Auteur: Francien Petiet

Pas verschenen: Lotte Jensen, Verzet tegen Napoleon. Nijmegen: Vantilt, 2013. ISBN: 9 789460 041259

Tweehonderd jaar geleden, in 1813, werd Nederland bevrijd van de Fransen. Daarmee kwam een einde aan jarenlange Franse overheersing. In 1806 had Napoleon Bonaparte zijn broer Lodewijk tot koning van ‘Holland’ benoemd om vervolgens het land in 1810 bij het Franse keizerrijk in te lijven.

Het standaardbeeld is dat de Nederlanders nauwelijks in opstand kwamen tegen het Franse regime. Dit boek laat zien echter dat er een levendige verzetscultuur bestond. Tal van burgers verhieven hun stem tegen het Franse gezag en sprongen in de bres voor het vaderland. Zelfs tijdens de Inlijving, toen een strenge censuur gold, lieten zij zich de mond niet snoeren. ‘Gevloekte rover!’ en ‘Oranje boven!’ klonk het alom.
Het is een aardige paradox: op het moment dat de Fransen hier de scepter zwaaiden,leefde het Nederlanderschap als nooit te voren. Schrijvers probeerden het wezen van de natie te vangen door te wijzen op de onderscheidende kenmerken van haar cultuur en inwoners. Zo werd, mede dankzij de overheersing van Napoleon, de ideale Nederlander geboren.

Pas verschenen: Hulde aan Helmers. Lofdichten op Jan Fredrik Helmers (1767-1813) ter gelegenheid van zijn 200ste sterfdag op 26 februari 2013. Uitgegeven, ingeleid en toegelicht door Marinus van Hattum. 107 pp. ISBN 978-90-77246-55-9; € 10,00.

Vandaag is het 200 jaar geleden dat de dichter Jan Fredrik Helmers op 45-jarige leeftijd overleed. Dit moment is voor Marinus van Hattum aanleiding geweest om een werk over de nagenoeg vergeten Helmers uit te brengen. Van Hattum promoveerde eerder, in 1994, op een proefschrift over Helmers getiteld Jan Fredrik Helmers (1767-1813). Leven en werk van een Amsterdamse wereldburger. Daarnaast werkte hij mee aan de editie van De Hollandsche natie, die Lotte Jensen in 2009 uitbracht.
Lees verder >>

Call for contributions voor een themanummer van Werkwinkel: Tijdschrift voor Nederlandse en Zuid-Afrikaanse Studies

Literaire historiografie / literaire biografie

Het overlijden van John Kannemeyer, de Zuid-Afrikaanse literatuurhistoricus en biograaf, maar tevens ook neerlandicus, markeert een belangrijke grens tussen wat was en wat komen zal in de Afrikaanse literaire historiografie. Zijn bijdrage tot de literatuurgeschiedenis en literaire biografistiek was enorm en dit oeuvre wordt dan ook met een welluidend slotakkoord afgesloten: de levensbeschrijving van de Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee gaat momenteel in de Afrikaanse en Engelse versie ter perse. Hierdoor strekt dit heengaan veel verder dan alleen binnen de Afrikaanse literaire geschiedschrijving waar Kannemeyers dood in elk geval een waterscheiding betekent. Lees verder >>

Congres van de Werkgroep De Negentiende Eeuw 2012, 14 december 2012 te Amsterdam

De achttiende eeuw in de negentiende eeuw

14 december 2012
Universiteitsbibliotheek Amsterdam, Doelenzaal
Singel 425, 1012 WP Amsterdam

De negentiende eeuw wordt regelmatig in relatie tot de zeventiende of twintigste eeuw beschouwd, maar de weerklank van achttiende-eeuwse denkbeelden in de negentiende eeuw is nauwelijks onderwerp van onderzoek geweest. Is er sprake van continuïteit, een revival of juist een breuk tussen achttiende- en negentiende-eeuwse denkbeelden, opvattingen en kunstuitingen? Dit thema biedt interessante invalshoeken vanuit verschillende cultuurhistorische disciplines.
Lees verder >>

Overleden: Gerrit Komrij (30 maart 1944 – 5 juli 2012)

Na een kort ziekbed is schrijver en dichter Gerrit Komrij overleden. Komrij overleed gisteravond in Amsterdam in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis. Waaraan hij is overleden is nog niet bekend.
Hij debuteerde in 1968 met de dichtbundel Maagdenburgse halve bollen en andere gedichten. In totaal bracht Komrij 15 bundels uit. Komend najaar zal postuum zijn laatste bundel Boemerang verschijnen.
Lees verder >>

Vacature Universiteit Gent, Assisterend academisch personeel aan de faculteit Letteren en Wijsbegeerte (reageren kan tot 10 juli 2012)

Bij de faculteit Letteren en Wijsbegeerte is volgend mandaat te begeven: het betreft een tijdelijke aanstelling voor een termijn van twee jaar

LW07
een betrekking van deeltijds praktijkassistent (50%)bij de vakgroep Letterkunde (Onderzoeksmethodologie Letterkunde) (tel.:09/264.37.00) – salaris a 100%: min. € 23 468,58 – max. € 39 716,10 (thans uitbetaald à 157,69%) Lees verder >>

Loopbaan in de Lage Landen – Tijdschrift De Zeventiende Eeuw nu vrij toegankelijk online

Sociale mobiliteit hangt in de vroegmoderne tijd nog sterk samen met afkomst, maar in de commerciële dynamiek van de Nederlanden lijkt het individu toch een steeds actievere rol te kunnen spelen in het vormgeven van de eigen loopbaan. Maar wat waren de mogelijkheden en beperkingen van dat individu? Welke strategieën werden gevolgd en wat waren de parameters voor succes, in verschillende beroepsgroepen en sociale lagen van de bevolking? Het nieuwe themanummer van het tijdschrift De Zeventiende Eeuw leidt de lezer langs ambachtslieden, dichters, kunstenaars, predikanten en boekverkopers. Lees verder >>

Remakes/Reprises. Recyclages van gedichten(reeksen) in de moderne Nederlandstalige poëzie, do 29 maart 2012, van 14 tot 17 te Gent

PROGRAMMA

Inleiding: Remakes/Reprises. Recyclage van poëzie
Carl De Strycker (Universiteit Gent)

Hugo Claus en de remake: Heer Everzwijn (1970) over bundelgrenzen heen
Linde De Potter (MaNaMa Master Literary Studies)

Hugo Claus staat bekend als een notoir herschrijver van teksten van andere auteurs, maar ook zijn eigen gedichten recycleerde hij geregeld. Dat bewijst zijn werk uit de late jaren ‘60 en het begin van de jaren ‘70, zoals Heer Everzwijn (1970). Die bundel en specifiek de cyclus ‘Zijn nota’s bij Genesis 1,1’ kunnen inzicht verschaffen in de manier waarop Claus zijn gedichten blijft bewerken na publicatie. De cyclus verscheen immers oorspronkelijk als een aparte gedichtenreeks Genesis 1966-1968 bij schilderijen van de Vlaamse schilder Roger Raveel. Voor de herneming in Heer Everzwijn en de reprises daarvan in Gedichten 1969-1978 en Gedichten 1948-1993 veranderde Claus zowel titels, versregels als strofen, en liet zelfs bepaalde gedichten weg. Aan de hand van die veranderende tekstuele contexten wil dit referaat belichten hoe recyclages van gedichten in Claus’ oeuvre functioneren en in hoeverre ze in die nieuwe constellaties andere betekenisvelden aanboren en poëticale strategieën reveleren. Lees verder >>

Boekensalon met Gerrit Noordzij en Peter Verheul, donderdag 23 februari 2012 te Amsterdam

Meester en leerling. Typograaf, letterontwerper en schrifttheoreticus Gerrit Noordzij gaat op donderdag 23 februari in gesprek over het gedrukte boek met zijn oud-leerling Peter Verheul, tijdens de Boekensalon van de Bijzondere Collecties. Gespreksleider is journalist en schrijver Kester Freriks. Aanleiding is de tentoonstelling ‘The printed book: a visual history’, die tot en met 13 mei bij de Bijzondere Collecties te zien is. Lees verder >>

KANTL-conferenties 2012

De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde organiseert in het voorjaar 2012 een reeks KANTL-conferenties waarin recent werk van leden wordt voorgesteld.

Op woensdag 22 februari stellen uitgeefster Marita Vermeulen, auteur Anne Provoost en illustratrice An Candaele het prentenboek “Springdag” voor en vertellen over de ontstaansgeschiedenis van het boek. Lees verder >>

Vacature voor onderzoeker ‘diachrone constructiegrammatica van het Nederlands’ aan de Universiteit Gent (promotieplaats) (deadline 29-2-2012)

Aan de vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent (afdeling Nederlands) is er een vacature voor een voltijds onderzoeker (doctoraatsbursaal) op een project over diachrone constructiegrammatica. Het thema van het onderzoeksproject is variatie en verandering in de semantische structuur van argumentstructuur-constructies (titel ‘Variation and change in constructional semantics: Argument structure constructions in varieties of Dutch’). De promotor van het project is Timothy Colleman. Lees verder >>

Vacature lector Nederlands (Universiteit van Luik) – deadline reageren 16 april 2012

De vakgroep Nederlands van het Departement Moderne Taal- en Letterkunde van de Universiteit van Luik zoekt, voor indiensttreding per 1 oktober 2012, een lector Nederlands.

De kandidaat (m/v) dient moedertaalspreker te zijn, en doctor in de Taal- en Letterkunde, gepromoveerd op een proefschrift in het domein van de literaire neerlandistiek.
Lees verder >>

Eve: Remakes/Reprises. Recyclages van gedichten(reeksen) in de moderne Nederlandstalige poëzie – Call for papers

Donderdag 29 maart 2012 (14 uur-17 uur)
Vakgroep Letterkunde – Universiteit Gent
Locatie: Auditorium, Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, Koningstraat 18, Gent.

In De tweede gisting. Over de compositie van dichtbundels (Amsterdam University Press, 2001) spreekt Ad Zuiderent over het fenomeen van de ‘zelfbloemlezing’. Met die term worden ver-zamelbundels of auteursbloemlezingen aangeduid waarin dichters een al dan niet gereviseerde selectie uit eerder gebundelde poëzie presenteren. Deze anthologische uitgaven kunnen vanuit auteurspoëticaal of promotioneel-strategisch perspectief worden gelezen. Tot de categorie van de ‘zelfbloemlezing’ behoren onder vele andere Gedichten 1948-1963 van Hugo Claus, Gedichten 1954-1968 van Paul Snoek, In de waterwingebieden van H.H. Ter Balkt of Hart tegen hart van Leonard Nolens. Lees verder >>

Ove: Overleden: Doeschka Meijsing (1947-2012)


Op maandagavond 30 januari is schrijfster Doeschka Meijsing overleden. Meijsing overleed aan de complicaties van een zware operatie. Meijsing, geboren te Eindhoven op 21 oktober 1947, studeerde literatuurwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Van 1976 tot 1978 was ze werkzaam als wetenschappelijk medewerkster aan het Instituut voor Neerlandistiek. Ze debuteerde in 1974 als schrijfster met de verhalenbundel De hanen en andere verhalen. Ze ontving voor haar werk meerdere onderscheidingen. Zo ontving ze in 1997 de Annie Romeinprijs voor haar complete oeuvre. In 2008 won ze met de roman Over de liefde de AKO Literatuurprijs. Meijsing is 64 jaar geworden.

Eve: lezing Gaston Franssen, ‘Literaire sterren: hedendaags schrijverschap als interdisciplinaire uitdaging’, ma 6 februari 2012 te Amsterdam

Eerste lezing in de serie ‘De Nieuwe Generatie”georganiseerd door de Faculteit Geesteswetenschappen van de UvA. maandag 6 februari van 16.45 – 17.45 uur, SPUI25. Aanmelden via www.spui25.nl

Wat is een schrijver? Die vraag is, zeker tegenwoordig, ingewikkelder dan wel wordt vermoed. Schrijverschap is natuurlijk van alle tijden, maar met de professionalisering van de literaire markt en de diverse mediarevoluties zijn onze opvattingen over wat nu precies een ‘literaire auteur’ is toch fundamenteel veranderd. Het romantische ideaal van de schrijver als onbegrepen, geniale eenling krijgt concurrentie van de voorstelling van de auteur als mediagenieke pr-strateeg. Sommige schrijvers danken hun roem zelfs vooral aan hun publieke optredens, in plaat van aan hun boeken zelf. Zulke ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat onderzoek naar auteurschap interdisciplinair is geworden: de onderzoeker moet inzichten uit de literatuurwetenschap, mediastudies, cultuursociologie en celebrity studies met elkaar combineren. Aan de hand van beeldvorming over nationaal of internationaal beroemde auteurs gaat Gaston Franssen tijdens deze presentatie in op de veelkantigheid van het hedendaagse schrijverschap. Lees verder >>

Eve: zaterdag 3 maart 2012: lezing Anton Korteweg voor het Multatuli Genootschap

Zaterdagmiddag 3 maart wordt de voorjaarsvergadering van het Multatuli Genootschap gehouden, om 14 uur in de Doelenzaal van de Universiteitsbibliotheek, Singel 425 te Amsterdam. Als spreker zal Anton Korteweg, voormalig directeur van het Letterkundig Museum, optreden met ´Douwes Dekker en de domineedichters, gevolgd door ‘Leefregels van een man van fatsoen’, waarin hij in het bijzonder op Multatuli’s verhouding tot J.J.L. ten Kate zal ingaan. De spreker lichtte alvast een tipje van de sluier op…
Lees verder >>

Eve: Jaarvergadering ‘Het Bilderdijk-Museum’ op 2 maart 2012

Op vrijdagmiddag 2 maart 2012 vindt de jaarvergadering van de Vereniging ‘Het Bilderdijk-Museum’ plaats, met lezingen die in het teken zullen staan van ‘1812’.
Inloop vanaf 12.30 u. in Het Bilderdijk-Museum, Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105, Amsterdam Studiezaal Bijzondere Collecties, Handschriften & Oude Drukken Kamer 1 B 41/31.

De ledenvergadering begint om 13.00 u. Om 13.30 u. leidt Joris van Eijnatten het thema ‘1812’ in. Daarna volgen drie lezingen: Louis Sloos over dagboeken van militairen, Ellen Krol over Katharina Schweickhardts ‘Veldtocht naar Moskau’, en Lotte Jensen over Van Marles ‘Katabasis’. Tot slot presenteert Rinus van Hattum zijn nieuwe editie van Willem Bilderdijks gedicht ‘Het Dichterlijk Tafereel der stad Leyden’ (Amstelveen 2012).
Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: Tussen Hemsterhuis en Grimm. Joast Hiddes Halbertsma als taalkundige


Leven en werk van de taalkundige, schrijver en predikant Joast Hiddes Halbertsma (1789-1869) hebben steeds opnieuw de aandacht weten te trekken, zowel in Friesland als daarbuiten. In de jaren 1994-2003 heeft Tony Feitsma (1928-2009), in leven hoogleraar Fries aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, uitgebreid onderzoek verricht naar deze veelzijdige taalgeleerde en daarover in een reeks van publicaties verslag gedaan. In de bundel Tussen Hemsterhuis en Grimm. Joast Hiddes Halbertsma als taalkundige is een aantal van haar belangrijkste artikelen over Halbertsma bijeengebracht. Lees verder >>

Age: Gedichtendag 2012

‘Stroom’ is het thema van de dertiende Gedichtendag die Poetry International en Stichting Lezen Vlaanderen op donderdag 26 januari 2012 organiseren. De jaarlijkse gedichtendagbundel komt van de hand van dichter, schrijfster en performer Joke van Leeuwen.

Gedichtendag is ieder jaar hét poëziefeest van Nederland en Vlaanderen, de dag waarop de poëzie in het zonnetje wordt gezet. Waar je ook gaat, overal kom je gedichten tegen: op school, in de bibliotheek, in winkels, theaters en musea, op het werk of gewoon op straat. Ook kranten, radio, televisie en het internet klinken die dag een stuk poëtischer.

Surf voor meer informatie naar: http://www.gedichtendag.com/