel

Geen haan die ernaar kraait. August Vermeylen en de verengelsing van het hoger onderwijs
Gita Deneckere en Ruben Mantels

In 1930 is August Vermeylen de eerste rector van de vernederlandste Gentse universiteit. Tachtig jaar later wordt de verengelsing van het Vlaamse hoger onderwijs haast geruisloos doorgevoerd. Dit artikel is het verslag van een door Vermeylens teksten geïnspireerd debat over deze verengelsing dat aan de UGent werd gehouden. De auteurs zijn van mening dat Vermeylen de huidige universiteit, opgesloten in een markgestuurd verhaal, zou kwalificeren als een universiteit die schromelijk tekortschiet in haar belangrijkste opdracht. Lees verder >>

Ove: In memoriam W. Blok (1922-2010)


Op 27 december overleed in zijn huis in Arnhem W. Blok, van 1970-1984 hoogleraar Nederlandse letterkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en auteur van onder meer Verhaal en lezer en boeken over Boutens en Slauerhoff. Hij was 88 jaar.
Wouter Blok, zoals hij officieel heette, was geboren in Oegstgeest en bracht daar ook zijn jeugd door, als tweede in een gezin met vijf kinderen. Zijn vader was H.P. Blok, aan het begin van zijn loopbaan conservator op de universiteitsbibliotheek, later hoogleraar egyptologie, nog weer later hoogleraar Bantoetalen. Wout ging naar het Stedelijk Gymnasium in Leiden, waar hij in 1942 eindexamen-bèta deed. Hij was aanvankelijk van plan om psychologie te gaan studeren en heeft daar in de oorlog door zelfstudie ook nog het een en ander aan gedaan, maar het werd Nederlands, met psychologie als bijvak. Op het eind van de bezetting was hij een tijdlang in de Achterhoek ondergedoken. Vanaf 1945 begon de studie, via een colloquium doctum voor gymnasium-alfa, en in 1948 deed hij candidaats-examen. Lees verder >>

Ove: Overleden: Hanna Kraan (Rotterdam, 24 juli 1946 – Rotterdam, 2 januari 2011)


In haar woonplaats Rotterdam is op 64-jarige leeftijd kinderboekenschrijfster Hanna Kraan overleden. Kraan was al geruime tijd ziek. In de jaren zeventig begon Kraan met het schrijven van kinderverhalen. Ze is bekend geworden door haar kinderboekenserie over de boze heks, waarvan het eerste deel in 1990 verscheen onder de titel Verhalen over de boze heks. Daarna volgden nog 5 delen. In 2005 publiceerde Kraan het eerste deel van een nieuwe reeks kinderboeken, waarin eekhoorn Krik de hoofdrol speelt. Vorig jaar, in 2010, verscheen het laatste deel in deze serie, De tuin van Krik. Kraans kinderboeken zijn in diverse talen vertaald. Meerdere van haar boeken werden genomineerd door de Nederlandse Kinderjury. Haar Verhalen over de boze heks werd tevens opgenomen in de lijst van 99 mooiste kinderboeken aller tijden, opgesteld door de Vlaamse Stichting Lezen in 2008.

Lit: Te verschijnen: Maurits Verhoeff ‘Verlangen zonder te weten waarnaar’

In januari is het 100 jaar geleden dat Nescio’s debuut, het verhaal ‘De uitvreter’, in De Gids verscheen. Op 25 juli is het 50 jaar geleden dat hij overleed.

In januari verschijnt bij Uitgeverij Bas Lubberhuizen verlangen zonder te weten waarnaar. Hierin beschrijft Nescio-kenner Maurits Verhoeff het leven en werk van Nescio, pseudoniem van J.H.F. Grönloh (1882-1961). Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: Voortgang, jaarboek voor de neerlandistiek, deel 28 (2010)

Bij de Stichting Neerlandistiek VU te Amsterdam is onlangs deel 28 verschenen van Voortgang, jaarboek voor de neerlandistiek. Ook dit deel bevat zoals gebruikelijk bijdragen over de volle breedte van de Nederlandse taal en cultuur. De inhoud is als volgt:

Ariane van Santen, Betekenis: de sturende kracht van woordvorming;

Folgert B. Karsdorp & Barend F. Beekhuizen, Regelmaat in een regelloos systeem. De Nederlandse superlatief;
Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: Standaardtalen in beweging, onder redactie van Marijke van der Wal en Eep Francken.

Standaardtalen zijn onderwerp van discussie. Toenemende variatie zou de ondergang van standaardtalen inluiden. Hoe reëel is die dreiging voor het Afrikaans in Zuid-Afrika en voor het Nederlands in Nederland en Vlaanderen?

Standaardtalen in beweging gaat in op actuele vragen over standaardisatie, destandaardisatie en de positie van standaardtalen. Het presenteert een nieuwe kijk op aspecten van het standaardisatieproces in het verleden en geeft inzicht in huidige ontwikkelingen in variëteiten van het Afrikaans en het Nederlands. Ook worden de veranderde positie van het Afrikaans na de Apartheid en mogelijk functieverlies van het Nederlands belicht. Daarbij komt ook Abram de Swaans opmerkelijke benadering van het wereldtalenstelsel aan de orde. Lees verder >>

Ove: Overleden: Willem Barnard / G. van der Graft (15 aug. 1920 – 21 nov. 2010); eerbetoon Letterkundig Museum

Op de leeftijd van negentig jaar is op 21 november in Utrecht dichter en theoloog Willem Barnard overleden. Barnard publiceerde onder het pseudoniem Guillaume van der Graft velerlei dichtbundels. Hij ontving meerdere onderscheidingen voor zijn werk. Zie voor een overzicht van zijn leven en werk: http://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_Barnard. Naar aanleiding van zijn overlijden wijdt het Letterkundig Museum te Den Haag een kleine tentoonstelling aan Guillaume van der Graft.
Lees verder >>

Age: Uniek dbnl-poëziefestival ‘De langste dag: het mooiste uit tien eeuwen Nederlandstalige poëzie’, A’dam, vr 10 december 2010

Op 10 december 2010 vindt in Pakhuis de Zwijger te Amsterdam, een uniek poëziefestival plaats, getiteld De langste dag: het mooiste uit tien eeuwen Nederlandstalige poëzie. Ruim zeventig toonaangevende dichters uit Nederland en Vlaanderen zullen gedurende 6 uur op vier (en enige tijd zelfs vijf) podia hun favoriete gedichten uit de Nederlandstalige poëzie voordragen. Lees verder >>

Age: boekpresentatie ‘Het Gruuthuse-handschrift in woord en klank’, do 2 december 2010 te Gent

Drie jaar geleden, op 30 november 2007 vond in het Academiegebouw in Gent een colloquium plaats over het bekende, laatmiddeleeuwse Gruuthuse-handschrift, met lezingen door specialisten uit verschillende disciplines. De teksten van die lezingen, intussen vaak sterk uitgebreid en aangepast, vinden nu hun neerslag in een mooi geïllustreerd boek, uitgegeven door de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Lees verder >>

Age: Bijeenkomst ‘De boekdrukkunst voorbij?’, di 30 november 2010 te Amsterdam

Is een universiteitsbibliotheek in de toekomst niet meer dan een digitaal informatiecentrum? De UB beraadt zich op haar toekomst en wil daar de gebruikers bij betrekken, zowel de huidige als de toekomstige. De UB en de FGw organiseren daarom een discussiebijeenkomst voor studenten en docenten over die bibliotheek van de toekomst (30 november, 15.30-17.30, PCH 1.05). Lees verder >>

Hora est!: Promotie: Inge Broekman, 17 november 2010, Universiteit van Amsterdam

Constantijn Huygens hield zijn mening over kunst voor zich
Woensdag 17 november 2010, 12:00 uur
Promotie: Mw. I. Broekman/ Kunstgeschiedenis
Promotor: dhr. prof. dr. E.J. Sluijter en dhr. prof. dr. J.M. Koppenol

Constantijn Huygens, de kunst en het hof
Inge Broekman plaatste de voor de kunst belangrijke en bekende bronnen rondom de dichter Constantijn Huygens – zijn autobiografie, brieven van Rembrandt en documenten rondom de Oranjezaal – in het grote geheel van zijn uitspraken over de kunsten. Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: Jeroen Dewulf ‘Clandestine Literature during the Nazi Occupation’

Clandestine literature was published in all countries under Nazi occupation, but nowhere else did it flourish as it did in the Netherlands. This raises important questions: What was the content of this literature? What were the risks of writing, printing, selling, and buying it? And why the Netherlands? Traditionally, the combative Dutch “spirit of resistance” has been cited, a reaction not only to German oppression but to German propaganda: while the Germans hoped to build bonds with their “Germanic” Dutch “brothers,” clandestine literature insisted on their incompatibility. Lees verder >>