Auteur: Ben Salemans

‘Alexanderboom’, ‘dubbelkop’, ‘oranjefriet’? Van Dale maakt Oranje boekje

Binnenkort betalen wij Nederlanders weer met een ‘dubbelkop’, sturen we post met een ‘inhuldigingszegel’ en eten we ‘abdicatiegebak’ en ‘oranjefriet’. Omdat het leuk is, maak Van Dale het Oranje boekje – de titel is een knipoog naar het Groene boekje – een online woordenboek in wording met de (nieuwe) woorden en uitdrukkingen die ter gelegenheid van de troonswisseling op 30 april 2013 in de media opduiken.

Dit Woordenboek van Oranje is te vinden op www.vandale.nl/oranje-boekje en wordt wekelijks bijgewerkt. De ontwikkelingen rondom het Van Dale Oranje boekje zijn ook te volgen op Facebook en Twitter.

Iedereen kan suggesties voor het Oranje boekje insturen via het Van Dale-contactformulier, via de Van Dale Facebook-pagina of door een tweet te sturen met #Oranjeboekje. T/m 3 mei 2013 houdt Van Dale de woorden en uitdrukkingen bij, daarna wordt het Oranje boekje van Van Dale waarschijnlijk als pdf gepubliceerd.

Promotie Marijt Witteman op 22 februari 2013 in Nijmegen: accentloos een vreemde taal spreken is geen must

Het kan even lastig zijn, maar wanneer je moet luisteren naar iemand die een taal spreekt met een buitenlands accent, gaat dat eigenlijk vrij snel goed. Ons perceptuele systeem past zich snel en automatisch aan het accent aan, concludeert taalwetenschapper Marijt Witteman in haar proefschrift. Ze promoveert op 22 februari aan de Radboud Universiteit Nijmegen.
Lees verder >>

Eerste Voorjaarslezing Ruusbroecgenootschap door Anna Dlabacova over de Spieghel der volcomenheit van Hendrik Herp (Antwerpen, vr 22 februari 2013)

Op vrijdag 22 februari 2013 vindt de eerste lezing in een reeks van vier Voorjaarlezingen van het Ruusbroecgenootschap plaats. Plaats en tijd: Stadscampus van de Universiteit Antwerpen, lokaal Annexe, Rodestraat 14 (niet ver van de Paardenmarkt en het Sint-Jansplein), van 14.00 tot 16.00 u.
Deze lezing wordt gegeven door Anna Dlabacova (Universiteit Leiden) met als onderwerp: “Mystiek en observantie. Herps Spieghel der volcomenheit in de Lage Landen, c. 1450-1550.”
Lees verder >>

Nicoline van der Sijs hoogleraar Historische taalkunde van het Nederlands in de digitale wereld aan de Radboud Universiteit Nijmegen

Prof. dr. Nicoline van der Sijs (1955) is met ingang van 1 januari 2013 benoemd tot hoogleraar Historische taalkunde van het Nederlands in de digitale wereld aan de Radboud Universiteit Nijmegen. De leerstoel past in het onderzoeksprofiel van de Faculteit der Letteren op het gebied van e-humanities: onderzoek, ontwikkeling en gebruik van digitale technieken in de geesteswetenschappen.
Lees verder >>

Literaire tijdschriften Hollands Maandblad, Das Magazin, Terras en Liter krijgen ieder 25.000 euro

Hollands Maandblad, Das Magazin, Terras en Liter ontvangen van het Prins Bernhard Cultuurfonds en het Nederlands Letterenfonds elk een bijdrage van 25.000 euro om zich verder te ontwikkelen op papier, op internet en in publieksbereik. In september 2012 maakten de fondsen bekend dat ze hiervoor samen 100.000 euro ter beschikking stellen. Beide fondsen achten het van belang om te investeren in deze kleine maar belangrijke literaire podia.

Het Nederlands Letterenfonds en het Cultuurfonds hechten beide aan een levendig en veelzijdig literair aanbod, waaraan de tijdschriften een waardevolle bijdrage leveren: ‘Ze vormen het bindweefsel tussen alle vitale organen van de literatuur,’ zoals Christiaan Weijts schrijft in het essay dat hij vandaag publiceert.
Lees verder >>

Grote verzameling Rotterdamse bronnen over vroege verlichting digitaal beschikbaar

Op vrijdag 18 januari werd in de Universiteitsbibliotheek van de Radboud Universiteit Nijmegen de website Early Enlightenment in a Rotterdam Periodical 1692-1704 (www.eerp.nl) gepresenteerd met veel bronnenmateriaal over de vroege verlichting – tja, periodenamen schrijf je nu eenmaal met een kleine letter… – in Nederland. Alles open access, dus benaderbaar voor iedereen die meer wil weten over de ideeën die leefden in West-Europa in deze periode en hoe die in Nederland ontvangen werden.

Lees verder >>

Presentatie DBNL Limburg-portaal, Maastricht, 31 jan. 2013

Op 31 januari 2013 van 16.30 tot 19.00 uur vindt in het Gouvernement aan de Maas in Maastricht de presentatie plaats van het DBNL Limburg-portaal. Dit project is ongeveer een jaar geleden van start gegaan onder auspiciën van de bijzondere leerstoel ‘Taalcultuur in Limburg’ (prof. dr. Leonie Cornips). De uitvoering geschiedt in samenwerking met de LGOG-commissie Literatuurgeschiedenis. Deze commissie werkt momenteel ook aan een geschiedenis van de letteren in Limburg in boekvorm. Iedereen is van harte welkom bij de presentatie; wel is inschrijving vooraf gewenst. Lees verder >>

100 jaar Marten Toonder: overzichtstentoonstelling, gratis App, diverse activiteiten en publicaties

Hij verrijkte de Nederlandse taal met woorden als ‘minkukel’ en ‘denkraam’ en is de geestelijk vader van de onvergetelijke Olivier B. Bommel en Tom Poes: Marten Toonder. In 2012 is het honderd jaar geleden dat hij geboren werd. Het Letterkundig Museum in Den Haag brengt vanaf 12 oktober de grote overzichtstentoonstelling Marten Toonder. Een dubbel denkraam. Uniek materiaal dat zelden of nooit eerder getoond is, brengt de bijzondere wereld van deze markante man tot leven.

De honderdste geboortedag van Toonder wordt niet alleen gevierd met deze overzichtstentoonstelling. Zo wordt er vanaf 9 oktober in de Appstore een gratis Marten ToonderApp beschikbaar gesteld. (Update 12 oktober: de Marten ToonderApp is alleen beschikbaar voor de iPad; de App is gratis te downloaden in de Appstore, https://itunes.apple.com/nl/app/marten-toonder/id566268062?mt=8.)

Lees verder >>

Promotie-onderzoek Karen Keune: mannen en vrouwen hebben verschillende spreekstijlen en ander woordgebruik

Mannen en vrouwen praten verschillend: ze hebben een andere spreekstijl en gebruiken andere woorden. Dit ontdekte Karen Keune via een uitgebreide corpusstudie. Zij promoveert op 15 oktober 2012 om 15.30 uur in de aula van de Radboud Universiteit Nijmegen, Comeniuslaan 2.

Een corpus is een grote verzameling van geschreven of gesproken tekst. Keune onderzocht o.a. met behulp van het Corpus Gesproken Nederlands de effecten van sociale achtergrond (leeftijd, geslacht, opleiding) op woordkeuze. Ze concludeert dat vrouwen over het algemeen een betrokken spreekstijl hebben, met relatief veel werkwoorden en veelvoorkomende woorden. Mannen praten daarentegen informatiever en gebruiken meer zelfstandige naamwoorden en unieke woorden.

Lees verder >>

Gezocht: Vlaamse schuttingtaal of slang voor woordenboek Algemeen Onbeschaafd Nederlands

In 2007 interviewde ik voor Taalschrift Heidi Aalbrecht en Pyter Wagenaar naar aanleiding van het verschijnen van hun Woordenboek van platte taal (WPT). Beiden gaan nu een volledig herziene en uitgebreide editie van het WPT uitbrengen bij Prisma: het Woordenboek van het Algemeen Onbeschaafd Nederlands (AON), waarin ze het ‘onbeschaafde Nederlands’ nog beter dan in het WPT willen beschrijven.

Lees verder >>

Vac: Diverse vacante vakken Universiteit Luik (deadline: ma 1 aug. 2011)

Het Département de Langues et Littératures modernes van de Universiteit van Luik zoekt voor het academisch jaar 2011-2012 docenten (doctores) voor de volgende vakken:
Taalkunde

  • GERM0020-1 Introduction à la linguistique pour germanistes (30u, Bac 1 en Langues et Littératures modernes)

Nederlandse taalkunde en taalbeheersing

  • LGER0010-2 Langue néerlandaise II (45u, Bac 2 en Langues et Littératures modernes)
  • LGER0088-1 Langue néerlandaise III (30u, Bac 2 en Langues et Littératures modernes)
  • LGER0106-1 Linguistique synchronique néerlandaise a (30u, Masters en Langues et Littératures modernes)
  • LGER0107-1 Linguistique synchronique néerlandaise b (30u, Masters en Langues et Littératures modernes)

(Toelichting van de redactie bij de vermelde aantallen uren. De heer Spinoy meldde ons hierover het volgende: “De redenering bij ons is: 300u = een voltijdse aanstelling, m.a.w.: 30u = 10% aanstelling, 45u = 15% aanstelling, etc.”)
Meer informatie over deze colleges staat op de site van de Universiteit van Luik: http://progcours.ulg.ac.be/cocoon/fac/facP.
Wie meer inlichtingen wenst over de bezoldiging, kan contact opnemen met de personeelsdienst van de Universiteit: Mme Ludivine DEPAS – tel.: +32 4 366 52 04 – Ludivine.Depas@ulg.ac.be. Bij de onderwijsopdracht horen ondersteunende taken (examens, correctie werkstukken, begeleiding van acriptiestudenten ,…).
Kandidaten voor een meer van deze vakken bezorgen tegen uiterlijk 1 augustus hun curriculum vitae, publicatielijst en een concreet voorstel voor de invulling van de colleges naar: Prof.dr. E. Spinoy, Président du Département de Langues et Littératures modernes (Place Cockerill 3, B-4000 Liège, erik.spinoy@ulg.ac.be.

Nws: Interviews Hugo Claus 1950-1975 nu digitaal beschikbaar

De interviews die Hugo Claus in de periode 1950-1975 gaf, zijn nu digitaal beschikbaar en doorzoekbaar via de website van het Clauscentrum (www.clauscentrum.be, kopje ‘Interviews’) of rechtstreeks via theater.ua.ac.be/claus. Daarmee is een belangrijk onderdeel van zijn literaire nalatenschap toegankelijk geworden voor belangstellenden en onderzoekers.

‘Ik kan niet tegen definitieve, afgebakende dingen’, zei Claus in 1968 tegen een interviewer in Het Parool. Toch probeerde men de schrijver vanaf het begin van zijn carrière vast te leggen en te definiëren en het interview leek het perfecte middel te zijn om dat te bereiken. Tot een sluitende definitie zouden de vele interviewers echter nooit komen, want Claus liet zich niet vangen. Dat neemt niet weg dat de vele pogingen die ondernomen werden een schat aan materiaal bieden voor de onderzoeker en de liefhebber.

Eind 2010 is er gestart met het digitaliseren van de interviews van Hugo Claus, die zijn verzameld en bewaard in het Studie- en Documentatiecentrum Hugo Claus (Universiteit Antwerpen, www.clauscentrum.be). De eerste periode van Claus’ schrijversloopbaan – van 1950 tot 1975 – is nu digitaal toegankelijk gemaakt in samenwerking met het Platform Digital Humanities van de UA (www.ua.ac.be/digitalhumanities).
Lees verder >>

Nws: Etymologiewiki opgericht als aanvulling op Etymologiebank

Vorig jaar november is de Etymologiebank de lucht ingegaan, gehost door het Meertens Instituut en te vinden op: http://www.etymologiebank.nl/. In deze Etymologiebank worden alle belangrijke etymologische publicaties van het Nederlands op woordniveau aangeboden op één centraal punt en in chronologische volgorde. Sinds mei 2011 is als aanvulling op de Etymologiebank de Etymologiewiki opgericht, te vinden op:
“>http://www.etymologiewebsite.nl/wiki/Hoofdpagina

Lees verder >>

Eve: Twintigste Bert van Selm-lezing door Arnold Heumakers over de plaats van de literatuur in het moderne medialandschap, Leiden, di 6 september 2011

Op dinsdag 6 september 2011 zal de twintigste Bert van Selm-lezing plaatsvinden met de voordracht van Arnold Heumakers, criticus bij NRC Handelsblad, onder de titel: ‘Tussen missie en media. De plaats van de literatuur in het moderne medialandschap’.

De massamedia geven tegenwoordig gezicht aan de wereld. Onze kennis van de wereld ontlenen we aan televisie en internet. De wereld wordt dus voor een belangrijk deel gecreëerd door de media. Maar van oudsher claimden de kunsten deze taak voor zichzelf. In de Romantiek is zo’n wereldscheppende functie uitdrukkelijk door de dichters en schrijvers opgeëist. ‘Wij zijn op een missie: tot de Bildung van de aarde zijn wij geroepen’, schreef de Duitse romanticus Novalis. Hoe zou deze romantische missie er tegenwoordig uit kunnen zien? Oftewel, wat is de plaats van de literatuur in een wereld die de massamedia dagelijks creëren?
Lees verder >>

Vac: Doctor-assistent bij Vakgroep Letterkunde (16e-18e eeuw), Universiteit Gent (deadline: 3 feb. 2011)

Bij de faculteit Letteren en Wijsbegeerte is volgend mandaat te begeven; het betreft een tijdelijke aanstelling voor een termijn van drie jaar: LW07- een betrekking van voltijds doctor-assistent bij de vakgroep Letterkunde (tel.:09/264.40.45) – salaris a 100%: min. € 29 069,73 – max. € 45 317,25 (thans uitbetaald à 151,57%) Lees verder >>