Gedicht: Willem Hessels • De regen viel die dag zo breed

De regen viel die dag zo breed

De regen viel die dag zo breed
en zwaar, verloren in de hal
stond ik, bevangen door een leed
en als verstard. Er was geschal
van goten en een witte hond
snuffelde aan mijn knie, een mist
had ’t uitzicht blauw gesluierd, wond
voelde mijn hart, ik wist
niet meer waarom ik hier was, liefst
ware ik nu weggegaan, vervreemd
van alles, in de regen, diepst
verlangen mijner jeugd, die leemt’
in mij, die nooit verdreven
hunkering … o waarom
te leven als men niet kan leven …
dan, langzaam, keerde ik weerom,
van ’t zwijgen op die bittere plek,
– bitter als had ik er bemind –
naar huis en ’t klein en goed geluk
van vrouw en kind …

Willem Hessels (1906-1949)

• • • • • • • • • • • • • • • • • •
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere werkdag een gedicht per mail.



Geplaatst in gedicht | Getagged | Een reactie plaatsen

Verschijning De Gids 2019/5: Het geslachtelijke onbehagen

Menselijk leven is vooralsnog onmogelijk zonder een geslacht. Dat is een bron van plezier en avonturen, maar ook van verwarring, vragen en verdriet. Biologisch gezien zijn er al meer dan twee sekse-varianten, en de harde tweedeling tussen de sociale rol van Man en Vrouw blijkt in de werkelijkheid van gewone mensenlevens ronduit ongemakkelijk en wreed uit te pakken. Voor een groot deel is dat een machtskwestie. Van oudsher is onze maatschappij overheerst door het heteroseksuele mannelijke perspectief. De bevrijding en gelijkberechtiging van iedereen die zich niet herkent in de simpele en dwingende tweedeling tussen man en vrouw is op gang gekomen, maar nog lang niet vanzelfsprekend. Maar hoe normaal we ook denken te zijn, in ieders leven, al dan niet in het geheim, schuurt en wringt de eigen beleving met de eisen en verwachtingen van familie, collega’s, media of religie over ons gedrag als man of vrouw.

Voor het nieuwe nummer van literair tijdschrift De Gids (verschijnt op 17 oktober) reflecteerden verschillende schrijvers en dichters op dit thema: rolpatronen, diversiteit en het ongemak van een al te afgebakende seksuele rol. Dit Gidsnummer biedt: een cinema-essay van Basje Boer over de spiegeling en de constructie van de rol als vrouw; een lichaam kiezen in een virtuele wereld (gedicht van Maria Barnas); mannelijkheid als een absurde en onmogelijke opgave (essay van Dirk van Weelden over Gertrude Stein); een analyse van de termen sekse, geslacht en gender (taalcolumn van Ewoud Sanders); de zoektocht naar een vrij en bevrijdend vrouwelijk spreken (essay van Niña Weijers); en een essay over het proza van Eileen Myles door Matthew Stadler. Verder zijn er bijdragen van Simon(e) van Saarloos, Ellen Deckwitz en Marte Kaan, en verzorgden kunstenaars Berend Strik en Melanie Bonajo de beeldbijdragen in het midden van het blad.

Lees verder
Geplaatst in tijdschriften | Een reactie plaatsen

Olyvier van Castillen : Capittel 17

Een seer schone ende suverlike hystorie van Olyvier van Castillen
ende van Artus van Algarbe, sijnen lieven gheselle
,
zoals gedrukt door Henric Eckert van Homburch te Antwerpen (ca. 1510).
Een kritische, synoptische editie samen met
L’Hystoire de Olivier de Castille et de Artus d’Algarbe, son loyal compaignon
zoals gedrukt door Loys Garbin te Genève (1493),
bezorgd door Willem Kuiper UvA en Elisabeth de Bruijn UA.

Capittel 17

Eerder verschenen capittels

Bij wijze van inleiding

Geplaatst in edities, letterkunde | Getagged , | Een reactie plaatsen

Vlogboek – Tom Lanoye / Tommy Wieringa / Hülya Cigdem

In deze video vind je een bespreking van de volgende drie boeken:
Tom Lanoye – Het goddelijke monster
Tommy Wieringa – Alles over Tristan
Hülya Cigdem – De importbruid

(Bekijk deze video op YouTube.)

Geplaatst in video, vlog | Een reactie plaatsen

Heeft Curriculum.nu een beetje geluisterd?

Door Coen Peppelenbos

Afgelopen donderdag werden de voorstellen van Curriculum.nu in de eindversie aan de minister overhandigd. Overlegronde na overlegronde heeft plaatsgevonden en iedereen die in het onderwijs werkzaam was mocht meepraten, waardoor je op het eind een soort amalgaam aan ideeën voorgeschoteld kreeg. Ik was wat huiverig om de uiteindelijke voorstellen op het gebied van literatuur te lezen. Het viel gelukkig mee. Je kunt in het stuk wel de sporen vinden van modieuze stromingen binnen de onderwijspraktijk. Zo staat er bij de voorstellen voor de basisschool:

de tekstinhouden verbinden (overeenkomsten, verschillen) aan hun eigen leefwereld en aan identiteit en (sub)culturen van zichzelf en anderen;

Daar zie je de invloed van de Biesta-doctrine die in alle geledingen van het onderwijs doordringt. Op zichzelf vind ik dat een positieve ontwikkeling, maar ik vraag me af of je die moet opleggen. Het lezen van literatuur moet wat mij betreft zo min mogelijk langs opgelegde structuren en ‘denkkaders’ lopen. Lees verder

Geplaatst in column, Neerlandistiek voor de klas | Getagged | Een reactie plaatsen

Pleidooi voor een DBNL-lab

Door Marc van Oostendorp

Hoera, de DBNL bestaat twintig jaar! Het Utrechtse letterkundige tijdschrift Vooys wijdde er een aardige special aan – althans, sommige stukken gaan ook over digitale literatuurwetenschap in bredere zin, maar de focus ligt toch op de DBNL.

Er is bijvoorbeeld een interessant overzicht van de eerste vijftien jaar van de digitale bibliotheek, tot het moment dat de organisatie naar de KB overging, door Ton van Kalmthout, die vertelt dat een van de eerste concrete onderzoeksvragen, nog in de eerste subsidieaanvraag voor de DBNL in 1998, ging over het ontdekken van metriek in oude poëzie. Grappig genoeg staat er in hetzelfde nummer van Vooys een artikel van Wouter Haverals, Mike Kestemont en Folkert Karsdorp waarin ze laten zien dat een automatische scandeermachine hebben gebouwd op basis van de DBNL.

Er zit dus schot in!

Lees verder
Geplaatst in column | Getagged | Een reactie plaatsen

Gedicht: Willem Hessels • Ballade van ’s levens vreemdheid

Ballade van ’s levens vreemdheid

Het is maar kort dat gij de zon moogt zien,
de nachtelijke sterren en de maan,
maar kort dat gij moogt trachten of misschien
een zin voor u in hen zal opengaan;
doch wat gij aan het einde hebt verstaan,
het zijn slechts loze schaduwen die vlien;
het is u alles vreemd voorbijgegaan.

Er waren donk’re ogen van een hond
en er was liefde in uw kort bestaan,
maar vreemder dan toen gij begont
staren de wereld en uw hart u aan;
heet is het vuur en wijd de oceaan,
uw hart een grote leegte zonder grond;
het is u alles vreemd voorbijgegaan. Lees verder

Geplaatst in gedicht | Getagged | Een reactie plaatsen

23 november 2019, Brugge: Studienamiddag over Guido Gezelle en de muziek

“’t Is waarlijk geheel schoon en goed geschikt om er muziek over te maken.”

Studienamiddag georganiseerd door het Guido Gezellegenootschap, in aanloop naar het Ryelandt-stadsfestival

Zaterdag 23 november 2019, Orgelzaal van het Stedelijk Conservatorium Brugge, van 13.30 tot 16.30 uur

Er wordt gezegd dat Guido Gezelle niet zo’n goede zanger was. Dit neemt niet weg dat heel wat teksten van hem op muziek gezet zijn, tijdens zijn leven en na zijn dood. Maar liefst 700 componisten vonden muzikale inspiratie in Gezelles gedichten. Dat zijn teksten vaak zeer muzikaal zijn, met een groot gevoel voor ritme en klank, heeft ongetwijfeld daartoe bijgedragen.

Lees verder
Geplaatst in evenementenagenda | Getagged | Een reactie plaatsen

Verkansie

Door Henk Wolf

Vrijdag schreef columniste Nadia Ezzeroili in de Volkskrant een stukje over het woord verkansie, een variant van vakantie.

De columniste observeert een groeiende populariteit van de geschreven vorm verkansie op de sociale media. Dat kan heel goed een juiste observatie zijn, daar wil ik af blijven, maar de suggestie dat de variant verkansie nieuw zou zijn of een “lelijke verbastering” van vakantie is niet correct. Nadia Ezzeroili neemt aan dat het nu als Standaardnederlands geldende vakantie als model wordt gebruikt om een onvolmaakte kopie (‘een verbastering’) als verkansie te vormen. Die denkfout wordt heel veel gemaakt, maar beide vormen komen al eeuwenlang in het Nederlands voor, naast talloze andere varianten. Op schrift is vakantie de norm geworden, maar in de spreektaal bestaat die vormvariatie nog steeds.

Vakantie en verkansie zijn allebei ‘verbasteringen’

Vakantie en verkansie zijn allebei gevormd naar het voorbeeld van een woord uit een Romaanse taal. Dat is vermoedelijk niet, zoals de columniste schrijft, het Latijnse vacatio. Het is onwaarschijnlijk dat de mensen in Nederland en Vlaanderen het [n]’etje in het woord zelf hebben verzonnen. Volgens de meeste etymologische woordenboeken is het Latijnse vacantia of het Franse vacances de waarschijnlijke inspiratiebron geweest (of allebei). Vernederlandste vormen kwamen in de vijftiende eeuw al in het Nederlands voor, toen nog alleen in de betekenis ‘periode waarin geen recht werd gesproken’.

Lees verder
Geplaatst in column, taalkunde | Getagged , , , , , | 4 Reacties

Sam Smith en hun voornaamwoorden

Door Ronny Boogaart

Sam Smith. Bron: Wikimedia

Volgens het Algemeen Dagblad van 13 september jl. wil de Britse zanger Sam Smith voortaan niet meer met hij worden aangesproken, maar met hen of hun, aangezien hij zich niet exclusief mannelijk of vrouwelijk voelt. Ik vraag me af hoeveel lezers van het AD dit bericht begrijpen. Ikzelf in elk geval niet meteen. Wat moet ik nou zeggen als ik Sam tegenkom of een stukje over hem/hen/hun schrijf?

Als je Sam Smith tegenkomt

Om te beginnen suggereert het bericht dat Sam Smith nu wel steeds met hij wordt aangesproken, maar dat lijkt mij sterk. Als mensen dat bij mij zouden doen, zou mij dat ook irriteren, maar dat heeft niet zoveel met non-binariteit te maken. Bovendien is het erg verwarrend:

  • Zeg Sam, komt hij dit jaar nog in de Ziggo Dome optreden?  

Als deze vraag aan Sam Smith wordt gesteld, kan hij niet naar de zanger zelf verwijzen. Dat probleem bestaat ook als je hen of hun gebruikt, zoals Sam Smith volgens het AD ‘aangesproken wil worden’:

Lees verder
Geplaatst in column | Getagged , , , | 7 Reacties