Auteur: Bart Droog

Een raadsel uit 1912 opgelost

Door Bart FM Droog

Vorig jaar stootte ik op het allervroegste mij bekende Nederlandstalige autogedicht. Het stamt uit 1912 en is afgedrukt in de debuutbundel Offervonkjes van Frederika Stoer. Heel opmerkelijk is dat in dit gedicht de overgang van paard naar gemotoriseerd vervoer en de daaraan gepaard gaande problematiek wordt aangesneden:

 
Er is een paard overreden,
Het paard van mijn vrome gebeden.
De auto’s rijden gedempt en zacht.
Er wordt een paard begraven vannacht.
 
Hoewel het niet expliciet gezegd wordt, moet het paard in kwestie  door een auto overreden zijn. Paarden overrijden immers geen andere paarden en een mogelijke andere dader, een locomotief, komt in heel het gedicht niet voor. Dat overigens nog meer sterfgevallen herbergt:
 
Er rijzen vage geluiden:
Dat zijn de doode bruiden.
 
Maar niets is wat het lijkt. Hoewel een Frederika Stoer bestaan heeft, van 22 april 1882 tot 26 maart 1941, was zij beslist niét de schrijfster van de bundel. Het werk is namelijk een persiflage op het bijna gelijknamige boek Offervlammen van de dichteres Hendrika Boer (1884-1935). Als de gegevens van beide bundels naast elkaar gezet worden vallen de overeenkomsten goed op:
 
Boer, HendrikaOffervlammen. Met een voorwoord door Marie Metz-Koning. [Meindert Boogaerdt Jun.], Krimpen aan de Lek, 1912.
Stoer, FrederikaOffervonkjes. Met een voorwoord van Sofie Flets-Honing. Bureau “De Berner Conventie”, Deventer, [1912]. 46p. 

Van varen, vechten, plunderen en plagiaat

Door Bart FM Droog

In 1942 stelde Jan H. Eekhout de bloemlezing  Hart van Holland. Een keur uit onze historische zee-lyriek samen. Dit boekje bevatte veel anti-Britse gedichten en liederen uit de diverse Engels-Nederlandse oorlogen – op zich niet zo vreemd, want Van Eekhout had zich openlijk tot de Nieuwe Orde bekeerd.

Kort na de verschijning publiceerde dagblad Het Vaderland een vlammend protest van Wouter Nijhoff, van uitgeverij Martinus Nijhoff, tegen dit werk. Het boek van Eekhout bleek een geplunderde versie van de eerder in de 20ste eeuw bij Nijhoff verschenen alomvattende overzichtsbloemlezing van Nederlandstalige zeelyriek: Van varen en van vechten (1914)      

Nijhoff: “Ik moet opnieuw een ernstig protest doen hooren ten opzichte van geoorloofde handelingen gepleegd tegen mijn uitgave Van Varen en van Vechten, verzameld door D.F. Scheurleer.

Lees verder >>

Poëzie, politiek en meeuwen

Door Bart FM Droog

In 1909 schreef de Vlaamse priester/dichter Cyriel Verschaeve het gedicht ‘De meeuw‘. Dat gedicht werd jaren later het lievelingsgedicht van een Vlaams meiske. Ze vond het zo mooi dat ze het op haar 88ste nog uit het blote hoofd kon voordragen. Inmiddels was dit meiske schoonmoeder van de Belgische politicus, poëzieliefhebber en haikuïst Herman van Rompuy geworden. Om zijn schoonmama te plezieren plaatste hij in 2007 het gedicht ‘De meeuw’ op zijn site http://hermanvanrompuy.typepad.com/.  

Begin dit jaar ontdekt de Franstalige journalist Jean Quatremer dat gedicht. Dat mag beslist apart genoemd worden, want volgens diverse Belgische bronnen is Quatremer het Nederlands niet machtig. Desalniettemin schreeuwt Quatremer moord en brand, want Cyriel Verschaeve was in de Tweede Wereldoorlog nogal op de Duitse hand en werd daarom na afloop van de wereldbrand ter dood veroordeeld. Hij vluchtte naar Oostenrijk, waar hij in 1949 stierf.
Lees verder >>

Van Poëzie- naar Boekenweek

Door Bart FM Droog

Inmiddels is de Poëzieweek 2014 passé en kan de oogst worden opgemaakt:

Een trits nieuwe stadsdichters, met o.a. Anna Enquist vooor Amsterdam en Lies van Gasse voor Brugge.
Een nieuwe Dichter des Vaderlands voor België, te weten Charles Ducal.
Tenminste negentien dichtbundels en vijf poëziebloemlezingen.
Tenminste één nieuw online poëzieperiodiek: Het Gezeefde Gedicht – alleen voor nog bundelloos dichttalent.
 
Genoeg leesvoer om de barre reis te overbruggen die we in de Boekenweek, medio maart, van het CPNB moeten maken. De collectieve propagandisten voor het Nederlandse boek willen ons geteisterd volk namelijk relocaliseren in Leeuwarden, waar op 14 en 15 maart het Boekenbal voor Lezers wordt gehouden. Dit omdat Tommy Wieringa, de schrijver van het Boekenweekgeschenk, eens in Drenthe woonde en het thema dit jaar ‘Ondertussen ergens anders’ is.

Dichtoogst 2014

Door Bart FM Droog

Momenteel is het Poëzieweek. Een week waarin een vloedgolf aan dichters en gedichten over de lage landen spoelt. In deze golf is ook een aanwas van nieuwe dichters waar te nemen. Maar wat blijft na al dit massale gewas, gespoel en geweek? Jawel, de nieuwe dichtbundels van 2014!

Daarvan zijn tot dusverre veertien solobundels en drie bloemlezingen van het reguliere soort verschenen en gedetecteerd. Een (groeiend) overzicht staat op het jaaroverzicht 2014 van de Nederlandse Poëzie Encyclopedie. Een kleine greep:

Thomas Blondeau,  (1978-2013). Mijn beste gedicht dat u nooit zult lezen. Nawoord Ellen Deckwitz. De Bezige Bij, Amsterdam, 2014. Debuut.
Delphine 
LecompteDe baldadige walvis. De Bezige Bij Antwerpen, Antwerpen, 2014. 144p.
De veertig van Heytze
[Samenstelling] Ingmar HeytzePodium, Amsterdam, [2014]. 109p. Heytze’s veertig favoriete door anderen geschreven gedichten. 

Als de productiestroom hetzelfde blijft betekent dit dat in 2014 circa 168 dichtbundels zullen verschijnen. Dit is niet significant meer of minder dan de oogst van de voorgaande jaren.

Het Venijnig Gebroed

Door Bart FM Droog

Niets zo zeldzaam als dichtersgroepen. In de afgelopen honderdenveertien jaar is er maar een handvol van gesignaleerd. En dan heb ik het niet over toevallig bijeengeplukte dichters waar naderhand een stempel op werd gedrukt (zoals bij De Vijftigers het geval was) of groepen die door reclamejongens bedacht zijn, nee, ik heb het over dichters die jarenlang in hecht groepsverband hebben samengewerkt. Een van die zeldzame échte dichtersgroepen is Het Venijnig Gebroed. Geboren in Brugge in 1997 en nu, zeventien jaar later, nog steeds actief.

De leden – albrecht b. doemlicht (1975), Frederik Lucien de Laere (1971), Jan Wijffels (1979), Ann Slabbinck (1978) Denis S.M. Vercruysse (1975) – schrijven natuurlijk in de eerste plaats… gedichten. Maar in de wijze waarop ze met hun werk naar buiten treden, in  groepsverband, met ruime aandacht voor de multimediale mogeliijkheden die sinds de uitvinding van de elektriek binnen ons bereik zijn gekomen, dat maakt ze bijzonder.

Lees hun boek Opgezet spel (Poëziecentrum, Gent, 2012), bezoek hun site www.venijniggebroed.be, woon een van hun vele  optredens bij, of – voor wie in de toekomst niet naar Ieper, Brugge, St.-Agatha-Berchem, St.-Anna-ter-Muiden of  Damme kan afreizen, huur ze in voor uw  feestavond.  

Zie ook: www.nederlandsepoezie.org/dichters/v/venijnig_gebroed.html

J.H. de Veer

Door Bart FM Droog

Dankzij de toenemende digitalisering en online-plaatsing van allerhande archieven kon gisteren eindelijk een beter beeld ontstaan van een van die meest ongrijpbare dichters uit de recente poëziegeschiedenis: J.H. de Veer.

Gerrit Komrij publiceerde in 1979 drie gedichten uit De Veers bundel De Vliet (1901) in de bekende bloemlezing De Nederlandse poëzie van de negentiende en twintigste eeuw in duizend en enige gedichten. Komrij had echter geen idee wie J.H. de Veer was of wanneer hij geleefd had. Rond 2000 verrichte ik daarom al enig onderzoek naar De Veer en kwam tot deze ruwe schatting: circa 1850-circa 1910. 

Gisteren kwam ik J.H. de Veer weer tegen, bij het samenstellen van de overzichten van de jaarlijkse dichtbundelproductie 1900-1910. Het besluit een lemma over hem aan te maken was snel genomen – het zou, dacht ik, vanwege zijn obscure status maar weinig werk inhouden. Gelukkig had ik het mis. Want via de DBNL, de online Burgerlijke Stand-archieven en www.delpher.nl kwam een schat aan informatie boven water.
Lees verder >>

Aza! Wereldvrede door techniek en liefde (1908-1915)

Door Bart FM Droog

Een obscure dichtbundel voor een huwelijksjubileum uit 1908 leidde me naar enkele opmerkelijke brochures (?) van dezelfde auteur, Hendrik Johannes van der Leeuw, die zich ook wel H.J. van der Leeuw-Langnese noemde (die tweede achternaam was de achternaam van zijn vrouw Eleonora). Let op de jaartallen:

H.J. van der Leeuw. Causerie over luchtvaartgevolgen anno 1918. Uitgeverij Storm Lotz, Rotterdam, 1908. 14 pagina’s. Omslagtitel: Aza.*

H.J. van der Leeuw-Langnese. Aza. [s.n.], Rotterdam, 1911-1915. 2 delen. De Koninklijke Bibliotheek meldt bij dit werk: “Aza bedeutet dass Vielseitiges darin vorkommt also van A. bis Z. und von Z. bis A. Das Buch strebt nach Weltfrieden als notwendige Folge von Staatseconomie, Technik und Liebe, usw”.

[H.J. van der Leeuw]. Wereldvredewenschen na den Wis- en Natuurkundigen Oorlog. Storm Lotz, Rotterdam, 1915. 8 pagina’s. Tweede vermeerderde druk.

Toch jammer dat de wereldleiders destijds te weinig oog hadden voor de geschriften van deze ziener.

* Een exemplaar van dit werk bevindt zich ook in het Gemeentearchief Rotterdam.

Sportgedichtenbloemlezing uit 1941

Door Bart FM Droog

Enkele dagen geleden dook NPE-medewerker Jaap van den Born de poëziebloemlezing Gerijmde en geteekende sport-spot. Honderd oud- en jong-Hollandsche gedichten op. Een werk dat in 1941 verscheen en waarvoor de samensteller – Chris Kras Kzn (pseudoniem van Jan Feith) – allerhande gedichten die ook maar iets met sport van doen hebben bijeenveegde. Van verzen van bekende klassieke dichters als Hendrik van Veldeke, Joost van den Vondel en Jacob Cats tot poëmen van modernen als Han G. Hoekstra en Hendrik de Vries. En van kwaliteits light verse van Charivarius tot tenenkrullende limericks uit sportverenigingsblaadjes.

Maar de gedichten in dit werk zijn eigenlijk het minst interessant. Veel boeiender zijn de namen van de dichters en de verhalen die erachter verborgen liggen. Zo bevat het werk van Elizabeth du Quesne-van Gogh (1859-1936), de dichtende zus van kunstschilder Vincent van Gogh.

En verzen van Eddy Holdert (1885-1958). Hij was niet alleen jarenlang directeur van De Telegraaf maar was en is absolute topscorer in het Nederlandse voetbal, met 13 doelpunten in één match. Die maakte hij in  het seizoen 1903/1904, in een wedstrijd die – en dat is eveneens een tot op de dag van vandaag ongebroken record – in 25-0 eindigde.    
Lees verder >>

2014: Anton Korteweg-jaar

Door Bart FM Droog

Het jaar 2014 staat in het teken van een aantal dichters dat in dat jaar zeventig wordt of geworden zou zijn. Zo vieren we naast het grote J.A. Deelder-, het Johnny van Doorn-, het Gerrit Komrij– en het Ad Zuiderent-jaar in 2014 óók het grote Anton Korteweg-jaar.

Anton Korteweg is natuurlijk in de eerste plaats dichter. Maar hij was ook jarenlang (1986-2009) directeur van het Letterkundig Museum te ‘s-Gravenhage én is met ruim 160 jurylidmaatschappen – hoogstwaarschijnlijk – recordhouder literair juryzetelen.

Meer over hem op het nieuwe NPE-lemma:
 www.nederlandsepoezie.org/dichters/k/korteweg.html

Opmerkelijk: Amnesty vóór recht op martelen

Door Bart FM Droog

Al even opmerkelijk als de doventolk bij Nelson Mandela’s herdenkingsplechtigheid was Carien Eijkman, woordvoerder van Amnesty International, die gisteren in het Radio 1-programma De Gids.fm een vurig pleidooi hield vóór het schenden van mensenrechten.

In een interview door Felix Meurders verklaarde ze aanvankelijk dat “Amnesty lobbyt met name vóór … eh tegen ernstige mensenrechtenschendingen”. Dat klonk nog vrij onschuldig. Maar vervolgens toonde ze zich voorstander van marteling en beknotting van de vrijheid van meningsuiting:

“Wij lobbyen echt voor hele ernstige mensenrechtenschendingen. Die kunnen te maken hebben met marteling of vrijheid van meningsuiting. Wat echt een groot goed is.” (…)

“Ik denk dat wij ons inzetten als Amnesty International echt voor hele ernstige mensenrechtenschendingen. (…) Wij hebben niet gelobbyd voor de toegang tot musea. (…) Als mensen dat wordt onthouden daar lobbyen we niet tegen.”

“Ik ben zelf een groot voorstander van dat we ons toch focussen op de ernstige mensenrechtenschendingen en dat we die verdragen gebruiken om naleving daarvan af te dwingen en geloof me, Amnesty International is daar met drie miljoen mensen echt heel erg actief mee bezig.”

Luister dit opmerkelijke interview na op:
http://www.radio1.nl/popup/terugluisteren-programma/84/2013-12-12
Van 11.39 uur, 56 seconden tot 11.46 uur, 31 seconden.

Apartheid en de Nederlandse poëzie

Door Bart FM Droog

Het overlijden van Nelson Mandela deed me afvragen in hoeverre Apartheid de Nederlandse poëzie beïnvloed heeft. Je zou denken van: toch wel aanzienlijk, zoiets van 6.8 op de schaal van Stapel – dit gezien de taalverwantschap van het Afrikaans en het Nederlands en de historische banden tussen het voormalig wingewest van de V.O.C. en de staat die later bekend werd als Koninkrijk der Nederlanden.

Het gekke is dat er nauwelijks sporen zijn aan te treffen, op één bloemlezing na: Schrijvers tegen apartheid, (1980). De Zuid-Afrikaanse auteurs die in Nederland in ballingschap werkten, bleven in hun eigen taal werken, op één na: Vernie February (1938-2002), die sporadisch in het Nederlands schreef.

En je had natuurlijk ook de Nederlandse dichters die ten tijde van de apartheid in Zuid-Afrika woonden, zoals J. Greshoff (1888-1971) en  Jac. Braamse (1922-1987). De laatste joeg zich in 1981 in een ietwat depressieve bui een kogel door het lijf – maar of deze depressie veroorzaakt werd door het Apartheidsregime? Wie het weet mag het zeggen.

Leendert Witvliet

door Bart FM Droog

Vanochtend is het Leendert Witvliet-lemma op de Nederlandse Poëzie Encyclopedie voltooid. Witvliet (1936) is een van de weinige dichters die werk schrijft dat zowel door kinderen als door volwassenen geapprecieerd wordt. Hij stond aan de wieg van het dichtconcours voor jeugdigen Doe Maar Dicht Maar.

Ook behoorde Witvliet tot de tien dichters die in 1978 deelnamen aan het legendarische poëziefestival in De Postwagen te Tolbert. Naast hem traden daar H.H. ter Balkt (toen nog onder de naam Habakuk II de Balker), J. Bernlef, Fritzi Harmsen van Beek, Judith Herzberg, C.O. Jellema, Jan Kooistra,  Rutger Kopland, Bert Schierbeek en Leo Vroman op.

Terug naar 2013. Voor de lemma’s over zijn bundels voor volwassenen heeft Witvliet uit elk boek één gedicht gekozen. De poëmen zijn te lezen op onderstaande pagina’s (klik op de titels).

Nooit genoeg voor een brief (1982)
Sterrekers (1984)
Misschien heet ze niet Suzan (1989)
Verstrooid bericht (1990)
Een nieuw pandje (1992)
Lees verder >>

Nieuwsgierig? Ga naar Gent!

Zin om in één slag vijf dichters aan het werk te zien? Nieuwsgierig naar wat zowel nieuw talent als flarfpoëten te bieden hebben? Ga dan vanavond naar het poëziecentrum Gent. Daar dragen dichters uit het fonds van de jonge Amsterdamse uitgeverij Stanza voor uit eigen werk.
Van Ton van ’t Hof, Frank Keizer, Jan Pollet, Mark van der Schaaf en Bart FM Droog verscheen onlangs nieuw werk in de reeks Amsterdam Renaissance Chapbooks van Uitgeverij Stanza. Voor Keizer en Pollet gaat het om hun debuut. Van der Schaaf debuteerde vorig najaar met flarfpoëzie.
Praktisch
Datum: vrijdag 29 november 2013, 20.00 uur.
Locatie: Poëziecentrum, Vrijdagmarkt 36, BE-9000 Gent
Toegang: € 5 / € 4 (-26 jaar, +65 jaar, abonnees Poëziekrant). Gelieve te reserveren.

Reserveren: tel. 09 225 22 25 / [vanuit NL:] 0032 9 225 22 25
of mail: sieglinde.vanhaezebrouck@poeziecentrum.be

Vernielzucht in archiefland – met update

KB behoudt bestaande URL’s!

Door Bart FM Droog 

Verontrustende berichten uit archiefland. Zo is het NIOD bezig het archief om te nummeren. Met als gevolg dat alle verwijzingen in bestaande boeken en onderzoeken naar NIOD-archiefmateriaal waardeloos worden. Dit betekent ook dat  tenminste één onderzoeker het hele notenapparaat in zijn binnenkort te verschijnen proefschrift zal moeten herzien.

Ook bij de Koninklijke Bibliotheek lijkt het vernielvirus te heersen. Wie het online Historisch Krantenarchief op http://kranten.kb.nl/ bezoekt krijgt dit te zien:

Mededeling

De kranten op deze website zijn nu ook beschikbaar in Delpher. In Delpher vindt u ruim 1 miljoen gedigitaliseerde Nederlandse boeken, kranten en tijdschriften. Hiermee is Delpher een goudmijn voor onderzoek en ontdekking.

Begin 2014 zal kranten.kb.nl ophouden te bestaan.

Lees verder >>

Holland had talent, ook in 1943

Door Bart FM Droog

Een persbericht over een gedichtenwedstrijd deed me denken aan een eerdere talentenjacht, de poëziewedstrijd Het jonge hart – in 1943 op instigatie van het Departement voor Volksvoorlichting en Kunsten uitgeroepen door de Nederlandsche Omroep. Volgens het ANP – maar hoe betrouwbaar was dat in 1943? – stuurden jonge poëten 1500 gedichten in. De ‘beste’ gedichten werden in een bloemlezing afgedrukt.

Het jonge hart zal niet de eerste poëziewedstrijd zijn geweest – wel de eerste die een maximum aan publiciteit genereerde. Want de kranten moésten er over berichten. Maar daar gaat het niet om. Want. In een recensie* van de wedstrijdanthologie schreef G.H. ‘s-Gravesande over de dichter wiens gedichten hem het meest bekoorden, Eb. van de Beld: “Zou hij zonder dezen oproep [i.e.: de oproep tot deelname aan de wedstrijd] ook niet zoo ver gekomen zijn?”**
Lees verder >>

Astro- en kosmoneuten

Door Bart FM Droog

Bij het samenstellen van het overzicht van in 1969 verschenen oorspronkelijk Nederlandstalige dichtbundels trof ik één werk dat verwees naar de maanlanding, elders dat jaar. Het was het boek De astronaut. Gedichten (Heideland, Hasselt) van de Vlaamse dichter Hedwig Speliers.

Bij het noteren van de titel tikte ik per ongeluk: ‘astroneut’. Ik zag het en dacht: da’s grappig, ‘astroneut’, een ander woord voor dronken astronaut.

Ook op de Zwangerschapspagina over Irritante reclames (d.d. 13 augustus j.l) is sprake van een astroneut:

Of dat die man helemaal ingepakt als een astroneut schimmel weg gaat halen want volgens zijn moeder kan dat ook met uierzalf.”

Vandaag reed ik over de A 28, van Lichtmis naar Hoogeveen. Hoogeveen lijkt, zoals ieder weet, als twee druppels water op de Russische stad Chelyabinsk, waar eerder dit jaar een meteoriet zou zijn geëxplodeerd. Maar… was het een meteoriet of een uit de koers geslagen Russische raket, bestuurd door een kosmoneut?

Ik weet – in deze tijd van korzel tussen Rus en Kaaskop is het niet wijs om hierop te wijzen. Maar omdat morgen het Onze Taal-congres in Breda een oekaze doet uitgaan over Het Woord van het Jaar kan ik het niet laten de congresgangers te informeren over deze tot dusverre bijkans onopgemerkte neologismen.

Adopteer een dichter

Het werk aan de Nederlandse Pöezie Encyclopedie vergt veel tijd, dus geld. Vandaar dat vandaag een nieuwe crowdfund*-actie van start is gegaan, getiteld ‘Adopteer een dichter’.

Hoe werkt het?

Vanaf € 50 euro kan men een dichter adopteren. De naam van de  donateur komt op het lemma te staan, bij “deze pagina is mede-mogelijk gemaakt door …”.

De productiekosten voor een lemma variëren per dichter. Daarom volgen we bij de adoptie de volgende procedure. Stuur een mail naar droog@nederlandsepoezie.org over welke dichter(s) u wilt adopteren en het bedrag dat u wilt bijdragen. U krijgt dan bericht over de betalingsprocedure en uitsluitsel over de productiedatum.
Lees verder >>

Nederlandse Poëzie Encyclopedie-nieuws

Door Bart FM Droog

Terwijl een oud-geheime dienstdirecteur in een talkshow als dichter uit de kast komt en de eerste najaarsstorm drie doden kostte, wordt in de redactiekantoren van de NPE stug doorgewerkt aan de overzichten van de jaarlijkse reguliere dichtbundelproductie vanaf 1900.

Zo zijn we deze week in de jaren 1961-1965 beland. Door eerst in de catalogus van het Poëziecentrum Gent op achtereenvolgens jaartallen 1961, 1962 etcetera te zoeken, het zoekproces daarna per jaar te herhalen in de catalogus van de Koninklijke Bibliotheek Den Haag, maar dan met de achtereenvolgende zoeksleutels ‘gedichten’, ‘verzen’ en ‘sonnetten’, krijgen we een eerste indicatie van het jaarlijkse bundelaantal.

Lees verder >>

Lofdicht op de premier

Door Bart FM Droog

Bijna honderd jaar geleden stierf W.R. Hora Adema (1847-1915), ‘wiskunstige’ en dichter. In die laatste hoedanigheid publiceerde hij meerdere bundels die vooral verrassen door hun titels:

“Dichterlijk Oranje-hulde”, aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, naar aanleiding van het wetsontwerp ter instelling van landbouwraden, 19 Augustus 1903. W.R. Hora Adema [= eigen beheer], Apeldoorn, 1903.

Concept-reglement voor de stichting van een Prins Hendrik-park te Deventer, en milliarden-studie, in 26 sonnetten, voor de Koloniale Landbouw-Tentoonstelling te Deventer Juli, 1912. F.J. de Nooij, [Apeldoorn], 1912. 25p.

En zijn gedichten zijn… vreemd. Neem onderstaande gedicht, een lofzang op minister-president Abraham Kuyper, uit de bundel uit 1903. Voor wie het niet weet: Kuyper had met harde hand een einde gemaakt aan de spoorwegstaking. Honderdendrie exemplaren van dit boek stelde Hora Adema ter beschikking aan de griffier van de toen honderdkoppige Tweede Kamer. De bundel was bekostigd uit crowdfunding (dat bestond ook toen al):

Hulde aan Kuyper, die met wijs beleid

Optrad in deze tijden van geweld,
En met voorzienende voorzichtigheid
Een einde maakte, langs het spoortreinveld,
Aan werkstakingen in gansch Nederland,
Door maatregelen van gestreng gezag,
Bestuurd door een onwrikbaar vaste hand
Ter handhaving van de Oranjevlag.

1916

Door Bart FM Droog

Bij wijze van proef is deze dagen gewerkt aan het overzicht van de in 1916 verschenen dichtbundels. Ruim dertig werden er getraceerd. Het opvallendste is dat het merendeel van de dichters die destijds bundels publiceerden tot op de dag van vandaag enige bekendheid geniet, terwijl de meeste uitgeverijen van toen lang en breed vergeten zijn:

www.nederlandsepoezie.org/jl/1916/index.html

NB: Bij het uitspitten van de afzonderlijke bibliografieën van de toen actieve dichters zullen ongetwijfeld meer bundels uit dat jaar boven water komen.

Onderlands gedicht

Zonder enige twijfel is Jaap Blonk (1953) de bekendste dichter uit Nederland. Dat is hij geworden omdat hij vooral klankdichten schrijft en daarmee fenomenaal naar buiten treedt. Wereldwijd, zonder de tussenkomst van vertalers. Momenteel is hij voor de zoveelste keer op wereldtournee. Later vandaag treedt hij in Baltimore (V.S.) op, maandag is hij in Philadelphia, dinsdag staat hij in New York op de planken. Dan springt hij het vliegtuig in, verzorgt drie optredens in Shanghai, vliegt terug over de Pacific voor een serie optredens in Canada en begin november bedient hij het Duitse publiek. Direct daarna gaat hij weer naar de States – en zo voort.

Onlangs verscheen Klinkt, een keuze uit zijn beste klankgedichten van de afgelopen dertig jaar (met twee cd’s), bij uitgeverij het Balanseer te Aalst. Vandaag stuurde hij uit Wilmington (North Carolina, V.S.) het Onderlandse gedicht ‘Dongstra’ in voor het NPE-lemma over het boek.  De beginregels van ‘Dongstra’ luiden (s.v.p. hardop lezen):

 Zoevrane da dongstra!
                    Dongstra!
Lepoekeun,
          na goemeza!  Vluurt.

Het hele gedicht is te lezen op: www.nederlandsepoezie.org/jl/2013/blonk_klinkt.html
Het boek is bestellen op: www.hetbalanseer.be/uitgaven/klinkt-jaap-blonk/
En alles over Jaap Blonk is te vinden op: www.jaapblonk.com

Leerlingen over Anton Van Wilderode

Anton van Wilderode (1918-1998), dichter, priester en leraar te Sint-Niklaas, had als leerlingen onder meer Paul Snoek, Tom Lanoye, Dirk van Bastelaere en Erik Spinoy. De laatste twee laten hun licht schijnen over hun oud-leraar, zijn aanpak, zijn tekstkeuzes, zijn vertalingen, zijn poëzie, zijn invloed.

Foyer, Stadsschouwburg Sint-Niklaas
Poëzie op Zondagmorgen
Zondag 6 oktober 2013
Aanvang 10.30 uur. Vrij toegang

Richard Van Britsomstraat 21

9100 Sint-Niklaas, België

Van oude en jonge dichters

Door Bart FM Droog

Zo langzamerhand begint het huidige deelproject van de Nederlandse Poëzie Encyclopedie ingevuld te raken: de productie van lemma’s over landelijk publicerende Nederlandstalige dichters met aantoonbare banden met de provincie Groningen, in leven op of na 1 januari 1900. De redactie heeft momenteel zo’n 175 relevante dichters geïnventariseerd, van ‘oudjes’ als Willem A. Hecker (1817-1909), Freerk Melles Dikema (1822-1909) en J.F.B. Koets (1828-1906) tot ‘jong grut’ als Jurre van den Berg (1986) en Joost Oomen (1990).

Momenteel maken we zoveel mogelijk conceptlemma’s aan – dit om het dwarslinken naar de honderden bloemlezingenpagina’s te vergemakkelijken; de nadere invulling van deze lemma’s zal de komende maanden in beslag nemen. Bij dit proces vallen sommige dichters alsnog buiten de boot – omdat blijkt dat ze te kort als dichter actief waren en te weinig sporen hebben nagelaten om opname te rechtvaardigen.
Lees verder >>